1
世祖武成皇帝,諱湛,神武皇帝第九子,孝昭皇帝之母弟也。 儀錶瑰傑,神武尤所鍾愛。 神武方招懷荒遠,乃為帝聘蠕蠕太子庵羅辰女,號「鄰和公主」。 帝時年八歲,冠服端嚴,神情閑遠,華戎歎異。 元象中,封長廣郡公。 天保初,進爵為王,拜尚書令,尋兼司徒,遷太尉。 乾明初,楊愔等密相疏忌,以帝為大司馬,領幷州刺史。 帝旣與孝昭謀誅諸執政,遷太傅、錄尚書事、領京畿大都督。 皇建初,進位右丞相。 孝昭幸晉陽,帝以懿親居守鄴,政事咸見委託。 二年,孝昭崩,遺詔徵帝入統大位。 及晉陽宮,發喪於崇德殿。 皇太后令所司宣遺詔,左丞相斛律金率百僚敦勸,三奏,乃許之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
二月丁未,乙太宰、平陽王淹為青州刺史、太傅、領司徒,以領軍大將軍、宗師、平秦王歸彥為太宰、冀州刺史。 乙卯,以兼尚書令、任城王湝為司徒。 詔散騎常侍崔瞻聘于陳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
夏四月辛丑,皇太后婁氏崩。 乙巳,青州刺史上言,今月庚寅河、濟清。 以河、濟清,改大寧二年為河清,降罪人各有差。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
五月甲申,祔葬武明皇后於義平陵。 己丑,以尚書右僕射斛律光為尚書令。
(No translation available) (No translation available)
5
秋七月,太宰、冀州刺史、平秦王歸彥據州反,詔大司馬段韶、司空婁叡討擒之。 乙未,斬歸彥並其三子及黨與二十人於都市。 丁酉,以大司馬段韶為太傅,以司空婁叡為司徒,乙太傅、平陽王淹為太宰,以尚書令斛律光為司空,以太子太傅、趙郡王叡為尚書令,中書監、河間王孝琬為尚書左僕射。 癸亥,行幸晉陽。 陳人來聘。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
冬十一月丁丑,詔兼散騎常侍封孝琰使於陳。
(No translation available)
7
十二月丙辰,車駕至自晉陽。
(No translation available)
8
是歲,殺太原王紹德。
(No translation available)
9
二年春正月乙亥,帝詔臨朝堂策試秀才。 以太子少傅魏收為兼尚書右僕射。 己卯,兼右僕射魏收以阿縱除名。 丁丑,以武明皇后配祭北郊。 辛卯,帝臨都亭錄見囚,降在京罪人各有差。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
三月乙丑,詔司空斛律光督五營軍士築戍於軹關。 壬申,室韋國遣使朝貢。 丙戌,以兼尚書右僕射趙彥深為左僕射。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
夏四月,幷、汾、晉、東雍、南汾五州蟲旱傷稼,遣使賑恤。 戊午,陳人來聘。
(No translation available) (No translation available)
12
五月壬午,詔以城南雙堂閏位之苑,廻造大總持寺。
(No translation available)
13
秋八月辛丑,詔以三臺宮為大興聖寺。
(No translation available)
14
冬十二月癸巳,陳人來聘。 己酉,周將楊忠帥突厥阿史那木汗等二十餘萬人自恒州分為三道,殺掠吏人。 是時,大雨雪連月,南北千餘裡平地數尺,霜晝下,雨血於太原。 戊午,帝至晉陽。 己未,周軍逼幷州,又遣大將軍達奚武帥眾數萬至東雍及晉州,與突厥相應。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
是歲,室韋、庫莫奚、靺羯、契丹並遣使朝貢。
(No translation available)
16
三年春正月庚申朔,周軍至城下而陳,戰於城西。 周軍及突厥大敗,人畜死者相枕,數百里不絕。 詔平原王段韶追出塞而還。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
三月辛酉,以律令班下,大赦。 己巳,盜殺太師、彭城王浟。 庚辰,以司空斛律光為司徒,以侍中、武興王普為尚書左僕射。 甲申,以尚書令、馮翊王潤為司空。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
夏四月辛卯,詔兼散騎常侍皇甫亮使於陳。
(No translation available)
19
五月甲子,帝至自晉陽。 壬午,以尚書令、趙郡王叡為錄尚書事,以前司徒婁叡為太尉。 甲申,乙太傅段韶為太師。 丁亥,以太尉、任城王湝為大將軍。 壬辰,行幸晉陽。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
六月庚子,大雨晝夜不息,至甲辰乃止。 是月,晉陽訛言有鬼兵,百姓競擊銅鐵以捍之。 殺樂陵王百年。 歸宇文媼于周。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
秋九月乙丑,封皇子綽為南陽王,儼為東平王。 是月,歸閻媼于周。 陳人來聘。 突厥寇幽州,入長城,虜掠而還。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
閏月乙未,詔遣十二使巡行水潦州,免其租調。 乙巳,突厥寇幽州。 周軍三道並出,使其將尉遲迥寇洛陽,楊檦入軹關,權景宣趣懸瓠。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
冬十一月甲午,迥等圍洛陽。 戊戌,詔兼散騎常侍劉逖使於陳。 甲辰,太尉婁叡大破周軍於軹關,擒楊檦。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
是歲,高麗、靺羯、新羅並遣使朝貢。 山東大水,饑死者不可勝計,詔發賑給,事竟不行。
(No translation available) (No translation available)
25
四年春正月癸卯,以大將軍、任城王湝為大司馬。 辛未,幸晉陽。
(No translation available) (No translation available)
26
二月甲寅,詔以新羅國王金真興為使持節、東夷校尉、樂浪郡公、新羅王。 壬申,以年穀不登,禁酤酒。 己卯,詔減百官食稟各有差。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
三月戊子,詔給西兗、梁、滄、趙州,司州之東郡、陽平、清河、武都,冀州之長樂、渤海遭水潦之處貧下戶粟,各有差。 家別鬥升而已,又多不付。 是月,彗星見; 有物隕於殿庭,如赤漆鼓帶小鈴; 殿上石自起,兩兩相對。 又有神見於後園萬壽堂前山穴中,其體壯大,不辯其面,兩齒絕白,長出於唇,帝直宿嬪御已下七百人咸見焉。 帝又夢之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
天統四年十二月辛未,太上皇帝崩於鄴宮乾壽堂,時年三十二,諡曰武成皇帝,廟號世祖。 五年二月甲申,葬於永平陵。
(No translation available) (No translation available)
29
全文以中華書局、一九七二年十一月、第一版《北齊書》為本校。
(No translation available)