1
宇文述宇文述,字伯通,代郡武川人也。 本姓破野頭,役屬鮮卑俟豆歸,後從其主為宇文氏。 父盛,周上柱國。 述少驍銳,便弓馬。 年十一時,有相者謂述曰:「公子善自愛,後當位極人臣。 」周武帝時,以父軍功,起家拜開府。 述性恭謹沈密,周大塚宰宇文護甚愛之,以本官領護親信。 及帝親總萬機,召為左宮伯,累遷英果中大夫,賜爵博陵郡公,尋改封濮陽郡公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
高祖為丞相,尉迥作亂相州,述以行軍總管率步騎三千,從韋孝寬擊之。 軍至河陽,迥遣將李俊攻懷州,述別擊俊軍,破之。 又與諸將擊尉惇於永橋,述先鋒陷陣,俘馘甚眾。 平尉迥,每戰有功,超拜上柱國,進爵褒國公,賜縑三千匹。 開皇初,拜右衛大將軍。 平陳之役,複以行軍總管率眾三萬,自六合而濟。 時韓擒、賀若弼兩軍趣丹陽,述進據石頭,以為聲援。 陳主既擒,而蕭瓛、蕭岩據東吳之地,擁兵拒守。 述領行軍總管元契、張默言等討之,水陸兼進。 落叢公燕榮以舟師自海至,亦受述節度。 上下詔曰:「公鴻勳大業,名高望重,奉國之誠,久所知悉。 金陵之寇,既已清蕩,而吳會之地,東路為遙,蕭岩、蕭瓛,並在其處。 公率將戎旅,撫慰彼方,振揚國威,宣佈朝化。 以公明略,乘勝而往,風行電掃,自當稽服。 若使干戈不用,黎庶獲安,方副朕懷,公之力也。 」陳永新侯陳君范自晉陵奔瓛,並軍合勢。 見述軍且至,瓛懼,立柵于晉陵城東,又絕塘道,留兵拒述。 瓛自義興入太湖,圖掩述後。 述進破其柵,回兵擊瓛,大敗之,斬瓛司馬曹勒叉。 前軍複陷吳州,瓛以餘眾保包山,燕榮擊破之。 述進至奉公埭,蕭岩、陳君範等以會稽請降。 述許之,二人面縛路左,吳會悉平。 以功拜一子開府,賜物三千段,拜安州總管。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
時晉王廣鎮揚州,甚善於述,欲述近己,因奏為壽州刺史總管。 王時陰有奪宗之志,請計於述,述曰:「皇太子失愛已久,令德不聞於天下。 大王仁孝著稱,才能蓋世,數經將領,深有大功。 主上之與內宮,鹹所鍾愛,四海之望,實歸於大王。 然廢立者,國家之大事,處人父子骨肉之間,誠非易謀也。 然能移主上者,唯楊素耳。 素之謀者,唯其弟約。 述雅知約,請朝京師,與約相見,共圖廢立。 」晉王大悅,多齎金寶,資述入關。 述數請約,盛陳器玩,與之酣暢,因而共博,每佯不勝,所齎金寶盡輸之。 約所得既多,稍以謝述。 述因曰:「此晉王之賜,令述與公為歡樂耳。 」約大驚曰:「何為者? 」述因為王申意。 約然其說,退言於素,素亦從之。 於是素每與述謀事。 晉王與述情好益密,命述子士及尚南陽公主,前後賞賜不可勝計。 及晉王為皇太子,以述為左衛率。 舊令,率官第四品,上以述素貴,遂進率品為第三,其見重如此。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
煬帝嗣位,拜左衛大將軍,改封許國公。 ,加開府儀同三司,每冬正朝會,輒給鼓吹一部。 從幸榆林,時鐵勒契弊歌棱攻敗吐谷渾,其部攜散,遂遣使請降求救。 帝令述以兵屯西平之臨羌城,撫納降附。 吐谷渾見述擁強兵,懼不敢降,遂西遁。 述領鷹揚郎將梁元禮、張峻、崔師等追之,至曼頭城,攻拔之,斬三千餘級。 乘勝至赤水城,複拔之。 其餘黨走屯丘尼川,述進擊,大破之,獲其王公、尚書、將軍二百人,前後虜男女四千口而還。 渾主南走雪山,其故地皆空。 帝大悅。 明年,從帝西幸,巡至金山,登燕支,述每為斥候。 時渾賊複寇張掖,進擊走之。 還至江都宮,敕述與蘇威常典選舉,參預朝政。 述時貴重,委任與蘇威等,其親愛則過之。 帝所得遠方貢獻及四時口味,輒見班賜,中使相望於道。 述善於供奉,俯仰折旋,容止便辟,宿衛者鹹取則焉。 又有巧思,凡有所裝飾,皆出人意表。 數以奇服異物進獻宮掖,由是帝彌悅焉。 時述貴幸,言無不從,勢傾朝廷。 左衛將軍張瑾與述連官,嘗有評議,偶不中意,述張目叱之,瑾惶懼而走,文武百僚莫敢違忤。 然性貪鄙,知人有珍異之物,必求取之。 富商大賈及隴右諸胡子弟,述皆接以恩意,呼之為兒。 由是競加饋遺,金寶累積。 後庭曳羅綺者數百,家僮千餘人,皆控良馬,被服金玉。 述之寵遇,當時莫與為比。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
及征高麗,述為扶餘道軍將。 臨發,帝謂述曰:「禮,七十者行役以婦人從,公宜以家累自隨。 古稱婦人不入軍,謂臨戰時耳。 至於營壘之間,無所傷也。 項籍虞姬,即其故事。 」述與九軍至鴨綠水,糧盡,議欲班師。 諸將多異同,述又不測帝意。 會乙支文德來詣其營,述先與于仲文俱奉密旨,令誘執文德。 既而緩縱,文德逃歸,語在《仲文傳》。 述內不自安,遂與諸將渡水追之。 時文德見述軍中多饑色,欲疲述眾,每鬥便北。 述一日之中七戰皆捷,既恃驟勝,又內逼群議,於是遂進,東濟薩水,去平壤城三十裡,因山為營。 文德複遣使偽降,請述曰:「若旋師者,當奉高元朝行在所。 」述見士卒疲敝,不可複戰,又平壤險固,卒難致力,遂因其詐而還。 眾半濟,賊擊後軍,於是大潰,不可禁止,九軍敗績,一日一夜,還至鴨綠水,行四百五十裡。 初,渡遼九軍三十萬五千人,及還至遼東城,唯二千七百人。 帝大怒,以述等屬吏。 至東都,除名為民。 明年,帝有事遼東,複述官爵,待之如初。 從至遼東,與將軍楊義臣率兵複臨鴨綠水。 會楊玄感作亂,帝召述班師,令馳驛赴河陽,發諸郡兵以討玄感。 時玄感逼東都,聞述軍將至,懼而西遁,將圖關中。 述與刑部尚書衛玄、左禦衛將軍來護兒、武衛將軍屈突通等躡之。 至閿鄉皇天原,與玄感相及。 述與來護兒列陣當其前,遣屈突通以奇兵擊其後,大破之,遂斬玄感,傳首行在所。 賜物數千段。 複從東征,至懷遠而還。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
突厥之圍雁門,帝懼,述請潰圍而出。 樊子蓋固諫不可,帝乃止。 及圍解,車駕次太原,議者多勸帝還京師,帝有難色。 述因奏曰:「從官妻子多在東都,便道向洛陽,自潼關而入可也。 」帝從之。 是歲,至東都,述又觀望帝意,勸幸江都,帝大悅。 述于江都遇疾,中使相望,帝將親臨視之,群臣苦諫乃止。 遂遣司宮魏氏問述曰:「必有不諱,欲何所言? 」述二子化及、智及,時並得罪於家,述因奏曰:「化及臣之長子,早預籓邸,願陛下哀憐之。 」帝聞,泫然曰:「吾不忘也。 」及薨,帝為之廢朝,贈司徒、尚書令、十郡太守,班劍四十人,轀輬車,前後部鼓吹,諡曰恭,帝令黃門侍郎裴矩祭乙太牢,鴻臚監護喪事。 子化及,別有傳。 雲定興雲定興者,附會於述。 初,定興女為皇太子勇昭訓,及勇廢,除名配少府。 定興先得昭訓明珠絡帳,私賂於述,自是數共交遊。 定興每時節必有賂遺,並以音樂幹述。 述素好著奇服,炫耀時人。 定興為制馬韉,於後角上缺方三寸,以露白色。 世輕薄者爭放學之,謂為許公缺勢。 又遇天寒,定興曰:「入內宿衛,必當耳冷。 」述曰:「然。 」乃制裌頭巾,令深袙耳。 又學之,名為許公袙勢。 述大悅曰:「雲兄所作,必能變俗。 我聞作事可法,故不虛也。 」後帝將事四夷,大造兵器,述薦之,因敕少府工匠並取其節度。 述欲為之求官,謂定興曰:「兄所制器仗併合上心,而不得官者,為長寧兄弟猶未死耳。 」定興曰:「此無用物,何不勸上殺之。 」述因奏曰:「房陵諸子,年並成立。 今欲動兵征討,若將從駕,則守掌為難; 若留一處,又恐不可。 進退無用,請早處分。 」帝從之,因鴆殺長寧,又遣以下七弟分配嶺表,仍遣間使于路盡殺之。 五年,大閱軍實,帝稱甲仗為佳。 述奏曰:」並雲定興之功也。 」擢授少府丞。 尋代何稠為少監,轉衛尉少卿,遷左禦衛將軍,仍知少府事。 十一年,授左屯衛大將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
凡述所薦達,皆至大官。 趙行樞乙太常樂戶,家財億計,述謂為兄,多受其賄。 稱其驍勇,起家為折衝郎將。 郭衍郭衍,字彥文,自雲太原介休人也。 父以舍人從魏武帝入關,其後官至侍中。 衍少驍武,善騎射。 周陳王純引為左右,累遷大都督。 時齊氏未平,衍奉詔於天水募人,以鎮東境,得樂徙千餘家,屯於陝城。 拜使持節、車騎大將軍、儀同三司。 每有寇至,輒率所領禦之,一歲數告捷,頗為齊人所憚。 王益親任之。 建德中,周武帝出幸雲陽,衍朝於行所,時議欲伐齊,衍請為前鋒。 攻河陰城,授儀同大將軍。 武帝圍晉州,慮齊兵來援,令衍從陳王守千里徑。 又從武帝與齊主大戰于晉州,追齊師至高壁,敗之。 仍從平并州,以功加授開府,封武強縣公,邑一千二百戶,賜姓叱羅氏。 ,為右中軍熊渠中大夫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
尉迥之起逆,從韋孝寬戰于武陟,進戰於相州。 先是,迥遣弟子勤為青州總管,率青、齊之眾來助迥。 迥敗,勤與迥子惇、祐等欲東奔青州。 衍將精騎一千追破之,執祐於陣,勤遂遁走,而惇亦逃逸。 衍至濟州,入據其城,又擊其餘党於濟北,累戰破之,執送京師。 超授上柱國,封武山郡公。 賞物七千段。 密勸高祖殺周室諸王,早行禪代。 由是大被親昵。 ,敕復舊姓為郭氏。 突厥犯塞,以衍為行軍總管,領兵屯於平涼。 數歲,虜不入。 征為開漕渠大監。 部率水工,鑿渠引渭水,經大興城北,東至於潼關,漕運四百餘裡。 關內賴之,名之曰富民渠。 五年,授瀛州刺史。 遇秋霖大水,其屬縣多漂沒,民皆上高樹,依大家。 衍親備舩栰,並齎糧拯救之,民多獲濟。 衍先開倉賑恤,後始聞奏。 上大善之,選授朔州總管。 所部有恆安鎮,北接蕃境,常勞轉運。 衍乃選沃饒地,置屯田,歲剩粟萬餘石,民免轉輸之勞。 又築桑乾鎮,皆稱旨。 十年,從晉王廣出鎮揚州。 遇江表構逆,命衍為總管,領精銳萬人先屯京口。 于貴洲南與賊戰,敗之,生擒魁帥,大獲舟楫糧儲,以充軍實,乃討東陽、永嘉、宣城、黟、歙諸洞,盡平之。 授蔣州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
衍臨下甚踞,事上奸諂。 晉王愛昵之,宴賜隆厚。 遷洪州總管。 王有奪宗之謀,托衍心腹,遣宇文述以情告之。 衍大喜曰:「若所謀事果,自可為皇太子。 如其不諧,亦須據淮海,複梁、陳之舊。 副君酒客,其如我何? 」王因召衍,陰共計議。 又恐人疑無故來往,托以衍妻患癭,王妃蕭氏有術能療之。 以狀奏高祖,高祖聽衍共妻向江都,往來無度。 衍又詐稱桂州俚反,王乃奏衍行兵討之。 由是大修甲仗,陰養士卒。 及王入為太子,征授左監門率,轉左宗衛率。 高祖于仁壽宮將大漸,太子與楊素矯詔,令衍、宇文述領東宮兵,帖上臺宿衛,門禁並由之。 及上崩,漢王起逆,而京師空虛,使衍馳還,總兵居守。 ,拜左武衛大將軍。 帝幸江都,令衍統左軍,改授光祿大夫。 又從討吐谷渾,出金山道,納絳二萬餘戶。 衍能揣上意,阿諛順旨。 帝每謂人曰:「唯有郭衍,心與朕同。 」又嘗勸帝取樂,五日一視事,無得效高祖空自劬勞。 帝從之,益稱其孝順。 初,新令行,衍封爵從例除。 六年,以恩幸封真定侯。 七年,從往江都,卒。 贈左衛大將軍,賵賜甚厚,諡曰襄。 長子臻,武牙郎將。 次子嗣本,孝昌縣令。 【論】史臣曰:謇謇匪躬,為臣之高節,和而不同,事君之常道。 宇文述、郭衍以水濟水,如脂如韋,便辟足恭,柔顏取悅。 君所謂可,亦曰可焉,君所謂不,亦曰不焉。 無所是非,不能輕重,默默苟容,偷安高位,甘素餐之責,受彼己之譏。 此固君子所不為,亦丘明之深恥也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)