1
杜闞王李苑羅王
(No translation available)
2
杜伏威,齊州章丘人。 少豪蕩,不治生貲,與裏人輔公祏約刎頸交。 公礻石數盜姑家牧羊以饋伏威,縣跡捕急出《禮記·禮運》:「大道之行也,天下為公,選賢與能,講,乃相與亡命為盜,時年十六。 伏威狡譎多算,每剽劫,眾用其策皆效。 嘗營護諸盜,出為導,入為殿,故其黨愛服,共推為主。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
隋大業九年,入長白山,依賊左君行,不得意,舍去,轉剽淮南,稱將軍。 下邳賊苗海潮擁眾鈔暴,伏威遣公祏脅諭曰:「天下共苦隋,豪桀相與興義,然力弱勢分不相統,若合以為強,則無事隋矣。 公能為主,吾且從,不然,一戰以決。 」海潮懼,即以眾下之。 江都留守遣校尉宋顥將兵捕擊,伏威與戰,偽北,誘顥墮葭榛澤中,順風縱火迫之,步騎燒死幾盡。 海陵賊趙破陣聞伏威兵少,輕之,召使並力。 伏威引親將十人操牛酒謁,勒公祏嚴兵待變。 破陣引伏威入幕,置酒,悉召酋首高會。 伏威突斬破陣,眾眙駭不及救,復殺數十人,下皆畏服,公祏兵亦至,遂並其眾,至數萬。 攻安宜,屠之。 隋遣虎牙郎將來整戰於黃花輪,伏威大敗,身重創,與公祏財有眾數百,亡去,行收卒得八千,與虎牙郎將公孫上哲戰鹽城,覆其軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
煬帝遣右禦衛將軍陳棱以精兵討之,棱不敢戰,伏威遺以婦人服,書稱陳姥,怒其軍。 棱果悉兵至,伏威迎出挑戰,棱軍射中其額,伏威怒曰:「不殺汝,矢不拔! 」遂馳入棱陣,大呼沖擊,眾披靡,獲所射將,使拔箭已,斬之,攜其首入棱軍示之,又殺數十人,遂大潰,棱走而免。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
進破高郵,引兵度淮,攻歷陽,據之,稱總管。 分兵徇屬縣,皆下,江淮群盜爭附。 伏威選敢死士五千,號「上募」,寵厚之,與均甘苦,每攻取,必先登,戰罷,閱創在背者殺之。 所虜獲必分與麾下,士有戰死,以其妻殉,故人自奮戰,無完敵。 宇文化及以為歷陽太守,不受。 徙丹陽,自稱大行臺。 始進用士人,繕利兵械,薄賦斂,除殉葬法,民奸若盜及吏受賕,雖輕,皆殺無赦。 上表越王侗,侗以為東南道大總管,封楚王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
是時,秦王方討王世充,遣使招懷,伏威乃獻款。 高祖授以東南道行臺尚書令、江淮安撫大使、上柱國、吳王,賜姓,豫屬籍,以其子德俊為山陽公,賜帛五千段,馬三百匹。 伏威遣其將陳正通、徐紹宗以兵會,取世充之梁郡。 又遣將王雄誕討李子通於杭州,禽以獻。 破汪華於歙州。 盡有江東、淮南地,南屬嶺,東至於海。 秦王已平劉黑闥,師次曹、兗,伏威懼,乃入朝。 詔拜太子太保兼行臺尚書令,留京師,位在齊王元吉上,以寵之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
伏威好神仙長年術,餌雲母被毒,武德七年二月,暴卒。 初,公祏反,矯伏威令以紿眾,趙郡王孝恭既平公祏,得反書以聞。 高祖追其官,削屬籍,沒入家產。 貞觀元年,太宗知其冤,詔復官爵,以公禮葬,仍還其子封。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
伏威有養子三十人,皆壯士,屬以兵,與同衣食,唯闞棱、王雄誕知名。
(No translation available)
9
闞棱,伏威邑人也。 貌魁雄,善用兩刃刀,其長丈,名曰「陌刀」,一揮殺數人,前無堅對。 伏威據江淮,以戰功顯,署左將軍。 部兵皆群盜,橫相侵牟,棱案罪殺之,雖親故無脫者,至道不舉遺。 從伏威入朝,拜左領軍將軍、越州都督。 公祏反,棱與南討,青山之戰,與陳正通遇,陣方接,棱脫兜鍪謂眾曰:「不識我邪? 何敢戰! 」其徒多棱舊部,氣遂索,至有拜者。 公祏破,棱功多,然頗自伐。 公祏被禽,乃誣與己謀; 又伏威、王雄誕及棱貲產在丹陽者當原,而趙郡王孝恭悉籍入之,棱自訴,忤孝恭。 遂以謀反誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
王雄誕,曹州濟陰人。 少強果,膂力絕人。 伏威之起,用其計,戰多克,署驃騎將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
初,伏威度淮與李子通合,後子通憚其才,襲之,伏威被創墮馬,雄誕負逃葭澤中,裒嘯散亡,又為隋將來整所窘,眾復潰。 別將西門君儀妻王勇決而力,負伏威走,雄誕總麾下壯士十余人從之。 追兵至,雄誕還拒,數被創,氣彌厲,伏威遂脫。 闞棱年長於雄誕,故軍中號棱「大將軍」,雄誕「小將軍」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
後伏威令輔公祏擊子通,以雄誕、棱為副,戰溧水,子通敗,公祏乘勝追之,反為所擠,士皆走壁。 雄誕曰:「子通狃於勝,無營壘,今急擊之,必克。 」公祏不從。 雄誕獨提私卒數百,銜枚夜往,乘風火之,子通大敗走,度太湖。 武德四年,與子通戰蘇州,卻之。 子通以精兵保獨松嶺,雄誕遣將陳當率千兵出不意,乘高蔽崦,張疑幟,夜縛炬於樹,遍山澤。 子通懼,燒營遁,保余杭,雄誕追禽之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
歙守汪華在郡稱王且十年,雄誕還師攻之,華以勁甲出新安洞拒戰,雄誕伏兵山谷,以弱卒數千鬥,輒走壁,華來攻,壁中奮殊死,不可下。 會暮還,雄誕伏兵已據洞口,不得歸,遽面縛降。 蘇賊聞人遂安據昆山,無所屬,伏威使討之,雄誕以邑險而完,攻之引日,遂單騎造壘門,陳國威靈,因開曉禍福,遂安即降。 以前後功授歙州總管,封宜春郡公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
伏威入朝,以兵屬雄誕。 輔公祏將反,患其異己,縱反間,陽言得伏威教,責雄誕貳。 雄誕素質直,信之,乃歸臥疾。 公祏奪其兵,遣西門君儀諭計,雄誕始悔寤,曰:「天下方靖,王在京師,當謹守籓,奈何為族夷事? 雄誕雖死,誼不從! 」公祏遂縊之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
雄誕愛人,善撫士,能致下死力,每破城邑,整眾山立,無絲毫犯。 死之日,江南士庶為流涕。 高祖嘉其節,以子世果襲宜春郡封。 太宗立,優詔贈左驍衛大將軍、越州都督,謚曰忠。 世果,垂拱初至廣州都督、安西大都護。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
張士貴,虢州盧氏人,本名忽峍。 彎弓百五十斤,左右射無空發。 隋大業末,起為盜,攻剽城邑,當時患之,號「忽峍賊」。 高祖移檄招之,士貴即降,拜右光祿大夫。 從征伐有功,賜爵新野縣公。 又從平洛,授虢州刺史。 帝曰:「顧令卿衣錦晝遊耳。 」進封虢國公、右屯衛大將軍。 貞觀七年,為龔州道行軍總管,破反獠還,太宗聞其冒矢石先登,勞之曰:「嘗聞以忠報國者不顧身,於公見之。 」累遷左領軍大將軍。 顯慶初,卒,贈荊州都督,陪葬昭陵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
苑君璋,馬邑豪也,以趫雄自奮。 劉武周以兵入寇,君璋曰:「唐以一州兵掇取三輔,所向風靡,此殆天命,非人謀,不可爭也。 太原而南多巖阻,今束甲深入,無踵軍,有失不可償,不如連突厥與唐合從,南面稱孤,上策也。 」武周不聽,使君璋守朔州,引眾內侵,未幾敗,泣曰:「廢君言,乃至此! 」即與共趨突厥。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
武周死,突厥以君璋為大行臺,統武周部曲,使郁射設監兵,與舊將高滿政夜襲代州,不克。 高祖遣使招之,賜鐵券,約不死。 君璋拒命,進寇代州,刺史王孝德拒卻之。 滿政勸君璋曰:「夷狄無禮,豈可北面臣之? 請盡殺其眾以歸唐。 」君璋不從。 而馬邑困於兵,人厭亂,滿政因眾不忍,夜脅君璋,君璋奔突厥。 滿政以城歸,詔拜朔州總管,封榮國公。 君璋引突厥攻陷馬邑,殺滿政,夷其黨,乃去,退保恒安。 其部皆中國人,多叛去,君璋窮,乃降,自請鄣虜贖罪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
高祖遣雁門人元普賜金券,會頡利亦召之,意猶豫。 子孝政諫曰:「大人許唐降,又貳頡利,自取亡也。 今糧盡眾攜,不即決,恐衿肘變生,孝政不忍見禍之酷也! 」即單騎南奔,君璋喻返之,召眾與議。 恒安人郭子威曰:「恒安故王者都,山川足以自固,突厥方強,我援之,可觀天下變,何遽降? 」君璋然之,執元普送突厥,頡利德之,遣以錦裘羊馬。 其下怨,投書於門曰:「不早附唐,父子誅。 」孝政懼,欲自歸,為君璋所拘。 與突厥寇馬邑,犯太原,邊人苦之。 見頡利政亂,知將亡,遂率所部降,頡利追,擊走其兵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
入朝,拜安州都督,封芮國公,食五百戶,賜帛四千匹。 君璋不曉書,然天資習事,歷職有惠稱。 貞觀中,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
羅藝,字子廷,襄州襄陽人,家京兆之雲陽。 父榮,隋監門將軍。 藝剛愎不仁,勇攻戰,善用槊。 大業中,以戰力補虎賁郎將。 遼東之役,李景以武衛大將軍督饟北平,詔藝以兵屬,分部嚴一。 然任氣,嘗慢侮景,頻為景辱。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
天下盜起,涿郡號富饒,伐遼兵仗多在,而倉{廣寺}盈羨,又臨朔宮多珍寶,屯師且數萬,苦盜賊侵掠,留守將趙什住、賀蘭誼、晉文衍等不能支。 藝捍寇,數破卻之,勇常冠軍,為諸將忌畏。 藝陰自計,因出師,詭說眾曰:「吾軍討賊數有功,而食乏。 官粟若山,而留守不賑恤,豈安人強眾意邪? 」士皆怨。 既還,郡丞出郊謁,藝執之,陳兵入,什住等懼,爭聽命。 藝即發庫貲賜戰士,倉粟給窮人,境內大悅。 殺異己者渤海太守唐祎等,威動北邊,柳城、懷遠並歸附。 黜柳城太守楊林甫,改郡曰營州,以襄平太守鄧皓為總管,藝自稱幽州總管。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
宇文化及至山東,遣使招藝,藝曰:「我隋舊臣,今大行顛覆,義不辱於賊。 」斬使者,為煬帝發喪三日。 時竇建德、高開道亦遣使於藝,藝謂官屬曰:「建德等皆劇賊,不足共功名,唐公起兵據關中,民望所系,王業必成,吾決歸之。 敢異議者戮! 」會張道源撫輯山東,亦諭藝降,武德二年,乃奉表以地歸。 詔封燕王,賜姓,豫屬籍。 數與建德戰,多所禽馘。 秦王擊劉黑闥,高祖詔藝弟監門將軍壽以兵從,藝自率眾數萬破劉什善、張君立於徐河。 黑闥引突厥入寇,藝復以兵與皇太子建成會洺州,遂請入朝。 帝厚禮之,拜左翊衛大將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
藝負其功,且貴重不少屈,秦王左右嘗至其營,藝{疒只}辱之。 高祖怒,以屬吏,久乃釋。 時突厥放橫,藉藝威名欲憚虜,詔以本官領天節軍將,鎮涇州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
太宗即位,進開府儀同三司。 藝內懼,乃圖反,詭言閱武。 兵既集,稱被密詔入朝,軍至豳,治中趙慈皓出謁,遂據州。 帝命長孫無忌、尉遲敬德擊之,未至,慈皓與統軍楊岌謀誅藝,藝覺,執慈皓。 岌居外,即攻之,藝敗,棄妻子,從數百騎奔突厥。 抵寧州,騎稍亡,左右斬之,傳首,梟於都市。 壽時為利州都督,亦及誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
先是,濟陰女子李,自言通鬼道,能愈疾,四方惑之,詔取致京師。 嘗往來藝家,謂藝妻孟曰:「妃相貴,當母天下。 」孟令視藝,又曰:「妃之貴由於王,貴色且發。 」藝妻信之,亦贊以反,既敗,與李皆斬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
王君廓,并州石艾人。 少孤貧,為駔儈,無行,善盜。 嘗負竹笱如魚具,內置逆刺,見鬻繒者,以笱囊其頭,不可脫,乃奪繒去,而主不辨也,鄉里患之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
大業末,欲聚兵為盜,請與叔俱,不從,乃誣鄰人通叔母者,與叔共殺之,遂皆亡命。 眾稍集,掠夏、長平。 河東丞丁榮拒之,且遣使慰召。 君廓見使,謬為欲歸首者。 榮輕之,因陳兵登山,君廓悉伏甲山谷中。 榮軍還,掩擊,破之。 又與賊韋寶、鄧豹等掠虞鄉,宋老生與戰,君廓不利,保方山,老生列營迫之。 君郭糧盡,詐請降,與老生隔澗語,祈請哀到。 老生為感動,稍緩之,君廓一昔遁去。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
高祖兵起,召之,不從。 歸李密,密不甚禮,乃歸國。 授上柱國、假河內太守、常山郡公,遷遼州刺史,徙封上谷,從戰東都有功,為右武衛將軍。 詔勞之曰:「爾以十三人破賊萬,自古以少制眾,無有也! 」賜雜彩百段。 別下軒轅、羅川二縣,破世充將魏隱,擊糧道緱氏,沈米艘三十柁。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
進爵彭國公,鎮幽州。 擊突厥,俘斬二千,獲馬五千匹。 入朝,帝賜所乘馬,令自廷中乘以出,謂侍臣曰:「昔藺相如叱秦王,目眥皆烈。 君廓往擊建德,李勣遏之,至發憤大呼,鼻耳皆流血,其勇何特古人哉! 朕當不以例賞。 」乃賜錦袍金帶,還幽州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
會大都督廬江王瑗反,欲奪君廓兵以委王詵。 君廓本紿瑗使亂為己功,乃從數騎候詵,留騎於外,曰:「聞呼聲則入。 」乃獨款詵,詐曰:「有急變,當白! 」詵方沐,握發出,即斬之,因執瑗。 以功授幽州都督,瑗家口悉賜之,進左光祿大夫,賜帛千段。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
居職不守法度,長史李玄道數以法繩督,猜惑不自安。 會被召,至渭南,殺驛史,亡奔突厥,野人斬之。 太宗顧前功,為收葬,待其家如初。 御史大夫溫彥博奏:「君廓叛臣,不宜食封邑,有司失所宜言。 」乃貶為庶人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)