1
李常趙崔齊盧
(No translation available)
2
李揆,字端卿,系出隴西,為冠族,去客滎陽。 祖玄道,為文學館學士。 父成裕,秘書監。 揆性警敏,善文章。 開元末,擢進士第,補陳留尉。 獻書闕下,試中書,遷右拾遺,再轉起居郎,知宗子表疏,以考功郎中知制誥。 扈狩劍南,拜中書舍人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
乾元二年,宗室請上皇后號曰「翊聖」。 肅宗問揆,對曰:「前代後妃,終則有謚,景龍不君,韋氏專恣,乃稱翊聖。 今陛下動遵典禮,奈何踵其亂哉? 」帝驚曰:「幾誤我家事。 」遂止。 後即張氏,有子數歲,欲立為太子,而帝意未決。 時代宗以封成王,帝從容語揆曰:「成王長,有功,將定太子,卿意謂何? 」揆曰:「陛下此言,社稷福也。 」因再拜賀。 帝曰:「朕計決矣。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
俄兼禮部侍郎。 揆病取士不考實,徒露搜索禁所挾,而迂學陋生,葄枕圖史,且不能自措於詞。 乃大陳書廷中,進諸儒約曰:「上選士,第務得才,可盡所欲言。 」由是人人稱美。 未卒事,拜中書侍郎、同中書門下平章事,修國史,封姑臧縣伯。 揆美風儀,善奏對,帝嘆曰:「卿門地、人物、文學皆當世第一,信朝廷羽儀乎! 」故時稱三絕。 於是京師多盜,至驂衢殺人,屍溝中,吏褫氣。 李輔國方橫,請選羽林騎五百,備僥捕。 揆曰:「漢以南、北軍相統攝,故周勃因南軍入北軍,以安劉氏。 本朝置南、北衙,文武區別,更相檢伺。 今以羽林代金吾,忽有非常,何以制之! 」輔國議格。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
揆決事明當,然銳於進,且近名。 兄楷,有時稱,滯冗官不得遷。 呂諲政事出揆遠甚,以故宰相鎮荊南,治聲尤高。 揆懼復用,遣吏至諲所,構抉過失,諲密訴諸朝。 帝怒,貶揆袁州長史。 不三日,以楷為司門員外郎。 揆累年乃徙歙州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
初,苗晉卿數薦元載,揆輕載地寒,謂晉卿曰:「龍章鳳姿士不見用,獐頭鼠目子乃求官邪? 」載聞,銜之。 及秉政,奏揆試秘書監,江淮養疾。 家百口,貧無祿,丐食取給,牧守稍厭慁,則去之,流落凡十六年。 載誅,始拜睦州刺史。 入為國子祭酒、禮部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
德宗幸山南,揆素為盧杞所惡,用為入蕃會盟使,拜尚書左仆射。 揆辭老,恐死道路,不能達命,帝惻然。 杞曰:「和戎者,當練朝廷事,非揆不可。 異時年少揆者不敢辭。 」揆至蕃,酋長曰:「聞唐有第一人李揆,公是否? 」揆畏留,因紿之曰:「彼李揆,安肯來邪? 」還。 卒鳳州,年七十四,贈司空,謚曰恭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
常袞,京兆人,天寶末,及進士第。 性狷潔,不妄交遊。 由太子正字,累為中書舍人。 文采贍蔚,長於應用,譽重一時。 魚朝恩賴寵,兼判國子監。 袞奏:「成均之任,當用名儒,不宜以宦臣領職。 」始,回紇有戰功者,得留京師,虜性易驕,後乃創邸第、佛祠,或伏甲其間,數出中渭橋,與軍人格鬥,奪含光門魚契走城外。 袞建言:「今西蕃盤桓境上,數入寇,若相連結,以乘無備,其變不細,請早圖之。 」又天子誕日,諸道爭以侈麗奉獻,不則為老子、浮屠解禱事。 袞以為:「漢文帝還千里馬不用,晉武帝焚雉頭裘,宋高祖碎琥珀枕,是三主者,非有聰明大聖以致治安,謹身率下而已。 今諸道饋獻,皆淫侈不急,而節度使、刺史非能男耕而女織者,類出於民,是斂怨以媚上也,請皆還之。 今軍旅未寧,王畿戶口十不一在,而諸祠寺寫經造像,焚幣埋玉,所以賞賚若比丘、道士、巫祝之流,歲巨萬計。 陛下若以易芻粟,減貧民之賦,天下之福豈有量哉! 」代宗嘉納。 遷禮部侍郎。 時宦者劉忠翼權震中外,涇原節度使馬璘為帝寵任,有所幹請,袞皆拒卻。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
元載死,拜門下侍郎、同中書門下平章事,弘文、崇文館大學士,與楊綰同執政。 綰長厚通可,而袞苛細,以清儉自賢。 帝內重綰而顓任之,禮遇信愛,袞弗及也,每所恨忌。 會綰卒,袞始當國。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
先是,百官俸寡狹,議增給之。 時韓滉使度支,與袞皆任情輕重。 滉惡國子司業張參,袞惡太子少詹事趙惎,皆少給之。 太子文學為洗馬副,袞姻家任文學者,其給乃在洗馬上。 其騁私崇怨類此。 故事,日出內廚食賜宰相家,可十人具,袞奏罷之。 又將讓堂封,它宰相不從,乃止。 政事堂北門,異時宰相過舍人院咨逮政事,至袞乃塞之,以示尊大。 懲元載敗,窒賣官之路,然一切以公議格之,非文詞者皆擯不用,故世謂之「濌伯」,以其濌々無賢不肖之辨雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
袞為相,散官才朝議,而無封爵,郭子儀言於帝,遂加銀青光祿大夫,封河內郡公。 德宗即位,袞奏貶崔祐甫為河南少尹。 帝怒,使與祐甫換秩,再貶潮州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
建中初,楊炎輔政,起為福建觀察使。 始,閩人未知學,袞至,為設鄉校,使作為文章,親加講導,與為客主鈞禮,觀遊燕饗與焉,由是俗一變,歲貢士與內州等。 卒於官,年五十五,贈尚書左仆射。 其後閩人春秋配享袞於學官雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
趙憬,字退翁,渭州隴西人。 曾祖仁本,仕為吏部侍郎、同東西臺三品。 憬誌行峻潔,不自衒賈。 寶應中,方營泰、建二陵,用度廣,又吐蕃盜邊,天下薦饑,憬褐衣上疏,請殺禮從儉,士林嘆美。 試江夏尉,佐諸使府,進太子舍人。 母喪免,有芝生壤樹。 建中初,擢水部員外郎。 湖南觀察使李承表憬自副。 承卒,遂代之。 召還,闔門不與人交。 李泌薦之,對殿中,占奏明辯,通古今,德宗欽悅,拜給事中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
貞元中,鹹安公主降回紇,詔關播為使,而憬以御史中丞副之。 異時使者多私賫,以市馬規利入,獨憬不然。 使未還,尚書左丞缺,帝曰:「趙憬堪此。 」遂以命之。 考功歲終,請如至德故事課殿最,憬自言薦果州刺史韋證,以貪敗,請降考。 校考使劉滋謂憬知過,更以考升。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
竇參當國,欲抑為刺史,帝不許。 參罷,進中書侍郎、同中書門下平章事,與陸贄同輔政。 贄於裁決少所讓,又徙憬門下侍郎,繇是不平。 自以不任職,數稱疾。 時杜黃裳遭奄人讒詆,穆贊、韋武、李宣、盧雲等為裴延齡構擯,勢危甚,憬救護申解,皆得免。 初,贄約共執退延齡,既對,贄極言其奸,帝色變,憬不為助,遂罷贄,乃始當國。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
憬精治道,常以國本在選賢、節用、薄賦斂、寬刑罰,懇懇為天子言之。 又陳前世損益、當時之變,獻《審官六議》。 一議相臣,曰:「中外知其賢者用之,能者任之,責材之備,為不可得。 」二議庶官,曰:「臣嘗謂拔十得五,賢愚猶半。 陛下曰:『何必五也,十二可矣。 』故廣任用,明殿最,舉大節,略小瑕,隨能試事,用人之大要也。 」三議京司闕官,曰:「今要官闕多,閑官員多。 要官以材行,閑官以恩澤,是選拔少,優容眾也。 宜補缺員,以育人材。 」四議考課,曰:「今內庶僚,外刺史,課最尤者,擢以不次,善矣。 臣謂黜陟宜責歲限,若任要重未當遷者,加爵或秩。 其餘進退,宜示遲速之常。 若課在中、考如限者,平轉而歷試之,即無茍且之心、滯淹之慮。 」五議遺滯,曰:「陛下委宰輔舉才,不遍知也,則訪之庶僚; 又不遍知也,訪之眾人,眾聲囂然,十譽之未信,一毀之可疑。 臣謂宜采士論,以譽多者先用,非大故者勿棄。 」六議藩府官屬,曰:「諸使辟署,務得才以重府望,能否已試,則引而置之朝,無俾久滯。 」帝皆然之,下詔褒答。 輔政五年,卒,年六十一。 其息上卒時稿奏,帝悼惜之。 贈太子太傅,謚曰貞憲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
憬性清約,位臺宰,而第室童獲猶儒先生家也。 得稟入,先建家廟,而竟不營產。 其鎮湖南也,令孤亙、崔儆並為部刺史,不守法,憬以正彈治之,皆遣客暴憬失於朝。 及為相,乃擢儆自大理卿為尚書右丞,亙方貶衢州別駕,引為吉州刺史,人以為賢。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
崔造,字玄宰,深州安平人。 永泰中,與韓會、盧東美、張正則三人友善,居上元,好言當世事,皆自謂王佐才,故號「四夔」。
(No translation available) (No translation available)
19
浙西觀察使李棲筠辟為判官,累遷左司員外郎。 與劉晏善,晏得罪,貶信州長史。 徙建州刺史。 朱泚亂,造輒馳檄比州,發所部兵二千以待命,德宗嘉之。 京師平,召還,至藍田,自以舅源休與賊同逆,上疏請罪。 帝以為有禮,下詔慰勉,擢給事中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
貞元二年,以給事中同中書門下平章事。 帝謂造敢言,為能立事,故不次用之。 造久在江左,疾錢谷諸使罔上,或幹沒自私,乃建言:「天下兩稅,請委本道觀察使、刺史選官部送京師。 諸道水陸轉運使、度支巡院、江淮轉運使,請悉停,以度支鹽鐵務還尚書省,六曹皆宰相分領。 」於是齊映判兵部,李勉刑部,劉滋吏、禮二部,造戶、工二部; 又以戶部侍郎元琇判諸道鹽鐵、榷酒事,吉中孚度支諸道兩稅事。 而浙江東、西歲入米七十五萬石,方歲饑,更以兩稅準米百萬,豪、壽、洪、潭二十萬,責韓滉杜亞漕送東渭橋。 諸道有鹽鐵處,仍置巡院。 歲盡,宰相計最殿以聞。 造厚元琇,故首命之。 時滉方領轉運,有寵於帝,朝廷仰其須。 滉持不可改,帝重違之,復以滉滉為江淮轉運使,余如造請。 是秋,江淮米大集,帝美滉功,以滉專領度支諸道鹽鐵、轉運等使。 造懼,始托疾辭位,乃罷為太子右庶子,貶琇雷州司戶參軍。 於是造所請悉罷,以憂愧卒,年五十一。 議者謂造舉不適時,方用之乏,不能權濟大事,雖據舊典,奚能抗一切之制雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
齊映,瀛州高陽人。 舉進士,博學宏詞,中之,補河南府參軍事。 滑亳節度使令狐彰署掌書記,彰疾甚,引映托後事。 映因說彰納節,歸諸子京師。 彰從之,即以女妻映。 彰卒,軍亂,映間歸東都。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
三城使馬燧辟為判官。 盧杞薦授刑部員外郎。 又為鳳翔張鎰判官。 映練軍事,論奏數稱旨,進行軍司馬。 會德宗出奉天,鎰儒緩不知兵,部將李楚琳者,素慓悍,欲介賊為亂。 映與齊抗請先事誅之,鎰不用,更示寬大,徐謂楚琳曰:「欲以君使外,若何? 」楚琳恐,夜殺鎰以應賊,映雅為軍中慕賴,故得免。 奔奉天,授御史中丞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
從幸梁,道險澀,常為帝禦。 會馬駭突,帝恐傷映,詔舍轡,固不去,曰:「馬奔踶,不過傷臣; 舍之,或犯清蹕,臣雖死不中償責。 」帝嘉嘆,擢給事中。 映為人白晰長大,言音鴻爽,故帝常令侍左右,或前馬臚傳詔旨。 進中書舍人。 貞元二年,以舍人同中書門下平章事,俄改中書侍郎,封河間縣男,與崔造、劉滋並輔政。 滋端重寡言,映謙不肯事否可,一顓於造。 會造疾,映乃當國。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
吐蕃數入寇,關輔震騷,鹹言帝欲避狄。 映入諫曰:「戎狄不懲,臣之罪也。 然內外恟恟,謂陛下具糗糧,欲治行。 夫大幸不再,奈何不與臣等計乎? 」因俯伏流涕,天子為感寤。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
後給事中袁高忤帝旨,而映以為尚書左丞、御史大夫。 始,映微時,張延賞遇之善。 及映相,而延賞為左仆射,數為映畫事,又為所親求官,映不答,延賞恚。 既復用,即劾映非宰相器。 明年,貶夔州刺史,徙衡州。 久之,為桂管、江西兩觀察使。 始,映罷不以罪,冀復進,乃掊斂獻貢,以中帝欲。 初,諸藩銀大瓶止五尺,李兼為江西,始獻六尺瓶,至映乃八尺雲。 卒,年四十八,贈禮部尚書,謚曰忠。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
盧邁,字子玄,河南河南人。 性孝友。 舉明經入第,補太子正字。 以拔萃調河南主簿、集賢校理。 公卿交薦之,擢右補闕。 三遷吏部員外郎。 以族屬客江介,出為滁州刺史。 召還,再遷諫議大夫。 數條當世病利,進給事中。 俄會考課,邁以不滿歲,固辭上考,薦紳高其讓。 改尚書右丞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
將作監元亙攝祠,以私忌不聽誓,御史劾之。 帝疑其罰,下尚書省議。 邁曰:「按大夫士將祭於公,既視濯而父母死,猶奉祭。 禮,散齊有大功喪,致齊有期喪,齊有疾病,聽還舍,不奉祭。 無忌日不受誓者。 雖令忌日與告,且《春秋》不以家事辭王事,今攝祭特命也,亙以常令拒特命,執非所宜。 」遂抵罪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
以本官同中書門下平章事。 進中書侍郎。 時陸贄、趙憬專大政,邁居中,治身循法無它過。 久之,暴眩省中,輿還第。 詔大臣即問,固乞骸骨,罷為太子賓客。 卒,年六十,贈太子太傅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
邁每有功、緦喪,必容稱其服,而情有加焉。 叔下邽令休沐過家,邁終日與群子姓均指使,無位貌之異。 再娶無子,或勸畜姬媵,對曰:「兄弟之子,猶子也,可以主後。 」所得稟賜,皆賑姻舊之乏。 其從父弟禋喪還洛陽,過都,邁奏請往哭之,盡哀。 時執政自以宰相尊,五服皆不過從問吊,而邁獨不徇時,議者重其仁而亮雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
贊曰:楊綰之德,陸贄之賢,而袞、憬以為憎,何哉? 士固蔽於娼前,然主聽不一,故乘以為奸。 昔齊桓、秦堅任管仲、王猛,興區區,霸天下,蓋不以不肖者參之。 君臣相諒,果難哉!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)