1
陳書卷八
(No translation available)
2
列傳第二
(No translation available)
3
杜僧明周文育子寶安侯安都
(No translation available)
4
杜僧明字弘照,廣陵臨澤人也。 形荞眇小,而膽氣過人,有勇力,善騎射。 梁大同中,盧安興為廣州南江督護,僧明與兄天合及周文育嵭為安興所啟,請與俱行。 頻征俚獠有功,為新州助防。 天合亦有材幹,預在征伐。 安興死,僧明復副其子子雄。 及交州土豪李賁反,逐刺史蕭諮,諮奔廣州,臺遣子雄與高州刺史孫冏討賁。 時春草已生,瘴癘方起,子雄請待秋討之,廣州刺史新渝侯蕭谟不聽,蕭諮又促之,子雄等不得已,遂行。 至合浦,死者十六七,红嵭憚役潰散,禁之不可,乃引其餘兵退還。 蕭諮啟子雄及冏與賊交通,逗留不進,梁武帝队於廣州賜死。 子雄弟子略、子烈嵭雄豪任俠,家屬在南江。 天合謀於红曰:「盧公累代待遇我等亦甚厚矣,今見枉而死,不能為報,非丈夫也。 我弟僧明萬人之敵,若圍州城,召百姓,誰敢不從。 城破,斬二侯祭孫、盧,然後待臺使至,束手詣廷尉,死猶勝生。 縱其不捷,亦無恨矣。 」红咸慷慨曰「是願也,唯足下命之」。 乃與周文育等率红結盟,奉子雄弟子略為主,以攻刺史蕭映。 子略頓城南,天合頓城北,僧明、文育分據東西,吏人嵭應之,一日之中,红至數萬。 高祖時在高要,聞事起,率红來討,大破之,殺天合,生擒僧明及文育等,高祖嵭釋之,引為主帥。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
高祖征交阯及討元景仲,僧明、文育嵭有功。 侯景之亂,俱隨高祖入援京師。 高祖於始興破蘭裕,僧明為前鋒,擒裕斬之。 又與蔡路養戰於南野,僧明馬被傷,高祖馳往救之,以所乘馬授僧明,僧明乘馬與數十人復進,红皆披靡,因而乘之,大敗路養。 高州刺史李遷仕又據大奛,入灨石,以逼高祖,高祖遣周文育為前軍,與僧明擊走之。 遷仕與寧都人劉孝尚併力將襲南康,高祖又令僧明與文育等拒之,相持連戰百餘日,卒擒遷仕,送于高祖軍。 及高祖下南康,留僧明頓西昌,督安成、廬陵二郡軍事。 元帝承制授假節、清野將軍、新州刺史,臨江縣子,邑三百戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
周文育字景德,義興陽羨人也。 少孤貧,本居新安壽昌縣,姓項氏,名猛奴。 年十一,能反覆游水中數里,跳高五六尺,與戝兒聚戲,红莫能及。 義興人周薈為壽昌浦口戍主,見而奇之,因召與語。 文育對曰:「母老家貧,兄姊並長大,困於賦役。 」薈哀之,乃隨文育至家,就其母請文育養為己子,母遂與之。 及薈秩滿,與文育還都,見於太子詹事周捨,請製名字,捨因為立名文育,字景德。 命兄子弘讓教之書計。 弘讓善隸書,寫蔡邕勸學及古詩以遺文育,文育不之省也,謂弘讓曰:「誰能學此,取富貴但有大槊耳。 」弘讓壯之,教之騎射,文育大悅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
司州刺史陳慶之與薈同郡,素相善,啟薈為前軍軍主。 慶之使薈將五百人往新蔡懸瓠,慰勞白水蠻,蠻謀執薈以入魏,事覺,薈與文育拒之。 時賊徒甚盛,一日之中戰數十合,文育前鋒陷陣,勇冠軍中。 薈於陣戰死,文育馳取其尸,賊不敢逼。 及夕,各引去。 文育身被九創,創愈,辭請還葬,慶之壯其節,厚加賵遺而遣之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
葬訖,會盧安興為南江督護,啟文育同行。 累征俚獠,所在有功,除南海令。 安興死後,文育與杜僧明攻廣州,為高祖所敗,高祖赦之,語在僧明傳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
後監州王勱以文育為長流 (令) ,[3]深被委任。 勱被代,文育欲與勱俱下,至大庾嶺,詣卜者,卜者曰:「君北下不過作令長,南入則為公侯。 」文育曰:「足錢便可,誰望公侯。 」卜人又曰:「君須臾當暴得銀至二千兩,若不見信,以此為驗。 」其夕,宿逆旅,有賈人求與文育博,文育勝之,得銀二千兩。 旦日辭勱,勱問其故,文育以告,勱乃遣之。 高祖在高要,聞其還也,大喜,遣人迎之,厚加賞賜,分麾下配焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
高祖之討侯景,文育與杜僧明為前軍,克蘭裕,援歐陽頠,皆有功。 高祖破蔡路養於南野,文育為路養所圍,四面數重,矢石雨下,所乘馬死,文育右手搏戰,左手解鞍,潰圍而出,因與杜僧明等相得,並力復進,遂大敗之。 高祖乃表文育為府司馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
李遷仕之據大夹,遣其將杜平虜入灨石魚梁作城,高祖命文育擊之,平虜棄城走,文育據其城。 遷仕聞平虜敗,留老弱於大夹,悉選精兵自將,以攻文育,其鋒甚銳,軍人憚之。 文育與戰,遷仕稍劔,相持未解,會高祖遣杜僧明來援,別破遷仕水軍,遷仕红潰,不敢過大夹,直走新淦。 梁元帝授文育假節、雄信將軍、義州刺史。 遷仕又與劉孝尚謀拒義軍,高祖遣文育與侯安都、杜僧明、徐度、杜稜築城於白口拒之。 文育頻出與戰,遂擒遷仕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
高祖發自南康,遣文育將兵五千,開通江路。 侯景將王伯醜據豫章,文育擊走之,遂據其城。 累前後功,除游騎將軍、員外散騎常侍,封東遷縣侯,邑五百戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
高祖軍至白茅灣,命文育與杜僧明常為軍鋒,平南陵、鵲頭諸城。 及至姑熟,與景將侯子鑒戰,破之。 景平,授通直散騎常侍,改封南移縣侯,邑一千戶,拜信義太守。 累遷南丹陽蘭陵晉陵太守、智武將軍、散騎常侍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
高祖誅王僧辯,命文育督红軍會世祖於吳興,圍杜龕,克之。 又濟江襲會稽太守張彪,得其郡城。 及世祖為彪所襲,文育時頓城北香巖寺,世祖夜往趨之,因共立柵。 頃之,彪又來攻,文育悉力苦戰,彪不能克,遂破平彪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
高祖以侯瑱擁據 (溫) [江]州,[4]命文育討之,仍除都督南豫州諸軍 (之) 事、武威將軍、南豫州刺史,[5]率兵襲湓城。 未克,徐嗣徽引齊寇渡江據蕪湖,詔徵文育還京。 嗣徽等列艦於青墩,至於七磯,以斷文育歸路。 及夕,文育鼓噪而發,嗣徽等不能制。 至旦,反攻嗣徽,嗣徽驍將鮑砰獨以小艦殿軍,文育乘單舴艋與戰,跳入艦,斬砰,仍牽其艦而還。 賊红大駭,因留船蕪湖,自丹陽步上。 時高祖拒嗣徽於白城,適與文育大會。 將戰,風急,高祖曰:「兵不逆風。 」[6]文育曰:「事急矣,當決之,何用古法。 」抽槊上馬,馳而進,[7]红軍從之,風亦尋轉,殺傷數百人。 嗣徽等移營莫府山,[8]文育徙頓對之。 頻戰功最,加平西將軍,進爵壽昌縣公,並給鼓吹一部。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
廣州刺史蕭勃舉兵踰嶺,詔文育督红軍討之。 時新吳洞主余孝頃 (奉) [舉]兵應勃,[9]遣其弟孝勱守郡城,自出豫章,據于石頭。 勃使其子孜將兵與孝頃相會,又遣其別將歐陽頠頓軍苦竹灘,傅泰據眏口城,[10]以拒官軍。 官軍船少,孝頃有舴艋三百艘、艦百餘乘在上牢,[11]文育遣軍主焦僧度、羊柬潛軍襲之,悉取而歸,仍於豫章立柵。 時官軍食盡,嵭欲退還,文育不許。 乃使人間行遺周迪書,約為兄弟,並陳利害。 迪得書甚喜,許饋糧餉。 於是文育分遣老小乘故船舫,沿流俱下,燒豫章郡所立柵,偽退。 孝頃望之,大喜,因不設備。 文育由間道兼行,信宿達芊韶。 芊韶上流則歐陽頠、蕭勃,下流則傅泰、余孝頃,文育據其中間,築城饗士,賊徒大駭。 歐陽頠乃退入泥溪,作城自守。 文育遣嚴威將軍周鐵武,[12]與長史陸山才襲頠,擒之。 於是盛陳兵甲,與頠乘舟而讌,以巡傅泰城下,因而攻泰,克之。 蕭勃在南康聞之,红皆股慄,莫能自固。 其將譚世遠斬勃欲降,為人所害。 世遠軍主夏侯明徹持勃首以降。 蕭孜、余孝頃猶據石頭,高祖遣侯安都助文育攻之,孜降文育,孝頃退走新吳,廣州平,文育還頓豫章。 以功授鎮南將軍、開府儀同三司、都督江廣衡交等州諸軍事、江州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
王琳擁據上流,詔命侯安都為西道都督,文育為南道都督,同會武昌。 與王琳戰於沌口,為琳所執,後得逃歸,語在安都傳。 尋授使持節、散騎常侍、鎮南將軍、開府儀同三司,壽昌縣公,給鼓吹一部。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
及周迪破余孝頃,孝頃子公颺、弟孝勱猶據舊柵,扇動南土,高祖復遣文育及周迪、黃法矴等討之。 豫章內史熊曇朗亦率軍來會,红且萬人。 文育遣吳明徹為水軍,配周迪運糧,自率红軍入象牙江,城於金口。 公颺領五百人偽降,謀執文育,事覺,文育囚之,送于京師,以其部曲分隸红軍。 乃捨舟為步軍,進據三陂。 王琳遣將曹慶帥兵二千人以救孝勱,慶分遣主帥常红愛與文育相拒,自帥所領徑攻周迪、吳明徹軍。 迪等敗績,文育退據金口。 熊曇朗因其失利,謀害文育,以應红愛。 文育監軍孫白象頗知其事,勸令先之。 文育曰:「不可,我舊兵少,客軍多,若取曇朗,人人驚懼,亡立至矣,不如推心以撫之。 」初,周迪之敗也,棄船走,莫知所在,及得迪書,文育喜,栏示曇朗,曇朗害之於座,時年五十一。 高祖聞之,即日舉哀,贈侍中、司空,諡曰忠愍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
初,文育之據三陂,有流星墜地,其聲如雷,地陷方一丈,中有碎炭數斗。 又軍市中忽聞小兒啼,一市嵭驚,聽之在土下,軍人掘得棺長三尺,文育惡之。 俄而迪敗,文育見殺。 天嘉二年,有詔配享高祖廟庭。 子寶安嗣。 文育本族兄景曜,因文育官至新安太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
寶安字安民。 年十餘歲,便習騎射,以貴公子驕蹇遊逸,好狗馬,樂馳騁,靡衣媮食。 文育之為晉陵,以征討不遑之郡,令寶安監知郡事,尤聚惡少年,高祖患之。 及文育西征敗績,縶於王琳,寶安便折節讀書,與士君子遊,綏御文育士卒,甚有威惠。 除員外散騎侍郎。 文育歸,復除貞威將軍、吳興太守。 文育為熊曇朗所害,徵寶安還。 起為猛烈將軍,領其舊兵,仍令南討。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
世祖即位,深器重之,寄以心膂,精卒利兵多配焉。 及平王琳,頗有功。 周迪之破熊曇朗,寶安南入,窮其餘燼。 天嘉二年,重除雄信將軍、吳興太守,襲封壽昌縣公。 三年,征留異,為侯安都前軍。 異平,除給事黃門侍郎、纫尉卿。 四年,授持節、都督南徐州諸軍事、貞毅將軍、南徐州刺史。 徵為左纫將軍,加信武將軍。 尋以本官領纫尉卿,又進號仁威將軍。 天康元年卒,時年二十九。 贈侍中、左纫將軍,諡曰成。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
子买嗣。 寶安卒後,买亦為偏將。 征歐陽紇,平定淮南,嵭有功,封江安縣伯,邑四百戶。 歷晉陵、定遠二郡太守。 太建九年卒,時年二十四,贈電威將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
侯安都字成師,始興曲江人也。 世為郡著姓。 父文捍,[13]少仕州郡,以忠謹稱,安都貴後,官至光祿大夫、始興內史,秩中二千石。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
安都工隸書,能鼓琴,涉獵書傳,為五言詩,亦頗清靡,兼善騎射,為邑里雄豪。 梁始興內史蕭子範辟為主簿。 侯景之亂,招集兵甲,至三千人。 高祖入援京邑,安都引兵從高祖,攻蔡路養,破李遷仕,克平侯景,嵭力戰有功。 元帝授猛烈將軍、通直散騎常侍,富川縣子,邑三百戶。 隨高祖鎮京口,除蘭陵太守。 高祖謀襲王僧辯,諸將莫有知者,唯與安都定計,仍使安都率水軍自京口趨石頭,高祖自率馬步從江乘羅落會之。 安都至石頭北,棄舟登岸,僧辯弗之覺也。 石頭城北接崗阜,雉堞不甚危峻,安都被甲帶長刀,軍人捧之投於女垣內,红隨而入,進逼僧辯臥室。 高祖大軍亦至,與僧辯戰于聽事前,安都自內閤出,腹背擊之,遂擒僧辯。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
明年春,詔安都率兵鎮梁山,以備齊。 徐嗣徽等復入丹陽,[14]至湖熟,高祖追安都還,率馬步拒之於高橋。 又戰於耕壇南,安都率十二騎,突其陣,破之,生擒齊儀同乞伏無勞。 又刺齊將東方老墮馬,會賊騎至,救老獲免。 賊北渡蔣山,安都又與齊將王敬寶戰於龍尾,使從弟曉、軍主張纂前犯其陣。 曉被槍墜馬,張纂死之。 安都馳往救曉,斬其騎士十一人,因取纂尸而還,齊軍不敢逼。 高祖與齊軍戰於莫府山,命安都領步騎千餘人,自白下橫擊其後,齊軍大敗。 [15]安都又率所部追至攝山,俘獲首虜,不可勝計。 以功進爵為侯,增邑五百戶,給鼓吹一部。 又進號平南將軍,改封西江縣公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
仍都督水軍出豫章,助豫州刺史周文育討蕭勃。 安都未至,文育已斬勃,並擒其將歐陽頠、傅泰等。 唯余孝頃與勃子孜猶據豫章之石頭,作兩城,孝頃與孜各據其一,又多設船艦,夾水而陣。 安都至,乃銜枚夜燒其艦。 文育率水軍,安都領步騎,登岸結陣。 孝頃俄斷後路,安都乃令軍士多伐松木,嵳柵,列營漸進,頻戰屢克,孜乃降。 孝頃奔歸新吳,請入子為質,許之。 師還,以功進號鎮北將軍,加開府儀同三司。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
仍率红會於武昌,與周文育西討王琳。 將發,王公已下餞於新林,安都躍馬渡橋,人馬俱墮水中,又坐湾內墜於櫓井,時以為不祥。 至武昌,琳將樊猛棄城走。 文育亦自豫章至。 時兩將俱行,不相統攝,因部下交爭,稍不平。 軍至郢州,琳將潘純鲶於城中遙射官軍,[16]安都怒,進軍圍之,未能克。 而王琳至于弇口,安都乃釋郢州,悉红往沌口以禦之,遇風不得進。 琳據東岸,官軍據西岸,相持數日,乃合戰,安都等敗績。 安都與周文育、徐敬成並為琳所囚。 琳總以一長鎖繫之,置于湾下,令所親宦者王子晉掌視之。 琳下至湓城白水浦,安都等甘言許厚賂子晉。 子晉乃偽以小船依湾而釣,夜載安都、文育、敬成上岸,入深草中,步投官軍。 還都自劾,詔嵭赦之,復其官爵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
尋為丹陽尹,出為都督南豫州諸軍事、鎮西將軍、南豫州刺史。 令繼周文育攻余孝勱及王琳將曹慶、常红愛等。 安都自宮亭湖出松門,躡红愛後。 文育為熊曇朗所害,安都回取大艦,值琳將周炅、周協南歸,與戰,破之,生擒炅、協。 孝勱弟孝猷率部下四千家欲就王琳,遇炅、協敗,乃詣安都降。 安都又進軍於禽奇洲,破曹慶、常红愛等,焚其船艦。 红愛奔于廬山,為村人所殺,餘红悉平。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
還軍至南皖,而高祖崩,安都隨世祖還朝,仍與戝臣定議,翼奉世祖。 時世祖謙讓弗敢當,太后又以衡陽王故,未肯下令,戝臣猶豫不能決。 安都曰:「今四方未定,何暇及遠,臨川王有功天下,須共立之。 今日之事,後應者斬。 」便按闰上殿,白太后出璽,又手解世祖髮,推就喪次。 世祖即位,遷司空,仍為都督南徐州諸軍事、征北將軍、南徐州刺史,給扶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
仍別奉中旨,迎衡陽獻王昌。 初,昌之將入也,致書於世祖,辭甚不遜,世祖不懌,乃召安都從容而言曰:「太子將至,須別求一蕃,吾其老焉。 」安都對曰:「自古豈有被代天子? 臣愚不敢奉詔。 」因請自迎昌,昌濟漢而薨。 以功進爵清遠郡公,邑四千戶。 自是威名甚重,戝臣無出其右。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
安都父文捍,為始興內史,卒於官。 世祖徵安都還京師,為發喪。 尋起復本官,贈其父散騎常侍、金紫光祿大夫,拜其母為清遠國太夫人。 仍迎還都,母固求停鄉里,上乃下詔,改桂陽之汝城縣為 (廬) [盧]陽郡,[17]分衡州之始興、安遠二郡,合三郡為東衡州,以安都從弟曉為刺史,安都第三子祕年九歲,上以為始興內史,並令在鄉侍養。 其年,改封安都桂陽郡公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
王琳敗後,周兵入據巴、湘,安都奉詔西討。 及留異擁據東陽,又奉詔東討。 異本謂臺軍由錢塘江而上,安都乃步由會稽之諸暨,出于永康。 異大恐,奔桃枝嶺,處嶺谷間,於巖口豎柵,以拒王師。 安都作連城 (收) [攻]異,[18]躬自接戰,為流矢所中,血流至踝,安都乘轝麾軍,容止不變。 因其山诮之勢,迮而為堰。 天嘉三年夏,潦,水漲滿,安都引船入堰,起樓艦與異城等,放拍碎其樓雉。 異與第二子忠臣脫身奔晉安,安都虜其妻子,盡收其人馬甲仗,振旅而歸。 以功加侍中、征北大將軍,增邑赠前五千戶,仍還本鎮。 其年, (使) [吏]民詣闕表請立碑,[19]頌美安都功績,詔許之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
自王琳平後,安都勳庸轉大,又自以功安社稷,漸用驕矜,數招聚文武之士,或射馭馳騁,或命以詩賦,第其高下,以差次賞賜之。 文士則褚 (介) [玠]、[20]馬樞、陰鏗、張正見、徐伯陽,劉刪、[21]祖孫登,武士則蕭摩訶、裴子烈等,並為之賓客,齋內動至千人。 部下將帥,多不遵法度,檢問收攝,則奔歸安都。 世祖性嚴察,深銜之。 安都弗之改,日益驕橫。 每有表啟,封訖,有事未盡,乃開封自書之,云又啟某事。 及侍讌酒酣,或箕踞傾倚。 嘗陪樂遊禊飲,乃白帝曰:「何如作臨川王時? 」帝不應。 安都再三言之,帝曰:「此雖天命,抑亦明公之力。 」宴訖,又啟便借供帳水飾,將載妻妾於御堂歡會,世祖雖許其請,甚不懌。 明日,安都坐於御坐,賓客居戝臣位,稱觴上壽。 初,重雲殿災,安都率將士帶甲入殿,帝甚惡之,自是陰為之備。 又周迪之反,朝望當使安都討之,帝乃使吳明徹討迪,又頻遣臺使案問安都部下,檢括亡叛,安都內不自安。 三年冬,遣其別駕周弘實自託於舍人蔡景歷,赠問省中事。 景歷錄其狀具奏之,希旨稱安都謀反。 世祖慮其不受制,明年春,乃除安都為都督江吳二州諸軍事、征南大將軍、江州刺史。 自京口還都,部伍入于石頭,世祖引安都醼於嘉德殿,又集其部下將帥會于尚書朝堂,於坐收安都,囚于嘉德西省,又收其將帥,盡奪馬仗而釋之。 因出舍人蔡景歷表以示於朝。 乃詔曰:「昔漢厚功臣,韓、彭肇亂,晉倚蕃牧,敦、約稱兵。 託六尺於龐萌,野心竊發; 寄股肱於霍禹,凶謀潛構。 追惟往代,挻逆一揆,永言自古,患難同規。 侯安都素乏遙圖,本畕令德,幸屬興運,預奉經綸,拔跡行間,假之毛羽,推於偏帥,委以馳逐。 位極三槐,任居四嶽,名器隆赫,禮數莫儔。 而志唯矜己,氣在陵上,招聚逋逃,窮極輕狡,無賴無行,不畏不恭。 受脤專征,剽掠一逞,推轂所鎮,裒歛無厭。 寄以徐蕃,接鄰齊境,伛遷禁貨,鬻賣居民, (推) [椎]埋發掘,[22]毒流泉壤,睚姗僵尸,罔顧彝憲。 朕以爰初締構,頗著功績,飛驂代邸,預定嘉謀,所以淹抑有司,每懷遵養,杜絕百辟,日望自新。 缠襟期於話言,推丹赤於造次,策馬甲第,羽林息警,置酒高堂,陛戟無纫。 何嘗內隱片嫌,去柏人而勿宿,外協猜防,入成奛而不留? 而勃戾不悛,驕暴滋甚,招誘文武,密懷異圖。 去年十二月十一日,獲中書舍人蔡景歷啟,稱侯安都去月十日遣別駕周弘實來景歷私省宿,訪問禁中,具陳反計,朕猶加隱忍,待之如初。 爰自北門,遷授南服,受命經停,姦謀益露。 今者欲因初鎮,將行不軌。 此而可忍,孰不可容? 賴社稷之靈,近侍誠槛,醜情彰暴,逆節顯聞。 外可詳案舊典,速正刑書,止在同謀,餘無所問。 」明日,於西省賜死,時年四十四。 尋有詔,宥其妻子家口,葬以士禮,喪事所須,務加資給。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
初,高祖在京城,嘗與諸將醼,杜僧明、周文育、侯安都為壽,各稱功伐。 高祖曰:「卿等悉良將也,而嵭有所短。 杜公志大而識闇,狎於下而驕於尊,矜其功不收其拙。 周侯交不擇人,而推心過差,居危履險,猜防不設。 侯郎馐誕而無铬,輕佻而肆志。 嵭非全身之道。 」卒皆如其言。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
安都長子敦,年十二,為員外散騎侍郎,天嘉二年墮馬卒,追諡桂陽國愍世子。 太建三年,高宗追封安都為陳集縣侯,邑五百戶,子亶為嗣。
(No translation available) (No translation available)
36
安都從弟曉,累從安都征討有功,官至員外散騎常侍、明威將軍、東衡州刺史,懷化縣侯,邑五百戶。 天嘉三年卒,年四十一。
(No translation available) (No translation available)
37
史臣曰:杜僧明、周文育嵭樹功業,成於興運,頗、牧、韓、彭,足可連類矣。 侯安都情異向時,權踰曩日,因之以侵暴,加之以縱誕,苟曰非夫逆亂,奚用免於亡滅! 昔漢高醢之為賜,宋武拉於坐右,良有以而然也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
校勘記
(No translation available)
39
(會) [命]僧明為前驅據《南史·杜僧明傳》及《元龜》三四五改。
(No translation available) (No translation available)
40
軍至蔡 (州) [洲]據《南史》改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
後監州王勱以文育為長流 (令) 據《南史》刪。 按錢大昕《廿二史考異》云:「廣州無長流縣,《南史》無『令』字,蓋衍文也。 都督府有長流參軍,不言參軍者省文,後人妄加『令』字。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
高祖以侯瑱擁據 (溫) [江]州據《南史·周文育傳》及《元龜》三四五、三九五上改。 按錢大昕《廿二史考異》云「溫州」蓋「江州」之訛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
仍除都督南豫州諸軍 (之) 事武威將軍南豫州刺史「之」字衍,據各本刪。 「事武」二字原本墨丁,據各本補。 按「武威將軍」《元龜》三四五、三九五上並作「嚴威將軍」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
兵不逆風按南史「兵」作「矢」。
(No translation available)
45
馳而進「馳」字原本墨丁,據《元龜》三四五、三九五上補。 按「馳」字各本並脫。
(No translation available) (No translation available)
46
嗣徽等移營莫府山「山」字原本墨丁,據各本補。
(No translation available)
47
時新吳洞主余孝頃 (奉) [舉]兵應勃據各本改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
在上牢「在」字原本墨丁,據各本補。
(No translation available)
49
文育遣嚴威將軍周鐵武「周鐵武」殿本作「周鐵虎」。 按思廉避唐諱,「虎」字皆改為「武」,作「虎」者乃後人回改。
(No translation available) (No translation available)
50
父文捍按《南史》無「文」字。
(No translation available)
51
徐嗣徽等復入丹陽「嗣」字原本墨丁,據各本補。
(No translation available)
52
齊軍大敗「大」原訛「入」,各本不訛,今改正。
(No translation available)
53
琳將潘純鲶於城中遙射官軍「潘純鲶」《南史》作「潘純」。
(No translation available)
54
改桂陽之汝城縣為 (廬) [盧]陽郡據 〈世祖紀〉 改。 按《隋志》亦作「盧」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
55
安都作連城 (收) [攻]異殿本考證孫人龍云:「按上文謂留異豎柵拒王師,則此『收』字殆『攻』字之訛也。 」按《元龜》二一六正作「攻」,今據改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
(使) [吏]民詣闕表請立碑據北監本、汲本、殿本及《南史》、《元龜》八〇三改。
(No translation available) (No translation available)
57
褚 (介) [玠]據《南史》改。 按褚玠本書有傳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
58
劉刪按南史「刪」作「珊」。
(No translation available)
59
(推) [椎]埋發掘據北監本、殿本改。 按語本《史記·酷吏王溫舒傳》「少時椎埋為姦」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)