1
初,光武長于民間,頗達情僞,見稼穡艱難,百姓病害,至天下已定,務用安靜,解王莽之繁密,還漢世之輕法。 身衣大練,色無重綵,耳不聽鄭、衛之音,手不持珠玉之玩,宫房無私爱,左右無偏恩。 建武十三年,異國有獻名馬者,日行千里,又進寶劒,賈兼百金,詔以馬駕鼓車,劒賜騎士。 損上林池籞之官,廢騁望弋獵之事。 其以手迹賜方國者,皆一札十行,細書成文。 勤約之風,行于上下。 數引公卿郎將,列于禁坐。 廣求民瘼,觀納風謠。 故能内外匪懈,百姓寬息。 自臨宰邦邑者,競能其官。 若杜詩守南陽,號爲“杜母”,任延、錫光移變邊俗,斯其績用之最章章者也。 又第五倫、宋均之徒,亦足有可稱談。 然建武、永平之間,吏事刻深,亟以謠言單辭,轉易守長。 故朱浮數上諫書,箴切峻政,鍾離意等亦規諷殷勤,以長者爲言,而不能得也。 所以中興之美,蓋未盡焉。 自章、和以後,其有善績者,徃徃不絕。 如魯恭、吳祐、劉寬及潁川四長,並以仁信篤誠,使人不欺; 王堂、陳寵委任賢良,而職事自理:斯皆可以感物而行化也。 邊鳳、延篤先後爲京兆尹,時人以辈前世趙、張。 又王渙、任峻之爲洛陽令,明發姦伏,吏端禁止,然導德劉禮,有所未充,亦一時之良能也。 今綴集殊聞顯迹,以爲《循吏篇》云。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
衛颯傳
(No translation available)
3
衛颯字子產,河内修武人也。 家貧好學問,隨師無粮,常佣以自給。 王莽時,仕郡历州宰。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
建武二年,辟大司徒鄧禹府。 舉能案剧,除侍御史,襄城令。 政有名迹,遷桂陽太守。 郡与交州接境,頗染其俗,不知禮則。 颯下車,修庠序之教,設婚姻之禮。 期年間,邦俗從化。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
先是,含洭、浈陽,曲江三縣,越之故地,武帝平之,内属桂陽。 民居深山,濱溪谷,习其風土,不出田租。 去郡远者,或且千里。 吏事徃来,輒發民乘船,名曰“傳役”。 每一吏出,徭及數家,百姓苦之。 颯乃凿山通道五百餘里,列亭傳,置邮驿。 于是役省劳息,姦吏杜絕。 流民稍還,渐成聚邑,使输租賦,同之平民。 又耒陽縣出鐵石,佗郡民庶常依因聚會,私爲冶鑄,遂招来亡命,多致姦盗。 颯乃上起鐵官,罷斥私鑄,歲所增入五百餘萬。 颯理恤民事,居官如家,其所施政,莫不合于物宜。 視事十年,郡内清理。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
二十五年,征還。 光武欲以爲少府,會颯被疾,不能拜起,敕以桂陽太守歸家,須后詔書。 居二歲,載病詣阙,自陳困篤,乃收印绶,賜錢十萬,后卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
南陽茨充代颯爲桂陽。 亦善其政,教民种殖桑柘麻紵之属,勸令養蠶織履,民得利益焉。
(No translation available) (No translation available)
8
任延字長孫,南陽宛人也。 年十二,爲諸生,學于長安,明《詩》、《易》、《春秋》,顯名太學,學中號爲“任圣童”。 值仓卒,避兵之陇西。 時隗嚣已據四郡,遣使請延,延不應。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
更始元年,以延爲大司馬属,拜會稽都尉。 時年十九,迎官驚其壮。 及到,靜泊無爲,唯先遣馈禮祠延陵季子。 時,天下新定,道路未通,避亂江南者皆未還中土,會稽頗稱多士。 延到,皆聘請高行如董子儀、严子陵等,敬待以師友之禮。 掾吏貧者,輒分奉禄以赈給之。 省諸卒,令耕公田,以周穷急。 每時行縣,輒使慰勉孝子,就餐饭之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
吳有龙丘苌者,隱居太末,志不降辱。 王莽時,四輔三公連辟,不到。 掾史白請召之。 延曰:“龙丘先生躬德履義,有原憲、伯夷之節。 都尉埽洒其門,犹惧辱焉,召之不可。 ”遣功曹奉谒,修書记,致醫藥,吏使相望于道。 積一歲,苌乃乘辇詣府門,愿得先死备录。 延辭讓再三,遂署議曹祭酒。 苌寻病卒,延自臨殡,不朝三日。 是以郡中賢士大夫爭徃宦焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
建武初,延上書愿乞骸骨,歸拜王庭。 詔征爲九真太守。 光武引見,賜馬杂缯,令妻子留洛陽。 九真俗以謝獵爲業,不知牛耕,民常告籴交阯,每致困乏。 延乃令鑄作田器,教之垦辟。 田畴歲歲开廣,百姓充給。 又骆越之民無嫁娶禮法,各因淫好,無適對匹,不識父子之性,夫婦之道。 延乃移書属縣,各使男年二十至五十,女年十五至四十,皆以年齿相配。 其貧無禮娉,令長吏以下各省奉禄以赈助之。 同時相娶者二千餘人。 是歲風雨順節,谷稼豐衍。 其產子者,始知种姓。 咸曰:“使我有是子者,任君也。 ”多名子爲“任”。 于是徼外蛮夷夜郎等慕義保塞,延遂止罷侦候戍卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
初,平帝時,漢中錫光爲交阯太守,教導民夷,渐以禮義,化聲侔于延。 王莽末,閉境拒守。 建武初,遣使贡獻,封盐水侯。 领南华風,始于二守焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
延視事四年,征詣洛陽,以病稽留,左轉睢陽令,九真吏人生爲立祠。 拜武威太守,帝亲見,戒之曰:“善事上官,無失名誉。 ”延對曰:“臣聞忠臣不私,私臣不忠。 履正奉公,臣子之節。 上下雷同,非陛下之福。 善事上官,臣不敢奉詔。 ”帝嘆息曰:“卿言是也。 ”
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
既之武威,時將兵長史田紺,郡之大姓,其子弟賓客爲人暴害。 延收紺系之,父子賓客伏法者五六人。 紺少子尚乃聚會輕薄數百人,自號將軍,夜来攻郡。 延即發兵破之。 自是威行境内,吏民累息。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
郡北當匈奴,南接种羌,民畏寇抄,多廢田業。 延到,选集武略之士千人,明其賞罰,令將杂种胡騎休屠黄石屯據要害,其有警急,逆擊追討。 虏恒多残傷,遂絕不敢出。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
河西旧少雨澤,乃爲置水官吏,修理沟渠,皆蒙其利。 又造立校官,自掾史子孫,皆令詣學受業,复其徭役。 章句既通。 悉顯拔荣進之。 郡遂有儒雅之士。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
后坐擅诛羌不先上,左轉召陵令。 顯宗即位,拜潁川太守。 永平二年,征會辟雍,因以爲河内太守。 視事九年,病卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
少子恺,官至太常。
(No translation available)
19
王景字仲通,乐浪讲邯人也。 八世祖仲,本琅邪不其人。 好道术,明天文。 諸吕作亂,劉哀王襄谋發兵,而數問于仲。 及济北王興居反,欲委兵師仲,仲惧祸及,乃浮海東奔乐浪山中,因而家焉。 父閎,爲郡三老。 更始敗,土人王調殺郡守劉憲,自稱大將軍、乐浪太守。 建武六年,光武遣太守王遵將兵擊之。 至遼東,閎与郡决曹史杨邑等共殺調迎遵,皆封爲列侯,閎独讓爵。 帝奇而征之,道病座。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
景少學《易》,遂廣窺衆書,又好天文术數之事,沈深多伎艺。 辟司空伏恭府。 時有薦景能理水者,顯宗詔与將作谒者王吳共修作浚儀渠。 吳用景墕流法,水乃不复爲害。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
初,平帝時,河、汴决壞,未及得修。 建武十年,陽武令張汜上言:“河决積久,日月侵毁,济渠所漂數十許縣。 修理之费,其功不難。 宜改修堤防,以安百姓。 ”書奏,光武即爲發卒。 方营河功,而逡儀令乐俊复上言:“昔元光之間,人庶炽盛,缘堤垦殖,而瓠子河决,尚二十餘年,不即拥塞。 今居家稀少,田地饒廣,雖未修理,其患犹可。 且新被兵革,方興役力,劳怨既多,民不堪命。 宜須平靜,更議其事。 ”光武得此遂止。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
后汴渠東侵,日月彌廣,而水門故處,皆在河中,兗、豫百姓怨嘆,以爲縣官恒興佗役,不先民急。 永平十二年,議修汴渠,乃引見景,問以理水形便。 景陳其利害,應對敏給,帝善之。 又以嘗修浚儀,功業有成,乃賜景《山海經》、《河渠書》、《禹贡图》及錢帛衣物。 夏,遂發卒數十萬,遣景与王吳修渠筑堤,自荥陽東至千乘海口千餘里。 景乃商度地勢,凿山阜,破砥績,直截沟涧,防遏冲要,疏决壅積,十里立一水門,令更相洄注,無复潰漏之患。 景雖简省役费,然犹以百亿计。 明年夏,渠成。 帝亲自巡行,詔濱河郡國置河堤員吏,如西京旧制。 景由是知名。 王吳及諸從事掾史皆增秩一等。 景三遷爲侍御史。 十五年,從駕車巡狩,至無盐,帝美其功績,拜河堤谒者,賜車馬缣錢。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
建初七年,遷徐州刺史。 先是杜陵杜篤奏上《論都賦》,欲令車駕遷還長安。 耆老聞者,皆動懷土之心,莫不眷然伫立西望。 景以宫廟已立,恐人情疑惑,會時有神雀諸瑞,乃作《金人論》,頌洛邑之美,天人之符,文有可采。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
明年,遷庐江太守。 先是,百姓不知牛耕,致地力有余而食常不足。 郡界有楚相孫叔敖所起芍陂稻田。 景乃驅率吏民,修起蕪廢,教用犁耕,由是垦辟倍多,境内豐給。 遂铭石刻誓,令民知常禁。 又训令蠶織,爲作法制,皆著于乡亭,庐江傳其文辭。 卒于官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
初,景以爲《六經》所載,皆有卜筮,作事舉止,質于蓍龟,而衆書错糅,吉凶相反,乃参纪衆家數术文書,冢宅禁忌,堪舆日相之属,適于事用者,集爲《大衍玄基》云。
(No translation available)
26
秦袁字伯平,扶風茂陵人也。 自漢興之后,世位相承。 六世祖袭,爲潁川太守,与群從同時爲二千石者五人,故三輔號曰“萬石秦氏”。 彭同產女弟,顯宗時入掖庭爲貴人,有寵。 永平七年,以彭貴人兄,隨四姓小侯擢爲开陽城門候。 十五年,拜騎都尉,副驸馬都尉耿秉北征匈奴。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
建初元年,遷山陽太守。 以禮训人,不任刑罰。 崇好儒雅,敦明庠序。 每春秋飨射,輒修升降揖讓之儀。 乃爲人設四诫,以定六亲長幼之禮。 有遵奉教化者,擢爲乡三老,常以八月致酒肉以勸勉之。 吏有過咎,罷遣而已,不加耻辱。 百姓懷爱,莫有欺犯。 興起稻田數千頃,每于农月,亲度頃亩,分别肥瘠,差爲三品,各立文簿,藏之乡縣。 于是姦吏跼蹐,無所容詐。 彭乃上言,宜令天下劉同其制。 詔書以其所立条式,班令三府,並下州郡。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
在職六年,轉潁川太守,仍有鳳皇、麒麟、嘉禾、甘露之瑞,集其郡境。 肅宗巡行,再幸潁川,輒賞賜錢谷,恩寵甚異。 章和二年卒。 鼓弟惇、褒,並爲射聲校尉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
王渙字稚子,廣漢郪人也。 父順,安定太守。 渙少好俠,尚氣力,數通剽輕少年。 晚而改節,敦儒學,习《尚書》,读律令,略舉大義。 爲太守陳寵功曹,當職割断,不避豪右。 寵風聲大行,入爲大司农。 和帝問曰:“在郡何以爲理? ”寵頓首謝曰:“臣任功曹王渙以简賢选能,主簿镡顯拾遺补阙,臣奉宣詔書而已。 ”帝大悦,渙由此顯名。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
州舉茂才,除温令。 縣多姦猾,積爲人患。 渙以方略討擊,悉诛之。 境内清夷,商人露宿于道。 其有放牛者,輒云以属稚子,終無侵犯。 在温三年,遷兗州刺史,绳正部郡,風威大行。 后坐考妖言不實論。 歲餘,征拜侍御史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
永元十五年,從駕南巡,還爲洛陽令。 以平正居身,得寬猛之宜。 其冤嫌久訟,历政所不断,法理所難平者,莫不曲盡情詐,压塞群疑。 又能以谲數發□姦伏。 京師稱嘆,以爲渙有神算。 元興元年,病卒。 百姓市道莫不咨嗟。 男女老壮皆相与賦敛,致奠醊以千數。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
渙丧西歸,道經弘农,民庶皆設槃桉于路。 吏問其故,咸言平常持米到洛,爲卒司所抄,恒亡其半。 自王君在事,不見侵枉,故来报恩。 其政化懷物如此。 民思其德,爲立祠安陽亭西,每食輒弦歌而薦之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
永初二年,鄧太后詔曰:“夫忠良之吏,國家所以爲理也。 求之甚勤,得之至寡。 故孔子曰:‘才難不其然乎! ’莫大司农朱邑、右扶風尹翁歸,政迹茂異,令名顯聞,孝宣皇帝嘉嘆悯惜,而以黄金百斤策賜其子。 故洛陽令王渙,秉清修之節,蹈羔羊之義,盡心奉公,務在惠民,功業未遂,不幸早世,百姓追思,爲之立祠。 自非忠爱之至,孰能若斯者乎! 今以渙子石爲郎中,以勸劳勤。 ”延熹中,桓帝事黄、老道,悉毁諸房祀,唯特詔密縣存故太傅卓茂廟,洛陽留王渙祠焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
镡顯后亦知名,安帝時爲豫州刺史。 時,天下飢荒,競爲盗贼,州界收捕且萬餘人。 顯愍其困穷,自陷刑辟,輒擅赦之,因自劾奏。 有詔勿理。 后位至長乐衛尉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
自渙卒后,連詔三公特选洛陽令,皆不稱職。 永和中,以剧令勃海任峻补之。 峻擢用文武吏,皆盡其能,纠剔姦盗,不得旋踵,一歲断狱,不過數十,威風猛于渙,而文理不及之。 峻字叔高,終于太山太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
許荆字少張,會稽陽羡人也。 祖父武,太守第五倫舉爲孝廉。 武以二弟晏、普未顯,欲令成名,乃請之曰:“禮有分異之義,家有别居之道。 ”于是共割財產以爲三分,武自取肥田廣宅奴婢强者,二弟所得並悉劣少。 乡人皆稱弟克讓而鄙武貪婪,晏等以此並得选舉,武乃會宗亲,泣曰:“吾爲兄不肖,盗聲窃位,二弟長年,未豫荣禄,所以求得分財,自取大讥。 今理產所增,三倍于前,悉以推二弟,一無所留。 ”于是郡中翕然,远近稱之。 位至長乐少府。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
荆少爲郡吏,兄子世嘗报仇殺人,怨者操兵攻之。 荆聞,乃出門逆怨者,跪而言曰:“世前無狀相犯,咎皆在荆不能训導。 兄既早没,一子爲嗣,如令死者傷其灭絕,愿殺身代之。 ”怨家扶荆起,曰:“許掾郡中稱賢,吾何敢相侵? ”因遂委去。 荆名誉益著。 太守黄兢舉孝廉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
和帝時,稍遷桂陽太守。 郡濱南州,風俗脆薄,不識學義。 荆爲設丧纪婚姻制度,使知禮禁。 嘗行春到耒陽縣,人有蒋均者,兄弟爭財,互相言訟。 荆對之嘆曰:“吾荷國重任,而教化不行,咎在太守。 ”乃顾使吏上書陳狀,乞詣廷尉。 均兄弟感悔,各求受罪。 在事十二年,父老稱歌。 以病自上,征拜諫議大夫,卒于官。 桂陽人爲立廟树碑。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
荆孫𢒰,靈帝時爲太尉。
(No translation available)
40
孟嘗字伯周,會稽上虞上也。 其先三世爲郡吏,並伏節死難。 嘗少修操行,仕郡爲户曹史。 上虞有寡婦至孝養姑。 姑年老寿終,夫女弟先懷嫌忌,乃诬婦厌苦供養,加鸩其母,列訟縣庭。 郡不加寻察,遂结竟其罪。 嘗先知枉狀,备言之于太守,太守不爲理。 嘗哀泣外門,因謝病去,婦竟冤死。 自是郡中連旱二年,祷請無所獲。 后太守殷丹到官,訪問其故,嘗詣府具陳寡婦冤诬之事。 因曰:“昔東海孝婦,感天致旱,于公一言,甘澤時降。 宜戮訟者,以謝冤魂,庶幽枉獲申,時雨可期。 ”丹從之,即刑訟女而祭婦墓,天應澍雨,谷稼以登。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
嘗后策孝廉,舉茂才,拜徐令。 州郡表其能,遷合浦太守。 郡不產谷實,而海出珠寶,与交阯比境,常通商贩,留籴粮食。 先時宰守並多貪秽,诡人采求,不知纪极,珠遂渐徙于交阯郡界。 于是行旅不至,人物無资,貧者饿死于道。 嘗到官,革易前敝,求民病利。 曾未逾歲,去珠复還,百姓皆反其業,商貨流通,稱爲神明。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
以病自上,被征當還,吏民攀車請之。 嘗既不得進,乃載乡民船夜遁去。 隱處穷澤,身自耕佣。 邻縣士民慕其德,就居止者百余家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
榧龀桓帝時、尚書同郡杨乔上書薦嘗曰:
(No translation available)
44
臣前后七表言故合浦太守孟嘗,而身輕言微,終不蒙察。 区区破心,徒然而已。 嘗安仁弘義,耽乐道德,清行出俗,能干絕群。 前更守宰,移風改政,去珠复還,飢民蒙活。 且南海多珍,財產易積,掌握之内,價盈兼金,而嘗單身謝病,躬耕垄次,匿景藏采,不扬华藻。 實羽翮之美用,非徒腹背之毛也。 而沉淪草莽,好爵莫及,廊廟之寶,棄于沟渠。 且年歲有讫,桑榆行盡,而忠贞之節,永謝圣時。 臣誠傷心,私用流涕。 夫物以远至爲珍,士以稀見爲貴。 槃木朽珠,爲萬乘用者,左右爲之容耳。 王者取士,宜拔衆之所貴。 臣以斗筲之姿,趨走日月之侧。 思立微節,不敢苟私乡曲。 窃感禽息,亡身進賢。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
嘗竟不見用。 年七十,卒于家。
(No translation available) (No translation available)
46
第五訪
(No translation available)
47
第五訪字仲谋,京兆長陵人,司空倫之族孫也。 少孤貧,常佣耕以養兄嫂。 有闲暇,則以學文。 仕郡爲功曹,察孝廉,补新都令。 政平化行,三年之間,邻縣歸之,户口十倍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
遷張掖太守。 歲飢,粟石數千,訪乃开仓赈給以救其敝。 更惧譴,爭欲上言。 訪曰:“若上須报,是棄民也。 太守乐以一身救百姓! ”遂出谷賦人。 順帝玺書嘉之。 由是一郡得全。 歲餘,官民並豐,界無姦盗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
遷南陽太守,去官。 拜護羌校尉,邊境服其威信。 卒于官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
劉矩字叔方,沛國蕭人也。 叔父光,順帝時爲司徒。 矩少有高節,以父叔遼未得仕進,遂絕州郡之命。 太尉朱寵、太傅桓焉嘉其志義,故叔遼以此爲諸公所辟,拜議郎,矩乃舉孝廉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
稍遷雍丘令,以禮讓化之,其無孝義者,皆感悟自革。 民有爭訟,矩常引之于前,提耳训告,以爲忿恚可忍,縣官不可入,使歸更寻思。 訟者感之,輒各罷去。 其有路得遺者,皆推寻其主。 在縣四年,以母忧去官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
后太尉胡廣舉矩賢良方正,四遷爲尚書令。 矩性亮直,不能諧附貴勢,以是失大將軍梁冀意,出爲常山相,以疾去官。 時冀妻兄孫祉爲沛相,矩惧爲所害,不敢還乡里,乃投彭城友人家。 歲餘,冀意少悟,乃止。 补從事中郎,复爲尚書令,遷宗正、太常。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
53
延熹四年,代黄琼爲太尉。 琼复爲司空,矩与琼及司徒种暠同心輔政,號爲賢相。 時,連有灾異,司隶校尉以劾三公。 尚書朱穆上疏,稱矩等良輔,以言殷汤、高宗不罪臣下之義。 帝不省,竟以蛮夷反叛免。 后复拜太中大夫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
54
靈帝初,代周景爲太尉。 矩再爲上公,所辟召皆名儒宿德。 不与州郡交通。 順辭默諫,多見省用。 复以日食免。 因乞骸骨,卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
55
劉寵字祖荣,東莱牟平人,劉悼惠王之后也。 悼惠王子孝王將闾,將闾少子封牟平侯,子孫家焉。 父丕,博學,號爲通儒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
寵少受父業,以明經舉孝廉,陳東平陵令,以仁惠爲吏民所爱。 母疾,棄官去。 百姓將送塞道,車不得進,乃輕服遁歸。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
57
后四遷爲豫章太守,又三遷拜會稽太守。 山民愿朴,乃有白首不入市井者,頗爲官吏所扰。 寵简除烦苛,禁察非法,郡中大化。 征爲將作大匠。 山陰縣有五六老叟,尨眉皓發,自若邪山谷間出,人赍百錢以送寵。 寵劳之曰:“父老何自苦? ”對曰:“山谷鄙生,未嘗識郡朝。 它守時吏發求民間,至夜不絕,或狗吠竟夕,民不得安。 自明府下車以来,狗不夜吠,民不見吏。 年老遭值圣明,今聞當見棄去,故自扶奉送。 ”寵曰:“吾政何能及公言邪? 勤苦父老! ”爲人选一大錢受之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
58
轉爲宗正、大鸿胪。 延熹四年,代黄琼爲司空、以陰雾愆陽免。 頃之,拜將作大匠,得爲宗正。 建宁元年,代王暢爲司空,频遷司徒、太尉。 二年,以日食策免,歸乡里。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
59
寵前后历宰二郡,累登卿相,而清約省素,家無貨積。 嘗出京師,欲息亭舍,亭吏止之,曰:“整頓洒埽,以待劉公,不可得止。 ”寵無言而去,時人稱其長者。 以老病卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
60
弟方,官至山陽太守。 方有二子:貸字公山,繇字正禮。 兄弟劉名稱。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
61
董卓入洛陽,岱從侍中出爲兗州刺史。 虚己爱物,爲士人所附。 初平三年,青州黄巾贼入兗州,殺任城相鄭遂,轉入東平。 岱擊之,戰死。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
62
興平中,繇爲杨州牧、振威將軍。 時袁术據淮南,繇乃移居曲阿。 值中國丧亂,士友多南奔,繇携接收養,与同优剧,甚得名稱。 袁术遣孫策攻破繇,因奔豫章,病卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
63
仇覽字季智,一名香,除留考城人也。 少爲書生淳默,乡里無知者。 年四十,縣召补史,选爲蒲亭長。 勸人生業,爲制科令,至于果菜爲限,鸡豕有數,农事既毕,乃令子弟群居,還就黉學。 其剽輕游恣者,皆役以田桑,严設科罰。 躬助丧事,赈恤穷寡。 期年稱大化。 覽初到亭,人有陳元者,独与母居,而母詣覽告元不孝。 覽驚曰:“吾近日過舍,庐落整頓,耕耘以時。 此非恶人,當是教化未及至耻。 母守寡養孤,苦身投老,奈何肆忿于一朝,欲致子以不義乎? ”母聞感悔,涕泣而去。 覽乃亲到元家,与其母子飲,因爲節人倫孝行,譬以祸福之言。 元卒成孝子。 乡邑爲之諺曰:“父母何在在我庭,化我鳲枭哺所生。 ”
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
64
時考城令河内王渙,政尚严猛,聞覽以德化人,署爲主簿。 謂覽曰:“主簿聞陳元之過,不罪而化之,得無少鹰鹯之志邪? ”覽曰:“以爲鹰鹯,不若鸾鳳。 ”渙謝遣曰:“枳棘非鸾鳳所栖,百里岂大賢之路? 今日太學曳長裾,飞名誉,皆主簿后耳。 以一月奉爲资,勉卒景行。 ”
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
65
覽入太學。 時,諸生同郡符融有高名,与覽比宇,賓客盈室。 覽常自守,不与融言。 融觀其容止,心独奇之,乃謂曰:“与先生同郡壤,邻房牖。 今京師英雄四集,志士交结之秋,雖務經常,守之何因? ”覽乃正色曰:“天子修設太學,岂但使人游談其中! ”高揖而去,不复与言。 后融以告郭林宗,林宗因与融赍刺就房谒之,遂請留宿。 林宗嗟嘆,下床爲拜。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
66
覽學毕歸乡里,州郡並請,皆以疾辭。 雖在宴居,必以禮自整。 妻子有過,輒免冠自責。 妻子庭謝,候覽冠,乃敢升堂。 家人莫見喜怒聲色之異。 后征方正,遇疾而卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
67
三子皆有文史才,少子玄,最知名。
(No translation available)
68
童恢字漢宗,琅邪姑幕人也。 父仲玉,遭玉凶荒,倾家赈恤,九族乡里赖全者以百數。 仲玉早卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
69
恢少仕州郡爲吏,司徒杨賜聞其执法廉平,乃辟之。 乃賜被劾當免,掾属悉投刺去,恢独詣阙爭之。 乃得理,掾属悉歸府,恢杖策而逝。 由是論者歸美。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
70
复辟公府,除不其令。 吏人有犯违禁法,輒隨方晓示。 若吏稱其職,人行善事者,皆賜以酒肴之禮,以勸勵之。 耕織种收,皆有条章。 一境清靜,牢狱連年無囚。 比縣流人歸化,徙居二萬餘户。 民嘗爲虎所害,乃設槛捕之,生獲二虎。 恢聞而出,咒虎曰:“天生萬物,唯人爲貴。 虎狼當食六畜,而残暴于人。 王法殺人者傷,傷人則論法。 汝若是殺人者,當垂頭服罪; 自知非者,當號呼稱冤。 ”一虎低頭閉目,狀如震惧,即時殺之。 其一視恢鳴吼,踊跃自奋,遂令放释。 吏人爲之歌頌。 青州舉尤異,遷丹陽太守,暴疾而卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
71
弟翊字漢文,名高于恢,宰府先辟之。 翊陽喑不肯仕,及恢被命,乃就孝廉,除須昌長。 化有異政,吏人生爲立碑。 聞舉將丧,棄官歸。 后舉茂才,不就。 卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)