1
昔王莽、更始之際,天下散亂,禮乐分崩,典文残落。 及光武中興,爱好經术,未及下車,而先访儒雅,采求阙文,补缀漏逸。 先是,四方學士多懷协图書,遁逃林薮。 自是莫不抱負坟策,云会京师,范升、陳元、鄭興、杜林、卫宏、劉昆、桓荣之徒,继踵而集。 于是立《五經》博士,各以家法教授,《易》有施、孟、梁丘、京氏,《尚書》歐陽、大小夏侯,《詩》齊、鲁、韓,《禮》大小戴,《春秋》严、颜、凡十四博士,太常差次总領焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
建武五年,乃修起太學,稽式古典,笾豆干戚之容,备之于列,服方領习矩步者,委它乎其中。 中元元年,初建三雍。 明帝即位,親行其禮。 天子始冠通天,衣日月,备法物之驾,盛清道之仪,坐明堂而朝群后,登靈台以望云物,袒割辟雍之上,尊养三老五更。 飨射禮毕,帝正坐自講,諸儒执經問难于前,冠带缙绅之人,圜桥门而觀听者盖億萬计。 其后复爲功臣子孫、四姓末属别立校舍,搜选高能以受其業,自期门羽林之士,悉令通《孝經》章句,匈奴亦遣子入學。 濟濟乎,洋洋乎,盛于永平矣!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
初,光武遷還洛陽,其經牒秘書載之二千余两,自此以后,参倍于前。 及董卓移都之際,吏民扰亂,自辟雍、東觀、兰台、石室、宣明、鸿都諸藏典策文章,竞共剖散,其缣帛图書,大則连爲帷盖,小乃制爲□囊。 及王允所收而西者。 裁七十余乘,道路艰远,复弃其半矣。 后長安之亂,一時焚荡,莫不泯盡焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
東京學者猥衆,难以详載,今但录其能通經名家者,以爲《儒林篇》。 其自有列傳者,則不兼書。 若师资所承,宜标名爲证者,乃著之云。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
《前書》云:田何傳《易》授丁寬,丁寬授田王孫,王孫授沛人施雠、東海孟喜、琅邪梁丘贺,由是《易》有施、孟、梁丘之學。 又東郡京房受《易》于梁國焦延壽,别爲京氏學。 又有東莱费直,傳《易》,授琅邪王横,爲费氏學。 本以古字,号《古文易》。 又沛人高相傳《易》,授子康及兰陵毋将永,爲高氏學。 施、孟、梁丘、京氏四家皆立博士,费、高二家未得立。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
劉昆字桓公,陳留東昏人,梁孝王之胤也。 少习容禮。 平帝時,受《施氏易》于沛人戴宾。 能弹雅琴,知清角之操。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
王莽世,教授弟子恒五百余人。 每春秋飨射,常备列典仪,以素木瓠叶爲俎豆,桑弧蒿矢,以射“菟首”。 每有行禮,县宰辄率吏属而觀之。 王莽以昆多聚徒衆,私行大禮,有僭上心,乃系昆及家属于外黄狱。 寻莽敗得免。 既而天下大亂,昆避难河南負犊山中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
建武五年,舉孝廉,不行,遂逃,教授于江陵。 光武聞之,即除爲江陵令。 時,县连年火災,昆辄向火叩頭,多能降雨止風。 征拜議郎,稍遷侍中、弘農太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
先是,崤、黾驿道多虎災,行旅不通。 昆爲政三年,仁化大行,虎皆負子度河。 帝聞而异之。 二十二年,征代杜林爲光禄勋。 詔問昆曰:“前在江陵,反風灭火,后守弘農,虎北度河,行何德政而致是事? ”昆對曰:“偶然耳。 ”左右皆笑其质讷。 帝叹曰:“此乃長者之言也。 ”顧命書諸策。 乃令入授皇太子及諸王小侯五十余人。 二十七年,拜骑都尉。 三十年,以老乞骸骨,詔賜洛陽第舍,以千石禄終其身。 中元二年卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
子軼,字君文,傳昆業,门徒亦盛。 永平中,爲太子中庶子。 建初中,稍遷宗正,卒官,遂世掌宗正焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
洼丹字子玉,南陽育陽人也。 世傳《孟氏易》。 王莽時,常避世教授,专志不仕,徒衆数百人。 建武初,爲博士,稍遷,十一年,爲大鸿胪。 作《易通論》七篇,世号《洼君通》。 丹學义研深,《易》家宗之,稱爲大儒。 十七年,卒于官,年七十。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
時,中山觟陽鸿,字孟孫,亦以《孟氏易》教授,有名稱,永平中爲少府。
(No translation available)
13
任安字定祖,广汉绵竹人也。 少游太學,受《孟氏易》,兼通数經。 又从同郡楊厚學图谶,究極其术。 時人稱曰:“欲知仲桓問任安。 ”又曰:“居今行古任定祖。 ”學終,還家教授,諸生自远而至。 初仕州郡。 后太尉再辟,除博士,公車征,皆稱疾不就。 州牧劉焉表荐之,時王涂隔塞,詔命竟不至。 年七十九,建安七年,卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
楊政字子行,京兆人也。 少好學,从代郡范升受《梁丘易》,善说經書。 京师爲之语曰:“说經铿铿楊子行。 ”教授数百人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
范升尝爲出妇所告,坐系狱,政乃肉袒,以箭贯耳,抱升子潜伏道傍,候車驾,而持章叩頭大言曰:“范升三娶,唯有一子,今适三歲,孤之可哀。 ”武骑虎贲惧惊乘舆,舉弓射之,犹不肯去; 旄頭又以戟叉政,伤胸,政犹不退。 哀泣辞请,有感帝心,詔曰:“乞楊生师。 ”即尺一出升,政由是显名。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
爲人嗜酒,不拘小節,果敢自矜,然笃于义。 時,帝婿梁松、皇后弟陰就,皆慕其聲名,而请与交友。 政每共言論,常切磋恳至,不爲屈挠。 尝诣楊虚侯馬武,武难見政,稱疾不爲起。 政入户,径升床排武,把臂责之曰:“卿蒙國恩,备位籓辅,不思求贤以报殊宠,而骄天下英俊,此非养身之道也。 今日动者刀入胁。 ”武諸子及左右皆大惊,以爲見劫,操兵满侧,政颜色自若。 会陰就至,责数武,令爲交友。 其刚果任情,皆如此也。 建初中,官至左中郎将。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
張興字君上,颍川鄢陵人也。 习《梁丘易》以教授。 建武中,舉孝廉爲郎,谢病去,复歸聚徒。 后辟司徒冯勤府,勤舉爲教廉,稍遷博士。 永平初,遷侍中祭酒。 十年,拜太子少傅。 显宗数访問經术。 既而聲稱著聞,弟子自远至者,著录且萬人,爲梁丘家宗。 十四年,卒于官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
子鲂,傳興業,位至張掖属國都尉。
(No translation available)
19
戴憑字次仲,汝南平舆人也。 习《京氏易》。 年十六,郡舉明經,征试博士,拜郎中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
時,詔公卿大会,群臣皆就席,憑独立。 光武問其意。 憑對曰:“博士说經皆不如臣,而坐居臣上,是以不得就席。 ”帝即召上殿,令与諸儒难说,憑多所解释。 帝善之,拜爲侍中,数进見問得失。 帝謂憑曰:“侍中当匡补國政,勿有隐情。 ”憑對曰:“陛下严。 ”帝曰:“朕何用严? ”憑曰:“伏見前太尉西曹掾蒋遵,清亮忠孝,學通古今,陛下纳肤受之诉,遂致禁锢,世以是爲严。 ”帝怒曰:“汝南子欲复党乎? ”憑出,自系廷尉,有詔敕出。 后复引見,憑谢曰:“臣无謇谔之節,而有狂瞽之言,不能以尸伏谏,偷生苟活,诚惭聖朝。 ”帝即敕尚書解遵禁锢,拜憑虎贲中郎将,以侍中兼領之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
正旦朝贺,百僚毕会,帝令群臣能说經者更相难诘,义有不通,辄夺其席以益通者,憑遂重坐五十余席。 故京师爲之语曰:“解經不穷戴侍中。 ”在职十八年,卒于官,詔賜東园梓器,钱二十萬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
時南陽魏满字叔牙,亦习《京氏易》,教授。 永平中,至弘農太守。
(No translation available) (No translation available)
23
孫期字仲彧,濟陰成武人也。 少爲諸生,习《京氏易》、《古文尚書》。 家贫,事母至孝,牧豕于大澤中,以奉养焉。 远人从其學者,皆执經壟畔以追之,里落化其仁讓。 黄巾贼起,過期里陌,相約不犯孫先生舍。 郡舉方正,遣吏赍羊、酒请期,期驱豕入草不顧。 司徒黄琬特辟,不行,終于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
建武中,范升傳《孟氏易》,以授楊政,而陳元、鄭衆皆傳《费氏易》,其后馬融亦爲其傳。 融授鄭玄,玄作《易注》,荀爽又作《易傳》,自是《费氏》興,而《京氏》遂衰。
(No translation available) (No translation available)
25
《前書》云:濟南伏生傳《尚書》,授濟南張生及千乘歐陽生,歐陽生授同郡B6F9寬,寬授歐陽生之子,世世相傳,至曾孫歐陽高,爲《尚書》歐陽氏學; 張生授夏侯都尉,都尉授族子始昌,始昌傳族子胜,爲大夏侯氏學; 胜傳从兄子建,建别爲小夏侯氏學:三家皆立博士。 又鲁人孔安國傳《古文尚書》授都尉朝,朝授胶東庸谭,爲《尚書》古文學,未得立。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
歐陽歙
(No translation available)
27
歐陽歙字正思,乐安千乘人也。 自歐陽生傳《伏生尚書》,至歙八世,皆爲博士。
(No translation available) (No translation available)
28
歙既傳業,而恭谦好禮讓。 王莽時,爲長社宰。 更始立,爲原武令。 世祖平河北,到原武,見歙在县修政,遷河南都尉,后行太守事。 世祖即位,始爲河南尹,封被陽侯。 建武五年,坐事免官。 明年,拜楊州牧,遷汝南太守。 推用贤俊,政稱异迹。 九年,更封夜侯。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
歙在郡,教授数百人,視事九歲,征爲大司徒。 坐在汝南臧罪千余萬发觉下狱。 諸生守阙爲歙求哀者千余人,至有自髡剔者。 平原禮震,年十七,聞狱当断,驰之京师,行到河内获嘉县,自系,上書求代歙死。 曰:“伏見臣师大司徒歐陽歙,學爲儒宗,八世博士,而以臧咎当伏重辜。 歙门单子幼,未能傳學,身死之后,永爲廢絕,上令陛下获殺贤之讥,下使學者丧师资之益。 乞殺臣身以代歙命。 ”書奏,而歙已死狱中。 歙掾陳元上書追訟之,言甚切至,帝乃賜棺木,赠印绶,赙缣三千匹。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
子复嗣。 复卒,无子,國除。
(No translation available) (No translation available)
31
濟陰曹曾字伯山,从歙受《尚書》,门徒三千人,位至谏議大夫。 子祉,河南尹,傳父業教授。
(No translation available) (No translation available)
32
留陳弇,字叔明,亦受《歐陽尚書》于司徒丁鸿,仕爲蕲長。
(No translation available)
33
牟長字君高,乐安臨濟人也。 其先封牟,春秋之末,國灭,因氏焉。
(No translation available) (No translation available)
34
長少习《歐陽尚書》,不仕王莽世。 建武二年,大司空弘特辟,拜博士,稍遷河内太守,坐垦田不實免。
(No translation available) (No translation available)
35
長自爲博士及在河内,諸生講學者常有千余人,著录前后萬人。 著《尚書章句》,皆本之歐陽氏,俗号爲《牟氏章句》。 复征爲中散大夫,賜告一歲,卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
子纡,又以隐居教授,门生千人。 肃宗聞而征之,欲以爲博士,道物故。
(No translation available) (No translation available)
37
宋登字叔陽,京兆長安人也。 父由,爲太尉。
(No translation available) (No translation available)
38
登少傳《歐陽尚書》,教授数千人。 爲汝陰令,政爲明能,号稱“神父”。 遷趙相,入爲尚書仆射。 顺帝以登明識禮乐,使持節臨太學,奏定曲律,轉拜侍中。 数上封事,抑退权臣,由是出爲颖川太守。 市无二價,道不拾遺。 病免,卒于家,汝陰人配社祠之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
張驯字子鯭,濟陰定陶人也。 少游太學,能誦《春秋左氏傳》。 以《大夏侯尚書》教授。 辟公府,舉高第,拜議郎。 与蔡邕共奏定《六經》文字。 擢拜侍中,典領秘書近署,甚見纳异。 多因便宜陳政得失,朝廷嘉之。 遷丹陽太守,化有惠政。 光和七年,征拜尚書,遷大司農。 初平中,卒于官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
尹敏字幼季,南陽堵陽人也。 少爲諸生。 初习《歐陽尚書》,后受《古文》,兼善《毛詩》、《穀梁》、《左氏春秋》。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
建武二年,上疏陳《洪范》消災之术。 時,世祖方草创天下,未遑其事,命敏待詔公車,拜郎中,辟大司空府。
(No translation available) (No translation available)
42
帝以敏博通經記,令校图谶,使蠲去崔发所爲王莽著录次比。 敏對曰:“谶書非聖人所作,其中多近鄙别字,颇类世俗之辞,恐疑误后生。 ”帝不纳。 敏因其阙文增之曰:“君无口,爲汉辅。 ”帝見而怪之,召敏問其故。 敏對曰:“臣見前人增損图書,敢不自量,窃幸萬一。 ”帝深非之,雖竟不罪,而亦以此沈滞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
与班彪親善,每相遇,辄日旰忘食,夜分不寝,自以爲钟期、伯牙,庄周、惠施之相得也。
(No translation available)
44
后三遷長陵令。 永平五年,詔書捕男子周虑。 虑素有名稱,而善于敏,敏坐系免官。 及出,叹曰:“喑聾之徒,真世之有道者也。 何謂察察而遇斯患乎? ”十一年,除郎中,遷谏議大夫。 卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
周防字伟公,汝南汝陽人也。 父揚,少孤微,常修逆旅,以供過客,而不受其报。
(No translation available) (No translation available)
46
防年十六,仕郡小吏。 世祖巡狩汝南,召掾史试經,防尤能誦讀,拜爲守丞。 防以未冠,谒去。 师事徐州剌史盖豫,受《古文尚書》。 經明,舉孝廉,拜郎中。 撰《尚書杂記》三十二篇,四十萬言。 太尉張禹荐补博士,稍遷陳留太守,坐法免。 年七十八,卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
子舉,自有傳。
(No translation available)
48
孔僖字仲和,鲁國鲁人也。 自安國以下,世傳《古文尚書》、《毛詩》。 曾祖父子建,少游長安,与崔篆友善。 及篆仕王莽爲建新大尹,尝勸子建仕。 對曰:“吾有布衣之心,子有衮冕之志,各从所好,不亦善乎! 道既乘矣,请从此辞。 ”遂歸,終于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
僖与崔篆孫駰复相友善,同游太學,习《春秋》。 因讀吴王夫差時事,僖廢書叹曰:“若是,所謂画龍不成反爲狗者。 ”駰曰:“然。 昔孝武皇帝始爲天子,年方十八,崇信聖道,师則先王,五六年间,号胜文、景。 及后恣己,忘其前之爲善。 ”僖曰:“書傳若此多矣! ”邻房生梁郁□和之曰:“如此,武帝亦是狗邪? ”僖、駰默然不對。 郁怒恨之,陰上書告駰、僖誹谤先帝,刺讥当世。 事下有司,駰诣吏受讯。 僖以吏捕方至,恐誅,乃上書肃宗自訟曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
帝始亦无罪僖等意,及書奏,立詔勿問,拜僖兰台令史。
(No translation available)
51
元和二年春,帝東巡狩,還過鲁,幸阙里,以太牢祠孔子及七十二弟子,作六代之乐,大会孔氏男子二十以上者六十三人,命儒者講《論语》。 僖因自陳谢。 帝曰:“今日之会,宁于卿宗有光荣乎? ”對曰:“臣聞明王聖主,莫不尊师贵道。 今陛下親屈萬乘,辱臨敝里,此乃崇禮先师,增辉聖德。 至于光荣,非所敢承。 ”帝大笑曰:“非聖者子孫,焉有斯言乎! ”遂拜僖郎中,賜褒成侯損及孔氏男女线、帛,詔僖从還京师,使校書東觀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
冬,拜臨晋令,崔駰以《家林》筮之,謂爲不吉,止僖曰:“子盍辞乎? ”僖曰:“學不爲人,仕不择官,凶吉由己,而由卜乎? ”在县三年,卒官,遺令即葬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
53
二子:長彦、季彦,并十余歲。 蒲坂令许君然勸令反鲁。 對曰:“今載柩而歸,則违父令; 舍墓而去,心所不忍。 ”遂留华陰。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
54
初,平帝時王莽秉政,乃封孔子后孔均爲褒成侯,追谥孔子爲褒成宣尼。 及莽敗,失國。 建武十三年,世祖复封均子志爲褒成侯。 志卒,子損嗣。 永元四年,徙封褒亭侯。 損卒,子曜嗣。 曜卒,子完嗣。 世世相傳,至献帝初,國絕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
55
楊伦字仲理,陳留東昏人也。 少爲諸生,师事司徒丁鸿,习《古文尚書》。 爲郡文學掾。 更历数将,志乘于時,以不能人间事,遂去职,不复應州郡命。 講授于大澤中,弟子至千余人。 元初中,郡禮请,三府并辟,公車征,皆辞疾不就。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
后特征博士,爲清河王傅。 是歲,安帝崩,伦辄弃官奔丧,号泣阙下不絕聲。 閻太后以其专擅去职,坐抵罪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
57
陽嘉二年,征拜太中大夫。 大将军梁商以爲長史。 谏诤不合,出补常山王傅,病不之官。 詔書敕司隶催促发遣,伦乃留河内朝歌,以疾自上,曰:“有留死一尺,无北行一寸。 刎颈不易,九裂不恨。 匹夫所执,强于三军。 固敢有辞。 ”帝乃下詔曰:“伦出幽升高,宠以籓傅,稽留王命,擅止道路,托疾自从,苟肆狷志。 ”遂征诣廷尉,有詔原罪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
58
伦前后三征,皆以直谏不合。 既歸,闭门講授,自絕人事。 公車复征,逊遁不行,卒于家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
59
中興,北海牟融习《大夏侯尚書》,東海王良习《小夏侯尚書》,沛國桓荣习《歐陽尚書》。 荣世习相傳授,東京最盛。 扶風杜林傳《古文尚書》,林同郡贾逵爲之作訓,馬融作傳,鄭玄注解,由是《古文尚書》遂显于世。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)