1
__TOC__
(No translation available)
2
郭璞
(No translation available)
3
郭璞,字景純,河東聞喜人也。 父瑗,尚書都令史。 時尚書杜預有所增損,瑗多駁正之,以公方著稱。 終於建平太守。 璞好經術,博學有高才,而訥於言論,詞賦為中興之冠。 好古文奇字,妙於陰陽算曆。 有郭公者,客居河東,精于卜筮,璞從之受業。 公以《青囊中書》九卷與之,由是遂洞五行、天文、卜筮之術,攘災轉禍,通致無方,雖京房、管輅不能過也。 璞門人趙載嘗竊《青襄書》,未及讀,而為火所焚。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
惠懷之際,河東先擾。 璞筮之,投策而歎曰:「嗟乎! 黔黎將湮於異類,桑梓其翦為龍荒乎! 」於是潛結姻昵及交遊數十家,欲避地東南。 抵將軍趙固,會固所乘良馬死,固惜之,不接賓客。 璞至,門吏不為通。 璞曰:「吾能活馬。 」吏驚入白固。 固趨出,曰:「君能活吾馬乎? 」璞曰:「得健夫二三十人,皆持長竿,東行三十里,有丘林社廟者,便以竿打拍,當得一物,宜急持歸。 得此,馬活矣。 」固如其言,果得一物似猴,持歸。 此物見死馬,便噓吸其鼻。 頃之馬起,奮迅嘶鳴,食如常,不復見向物。 固奇之,厚加資給。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
行至廬江,太守胡孟康被丞相召為軍諮祭酒。 時江淮清宴,孟康安之,無心南渡。 璞為占曰「敗」。 康不之信。 璞將促裝去之,愛主人婢,無由而得,乃取小豆三斗,繞主人宅散之。 主人晨見赤衣人數千圍其家,就視則滅,甚惡之,請璞為卦。 璞曰:「君家不宜畜此婢,可于東南二十里賣之,慎勿爭價,則此妖可除也。 」主人從之。 璞陰令人賤買此婢。 復為符投于井中,數千赤衣人皆反縛,一一自投于井,主人大悅。 璞攜婢去。 後數旬而廬江陷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
璞既過江,宣城太守殷祐引為參軍。 時有物大如水牛,灰色卑腳,腳類象,胸前尾上皆白,大力而遲鈍,來到城下,眾咸異焉。 祐使人伏而取之,令璞作卦,遇《遁》之《蠱》,其卦曰:「《艮》體連《乾》,其物壯巨。 山潛之畜,匪兕匪武。 身與鬼並,精見二午。 法當為禽,兩靈不許。 遂被一創,還其本墅。 按卦名之,是為驢鼠。 」卜適了,伏者以戟刺之,深尺餘,遂去不復見。 郡綱紀上祠,請殺之。 巫云:「廟神不悅,曰:『此是䢼亭驢山君鼠,使詣荊山,暫來過我,不須觸之。 』」其精妙如此。 祐遷石頭督護,璞復隨之。 時有鼯鼠出延陵,璞占之曰:「此郡東當有妖人欲稱制者,尋亦自死矣。 後當有妖樹生,然若瑞而非瑞,辛螫之木也。 儻有此者,東南數百里必有作逆者,期明年矣。 」無錫縣欻有茱萸四株交枝而生,若連理者,其年盜殺吳興太守袁琇。 或以問璞,璞曰:「卯爻發而沴金,此木不曲直而成災也。 」王導深重之,引參己軍事。 嘗令作卦,璞言:「公有震厄,可命駕西出數十里,得一柏樹,截斷如身長,置常寢處,災當可消矣。 」導從其言。 數日果震,柏樹粉碎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
時元帝初鎮鄴,導令璞筮之,遇《咸》之《井》,璞曰:「東北郡縣有『武』名者,當出鐸,以著受命之符。 西南郡縣有『陽』名者,井當沸。 」其後晉陵武進縣人于田中得銅鐸五枚,曆陽縣中井沸,經日乃止。 及帝為晉王,又使璞筮,遇《豫》之《睽》,璞曰:「會稽當出鐘,以告成功,上有勒銘,應在人家井泥中得之。 繇辭所謂'先王以作樂崇德,殷薦之上帝'者也。 」及帝即位,太興初,會稽剡縣人果于井中得一鐘,長七寸二分,口徑四寸半,上有古文奇書十八字,云「會稽嶽命」,余字時人莫識之。 璞曰:「蓋王者之作,必有靈符,塞天人之心,與神物合契,然後可以言受命矣。 觀五鐸啟號于晉陵,棧鐘告成於會稽,瑞不失類,出皆以方,豈不偉哉! 若夫鐸發其響,鐘征其象,器以數臻,事以實應,天人之際不可不察。 」帝甚重之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
璞著《江賦》,其辭甚偉,為世所稱。 後復作《南郊賦》,帝見而嘉之,以為著作佐郎。 于時陰陽錯繆,而刑獄繁興,璞上疏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
疏奏,優詔報之。
(No translation available)
10
其後日有黑氣,璞復上疏曰:
(No translation available)
11
頃之遷尚書郎。 數言便宜,多研匡益。 明帝之在東宮,與溫嶠、庾亮並有布衣之好,璞亦以才學見重,埒於嶠、亮,論者美之。 然性輕易,不修威儀,嗜酒好色,時或過度。 著作郎干寶常誡之曰:「此非適性之道也。 」璞曰:「吾所受有本限,用之恆恐不得盡,卿乃憂酒色之為患乎!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
璞既好卜筮,縉紳多笑之。 又自以才高位卑,乃著《客傲》,其辭曰:
(No translation available) (No translation available)
13
,皇孫生,璞上疏曰:
(No translation available)
14
疏奏,納焉,即大赦改年。
(No translation available)
15
時暨陽人任穀因耕息於樹下,忽有一人著羽衣就淫之,既而不知所在,穀遂有娠。 積月將產,羽衣人復來,以刀穿其陰下,出一蛇子便去。 谷遂成宦者。 後詣闕上書,自雲有道術。 帝留谷于宮中。 璞復上疏曰:「任穀所為妖異,無有因由。 陛下玄鑒廣覽,欲知其情狀,引之禁內,供給安處。 臣聞為國以禮正,不聞以奇邪。 所聽惟人,故神降之吉。 陛下簡默居正,動遵典刑。 案《周禮》,奇服怪人不入宮,況穀妖詭怪人之甚者,而登講肆之堂,密邇殿省之側,塵點日月,穢亂天聽,臣之私情竊所以不取也。 陛下若以谷信為神靈所憑者,則應敬而遠之。 夫神,聰明正直,接以人事。 若以穀為妖蠱詐妄者,則當投畀裔土,不宜令褻近紫闈。 若以穀或是神祇告譴、為國作眚者,則當克己修禮以弭其妖,不宜令谷安然自容,肆其邪變也。 臣愚以為陰陽陶烝,變化萬端,亦是狐狸魍魎憑假作慝。 願陛下采臣愚懷,特遣穀出。 臣以人乏,忝荷史任,敢忘直筆,惟義是規。 」其後元帝崩,穀因亡走。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
璞以母憂去職,卜葬地于暨陽,去水百步許。 人以近水為言,璞曰:「當即為陸矣。 」其後沙漲,去墓數十里皆為桑田。 未期,王敦起璞為記室參軍。 是時潁川陳述為大將軍掾,有美名,為敦所重,未幾而沒。 璞哭之哀甚,呼曰:「嗣祖,嗣祖,焉知非福! 」夫幾而敦作難。 時明帝即位逾年,未改號,而熒惑守房。 璞時休歸,帝乃遣使齎手詔問璞。 會暨陽縣復上言曰赤烏見。 璞乃上疏請改年肆赦,文多不載。 璞嘗為人葬,帝微服往觀之,因問主人何以葬龍角,此法當滅族。 主人曰:「郭璞雲此葬龍耳,不出三年當致天子也。 」帝曰:「出天子邪? 」答曰:「能致天子問耳。 」帝甚異之。 璞素與桓彝友善,彝每造之,或值璞在婦間,便入。 璞曰:「卿來,他處自可徑前,但不可廁上相尋耳。 必客主有殃。 」彝後因醉詣璞,正逢在廁,掩而觀之,見璞裸身被髮,銜刀設醊。 璞見彝,撫心大驚曰:「吾每屬卿勿來,反更如是! 非但禍吾,卿亦不免矣。 天實為之,將以誰咎! 」璞終嬰王敦之禍,彝亦死蘇峻之難。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
王敦之謀逆也,溫嶠、庾亮使璞筮之,璞對不決。 嶠、亮復令占己之吉凶,璞曰:「大吉。 」嶠等退,相謂曰:「璞對不了,是不敢有言,或天奪敦魄。 今吾等與國家共舉大事,而璞雲大吉,是為舉事必有成也。 」於是勸帝討敦。 初,璞每言「殺我者山宗」,至是果有姓崇者構璞於敦。 敦將舉兵,又使璞筮。 璞曰:「無成。 」敦固疑璞之勸嶠、亮,又聞卦凶,乃問璞曰; 「卿更筮吾壽幾何? 」答曰:「思向卦,明公起事,必禍不久。 若住武昌,壽不可測。 」敦大怒曰:「卿壽幾何? 」曰:「命盡今日日中。 」敦怒,收璞,詣南岡斬之。 璞臨出,謂行刑者欲何之。 曰:「南岡頭。 」璞曰:「必在雙柏樹下。 」既至,果然。 復云:「此樹應有大鵲巢。 」眾索之不得。 璞更令尋覓,果於枝間得一大鵲巢,密葉蔽之。 初,璞中興初行經越城,間遇一人,呼其姓名,因以袴褶遺之。 其人辭不受,璞曰:「但取,後自當知。 」其人遂受而去。 至是,果此人行刑。 時年四十九。 及王敦平,追贈弘農太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
初,庾翼幼時嘗令璞筮公家及身,卦成,曰:「建元之末丘山傾,長順之初子凋零。 」及康帝即位,將改元為建元,或謂庾冰曰:「子忘郭生之言邪? 丘山上名,此號不宜用。 」冰撫心歎恨。 及帝崩,何充改元為永和,庾翼歎曰:「天道精微,乃當如是。 長順者,永和也,吾庸得免乎! 」其年翼卒。 冰又令筮其後嗣,卦成,曰:「卿諸子並當貴盛,然有白龍者,凶徵至矣。 若墓碑生金,庾氏之大忌也。 」後冰子蘊為廣州刺史,妾房內忽有一新生白狗子,莫知所由來,其妾秘愛之,不令蘊知。 狗轉長大,蘊入,是狗眉眼分明,又身至長而弱,異于常狗,蘊甚怪之。 將出,共視在眾人前,忽失所在。 蘊慨然曰:「殆白龍乎! 庾氏禍至矣。 」又墓碑生金。 俄而為桓溫所滅,終如其言。 璞之占驗,皆如此類也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
璞撰前後筮驗六十餘事,名為《洞林》。 又抄京、費諸家要最,更撰《新林》十篇、《卜韻》一篇。 注釋《爾雅》,別為《音義》、《圖譜》。 又注《三蒼》、《方言》、《穆天子傳》、《山海經》及《楚辭》、《子虛》、《上林賦》數十萬言,皆傳於世。 所作詩賦誄頌亦數萬言。 子驁,官至臨賀太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
葛洪
(No translation available)
21
葛洪,字稚川,丹陽句容人也。 祖系,吳大鴻臚。 父悌,吳平後入晉,為邵陵太守。 洪少好學,家貧,躬自伐薪以貿紙筆,夜輒寫書誦習,遂以儒學知名。 性寡欲,無所愛玩,不知棋局幾道,摴蒱齒名。 為人木訥,不好榮利,閉門卻掃,未嘗交遊。 于余杭山見何幼道、郭文舉,目擊而已,各無所言。 時或尋書問義,不遠數千里崎嶇冒涉,期於必得,遂究覽典籍,尤好神仙導養之法。 從祖玄,吳時學道得仙,號曰葛仙公,以其練丹秘術授弟子鄭隱。 洪就隱學,悉得其法焉。 後師事南海太守上党鮑玄。 玄亦內學,逆占將來,見洪深重之,以女妻洪。 洪傳玄業,兼綜練醫術,凡所著撰,皆精核是非,而才章富贍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
太安中,石冰作亂,吳興太守顧秘為義軍都督,與周玘等起兵討之,秘檄洪為將兵都尉,攻冰別率,破之,遷伏波將軍。 冰平,洪不論功賞,徑至洛陽,欲搜求異書以廣其學。
(No translation available) (No translation available)
23
洪見天下已亂,欲避地南土,乃參廣州刺史嵇含軍事。 及含遇害,遂停南土多年,征鎮檄命一無所就。 後還鄉里,禮辟皆不赴。 元帝為丞相,辟為掾。 以平賊功,賜爵關內侯。 咸和初,司徒導召補州主簿,轉司徒掾,遷諮議參軍。 干寶深相親友,薦洪才堪國史,選為散騎常侍,領大著作,洪固辭不就。 以年老,欲練丹以祈遐壽,聞交阯出丹,求為句漏令。 帝以洪資高,不許。 洪曰:「非欲為榮,以有丹耳。 」帝從之。 洪遂將子侄俱行。 至廣州,刺史鄧岳留不聽去,洪乃止羅浮山煉丹。 岳表補東官太守,又辭不就。 岳乃以洪兄子望為記室參軍。 在山積年,優遊閑養,著述不輟。 其自序曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
洪體乏進趣之才,偶好無為之業。 假令奮翅則能陵厲玄霄,騁足則能追風躡景,猶欲戢勁翮于於鷦鷃之群,藏逸跡於跛驢之伍,豈況大塊稟我以尋常之短羽,造化假我以至駑之蹇足? 自卜者審,不能者止,又豈敢力蒼蠅而慕沖天之舉,策跛鱉而追飛兔之軌; 飾嫫母之篤陋,求媒陽之美談; 推沙礫之賤質,索千金于和肆哉! 夫僬僥之步而企及誇父之蹤,近才所以躓礙也; 要離之羸而強赴扛鼎之勢,秦人所以斷筋也。 是以望絕于榮華之途,而志安乎窮圮之域; 藜藿有八珍之甘,蓬蓽有藻棁之樂也。 故權貴之家,雖咫尺弗從也; 知道之士,雖艱遠必造也。 考覽奇書,既不少矣,率多隱語,難可卒解,自非至精不能尋究,自非篤勤不能悉見也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
道士弘博洽聞者寡,而意斷妄說者眾。 至於時有好事者,欲有所修為,倉卒不知所從,而意之所疑又無足諮。 今為此書,粗舉長生之理。 其至妙者不得宣之於翰墨,蓋粗言較略以示一隅,冀悱憤之徒省之可以思過半矣。 豈謂暗塞必能窮微暢遠乎,聊論其所先覺者耳。 世儒徒知服膺周孔,莫信神仙之書,不但大而笑之,又將謗毀真正。 故予所著子言黃白之事,名曰《內篇》,其餘駁難通釋,名曰《外篇》,大凡內外一百一十六篇。 雖不足藏諸名山,且欲緘之金匱,以示識者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
自號抱樸子,因以名書。 其餘所著碑誄詩賦百卷,移檄章表三十卷,神仙、良吏、隱逸、集異等傳各十卷,又抄《五經》、《史》、《漢》、百家之言、方技雜事三百一十卷,《金匱藥方》一百卷,《肘後要急方》四卷。
(No translation available) (No translation available)
27
洪博聞深洽,江左絕倫。 著述篇章富於班馬,又精辯玄賾,析理入微。 後忽與嶽疏云:「當遠行尋師,克期便發。 」嶽得疏,狼狽往別。 而洪坐至日中,兀然若睡而卒,嶽至,遂不及見。 時年八十一。 視其顏色如生,體亦柔軟,舉屍入棺,甚輕,如空衣,世以為屍解得仙雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
【史評】
(No translation available)
29
史臣曰:景純篤志綈緗,洽聞強記,在異書而畢綜,瞻往滯而咸釋; 情源秀逸,思業高奇; 襲文雅於西朝,振辭鋒于南夏,為中興才學之宗矣。 夫語怪征神,伎成則賤,前修貽訓,鄙乎茲道。 景純之探策定數,考往知來,邁京管於前圖,軼梓窀於遐篆。 而宦微於世,禮薄于時,區區然寄《客傲》以申懷,斯亦伎成之累也。 若乃大塊流形,玄天賦命,吉凶修短,定乎自然。 雖稽象或通,而厭勝難恃,稟之有在,必也無差,自可居常待終,頹心委運,何至銜刀被髮,遑遑于穢向之間哉! 晚抗忠言,無救王敦之逆; 初慚智免,竟斃「山宗」之謀。 仲尼所謂攻乎異端,斯害也已,悲夫! 稚川束發從師,老而忘倦。 紬奇冊府,總百代之遺編; 紀化仙都,窮九丹之秘術。 謝浮榮而捐雜藝,賤尺寶而貴分陰,遊德棲真,超然事外。 全生之道,其最優乎!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
贊曰:景純通秀,夙振宏材。 沈研鳥冊,洞曉龜枚。 匪甯國釁,坐致身災。 稚川優洽,貧而樂道。 載范斯文,永傳洪藻。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)