1
昭宗聖穆景文孝皇帝諱曄,懿宗第七子,母曰惠安太后王氏。 以咸通八年二月二十二日生於東內。 十三年四月,封壽王,名傑。 乾符四年,授開府儀同三司、幽州大都督、幽州盧龍等軍節度、押奚契丹、管內觀察處置等使。 帝于僖宗,母弟也,尤相親睦。 自艱難播越,嘗隨侍左右,握兵中要,皆奇而愛之。 文德元年文德元年二月,僖宗暴不豫。 時初復宮闈,人心傾矚,遽聞被疾,軍民駭愕。 及大漸之夕,而未知所立。 群臣以吉王最賢,又在壽王之上,將立之,唯軍容楊復恭請以壽王監國。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
三月六日,宣遺詔立為皇太弟。 八日,柩前即位,時年二十二。 以司空韋昭度攝塚宰。 己丑,見群臣,始聽政。 帝攻書好文,尤重儒術,神氣雄俊,有會昌之遺風。 以先朝威武不振,國命浸微而尊禮大臣,詳延道術,意在恢張舊業,號令天下。 即位之始,中外稱之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
四月戊辰朔。 庚午,追諡聖母惠安太后曰恭獻。 乙亥,河南尹彥張全義以兵襲李罕之于河陽,罕之出據澤州。 魏博衙軍殺其帥樂禎于龍興寺,又擊樂從訓,敗之。 從訓以殘眾保洹水,為羅宗弁陷其城而殺之。 壬午,蔡賊孫儒陷揚州,楊行密潰圍而出,據宣州。 孫儒自稱淮南節度,仍率其眾攻宣州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
五月丁酉朔,制以宣武軍節度使、檢校侍中、沛郡王朱全忠為蔡州四面行營兵馬都統。 自秦賢、石璠敗後,蔡賊漸弱,時溥方為全忠所攻,故移溥都統之命授全忠。 壬寅,蔡賊將偽署荊襄節度使趙德諲遣使歸朝,願討賊自效,乃以德諲為蔡州四面行營副都統,德諲遂以荊襄之兵屬全忠。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
六月丁卯朔,以川賊王建大亂,劍南陳敬瑄告難,制以開府儀同三司、守司空、門下侍郎、同平章事、太清宮使、弘文館大學士、延資庫使、上柱國、扶陽郡開國公,食邑二千戶韋昭度檢校司徒、門下侍郎、平章事,兼成都尹,充劍南西川節度副大使、知節度事,兼兩川招撫制置等使。 蔡州行營奏大破賊于龍陂,進軍以逼賊城。
(No translation available) (No translation available)
6
七月丙申朔,澤州刺史李罕之引太原之師攻河陽,為汴將丁會所敗,退還高平。
(No translation available)
7
九月乙未,汴將朱珍敗時溥之師於埇橋,遂陷宿州,自是溥嬰城不敢復出。 汴將胡元琮急攻蔡州。
(No translation available) (No translation available)
8
十二月甲子朔,蔡州牙將申叢執秦宗權,撾折其足,乞降。 詔中使宣諭,便以叢權知留後。 比中使至,別將郭璠殺申叢,篡宗權,縶送汴州。 蔡、申、光等州平。 詔賜蔡州行營兵士錢二十五萬貫,令度支逐近支給。 是月,葬僖宗於靖陵。 龍紀元年龍紀元年春正月癸巳朔,上御武德殿受朝賀,宣制大赦,改元。 中外文武臣僚進秩頒爵有差。 以劍南西川節度、兩川招撫制置使韋昭度檢校司空,為東都留守; 以翰林學士承旨、兵部侍郎、知制誥劉崇望本官同平章事; 以刑部侍郎孫揆為京兆尹。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
二月癸亥朔。 己丑,汴州行軍司馬李璠監送逆賊秦宗權並妻趙氏以獻,上御延喜門受俘,百僚稱賀,以之徇市,告廟社,斬于獨柳。 趙氏笞死。 初,自諸侯收長安,黃巢東出關,與宗權合。 巢賊雖平,而宗權之凶徒大集,西至金、商、陝、虢,南極荊、襄,東過淮甸,北侵徐、兗、汴、鄭,幅員數十州。 五六年間,民無耕織,千室之邑,不存一二,歲既凶荒,皆膾人而食,喪亂之酷,未之前聞。 宗權既平,而朱全忠連兵十萬,吞噬河南,兗、鄆、青、徐之間,血戰不解,唐祚以至於亡。 中書奏請以二月二十二日為嘉會節,從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
三月壬辰朔,以右僕射、門下侍郎、同平章事孔緯守司空、太清宮使、弘文館大學士、延資庫使、領諸道鹽鐵轉運等使,以右僕射、門下侍郎、集賢殿大學士杜讓能為左僕射、監修國史、判度支,以中書侍郎、戶部尚書、同平章事張浚為集賢殿大學士、判戶部事。
(No translation available)
11
四月壬戌朔,以宣武淮南等節度副大使、知節度事、管內營田觀察處置等使、開府儀同三司、檢校太傅、兼侍中、揚州大都督府長史、汴州刺史、充蔡州四面行營都統、上柱國、沛郡王、食邑四千戶朱全忠為檢校太尉、中書令,進封東平王,仍賜賞軍錢十萬貫。
(No translation available)
12
五月壬辰朔,漢州刺史王建陷成都府,遷陳敬瑄於雅州,建自稱西川兵馬留後。 復用田令孜為監軍。
(No translation available) (No translation available)
13
六月辛酉朔,邢洺節度使孟方立卒,三軍推其弟洺州刺史遷為留後,太原李克用出軍攻之。 杭州刺史錢鏐攻宣州,下之,擒劉浩,剖心以祭周寶。
(No translation available) (No translation available)
14
七月,詔于杭州置武勝軍,以鏐為本軍防禦觀察等使。
(No translation available)
15
十月己未朔,青州節度使王敬武卒。 制以特進、太子少師、博陵郡開國侯、食邑一千戶崔安潛檢校太傅、兼侍中、青州刺史、平盧軍節度觀察、押新羅渤海兩蕃等使。 青州三軍以敬武子師範權知兵馬事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
十一月己丑朔,將有事於圓丘。 改御名曰曄。 辛亥,上宿齋于武德殿,宰相百僚朝服於位。 時兩軍中尉楊復恭及兩樞密皆朝服侍上,太常博士錢珝、李綽等奏論之曰:「皇帝赴齋宮,內臣皆服朝服。 臣檢國朝故事及近代禮令,並無內官朝服助祭之文。 伏惟皇帝陛下承天御曆,聖祚中興,祗見宗祧,克陳大禮。 皆稟高祖、太宗之成制,必循虞、夏、商、周之舊經,置冕服章,式遵彝憲。 禮院先准大禮使牒稱得內侍省牒,要知內臣朝服品秩,禮院已准禮令報訖。 今參詳近朝事例,若內官及諸衛將軍必須制冠服,即各依所兼正官,隨資品依令式服本官之服。 事存傳聽,且可俯從,然亦不分明著在禮令。 乞聖慈允臣所奏。 」狀入,至晚不報。 錢珝又進狀曰:「臣今日巳時進狀,論內官冠服制度,未奉聖旨。 伏以陛下虔事郊禋,式遵彝范,凡關典禮,必守憲章。 今陛下行先王之大禮,而內臣遂服先王之法服。 來日朝獻大聖祖,臣贊導皇帝行事,若侍臣服章有違制度,是為非禮,上瀆祖宗,臣期不奉敕。 臣謬當聖代,叨備禮官,獲正朝儀,死且不朽,脂膏泥滓,是所甘心。 」狀入,降硃書御劄曰:「卿等所論至當,事可從權。 勿以小瑕,遂妨大禮。 」於是內四臣遂以法服侍祠。 甲寅,圓丘禮畢,御承天門,大赦。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
十二月戊午,宰臣杜讓能兼司空。 大順元年大順元年春正月戊子朔,御武德殿受朝賀。 宰臣百僚上徽號曰聖文睿德光武弘孝皇帝,禮畢,大赦,改元大順。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
二月丁巳,宰臣兼國子祭酒孔緯以孔子廟經兵火,有司釋奠無所,請內外文臣自觀察使、制使下及令佐,於本官料錢上緡抽十文,助修國學,從之。 宣武節度使朱全忠進位守中書令,加食邑千戶,餘如故。 太原都將安金俊攻圍邢州歷年,城中食盡,邢洺觀察使孟遷以城降,乃以孟遷之族歸太原。 克用以大將安建為邢洺留後。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
三月丁亥朔,朱全忠上表:「關東籓鎮,請除用朝廷名德為節度觀察使。 如籓臣固位不受代,臣請以兵誅之。 如王徽、裴璩、孔晦、崔安潛等皆縉紳名族,踐曆素高,宜用為徐鄆青兗等道節度使。 」從之。 昭義節度使李克修卒,太原帥克用之弟也,三軍推克修弟克恭知留後事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
四月丙辰朔,李克用遣大將安金俊率師攻雲州。 赫連鐸求援于幽州,李匡威出兵援之,戰於蔚州,太原軍大敗,燕軍執安金俊,獻之於朝。 李匡威、赫連鐸、朱全忠等上表:「請因沙陀敗亡,臣與河北三鎮及臣所鎮汴滑河陽之兵平定太原,願朝廷命重臣一人都總戎事。 」昭宗以太原于艱難時立興復大功,心疑其事,下兩省、御史台、尚書省四品已上官議。 唯党全忠者言其可伐,不可者十之七,宰臣杜讓能、劉崇望深以為不可。 惟張浚議曰:「先朝再幸興元,實沙陀之罪。 比慮河北諸侯與之膠固,無以滌除。 今兩河大籓皆願誅討,不因其離貳而除之,是當斷失斷也。 」孔緯曰:「浚言是也。 」軍容楊復恭曰:「先朝蒙犯霜露,播越草莽,七八年間,寢不安席,雖賊臣搖盪於外,亦由失制於中。 陛下纘承,人心忻戴,不宜輕舉干戈,為國生事。 望優詔報全忠,且以柔服為辭。 」上然之。 全忠密遣浚之親黨賂浚,浚恃全忠之援,論奏不已,天子黽勉從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
五月,制特進、中書侍郎、兵部尚書、同平章事、集賢殿大學士、上柱國、河間郡開國伯、食邑七百戶張浚為太原四面行營兵馬都統,京兆尹孫揆副之。 以華州節度使韓建為北面行營招討都虞候、供軍等使; 以宣武節度使朱全忠為太原東南面招討使; 成德軍節度使王鎔為太原東面招討使; 幽州節度使李匡威為太原北面招討使,雲州防禦使赫連鐸副之。 丙午,潞州軍亂,殺其帥李克恭。 監軍使薛繢本函克恭首獻之於朝,浚方起兵,朝廷稱賀。 壬子,都招討使張浚、孫揆率諸策神軍三千赴行營,昭宗御安喜門臨送,誡誓之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
六月乙卯,李克用大將權知邢洺兵馬留後安建上表,請以三州歸順,遣中使往勞之。 制以德州刺史、權知滄州兵馬留後盧彥威檢校尚書右僕射,兼滄州刺史、御史大夫,充義昌軍節度、滄德觀察處置等使。 彥威,光啟初逐其帥楊全玫,求旄節,朝廷以扈蹕都將曹誠為滄德節度使,誠雖不至任,而彥威之請不行。 至是,王鎔、羅弘信因張浚用兵,為彥威論請,故有斯授。 以京兆尹、行營兵馬副招討孫揆檢校兵部尚書,兼潞州大都督府長史,充昭義節度副大使、知節度事。 張浚會諸軍于晉州,朱全忠選汴卒三千為張浚牙隊。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
秋七月乙酉朔,王師屯于陰地,太原大將康君立以兵拒戰。 朱全忠遣大將葛從周率千騎入潞州,從周權充兵馬留後。 朱全忠奏已差兵士守潞州,請節度使孫揆赴鎮。 時中使韓歸範押揆旌節、官告送至行營。 丙申,揆建節,率兵二千,自晉州赴鎮昭義。 戊申,至長子縣山谷中。 太原騎將李存孝伏兵執揆與韓歸範牙兵五百,俘送太原,餘兵悉為存孝所殺。 太原將康君立率兵二萬攻潞州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
九月甲申,幽州、雲州蕃、漢兵三萬攻雁門,太原將李存信、薛阿檀擊敗之。 汴將葛從周棄上党,康君立入據之,克用以君立為澤潞兵馬留後。
(No translation available) (No translation available)
25
十一月癸丑朔,太原將邢州刺史李存孝自恃擒孫揆功,合為昭義帥,怨克用授康君立。 存孝自晉州率行營兵歸邢州,據城上表歸朝,仍致書與張浚、王鎔求援。 克用遣大將李存信、薛阿檀拒王師于陰地,三戰三捷,由是河西鄜、夏、邠、岐之軍渡河西歸。 韓建以諸軍保平陽,存信追之,建軍又敗,建退保絳州。 張浚以汴卒、禁軍萬人在晉州,存信攻之三日,相與謀曰:「張浚宰相,俘之無益,天子禁兵,不宜加害。 如得平陽,於我無利。 」遂退舍五十里而軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
十二月壬午朔,張浚、韓建拔晉、絳遁去,李存信收晉、絳,大掠河中四郡。 丙寅,制特進、中書侍郎、平章事、太原四面行營都統張浚可檢校兵部尚書,兼鄂州刺史、御史大夫,充鄂嶽觀察使。 以開府儀同三司、守司徒、門下侍郎、同平章事、上柱國、魯國公、食邑三千戶、充諸道鹽鐵轉運等使孔緯檢校司徒,兼江陵尹、荊南節度觀察處置使。 庚午,新除鄂岳觀察使張浚責授連州刺史,新除荊南節度使孔緯責授均州刺史,並馳驛赴任。 太原軍屯晉州,李克用遣中使韓歸範還朝,因上表訴冤,言:「被賊臣張浚依倚朱全忠離間功臣,致削奪臣官爵。 」朝廷欲令釋憾,下群臣議其可否。 左僕射韋昭度等議曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
「賞功罰否,前聖之令猷; 含垢匿瑕,百王之垂訓。 是以雷解而羲文象德,網開而湯化歸仁,用彼懷柔,式存彝範。 上自軒農之代,下臻文武之朝,罔不允洽寬弘,以流霈澤。 況國家德祖守成之日,憲宗致理之時,車軌一同,桑麻萬里。 燭龍外野,悉在梯航; 火鼠窮郊,鹹歸正朔。 然猶王承宗擁兵鎮、冀,詔範希朝討之,仍歲無功,卒行赦宥。 而又硃滔以幽州之眾,結田悅、李納、王武俊之強,遣馬燧等征之不克,旋又寬之。 以累聖之典謀睿哲,大朝之紀律文明,非不欲厲彼風驅,快其電掃。 然且考《春秋》之義,稽楚、鄭之文,或退而許平,或服而更舍,存于舊史,載彼新書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
李克用代漠強宗,陰山貴胤,呼吸而風雲作氣,指麾而草樹成形。 仰天指心,誓獻失訾之首; 伏弢歐血,屢親都護之營。 所謂勇多上人,自匪窮來歸我。 及陛下聖考懿宗皇帝之朝,彭門失守,親驅銳卒,首建殊功。 而先帝即位之初,渚宮大擾,復提義旅,克靜妖氛。 其後封豕長蛇,薦食上國,繼以子朝之亂,皆因重耳之盟,保大朝之宗祧,垂中興于簡冊。 蓋聖王之御天下也,有勳可書,有績可載,宥過不忘於十代,念功豈止于一時。 天高聽卑,請事斯語。 且四海之內,創磐猶殷,九貢之邦,綱條未理。 昨者遽起邠、岐之眾,尋已退還; 又征燕、薊之師,倏聞內變。 出於饟饋失職,資扉絕供,致此投戈,是乖借箸。 蓋下計之未熟,非聖謀之不臧。 儻宸斷重離,天機間出,錄茲成款,散彼師徒,虛其念舊之懷,待以如初之禮。 臣等所議,實以在斯。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
抑又聞往者漢將趙充國欲因邊境衰弱,出兵擊之,於是魏相上書,畫陳利害,且曰:『恃國家之大,矜人物之眾,欲見威於敵者,謂之驕兵。 兵驕者滅,非但人事,乃天道也。 』又曰:『臣不知此兵何名者也。 』兵出無名,事乃不成,漢宣納之,竟罷其伐。 伏惟皇帝陛下鑒往古用師之難,采列聖遷善之美,恩加區宇,信及豚魚,則臣等不勝懇願。 況今汴、魏猶艱,幽、定方困,縱遣之調發,豈能集事! 虛行號令,徒召寇讎,將以剿人,非唯辱國。 且黠斯舉勤王之眾,推效命之誠,未能虜騎獨攻,所望漢兵同力。 令茲數鎮,奔命不遑,難致濟師,恐又生事。 諭其漸當暑熱,非利戎旃,悉力頒沾,遣還蕃部。 重盈陳五郡之卒,益謹關防; 王珙振兩河之雄,更嚴旗鼓。 然後獎其上表,哀以自陳,錄彼前勞,責之後效。 征神爵之往典,還日逐之故封。 諭其已斥王恭,不使更疑晉帝,凡百臣子,實切乃誠。 其克用在身官爵,並請卻還,仍依前編入屬籍。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
從之。
(No translation available)
31
以翰林學士承旨、兵部侍郎崔昭緯本官同平章事,御史中丞徐彥若為戶部侍郎、同平章事。 尚書右僕射王徽卒,贈司空,諡曰貞。 大順二年二年春正月壬子朔,李克用急攻邢州。 李存孝求援于王鎔,鎔出軍援之,屯於堯山。 克用自太原至,擊敗之,進圍邢州。 司徒、門下侍郎、平章事杜讓能進位太尉、太清宮使、弘文館大學士、延資庫使領諸道鹽鐵轉運等使。 以中書侍郎、吏部尚書、平章事劉望為門下侍郎、監修國史、判度支事,工部侍郎、平章事崔昭緯判戶部事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
二月辛巳,李克用復檢校太師、中書令、太原尹、北都留守、河東節度觀察處置等使。 時張浚、韓建兵敗後,為太原將李存信等所追,至是方自含山逾王偓,出河清,達于河陽。 屬河溢,無舟楫,建壞人盧舍,為木罌數百,方獲渡,人多覆溺,休其徒于司徒廟。 是役也,朝廷倚朱全忠及三鎮兵。 全忠方連兵徐鄆,乃求兵糧于鎮、魏,全忠終不至行營。 鎮、魏倚太原為扞蔽,如破太原郡,恐危鎮、魏,王鎔、羅弘信亦不出師。 唯邠、岐、華、鄜、夏烏合之眾會晉州。 兵未交而孫揆擒,燕卒敗,所以河西、岐下之師望風潰散,而浚、建至敗。 全忠以鎮、魏不助兵糧觀望,遣龐師古將兵討魏,陷十縣,羅弘信乞盟,乃退。 棣州刺史張蟾為青州將王師範所敗。 新授平盧節度使崔安潛自棣州歸朝,復授太子少師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
三月辛亥朔,以青州權知兵馬留後王師範檢校兵部尚書,兼青州刺史、御史大夫,充平盧軍。 三月辛亥朔,以青州權知兵馬留後王師節度觀察、押新羅渤海兩蕃等使。 淮南節度孫儒為宣州觀察使楊行密所殺。 初,行密揚州失守,據宣州,孫儒以兵攻圍三年。 是春,淮南大饑,軍中疫癘死者十三四。 是月,孫儒亦病,為帳下所執,降行密。 行密乃並孫儒之眾,復據廣陵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
六月,王鎔出軍援李存孝,克用大舉討鎮州。
(No translation available)
35
七月,太原軍出井陘,屯於常山鎮,大掠鎮、趙、深諸郡。 幽州節度使李匡威自率步騎三萬援王鎔。
(No translation available) (No translation available)
36
八月,克用班師。
(No translation available)
37
九月丁未朔。 乙卯,天子賜左軍中尉楊復恭几杖,以大將軍致仕。 復恭怒,稱病不受詔。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
十月丁丑朔。 甲申,天威軍使李順節率禁兵討楊復恭,復恭假子玉山軍使楊守信以兵拒之,列陣於昌化裏。 昭宗登延喜樓,陳兵自衛以俟變。 相持至晚,不戰而退。 是夜,守信乃擁其眾衛復恭出京師,且戰且行,出通化門,由七盤路之商州,又令義兒張綰為後殿。 永安都頭安權追及綰,擒之而還。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
十一月,朱全忠上表,請移時溥節鎮。 是月,汴軍陷宿州,乃授溥太子太師。 溥將劉知俊降汴軍。 鎮州王鎔、幽州李匡威復謀攻定州以分其地,王處存求援於太原。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
十二月丙子朔,以光祿大夫、門下侍郎、右僕射、平章事、監修國史、判度支、上柱國、彭城縣開國男劉崇望檢校司空、同平章事,兼徐州刺史,充武寧軍節度、徐宿觀察制置使。 時李順節恃恩恣橫,出入以兵仗自隨,兩軍中尉劉景宣、西門君遂懼其窺圖非望。 丁亥,兩中尉傳詔召順節,順節以甲士三百自隨,至銀台門,門司傳詔止從者。 兩中尉在仗舍邀順節,坐次,令部將嗣光審斫順節,頭隨劍落。 其部下知順節死,大噪出延喜門。 是日,天威、捧日、登封三都亂,剽永寧裏,至晚方定。 戶部尚書鄭延昌為中書侍郎、平章事、判度支。 景福元年景福元年春正月丙午朔,上御武德殿受朝賀,大赦,改元景福。 鳳翔李茂貞、邠州王行瑜、華州韓建、同州王行約、秦州李茂莊等上表疏興元楊守亮納叛臣楊復恭,請同出本軍討伐,兼自備供軍糧料,不取給于度支,只請加茂貞山南招討使名。 內臣皆不可其奏,昭宗亦以茂貞得山南之後有問鼎之志,詔久之不下。 茂貞怒,與王行瑜不俟進止,發兵攻興元。 累請招討之命,兼與宰相杜讓能、中尉西門君遂書,詞語詬詈,淩蔑王室,昭宗心不能容。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
二月丙子朔。 庚寅,太原、易定之兵合勢攻鎮州,王鎔復告難於幽州,李匡威率步騎三萬赴之。 時太原之眾軍於常山鎮,易定之眾軍堅固鎮,燕、趙之卒分拒之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
三月,克用、處存斂軍而退。
(No translation available)
43
四月乙亥,左軍中尉西門君遂殺天威軍使賈德晟,時德晟與李順節俱掌天威軍,順節死,中尉惡德晟,誣奏殺之。 是日,德晟部下千余騎出奔鳳翔,自是岐軍益盛。
(No translation available) (No translation available)
44
五月甲辰,制以河南尹張全義檢校司徒、同平章事,兼孟州刺史,充河陽三城節度、孟懷澤觀察等使。
(No translation available)
45
七月,燕、趙之卒合勢援邢州,太原大將李存信率軍拒於堯山,王鎔大敗而還。
(No translation available)
46
十一月辛丑,鳳翔、邠寧之眾攻興元府,陷之。 山南西道節度使楊守亮與前左軍中尉楊復恭、判官李巨川突圍而遁,將奔太原。 李茂貞表其子繼密權知興元府事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
十二月辛未朔,華州節度使韓建奏於乾元縣遇興元潰散兵士,擊敗之。 其楊守亮、楊復恭並已處斬訖,皆傳首京師。 景福二年二年春正月辛丑朔,制以權知劍南東川兵馬留後顧彥暉檢校尚書右僕射,兼梓州刺史、御史大夫,充劍南東川節度觀察等使。 時王建連年攻彥暉,李茂貞欲與建爭東川,故表請彥暉正授旄鉞,示修好也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
二月庚午朔,太原李克用以兵攻鎮州,師出井陘,王鎔懼,再求救於幽州。 甲申,李匡威復來赴援,太原之軍還邢州。
(No translation available) (No translation available)
49
三月庚子,制以捧日都頭陳珮為廣州刺史、嶺南東道節度使,扈蹕都頭曹誠為黔州刺史、黔中節度使,耀德都頭李鋋為潤州刺史、鎮海軍節度使,宣威都頭孫惟晟為江陵尹、荊南節度使,並加特進、同平章事。 各令赴鎮,並落軍權。 時朝議以茂貞傲侮王命,武臣難制,欲用杜讓能及親王典禁兵,故罷五將之權,兼以平章事悅其心。 太尉杜讓能冊拜,加食邑至六千戶。 是月,幽州節度使李匡威弟匡籌據幽州,自稱留後,以符追行營兵,兵皆還幽州。 匡威既無歸路,遣判官李貞抱入奏,請朝覲。 王鎔感匡威援助之惠,乃築第於恆州,迎匡威處之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
四月己巳,汴將王重師、牛存節陷徐州,節度使時溥舉家自燔而死。 朱全忠遣將龐師古守徐州。
(No translation available) (No translation available)
51
六月丁酉朔。 乙卯,幽州節度使李匡威謀害王鎔而奪其帥,恆州三軍攻匡威,殺之。 戊午,制太尉、門下侍郎、平章事、晉國公杜讓能加食邑至九千戶。 門下侍郎、吏部尚書、平間事崔昭緯進階光祿大夫,中書侍郎、平章事鄭延昌兼刑部尚書,並加食邑至千戶。 以祠部郎中、知制誥陸扆為中書舍人,仍前翰林學士。 幽州節度使李匡籌遣使檄王鎔,訊殺匡威之罪。 二籓結怨,朱全忠遣判官韋震使幽州和解之。 七月,李克用興兵攻鎮州,敗王鎔軍于平山。 鎔懼,乞盟,請以兵糧助攻邢州,許之,克用遂旋軍襄國。 癸未,制以鳳翔隴州節度使、檢校太尉、中書令、鳳翔尹、上柱國、岐王、食邑四千五百戶李茂貞為興元尹、山南西道節度等使。 以中書侍郎、同平章事徐彥若檢校尚書左僕射、同平章事,兼鳳翔尹,充鳳翔隴州節度使。 時茂貞恃兵求兼領山南節度,昭宗久之不行,茂貞表章不遜,深詆時政,上不能容,將加兵問罪,故以彥若代之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
八月丙申朔,以嗣覃王為京西招討使,神策大將軍李钅歲副之。
(No translation available)
53
九月丙寅朔,以武勝軍防禦使錢鏐為鎮海軍節度、浙江西道觀察處置等使,仍移鎮海軍額於杭州。 乙亥,覃王率扈駕五十四軍進攻岐陽,屯于興平。 李茂貞以兵逆戰,屯於盭厔。 壬午,岐軍進迫興平,王師自潰。 茂貞乘勝逼京師,進屯三橋。 甲申,昭宗御安福門,斬觀軍容使西門君遂、內樞密使李周潼,遣中使賜茂貞詔,令收兵歸鎮。 茂貞陳兵臨皋驛,數宰臣杜讓能之罪,請誅之。 制貶太尉、平章事、晉國公杜讓能為雷州司戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
54
十月乙未,賜杜讓能自盡,其弟戶部侍郎弘徽坐讓能賜死。
(No translation available)
55
十一月,制以鳳翔節度使李茂貞守中書令,進封秦王,兼興元尹、山南西道節度使。 邠州節度使王行瑜賜號「尚父」,賜鐵券。 以門下侍郎、吏部尚書、平章事、監修國史崔昭緯兼尚書左僕射,充諸道鹽鐵轉運等使; 以特進、行右僕射韋昭度為司空、門下侍郎、同平章事、弘文館大學士、太清宮使、延資庫使。 中書侍郎、刑部尚書、平章事、判度支鄭延昌罷知政事,守尚書左僕射,以病求罷故也。 以新除鳳翔節度使徐彥若復知政事。 戶部侍郎、判戶部事王搏本官同平章事。 乾寧元年乾甯元年春正月乙丑朔,上御武德殿受朝,宣制大赦,改元乾寧。 鳳翔李茂貞來朝,大陳兵衛,獻妓女三十人,宴之內殿,數日還籓。 時茂貞有山南梁、洋、興、鳳、岐、隴、秦、涇、原等十五餘郡,甲兵雄盛,淩弱王室,頗有問鼎之志。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
二月,汴人大敗兗、鄆之軍于東阿,瑄、瑾勢蹙,求援于太原,李克用出師援之。
(No translation available)
57
三月甲子朔,太原軍攻邢州,陷之,執其逆將李存孝,檻送太原,裂之。 克用以大將馬師素權知邢洺團練事。
(No translation available) (No translation available)
58
五月,蔡賊孫儒部將劉建鋒攻陷潭州,自稱湖南節度使。 以翰林學士、中書舍人陸扆為戶部侍郎、知制誥,充職。
(No translation available) (No translation available)
59
六月壬辰,李克用攻陷雲州,執大同防禦使赫連鐸,以其牙將薛志勤守雲中。
(No translation available)
60
十月庚寅,以中書侍郎、平章事王搏為湖南節度使。 以翰林學士承旨、禮部尚書、知制誥李磎為戶部侍郎、同平章事。 宣制之日,水部郎中、知制誥劉崇魯出班而泣,言磎奸邪,黨附內官,不可居輔弼之地,由是制命不行。 戊申,制御史中丞崔胤為兵部侍郎、同平章事。 是月,李克用以太原之眾進攻幽州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
61
十二月,幽州節度使李匡籌潰圍而遁。 克用陷幽州,以李匡威故將劉仁恭為幽州兵為留後。 是月,李匡籌南奔赴關,至景城,為滄州節度使盧彥威所殺。 乾寧二年二年春正月己未朔,河中節度使、檢校太師、中書令、河中尹、上柱國、琅邪郡王王重盈卒,三軍立重榮子行軍司馬珂知留後事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
62
二月己丑朔,王重盈子陝州節度使珙、絳州刺史瑤舉兵討王珂,兼上章訴珂冒姓,非重榮子。 珂、珙爭為蒲帥,上遣中使慰勞。
(No translation available) (No translation available)
63
三月,制以中書侍郎、同平章事崔胤檢校尚書左僕射、同平章事、河中尹,充河中節度、晉絳慈隰觀察處置等使。 浙東節度使董昌僭號稱羅平國,年稱大聖,用婺州刺史蔣瑰為宰相,仍偽署官員。 鎮海軍節度使錢鏐請以本軍進討,從之。 以翰林學士承旨、兵部侍郎、知制誥趙光逢為尚書左丞,依前充職。 太原李克用上章言王重榮有功于國,其子珂宜承襲,請賜節鉞。 邠州王行瑜、鳳翔李茂貞、華州韓建各上章,言珂螟蛉,不宜纘襲,請以王珂為陝州,王珙為河中。 天子以先允克用之奏,久之不下。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
64
五月丁巳朔。 甲子,李茂貞、王行瑜、韓建等各率精甲數千人入覲,京師大恐,人皆亡竄,吏不能止。 昭宗御安福門以俟之,三帥既至,拜舞樓下,昭宗臨軒自諭之曰:「卿等籓侯,宜存臣節,稱兵入朝,不由奏請,意在何也? 」茂貞、行瑜汗流洽背,不能對,唯韓建陳敘入覲之由。 上並召升樓,賜之卮酒,宴之于同文殿。 茂貞、行瑜極言南北司相傾,深蠹時政,請誅其太甚者。 乃貶宰相韋昭度、李磎,尋殺之於都亭驛,殺內官數人而去。 王行瑜留弟行約,茂貞留假子閻圭,各以兵二千人宿衛。 時三帥同謀廢昭宗立吉王,聞太原起軍乃止,留兵宿衛而還。 壬申,以責授均州司戶孔緯、繡州司戶張浚並為太子賓客。 以翰林學士、戶部侍郎、知制誥陸扆為兵部侍郎,充職。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
65
六月丁亥朔,以京兆尹、嗣薛王知柔兼戶部尚書、判度支,兼諸道鹽鐵轉運等使。 壬辰,以太子賓客孔緯為吏部尚書,尋復開府儀同三司、守司空、門下侍郎、同平章事、弘文館大學士、太清宮延資庫使、上柱國、魯郡開國公,食邑四千戶、食實封二百戶,仍號「持危啟運保乂功臣。 」時緯在華州,尋屬太原軍至而止。 以太子賓客張浚復光祿大夫、行兵部尚書、上柱國、河間郡開國侯、食邑二千戶。 浚在長水,亦不至京師。 復以王搏為中書侍郎、平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
66
七月丙辰朔,李克用舉軍渡河,以討王行瑜、李茂貞、韓建等稱兵詣闕之罪。 庚申,同州節度使王行實棄郡入京師,謂兩軍中尉駱全瓘、劉景宣曰:「沙陀十萬至矣! 請奉車駕幸邠州,且有城守。 」時景宣附鳳翔,癸亥夜,閻圭與劉景宣子繼晟、同州王行實縱火剽東市,請上出幸。 上聞亂,登承天門,遣諸王率禁兵禦之。 捧日都頭李筠率本軍侍衛樓上。 閻圭以鳳翔之卒攻李筠,矢及御座之樓扉。 上懼,下樓與親王、公主、內人數百幸永興坊李筠營。 扈蹕都頭李君實以兵繼至,乃與筠兩都兵士侍衛出啟夏門,憩于華嚴寺,以候內人繼至。 其日晚,幸莎城鎮。 京師士庶從幸者數十萬,比至南山谷口,暍死者三之一。 至暮,為盜寇掠,慟哭之聲,殷動山谷。 權令京兆尹知柔中書事及隨駕置頓使。 信宿,宰相徐彥若、王摶、崔胤三人至,乃移石門鎮之佛宮。 仍令知樞密劉光裕、薛王知柔歸京師制置,合禁軍以備宮禁。 丙寅,李克用遣牙將閻諤奉表奔問,奏屯軍河中,候進止發赴邠州。 丁卯,上遣內官張承業傳詔克用軍,便令監太原行營兵馬,發赴新平。 又令內官郤廷立傳詔涇州,令張鐇起涇原之師會克用軍。 上在南山半月餘,克用仍在河中,未至渭北。 上懼鳳翔兵士劫遷,乃令延王將御服、鞍馬、玉器等至河中,宣諭曰:「朕以景宣、全瓘、行實、繼鵬為表裏之奸謀,縱干戈于雙闕,煙塵倏忽,劫殺縱橫。 朕偶脫鋒鋩,遂移輦輅,所為巡幸,止在近郊。 蓋知卿統領雄師,駐臨蒲阪,累飛書詔,繼遣使人。 期卿以社稷為憂,君親在念,必思回應,速議龔行。 豈謂將涉兩旬,未有來表,憂虞是切,寢食不遑。 豈忠義不切疚懷,而道途或有阻滯? 今則專令親信,懇托勳賢,故遣延王戒丕、丹王允與供奉官王魯紆等宣示。 卿宜便董貔貅,徑臨邠鳳,蕩平妖穴,以拯阽危,是所望也。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
67
八月乙酉朔,延王至河中,克用已發前鋒至渭北,又令史儼率五百騎赴行在侍衛。 己丑,克用自至渭橋砦。 癸巳,行梨園殺邠軍數千,獲其大將王令陶以獻。 又詔鄜州節度使李思孝本軍進討。 丁酉,制以河東節度使、開府儀同三司、守太師、中書令,兼太原尹、北都留守、上柱國、隴西郡王李克用為邠寧四面行營都招討使。 夏州節度使李思諫充邠甯東北面招討使,涇原節度使張鐇充邠甯西面招討使,河中節度使王珂充行營供軍糧料使。 李茂貞聞之懼,斬閻圭、武禿子,傳首行在,上章請罪。 辛丑,制削奪王行瑜在身官爵。 改授李克用邠寧四面行營都統。 其大將蓋寓李存信閻鍔、判官王讓李襲吉等,並降詔錫賚。 又以河中都監袁季貞充邠寧四面行營兵馬都監押。 壬寅,李克用遣子存貞奉表行在,請車駕還宮。 答詔曰:「昨延王回,言卿憂時體國,執禮輸忠,接遇之間,周旋盡節。 備知肺腑,識我恩榮,靜惟尊主之心,果契知臣之分。 朕欲取今月十二四日卻復都城,冀寧兆庶,倚我勳德,有若長城,速伸翦蕩之謀,以慰黔黎之望。 」癸卯,又令延王傳詔,令克用發騎軍三千赴三橋屯駐,以備回鑾。 辛亥,車駕還宮。 壬子,司空、門下侍郎、平章事、臨修國史、諸道鹽鐵轉運使崔昭緯罷知政事,為太子賓客。 以河中兵馬留後王珂檢校司空,兼河中尹、御史大夫,充護國軍節度、河中晉絳慈隰觀察等使; 以幽州兵馬留後劉仁恭檢校司空,兼幽州大都督府長史,充幽州盧龍軍節度、押奚契丹等使; 以故左軍中尉楊復恭開府、魏國公:並從克用奏請也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
68
九月甲寅朔。 丙辰,制光祿大夫、守尚書左僕射、門下侍郎、同平章事、監修國史、上柱國、東莞郡公徐彥若為司空、門下侍郎、同平章事、太清宮修奉太廟等使、弘文館大學士、延資庫使,充諸道鹽鐵轉運等使。 正議大夫、中書侍郎、同平章事王摶為金紫光祿大夫、戶部尚書門下侍郎、監修國史、判度支; 正議大夫、中書侍郎、同平章事崔胤為金紫光祿大夫、戶部兼禮部尚書、集賢殿大學士、判戶部事。 並賜號「扶危匡國致理功臣。 」癸亥,司空、門下侍郎、平章事、太清宮修奉太廟等使、弘文館大學士、延資庫使、上柱國、魯郡開國公孔緯卒,贈太尉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
69
十月甲申朔,王師破賊梨園砦,俘斬萬計,行瑜由是嬰城自固。 丁亥,制赦系囚,其節文曰:「其有任崇柱石,位重台衡,或委以軍權,或參諸宥密。 竟因連謗,終至禍名,鬱我好生,嗟乎強死。 應大順已來,有非罪而加削奪者,並復官資。 其杜讓能、西門君遂、李周潼已下,並與昭雪,還其爵秩。 韋昭度頃處台司,每伸相業,王行瑜求尚書令,獨能抑之,致於沉冤,諒由此事。 李磎文章宏贍,迥出輩流,竟以朋黨之間,擠於死地,凡在有識,孰不咨嗟。 宜並與昭洗,仍復官爵。 」又敕:「太子賓客崔昭緯責授梧州司馬,水部郎中、知制誥劉崇魯貶崖州司戶。 又詔邠州行營都統曰:「邠州節度副使崔鋋,破賊之時,勿令漏網。 鋋與昭緯去年朋黨,交結行瑜,構合禍胎,原由此賊。 付四面行營知委。 」是月,四面行營大集邠州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
70
十一月癸未朔。 壬寅,王行瑜與其妻子部曲五百餘人潰圍出奔,至慶州,行瑜為部下所殺,並其家二百口,並詣行營乞降,李克用遣牙將閻鍔獻于京師。
(No translation available) (No translation available)
71
十二月甲申朔,昭宗御延喜門受俘馘,百僚樓前稱賀。 制以李克用守太師、中書令,進封晉王,食邑九千戶,改賜「忠貞平難功臣。 」是月,克用班師太原。 制:皇第三子祤封棣王,第五子禊封虔王,第六子禋封沂王,第七子禕封遂王。 乾寧三年三年春正月癸丑朔,制以特進、戶部尚書、兼京兆尹、嗣薛王知柔檢校司徒,兼廣州刺史、御史大夫,充清海軍節度、嶺南東道觀察處置等使。 以尚書右丞崔澤為鳳州刺史。 魏博羅弘信擊敗太原軍於莘縣。 初,兗鄆示援於太原,克用令蕃將史完府、何懷寶等千騎赴之。 至是又令大將李存信屯於莘縣,魏人常假其道,存信戢軍不謹,或侵撓魏民。 弘信怒,伏兵擊之,其軍宵潰。 自是弘信南結于梁,與太原絕,兗鄆已至俱陷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
72
二月壬子朔,制以通王滋為開府儀同三司,判侍衛諸道軍事。 以銀青光祿大夫、戶部尚書、嘉興縣子、食邑五百戶陸扆為兵部尚書。
(No translation available) (No translation available)
73
三月壬子朔,以考功員外郎、集賢殿學士杜德祥為工部郎中、知制誥。
(No translation available)
74
四月壬午朔,湖南軍亂,殺其帥劉建鋒,三軍立其部將權知邵州刺史馬殷為兵馬留後。 鎮海軍節度使錢鏐攻越州,下之,斬董昌,平浙東。 制加錢鏐檢校太尉、中書令。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
75
五月辛巳,責授梧州司馬崔昭緯賜自盡。 制金紫光祿大夫、戶部尚書、門下侍郎、平章事、監修國史、上柱國、太原郡開國公王摶為檢校尚書左僕射、同平章事,兼越州刺史,充鎮東軍節度、浙江東道觀察處置等使。
(No translation available) (No translation available)
76
六月庚戌,李克用率沙陀、並、汾之眾五萬攻魏州,及其郛,大掠於其六郡,陷成安、洹水、臨漳十餘邑,報莘之怨也。 鳳翔李茂貞怨國家有朱玫之討,絕朝貢,謀將犯闕,天子命覃王治兵以俟變。 是月,茂貞上章,請以兵師入覲。 上令通王、覃王、延王分統安聖、捧宸、保寧、宣化等四軍,以衛近畿。 丙寅,鳳翔軍犯京畿,覃王拒之于婁館,接戰不利。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
77
秋七月庚辰朔。 壬辰,岐軍逼京師,諸王率禁兵奉車駕將幸太原。 癸巳,次渭北,華州韓建遣子充奉表起居,請駐蹕華州,乃授建京畿都指揮、安撫制置、催促諸道綱運等使。 詔謂建曰:「啟途之行,已在河東,今且幸鄜畤。 」甲午,次富平。 韓建來朝,泣奏曰:「籓臣倔強,非止茂貞。 雖太原勤王,無宜巡幸。 臣之鎮守,控扼關畿,兵力雖微,足以自固。 陛下若輕舍近畿,遠巡極塞,去園陵宗廟,寧不痛心,失魏闕金湯,又非良算。 若輿駕渡河,必難再復,謀苟不臧,悔之寧及。 願陛下且駐三峰,以圖恢復。 」上亦泣下曰:「朕難奈茂貞,忿不思難。 卿言是也。 」乙未,次下邽丙申,駐蹕華州,以衙城為行宮。 時岐軍犯京師,宮室廛閭,鞠為灰燼,自中和已來葺構之功,掃地盡矣。 乙巳,制以金紫光祿大夫、中書侍郎,兼禮部尚書、同平章事、集賢殿大學士、判戶部事、上柱國、博陵縣開國伯崔胤檢校尚書左僕射,兼廣州刺史、御史大夫,充清海軍節度、嶺南東道觀察處置等使。 丙午,制以翰林學士承旨、尚書左丞、知制誥、嘉興縣開國子、食邑五百戶陸扆為戶部侍郎、同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
78
八月己酉朔。 甲寅,新除鎮東軍節度使錢鏐權領浙江東道軍州事。 戊午,制以戶部侍郎、平章事陸扆為中書侍郎,兼判戶部事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
79
九月己卯朔,汴州朱全忠、河南尹張全義與關東諸侯俱上表,言秦中有災,請車駕遷都洛陽。 全忠、全義言臣已表率諸籓,繕治洛陽宮室。 優詔答之。 乙未,制新除清海軍節度使崔胤復知政事。 胤之出鎮,朱全忠再表請論奏,言胤不宜去相位,故有是命。 丁酉,制中書侍郎、集賢殿大學士、判戶部事陸扆責授硤州刺史,崔胤怒扆代己,誣奏扆黨庇茂貞故也。 丙午,制以鎮國軍節度使韓建檢校太尉,兼中書令,充修復宮闕、京畿制置、催促諸道綱運等使。 以京兆尹孫偓為兵部侍郎、同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
80
十月戊申朔,以中書舍人、權知禮部貢舉薛昭緯為禮部侍郎。 壬子,制以兵部侍郎、平章事孫偓為中書侍郎,充鳳翔行營招討使。 甲寅,偓於驛舍會諸將,以議進軍。 戊午,李茂貞上表章請罪,願改事君之禮,繼修職貢,仍獻錢十五萬,助修京闕。 韓建左右之,師遂不行。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
81
十一月丁丑朔,以韓建兼領京兆尹、京城把截使。
(No translation available)
82
十二月丁未,李克用縱兵俘剽魏博諸郡邑。 以前翰林學士承旨、尚書左丞、知制誥趙光遠為御史中丞。 太常禮院奏權立行廟,以備告饗,從之。 乾寧四年四年春正月丁丑朔,車駕在華州行宮,受群臣朝賀。 癸未,汴將龐師古陷鄆州,節度使朱瑄與妻榮氏潰圍,瑄至中都,為野人所殺,榮氏俘於汴軍。 朱全忠署龐師古為鄆州兵馬留後。 宰相孫偓罷知政事,守兵部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
83
二月丙午朔。 戊申,汴將葛從周攻兗州,陷之,節度使朱瑾奔楊行密,其將康懷貞降從周,朱全忠署從周為兗州兵馬留後。 自是鄆、齊、曹、棣、兗、沂、密、徐、宿、陳、許、鄭、滑、濮等州皆沒于全忠,唯王師範守青州,亦納款於汴。 己未,制朝議大夫、守右散騎常侍、上柱國、滎陽縣男鄭綮為禮部侍郎、同平章事。 癸丑,責授硤州刺史陸扆為工部尚書。 甲寅,華州防城將花重武告睦王已下八王欲謀殺韓建,移車駕幸河中。 帝聞之駭然,召韓建諭之,建辭疾不敢行。 帝即令通王已下詣建治所自陳。 建奏曰:「今日未時,睦王、濟王、韶王、通王、彭王、韓王、儀王、陳王等八人到臣治所,不測事由。 臣酌量事體,不合與諸王相見,兼恐久在臣所,於事非宜。 況睦王等與臣中外事殊,尊卑禮隔,至於事柄,未有相侵,忽然及門,意不可測。 」又引晉室八王撓亂天下事,「請依舊制,令諸王在十六宅,不合典兵。 其殿后捧日、扈蹕等軍人,皆坊市無賴之徒,不堪侍衛,伏乞放散,以寧眾心。 」昭宗不得已,皆從之。 是日,囚八王於別第,殿后侍衛四軍二萬餘人皆放散,殺捧日都頭李筠於大雲橋下,自是天子之衛士盡矣。 丙辰,韓建上表,請封拜皇太子、親王,以為維城之計。 己未,制德王裕宜冊為皇太子。 辛酉,制第八男秘可封景王,第九男祚可封輝王,第十男祺可封祁王,第十一男禛可封雅王,第十二男祥可封瓊王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
84
三月丙子朔。 戊寅,制韓建進封昌黎郡王,改賜「資忠靖國功臣」。 以光祿大夫、兵部尚書、上柱國、河間郡開國侯、食邑二千戶張浚為尚書左僕射,依前充租庸使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
85
四月丙午朔,就加福建節度使王潮檢校尚書右僕射。 韓建獻封事十條,其三,太子、諸王請置師傅教導。 乃以太子賓客王牘為諸王侍讀。 宰相鄭綮以病乞骸,乃罷知政事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
86
五月乙亥朔,以國子博士朱朴為右諫議大夫、同平章事。
(No translation available)
87
七月甲戌,帝與學士、親王登齊雲樓,西望長安,令樂工唱御製《菩薩蠻》詞,奏畢,皆泣下沾襟,覃王已下並有屬和。
(No translation available)
88
八月甲辰朔,以工部尚書陸扆為兵部尚書。 韓建與邠、岐三鎮素有無君之跡,及李克用誅行瑜,心常切齒。 去歲車駕將幸河東,乃令延王戒丕使太原,見克用,陳省方之意。 是月,延王自太原還。 韓建奏曰:「自陛下即位已來,與近輔交惡,皆因諸王典兵,凶徒樂禍,遂致輿駕不安。 比者臣奏罷兵權,實慮有不測之變。 今聞延王、覃王尚苞陰計,願陛下宸斷不疑,制於未亂,即社稷之福也。 」上曰:「豈至是耶! 」居數日,以上無報,乃與知樞密劉季述矯制發兵,圍十六宅。 諸王懼,披髮沿垣而呼曰:「官家救兒命! 或登屋沿樹。 是日,通王、覃王已下十一王並其侍者,皆為建兵所擁,至石堤穀,無長少皆殺之,而建以謀逆聞。 尋殺太子詹事馬道殷、將作監許岩士,貶平章事朱樸,皆上所寵昵者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
89
九月癸酉朔,以御史中丞狄歸昌為尚書右丞。 以刑部侍郎楊涉為吏部侍郎。 制以鎮海軍節度使錢鏐為鎮海軍節度、漸江東西道觀察處置等使、杭州越州刺史、上柱國、吳王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
90
冬十月癸卯朔,以華州節度使韓建兼同州刺史、匡國軍節度使。 朱全忠遣其將權徐州兵馬留後龐師古、兗州留後葛從周率兗、鄆、曹、濮、徐、宿、滑等兵士七萬渡淮討楊行密。 制乙太中大夫、前御史中丞裴贄為禮部尚書、知貢舉。 幽州節度使劉仁恭大敗沙陀于安塞,李克用單騎僅免。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
91
十一月壬申朔。 癸酉,淮南大將朱瑾潛出舟師襲汴軍於清口,龐師古舉軍皆沒,師古被執。 進葛從周自霍丘渡淮,至濠州,聞師古敗,乃退軍,信宿至渒河,方渡而朱瑾至。 是日殺傷溺死殆盡,還者不滿千人,唯牛存節一軍先渡獲免。 比至潁州,大雪寒凍,死者十五六。 自古喪師之甚,無如此也。 由是行密據有江、淮之間。 以檢校司空、權知兗州兵馬事葛從周為兗州刺史,充泰甯軍節度使; 以潁州刺史王敬蕘檢校尚書左僕射、兼徐州刺史,充武甯軍節度使:從全忠奏也。 光化元年光化元年春正月辛未朔,車駕在華州。 以兵部侍郎崔遠為戶部侍郎、同平章事。 諸道貢修宮闕錢,命京兆尹韓建入京城計度。 朱全忠遣判官韋震奏事,求兼領鄆州。 時全忠軍敗之後,欲自大其權,以扼鄰籓之變。 幽州節度使劉仁恭恃安塞之捷,欲吞噬河朔,是月遣其子守文將兵襲滄州,節度使盧彥威棄城而循,守文遂據之,自稱留後。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
92
四月庚子,制淑妃何氏宜冊為皇后。 上幸陟屺寺,宴從官于韓建所獻御莊。
(No translation available) (No translation available)
93
五月己巳朔,以立後大赦。 汴將葛從周率眾攻李克用邢、洺、磁等州,陷之。 全忠署從周為三州兵馬留後。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
94
六月己亥,帝幸西溪觀競渡。 天下籓牧、文武百僚上表,請車駕還京。
(No translation available) (No translation available)
95
七月,汴將氏叔琮陷趙匡凝之隨、唐、鄧等州。 敕昇華州為興德府,剌史為尹,左右司馬為少尹,鄭縣為次赤,官員資望一同五府。 封華嶽廟為佑順侯。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
96
八月戊戌朔。 己未,車駕自華還京師。 甲子,御端門,大赦,改元光化。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
97
九月戊辰朔,以御史中丞狄歸昌為尚書左丞。 制以鎮國、匡國等軍節度使韓建守太傅、中書令、興德尹,封潁川郡王,賜鐵券,並御寫「忠貞」以遺之。 建累上表辭王爵,乃改封許國公。 魏博節度使羅弘信進封臨清郡王。 是月,弘信卒,贈太師,諡曰莊肅。 衙軍立其子副大使紹威知兵馬事,尋賜之節鉞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
98
十月丁酉朔,河南尹張全義就加侍中。 汴將朱友恭自江西行營還,過安州,殺刺史武渝,遣部將守之。 汴將張存敬以兵襲蔡州,刺史崔洪納款,請以弟賢質于汴,許之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
99
十二月丙寅,李克用將潞州節度使薛志勤死,澤州刺史李罕之乘其無帥,襲潞取之,遣其子顥乞降于汴,全忠表罕之為節度使。 光化二年二年春正月乙未朔。 丁未,以兵部尚書陸扆為兵部侍郎、同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
100
二月,蔡州刺史崔洪為衙兵所迫,同竄淮南。 時洪以弟賢質于汴,汴人遣賢還蔡,徵兵三千出征。 蔡兵亂,殺賢,遂擁洪度淮。 朱全忠令其子友裕守蔡州。 幽州節度使劉仁恭驅燕軍十萬,將兼趙、魏。 是月陷貝州,人無少長皆屠之,投屍清水,為之不流。 遂進攻魏州。 羅紹威求救於汴。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
101
三月,朱全忠遣大將張存敬率師援之,屯于內黃。 葛從周自邢、洺率勁騎八百入魏州。 燕將劉守文、單可及聞汴軍在內黃,引軍往擊之。 存敬設伏內黃東,大敗燕軍,俘斬三萬,生擒單可及。 劉守文以余眾還魏州,為存敬、從周所乘,燕軍復敗,仁恭父子僅免。 汴、魏合兵躡之,趙人復邀之東境,自魏至滄五百里間,僵屍相枕。 是春,有白氣竟天如練,自西南徹東北,而旋有燕卒之敗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
102
四月,汴將氏叔琮由上党進軍攻太原,出石會,為沙陀擒其前鋒將陳章,叔琮乃退去。
(No translation available)
103
六月,制以昭義節度使、檢校太尉、兼太師、侍中、潞州大都督府長史、隴西郡開國公、食邑三千戶李罕之為孟州刺史,充河陽三城節度、孟懷觀察等使; 以檢校司徒、孟州刺史、河陽節度使丁會為澤、潞等節度使:從全忠奏也。 丁丑,李罕之至懷州,卒於傳舍。 陝州軍亂,殺其帥王珙,立都將軍李璠為留後。 丁亥,制以前太常卿劉崇望為吏部尚書,兵部侍郎裴樞為吏部侍郎,戶部侍郎薛昭緯為兵部侍郎
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
104
七月,青州守海州將牛從毅擁郡人投淮南,行密遂有海州。
(No translation available)
105
十一月,陝州衙將朱簡殺李璠,自稱留後,降汴,全忠表簡為帥守。 光化三年三年春正月庚子朔,以禮部尚書裴贄為刑部尚書。 癸卯,朱全忠奏:「本貫宋州碭山縣,蒙恩升為輝州,其地卑濕,難葺廬舍,請移輝州治所于單父縣。 」從之,仍賜號為崇德軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
106
四月戊午,汴、魏合軍攻滄州,以報入郛之役,葛從周連陷滄德郡邑,王鎔遣使和解于全忠,令劉仁恭修好,汴、魏班師。 辛未,皇后、太子謁九廟。
(No translation available) (No translation available)
107
六月丁巳,朱全忠表陝州兵馬留後朱簡鄉里同宗,改名友謙,乞真授節鉞。 從之。 戊辰,特進、司空、門下侍郎、平章事、監修國史王摶貶崖州司戶,尋賜死于藍田驛,樞密使宋道弼、景務修並死。 為崔胤所誣,言三人中外相結也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
108
七月丁亥朔,兵部尚書劉崇望卒,贈司空。 甲午,兵部郎中薛正表為右諫議大夫。 以許州刺史朱友恭檢校司徒,為潁州刺史; 以左武衛將軍趙霖檢左僕射,為許州刺史; 宣武押衙劉知俊檢校右僕射,為鄭州刺史:從全忠奏也。 戊申,制以武貞軍節度、澧朗敘等州觀察處置等使、開府儀同三司、檢校司徒、同平章事、朗州刺史、上柱國、馮翊郡開國侯、食邑一千五百戶雷滿檢校太保,封馮翊郡王,餘如故。 以武泰軍節度、黔中觀察處置等使、光祿大夫、檢校尚書左僕射、黔州刺史、御史大夫、上柱國趙崇封天水縣開國子,食邑五百戶。 庚戌,制昭義節度留後、光祿大夫、檢校司空、上柱國孟遷為檢校司徒,兼潞州大都府長史,充昭義節度副大使、知節度事、潞磁邢洺等州觀察處置使,仍封平昌縣男,食邑三百戶,從李克用奏也。 以金紫光祿大夫、守兵部尚書、上柱國、樂安郡開國公、食邑一千五百戶孫儲守兵部尚書,兼京兆尹。 乙卯,制忠烈衛聖鎮國功臣、劍南西川節度副大使、知節度事、管內營田觀察處置統押近界諸蠻兼西山八國雲南安撫制置等使、開府儀同三司、檢校太尉、中書令、成都尹、上柱國、琅邪郡王、食邑三千戶、實封一百戶王建可兼劍南東川、武信軍兩道都指揮制置等使,加食邑一千戶,餘如故。 時建攻下梓州顧彥暉,兼有東川洋、果、閬等州故也。 又以忠義軍節度、山南東道管內觀察處置三司水陸發運等使、開府儀同三司、檢校太尉、中書令、兼襄州刺史、上柱國、南平王、食邑三千戶趙匡凝可檢校太師、兼中書令,加實封一百戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
109
八月丙辰朔,朱全忠奏:「先割汝州隸許州,請卻還東都。 河陽先管澤州,今緣蕃戎佔據,得失不常,請權割河南府王屋、清河、鞏三縣隸河陽。 」從之。 癸亥,制忠貞平難功臣、河東節度、管內觀察處置等使、開府儀同三司、守太師、兼中書令、北都留守、太原尹、上柱國、晉王、食邑九千戶、食實封七百戶李克用加實封一百戶。 丁卯,以朝請大夫、虞部郎中、知制誥、上柱國、賜紫金魚袋顏蕘為中書舍人。 己巳,制前歸義軍節度副使、權知兵馬留後、銀青光祿大夫、檢校國子祭酒、監察御史、上柱國張承奉為檢校左散騎常侍,兼沙州刺史、御史大夫,充歸義節度、瓜沙伊西等州觀察處置押蕃落等使。 庚辰,太原大將李嗣昭攻洺州、下之,執汴將朱紹宗。 汴將葛從周率師赴之,嗣昭棄城而去。 從周邀之于青山口,晉軍大敗,從周乘勝攻鎮州。 壬午,制荊南節度、忠萬歸夔涪峽等州觀察處置水陸催運等使、開府儀同三司、檢校太尉、兼中書令、江陵尹、上柱國、上谷郡王、食邑三千戶成汭可檢校太師、中書令,余如故。 甲申,制扶危匡國致理功臣、特進、行尚書左僕射、兼門下侍郎、同平章事、監修國史、判度支、上柱國、清河郡開國公、食邑二千戶崔胤可開府儀同三司,進封魏國公,加食邑一千戶,餘如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
110
九月丙戌朔,朱全忠引三鎮之師攻鎮州,王鎔懼,遣判官周式、副大使王昭祚、主事梁公儒子弟為質於汴,出犒師絹十五萬匹求盟,許之。 張存敬遂自深、冀進軍,攻瀛、莫,下郡邑二十,阻雨泥濘,不及幽州。 遂西行陷祁州,大敗中山將王處直軍於沙河北,進屯懷德驛。 遂攻定州,節度使王郜奔太原,衙將王處直斬孔目官梁汶,出縑二十萬乞盟,許之。 全忠遂署王處直為義武軍留後。 乙巳,制扶危匡國致理功臣、開府儀同三司、守太保、兼門下侍郎、平章事,充太清宮使、修奉太廟使、弘文館大學士、延資庫使、諸道鹽鐵轉運等使、上柱國、齊國公、食邑五千戶、食實封一百戶徐彥若可檢校太尉、同平章事,充清海軍節度、嶺南東道管內觀察處置供軍糧料等使。 丙午,制光祿大夫、中書侍郎、兼吏部尚書、同平章事、充集賢殿大學士、判戶部事、博陵郡開國公、食邑二千戶崔遠罷知政事,守本官。 戊申,制左僕射、門下侍郎、平章事、監修國史、判度支崔胤充太清宮使、修奉太廟使、弘文館大學士、延資庫使,依前判度支,兼充諸道鹽鐵運等使。 光祿大夫、中書侍郎,兼戶部尚書、同平章事、上柱國、吳郡開國公、食邑一千五百戶陸扆為門下侍郎、戶部尚書、監修國史。 以正議大夫、守刑部尚書、上柱國、河東縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋裴贄為中書侍郎,兼刑部尚書、同平章事,充集賢殿大學士。 以銀青光祿大夫、行尚書吏部侍郎、上柱國裴樞為中書侍郎、同平章事,判戶部事。 辛亥,以光祿大夫、尚書右僕射、租庸使張浚罷租庸使,守本官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
111
十月丙辰朔。 辛酉,以前清海軍節度副使、朝散大夫、檢校左散騎常侍、御史大夫、上柱國王溥守左散騎常侍,充鹽鐵副使。 癸未,制以保義軍節度留後、銀青光祿大夫、檢校戶部尚書、兼御史大夫、上柱國朱友謙為金紫光祿大夫、檢校尚書右僕射,兼陝州大都督府長史、御史大夫,充保義軍節度、陝虢觀察處置等使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
112
十一月乙酉朔。 庚寅,左右軍中尉劉季述、王仲先廢昭宗,幽於東內問安宮,請皇太子裕監國。 時昭宗委崔胤以執政,胤恃全忠之助,稍抑宦官。 而帝自華還宮後,頗以禽酒肆志,喜怒不常,自宋道弼等得罪,黃門尤懼。 至是,上獵苑中,醉甚,是夜,手殺黃門、侍女數人。 庚寅,日及辰巳,內門不開。 劉季述詣中書謂宰相崔胤曰:「宮中必有不測之事,人臣安得坐觀? 我等內臣也,可以便宜從事。 」即以禁兵千人破關而入,問訊中人,具知其故。 即出與宰臣謀曰:「主上所為如此,非社稷之主也。 廢昏立明,具有故事,國家大計,非逆亂也。 」即召百官署狀,崔胤等不獲已署之。 季述、仲先與汴州進奏官程岩等十三人請對,對訖,季述上殿待罪次。 左右軍將士齊唱萬歲聲,遂突入宣化門,行至思政殿,便行殺戮,徑至乞巧樓下。 帝遽見兵士,驚墮床下,起而將去,季述、仲先掖而令坐。 何皇后遽出拜曰:「軍容長官護官家,勿至驚恐,有事取軍容商量。 」季述即出百官合同狀,曰:「陛下倦臨寶位,中外群情,願太子監國,請陛下頤養于東宮。 」帝曰:「吾昨與卿等歡飲,不覺太過,何至此耶! 」皇后曰:「聖人依他軍容語。 」即于御前取國寶付季述,即時帝與皇后共一輦,並常所侍從十余內人赴東宮。 入後,季述手自扃鎖院門,日於窗中通食器。 是日,迎皇太子監國,矯宣昭宗命稱上皇。 甲午,宣上皇制,太子登皇帝位,宰臣、百僚、方鎮加爵進秩,又賜百僚銀一千五百兩、絹千匹、綿萬兩充救接,皆季述求媚於朝也。 時朱全忠在定州行營,崔胤與前左僕射張浚告難於全忠,請以兵問罪,全忠自行營還大梁。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
113
十二月乙卯朔。 癸未夜。 護駕鹽州都將孫德昭、周承誨、董彥弼以兵攻劉季述、王仲先,殺仲先,攜其首詣東宮門,呼曰:「逆賊王仲先已斬首訖,請陛下出宮慰諭兵士。 」宮人破鑰,帝與皇后方得出。 天復元年天復元年春正月甲申朔,昭宗反正,登長樂門樓,受朝賀。 班未退,孫德昭執劉季述至樓前,上方詰責,已為亂棒擊死,乃屍之於市。 乙酉,制以孫德昭檢校司空,充靜海軍節度使。 丙戌,宰相崔胤進位司空。 己丑,朱全忠械程岩,折足檻送京師,戮之於市。 制皇太子裕降為德王,改名祐。 庚寅,制以孫德昭為安南節度、檢校太保。 以周承誨為邕州刺史、邕管節度經略使,以董彥弼為容州刺史、容管節度等使,並檢校太保、同平章事。 殺神策軍使李師虔、徐彥回。 敕曰:「朕臨御已來,十有四載,常慕好生之德,固無樂殺之心。 昨季述等幽辱朕躬,迫脅太子。 李師虔是逆賊親厚,選來東內主持,動息之間,俾其偵伺。 每有須索,皆不供承。 要紙筆則恐作詔書,索錐刀則慮為利器,淩辱萬狀,出入搜羅。 朕所御之衣,晝服夜濯,凝冽之際,寒苦難勝。 嬪嬙公主,衾裯皆闕。 緡錢則貫百不入,繒帛則尺寸難求。 六輩同其主張,五人權其威勢。 若言狀罪,翰墨難窮,若許生全,是為貸法,宜並處斬。 」時朱全忠既服河朔三鎮,欲窺圖王室篡代之謀,以李克用在太原,懼其角逐。 是月,全忠令大將張存敬率兵三萬,由含山襲河中王珂。 晉州刺史張漢瑜、絳州刺史、陶建不意賊至,城守無備,皆以郡降。 存敬移兵圍河中,王珂求救於太原,克用不能救,乃嬰城謂存敬曰:「吾與汴王有舊,俟王至即降。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
114
二月甲寅朔。 戊辰,朱全忠至河中,遂移王珂及兄璘、弟瓚舉室徙於汴,以張存敬守河中。 是月,制以全忠檢校太師、守中書令,進封梁王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
115
三月癸未朔,全忠引軍歸汴,奏:「河中節度使歲貢課鹽三千車,臣今代領池場,請加二千車,歲貢五千車。 候五池完葺,則依平時供訂額。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
116
四月癸丑朔,汴軍大舉攻太原,氏叔琮以兵三萬由天井關進攻澤潞,節度使孟遷以上黨降。 叔琮長驅出圍柏,營於洞渦驛。 葛從周率趙、魏、中山之兵由土門入,陷承天軍,與叔琮會。 時屬大雨,芻糧不給,汴將保眾而還。 甲戌,天子有事于宗廟。 是日,御長樂門,大赦天下,改元天復。 李茂貞自鎮來朝,賜宴于壽春殿,進錢數萬緡。 時中尉韓全誨及北司與茂貞相善,宰相崔胤與朱全忠相善,四人各為表裏。 全忠欲遷都洛陽,茂貞欲迎駕鳳翔,各有挾天子令諸侯之意。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
117
五月壬午朔。 庚子,制門下侍郎、戶部尚書、平章事陸扆加兵部尚書,進階特進。 壬寅,制以朱全忠兼河中尹、河中節度、晉絳慈隰觀察處置、安邑解縣兩池榷鹽制置等使。 閏六月辛巳朔,制以河陽節度丁會依前檢校司徒,兼潞州大都督府長史、昭義節度等使,代孟遷; 以遷檢校司徒,為河陽節度。 全忠奏也。 仍請於昭義節度官階內落下邢、洺、磁三州,卻以澤州為屬郡,其河陽節度只以懷州為屬郡,從之。 全忠又奏請以齊州隸鄆州,從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
118
十月己卯朔。 戊戌,全忠引四鎮之師七萬赴河中,京師聞之大恐,豪民皆亡竄山谷。
(No translation available) (No translation available)
119
十一月己酉朔。 壬子,中尉韓全誨與鳳翔護駕都將李繼誨奉車駕出幸鳳翔。 是日,汴軍陷同州,執州將司馬鄴,華州節度使韓建遣判官李巨川送款。 甲寅,汴軍駐靈口。 乙卯,全忠知帝出幸,乃回兵攻華州。 大軍駐赤水,全忠以親兵駐西溪。 韓建出降,乃署為忠武軍節度使,以陳州為理所。 丁巳,宰相崔胤令戶部侍郎王溥至赤水砦,促全忠以兵迎駕。 戊午,全忠自赤水趨長安,崔胤率文武百僚太子太師盧知猷已下迎全忠於坡頭。 庚申,汴軍趨鳳翔。 戊辰,至岐下。 全忠令判官李擇、裴鑄入城奏事,言:「臣在河中,得崔胤書,言奉密詔令臣以兵士迎駕,臣不敢擅自迎鑾。 」昭宗怒胤矯命,連詔全忠以兵士還鎮。 辛未,全忠引軍離鳳翔,退攻邠州。 甲戌,制扶危致理功臣、開府儀同三司、守司空、門下侍郎、平章事、充太清宮使、弘文館大學士、延資庫使、諸道鹽鐵轉運等使、判度支、上柱國、魏國公、食邑五千戶、食實封二百戶崔胤可責授朝散大夫、守工部尚書。 乙亥,邠州節度使李繼徽以城降,全忠乃舍其孥於河中,以繼徽從軍。 以汴軍營于三原。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
120
十二月己卯,崔胤自長安至三原砦,與全忠謀攻鳳翔。 天復二年二年春正月戊申朔,車駕在鳳翔。 全忠在三原,李克用遣大將周德威攻慈、隰、晉等州。 全忠歸河中,令其將朱友甯率眾五萬屯絳州,大敗太原軍于蒲縣西北,友甯乘勝追奔,陷汾州,進圍太原。 天子遣諫議大夫張顗至晉州諭全忠,令與太原通和。 屬友甯再戰不利,乃還關西。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
121
四月丁丑,朱友甯總大軍屯于興平。
(No translation available)
122
五月,岐軍出戰,大敗于武功南之漢穀。 全忠聞捷,自引汴軍五萬西征。
(No translation available) (No translation available)
123
六月,進營虢縣。 丁亥,進圍鳳翔,遣判官入城迎駕。
(No translation available) (No translation available)
124
九月,岐軍出戰,又敗。
(No translation available)
125
十一月,鄜州節度使李周彝率眾救鳳翔。
(No translation available)
126
十二月癸酉,汴將孔勍乘虛襲下鄜州,獲周彝妻子,周彝即以兵士來降。 於是邠、寧、鄜、坊等州皆陷於汴軍。 茂貞懼,謀誅內官以解。 天復三年三年春正月癸卯朔,車駕在鳳翔。 甲辰,天子遣中使到全忠軍,茂貞亦令軍將郭啟奇來達上欲還京之旨。 丙午,青州牙將劉鄩陷全忠之兗州,又令牙將張厚入奏,是日,亦竊發于華州,殺州將婁敬思。 上又令戶部侍郎韓偓、趙國夫人寵顏宣諭于全忠軍。 辛亥,全忠令判官李振入奏,上令翰林學士姚洎傳宣,令全忠喚崔胤令率文武百僚來迎駕。 癸丑,上令禮部尚書蘇循傳詔,賜全忠玉帶,仍令全忠處分蔣玄暉侍帝左右。 丁巳,蔣玄暉與中使同押送中尉韓全誨、張弘彥已下二十人首級,告諭四鎮兵士回鑾之期。 戊午,遣中使走馬華州,追崔胤,胤托疾不至。 甲子巳時,車駕出鳳翔,幸全忠軍。 全忠素服待罪,泣下不自勝,上親解玉帶賜之。 乙丑,次扶風,令朱友倫總兵侍衛。 丙寅,次武功。 丁卯,次興平,宰臣崔胤率百官迎謁。 即日降制,以崔胤守司空、門下侍郎、平章事,復太清宮使、弘文館大學士、延資庫使、諸道鹽鐵轉運使、判度支,魏國公封邑如故。 戊辰,次咸陽。 己巳,入京師。 天子素服哭于太廟,改服冕旒,謁九廟。 禮畢,御長樂樓,大赦,百僚稱賀。 全忠處左軍。 辛未,宴全忠於內殿,內第子奏樂。 是日,制內官第五可範已下七百人並賜死於內侍省,其諸道監軍及小使,仰本道節度使處斬訖奏,從全忠、崔胤所奏也。 帝悲惜之,自為奠文祭之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
127
二月壬申朔。 甲戌,制賜全忠「回天再造竭忠守正功臣」名。 己卯,制以輝王祚充諸道兵馬元帥。 又制以回天再造竭忠守正功臣、宣武宣義天平護國等軍節度使、汴宋亳輝河中晉絳慈隰鄭滑潁鄆齊曹等州觀察處置等使、太清宮修葺宮闕制置度支解縣池場等使、開府儀同三司、檢校太師、守中書令、河中尹、汴滑鄆等州刺史、上柱國、梁王、食邑九千戶、食實封六百戶硃全忠守司徒,兼侍中、判六軍十二衛。 以吏部尚書、平章事裴樞檢校右僕射,同平章事,兼廣州刺史、可守太尉、中書令,充諸道兵馬副元帥,進邑三千戶。 以宰臣崔胤清海軍節度、嶺南東道觀察等使。 甲戌,制以門下侍郎、兵部尚書、同平章事、監修國史陸扆責授沂王傅分司。 己丑,上宴全忠於壽春殿。 又令全忠與茂貞書,取平原公主。 同州節度使趙翊、陝州節度使朱友謙來朝。 制以朱友裕為華州刺史,充感化軍節度使。 乙未,會鞠于保甯殿,全忠得頭籌,令內弟子送酒,仍面賜副元帥官告。 以新除廣州節度使裴樞為門下侍郎、吏部尚書、平章事、監修國史; 以戶部侍郎王溥同平章事。 戊戌,全忠歸大梁,上宴之內殿,置酒於延喜門。 是日,全忠與四鎮判官皆預席,上臨軒泣別,又令中使走送御製《楊柳枝》詞五首賜之。 辛丑,平原公主至京師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
128
三月壬寅朔,全忠引四鎮之兵征王師範。 先是,大將朱友甯、楊師厚前軍臨淄、青,師範求援于淮南,楊行密遣將王景仁帥眾萬人赴之。
(No translation available) (No translation available)
129
四月辛未朔,西川王建以兵攻秦、隴,乘茂貞之弱也,仍遣判官韋莊入貢,修好于全忠。
(No translation available)
130
五月,制鳳翔隴右四鎮北庭行軍、彰義軍節度、涇原渭武觀察處置押蕃落等使、開府儀同三司、守尚書令、兼侍中、鳳翔尹、上柱國、秦王李茂貞可檢校太師、守中書令。 初,茂貞淩弱王室,朝廷姑息,加尚書令,及是全忠方守太尉,茂貞懼,乞罷尚書令故也。 崔胤奏:「六軍十二衛名額空存,實無兵士。 京師侍衛,亦藉親軍。 請每軍量召募一千一百人,共置六千六百人。 」從之。 乃令六軍諸衛副使、京兆尹鄭元規立格招收於市。 制以潁州刺史朱友恭檢校司空,兼徐州刺史,充武甯軍節度使,從全忠奏也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
131
六月,青州、淮南軍與汴人戰於臨淄,汴軍大敗,朱友甯戰死,傳首淮南。
(No translation available)
132
九月,汴將楊師厚大敗青州軍於臨朐。 荊南節度使成汭以舟師赴援鄂州,澧朗雷彥恭承虛襲陷江陵。 汭軍士聞之潰歸,汭憤怒投水而死。 趙匡凝遂以兵襲荊州,據之。 辛巳,汴州護駕都將朱友倫擊鞠墜馬卒,全忠怒,殺同鞠將校數人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
133
十一月丁酉朔,王師範以青州降楊師厚,全忠復令師範知青州事。 邠州、鳳翔兵士逼京畿。 汴軍屯河中。 青州牙將劉鄩以兗州降葛從周,稟師範命也。 全忠嘉之,署為元帥府都押衙,權知鄜州留後事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
134
十二月丁卯朔。 辛巳,制以禮部尚書獨孤損為兵部侍郎、同平章事。 丙申,制守司徒、侍中、太清宮使、弘文館大學士、延資庫使、判六軍十二衛事、諸道鹽鐵轉運使、判度支、上柱國、魏國公、食邑四千五百戶崔胤責授太子賓客,守刑部尚書、兼京兆尹、六軍諸衛副使鄭元規責授循州司戶。 是日,汴州扈駕指揮使朱友諒殺胤及元規、皇城使王建勳、飛龍使陳班、閣門使王建襲、客省使王建乂、前左僕射上柱國河間郡公張浚。 全忠將逼車駕幸洛陽,懼胤、浚立異也。 天祐元年春正月丁酉朔,以翰林學士、左拾遺柳璨為右諫議大夫、同平章事,賜紫金魚袋。 己亥,制以兵部尚書崔遠為中書侍郎、同平章事、集賢殿大學士。 己酉,全忠率師屯河中,遣牙將寇彥卿奉表請車駕遷都洛陽。 全忠令長安居人按籍遷居,徹屋木,自渭浮河而下,連甍號哭,月餘不息。 秦人大罵于路曰:「國賊崔胤,召朱溫傾覆社稷,俾我及此,天乎! 天乎! 」丁巳,車駕發京師。 癸亥,次陝州,全忠迎謁于路。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
135
二月丙寅朔。 乙亥,全忠辭赴洛陽,親督工作。
(No translation available) (No translation available)
136
四月丙寅朔。 癸巳,帝遣晉國夫人可證傳詔諭全忠,言中宮誕蓐未安,取十月入洛陽宮。 全忠意上遲留俟變,怒甚,謂牙將寇彥卿曰:「亟往陝州,到日便促官家發來! 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
137
閏四月乙未朔。 丁酉,車駕發陝州。 壬寅,次谷水行宮。 時崔胤所募六軍兵士,胤死後亡散並盡,從上東遷者,唯諸王、小黃門十數,打球代奉內園小兒共二百餘人。 全忠在陝,仍慮此輩為變,欲盡去之,以汴卒為侍衛。 至谷水頓,全忠令醫官許昭遠告內園等謀變,因會設幄,酒食次並坑之,乃以謀逆聞。 由是帝左右前後侍衛職掌,皆汴人也。 甲辰,車駕由徽安門入,朱全忠、張全義、宰相裴樞獨孤損前導。 是日大風雨土,跬步不辨物色,日暝稍止。 上謁太廟,禮畢還宮,御正殿宣勞從官衛士,受駕。 乙巳,上御光政門,大赦,制曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
138
戊申,敕今後除留宣徽兩院、小馬坊、豐德廟、御廚、客省、閣門、飛龍、莊宅九使外,其餘並停。 內園冰井公事委河南尹,仍不差內夫人傳宣。 殺醫官閻祐之、國子博士歐陽特,言星讖也。 宰相裴樞兼右僕射、諸道鹽鐵轉運等使、監修國史,戶部尚書、門下侍郎、平章事獨孤損判度支,中書侍郎、平章事柳璨判戶部事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
139
五月乙丑朔。 丙寅,制河陽節度使張漢瑜同平章事。 宴百僚於崇勳殿,上贊述全忠之功業,因言御樓前一日所司亡失赦書,賴元帥府收得副本施行,幾失事矣,中書不得無過。 裴樞等起待罪。 中飲,帝更衣,召全忠曲宴閣中,全忠懇辭。 帝曰:「朕以全忠功業崇高,欲齋中款曲,以表庇賴耳。 全忠既不欲來,即令敬翔來,朕與之言。 」全忠令敬翔私退,奏曰:「敬翔亦醉而出矣。 」己巳,全忠辭赴大梁,宴於崇勳殿,是日雨甚。 乙酉,翰林學士、左諫議大夫、知制誥沈棲遠守本官,以病陳乞故也。 丁亥,敕河南府畿縣先減尉一員,可准京兆府例,復置縣尉一員。 癸巳,中書奏:准今年四月十一日赦文,陝州都督府改為興唐府,其都督府長史宜改為尹,左右司馬為少尹,錄事為司錄,陝縣為次赤,餘為次畿。 從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
140
六月甲午朔,邠州楊崇本侵掠關內,全忠遣朱友裕屯軍於百仁村。 丙申,通議大夫、中書舍人、賜紫金魚袋楊注可充翰林學士。 庚子,三佛齊國入朝使薄訶粟可甯遠將軍。 丁未,制金紫光祿大夫、太子少傅盧紹可太子太保致仕。 銀青光祿大夫、太子少師、天水男、食邑三百戶趙崇可檢校右僕射。 甲寅,以京兆少尹鄭韜光為太常少卿,前侍御史韋說為右司員外郎,前進士姚顗為校書郎,前進士趙頎、劉明濟、竇專並可秘書省校書郎正字,從柳璨奏也。 荊南襄州忠義軍節度、開府儀同三司、檢校太師、中書令、江陵尹、襄州刺史、上柱國、楚王、食邑六千戶趙匡凝宜備禮冊命。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
141
七月癸亥朔,全忠率師討邠、鳳。 甲子,自汴至洛陽,宴于文思球場。 全忠入,百官或坐於廊下,全忠怒,笞通引官何凝。 丙寅,制金紫光祿大夫、行御史中丞、上柱國韓儀責授棣州司馬,侍御史歸藹責授登州司戶,坐百官傲全忠也。 甲戌,制以中大夫、中書舍人、上柱國、賜紫金魚袋杜彥林為太中大夫、守御史中丞。 丁丑,制以兵部郎中蕭頎為吏部郎中,戶部郎中徐綰為兵部郎中,司勳員外郎張茂樞為禮部郎中,監察御史郤殷象為右補闕。 己卯,制武昌軍節度、鄂岳蘄黃等州觀察處置兼三司水陸發運淮南西面行營招討等使、開府儀同三司、檢校太師、中書令、西平王、食邑三千戶杜洪加食邑一千戶,實封二百戶。 庚寅,中書奏:「西京舊有淩煙閣,圖畫功臣,今遷都洛陽,合議修建。 副元帥梁王勳庸冠世,請淩煙閣之側別創一閣,以表殊勳。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
142
八月壬辰朔。 壬寅夜,朱全忠令左龍武統軍朱友恭、右龍武統軍氏叔琮、樞密使蔣玄暉弑昭宗於椒殿。 自帝遷洛,李克用、李茂貞、西川王建、襄陽趙匡凝知全忠篡奪之謀,連盟舉義,以興復為辭。 而帝英傑不群,全忠方事西討,慮變起於中,故害帝以絕人望。 帝自離長安、日憂不測,與皇后、內人唯沉飲自寬。 是月壬寅,全忠令判官李振自河中至洛陽,與友恭等圖之。 是夜二鼓,蔣玄暉選龍武衙官史太等百人叩內門,言軍前有急奏面見上。 內門開,玄暉每門留卒十人,至椒殿院,貞一夫人啟關,謂玄暉曰:「急奏不應以卒來。 」史太執貞一殺之,急趨殿下。 玄暉曰:「至尊何在? 」昭儀李漸榮臨軒謂玄暉曰:「院使莫傷官家,寧殺我輩。 」帝方醉,聞之遽起。 史太持劍入椒殿,帝單衣旋柱而走,太追而弑之。 漸榮以身護帝,亦為太所殺。 復執何皇后,將害之。 後求哀于玄暉,玄暉以全忠止令害帝,釋後而去。 帝殂,年三十八,群臣上諡曰聖穆景文孝皇帝,廟號昭宗。 二年二月二十日,葬於和陵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
143
哀皇帝諱柷,昭宗第九子,母曰積善太后何氏。 九月三日,生於大內。 二月,封輝王,名祚。 二月,拜開府儀同三司,充諸道兵馬元帥。 天祐元年八月十二日,昭宗遇弑。 翌日,蔣玄暉矯宣遺詔,曰:「我國家化隋為唐,奄有天下,三百年之睹兵戈之屢起,賴勳賢協力,宗社再安。 豈意宮闈之間,禍亂忽作,昭儀李漸榮、河東夫人裴貞一潛懷逆節,輒肆狂謀,傷疻既深,已及危革。 萬機不可以久曠,四海不可以乏君,神鼎所歸,須有纘繼。 輝王祚幼彰岐嶷,長實端良,裒然不群,予所鍾愛,必能克奉丕訓,以安兆人。 宜立為皇太子,仍改名柷,監軍國事。 於戲! 孝愛可以承九廟,恭儉可以安萬邦,無樂逸游,志康寰宇。 百辟卿士,佑茲沖人,載揚我高祖、太宗之休烈。 」是日遷神柩于西宮,文武百僚班慰於延和門外。 其日午時,又矯宣皇太后令曰:「予遭家不造,急變爰臻,禍生女職之徒,事起宮奚之輩。 皇帝自罹鋒刃,已至彌留,不及顧遺,號慟徒切。 定大計者安社稷,纂丕圖者擇賢明,議屬未亡人,須示建長策。 承高祖之寶運,醫元勳之忠規,伏示股肱,以匡沖昧。 皇太子柷宜於柩前即皇帝位,其哀制並依祖宗故事,中書門下准前處分。 於戲! 送往事居,古人令范,行今報舊,前哲格言。 抆淚敷宣,言不能喻。 」帝時年十三,乞且監國,柩前即位,宜差太常卿王溥充禮儀使,又令太子家令李能告哀於十六宅。 丙午,大行皇帝大殮,皇太子柩前即皇帝位。 己酉,矯制曰:「昭儀李漸榮、河東夫人裴貞一,今月十一日夜持刃謀逆,懼罪投井而死,宜追削為悖逆庶人。 」蔣玄暉夜既弑逆,詰旦宣言於外曰:「夜來帝與昭儀博戲,帝醉,為昭儀所害。 」歸罪宮人,以掩弑逆之跡。 然龍武軍官健備傳二夫人之言于市人。 尋用史太為棣州刺史,以酬弑逆之功。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
144
庚戌,群臣上表請聽政。 甲寅,中書奏:「皇帝九月三日降誕,請以其日為乾和節。 」從之。 乙丑,百僚赴西宮,殮訖,釋服。 皇帝見群臣於崇勳殿西廊下。 中書帖:「今月二十四日釋服後,三日一度進名起居。 」丙辰,敕:「朕奉太后慈旨,以兩司綱運未來,百官事力多闕,旦夕霜冷,深軫所懷。 令於內庫方圓銀二千一百七十二兩,充見任文武常參官救接,委御史台依品秩分俵。 」是日,皇帝聽政。 丁巳,敕:乾和節方在哀疚,其內道場宜停。 戊午,遣刑部尚書張禕告哀於河中,全忠號哭盡哀。 庚申,敕:「乾和節文武百僚諸軍諸使諸道進奏官准故事於寺觀設齋,不得宰殺,只許酒果脯醢。 」辛酉,敕:「三月二十三日嘉會節。 伏以大行皇帝仙駕上升,靈山將卜,神既游於天際,節宜輟於人間。 准故事,嘉會節宜停。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
145
九月壬戌朔,百官素服赴西內臨,進名奉慰。 戊辰,大行皇帝大祥,百官素服赴西內臨。 己巳,敕右僕射、門下侍郎、禮部尚書、平章事裴樞宜充大行皇帝山陵禮儀使,門下侍郎、平章事獨孤損宜充大行皇帝山陵使,兵部侍郎李燕充鹵簿使,權知河南尹韋震充橋道使,宗正卿李克勤充按行使。 庚午,皇帝釋服從吉。 中書門下奏:「伏以陛下光繼寶圖,纂承丕緒,教道克申於先訓,保任實自于慈顏。 今則正位宸居,未崇徽號。 伏以大行皇帝皇后母臨四海,德冠六宮,推尊宜正於鴻名,敬上式光於睿孝,望上尊號曰皇太后。 」奉敕宜依。 又敕輝王府官屬宜停。 辛巳,山陵橋道使改差權河南尹張廷範,其頓遞陵下應接等使,並令廷範兼之。 庚寅,中書奏:太常寺止鼓兩字「敔」上字犯禦名,請改曰「肇」。 從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
146
十月辛卯朔,日有蝕之,在心初度。 壬辰,全忠自河中來朝,赴西內臨祭訖,對於崇勳殿。 甲午,敕檢校太保、左龍武統軍朱友恭可復本姓名李彥威,貶崖州司戶同正。 檢校司徒、右龍武統軍氏叔琮可貶貝州司戶同正。 又敕:「彥威等主典禁兵,妄為扇動,既有彰於物論,兼亦系於軍情。 謫掾遐方,安能塞責? 宜配充本州長流百姓,仍令所在賜自盡。 」河南尹張廷範收彥威等殺之。 臨刑,大呼曰:「賣我性命,欲塞天下之謗,其如神理何! 操心若此,欲望子孫長世,可乎? 」呼廷範,謂曰:「公行當及此,勉自圖之。 」是日,全忠歸大樑。 丙申,制天平軍節度使、檢校太師、中書令,兼鄆州刺史、上柱國、東平王、食邑七千戶張全義本官兼河南尹、許州刺史、忠武軍節度觀察等使、判六軍諸衛事。 皇帝即位行事官、左丞楊涉進封開國伯,加食邑四百戶。 吏部侍郎趙光逢進開國公,加食邑三百戶。 右散騎常侍竇回、給事中孫續、戶部郎中知制誥封舜卿等加勳階。 禮儀使、太常卿王溥與一子八品正員官。 書寶冊官吏部尚書陸扆、刑部尚書張禕,扆與一子八品正員官,禕加階。 太子太保盧紹卒。 魏博羅紹威進救接百官絹千匹、綿三千兩。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
147
十一月辛酉朔。 癸酉午時,日有黃白暈,旁有青赤紉。 楊行密攻光州,又急攻鄂州,杜洪遣使求援,全忠率師五萬自潁州渡淮,至霍丘大掠以紓之,行密分兵來拒。 乙酉,敕:「據太常禮院奏,於十二月內擇日冊太后者。 朕近奉慈旨,以山陵未畢,哀感方纏。 凡百有司,且虔充奉,吉凶之禮,難以並施。 太后冊禮,宜俟山陵畢日,庶得橋山攀慕,彰盡節於群臣; 蘭殿承榮,展盛儀於朕志。 情既獲遂,禮實宜之。 付所司。 」己丑,嶺南東道辨州宜改為勳州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
148
十二月辛卯朔。 癸卯,權知河南府尹、和王傅張廷範宜復本官。 光祿大夫、檢校司徒河東縣開國子、食邑五百戶、充山陵副使、權知河南尹、天平軍節度副使韋震權知鄆州軍州事。 天祐二年二年春正月庚申朔,楊行密陷鄂州,執節度使杜洪,斬於揚州市。 鄂、岳、蘄、黃等州入行密。 全忠自霍丘還大樑。 甲子,太常卿王溥上大行皇帝諡號、廟號,乃敕右僕射、平章事裴樞撰諡冊,中書侍郎柳璨撰哀冊。 辛未,敕:「朕祗荷丕圖,仰惟元訓,方迫遺弓之痛,俯臨同軌之期。 將展孝思,親扶護衛。 皇太后義深鳴鳳,痛切攀龍,亦欲專奉靈輿,躬及園寢,兼盡追摧之道,用終克敬之儀。 其大行皇帝山陵發引日,朕隨太后親至陵所,付中書門下,宜體至懷。 」群臣三表論諫,乃止。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
149
二月庚寅朔。 壬辰,制以前知鄜州軍州事、檢校尚書左僕射劉鄩為右金吾衛大將軍,充右街使。 檢校左僕射朱漢賓為右羽林統軍。 丙申,群臣告諡於西宮。 己亥,敕:「今月十一日,大行皇帝啟攢宮。 准故事,坊市禁音樂,至二十日掩玄宮畢,如舊。 」庚子,啟攢宮,文武百僚夕臨於西宮。 丁未,靈駕發引,濮王已下從,皇帝、太后長樂門外祭畢歸大內。 己酉,葬昭宗皇帝于和陵。 庚戌,制乙太常卿王溥為工部尚書。 壬子,制以汝州刺史裴迪為刑部尚書。 泰寧軍節度、檢校司空、兗州刺史、御史大夫葛從周檢校司徒、兼右金吾上將軍致仕,從周病風,不任朝謁故也。 以左金吾上將軍盧彥威為左威衛上將軍。 是月社日,樞密使蔣玄暉宴德王裕已下九王于九曲池,既醉,皆絞殺之,竟不知其瘞所。 丙辰,左僕射裴贄等議遷廟,合遷順宗一室,從之。 己未,昭宗皇帝神主祔太廟,禮院奏昭宗廟樂,曰《咸寧之舞》。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
150
三月庚申朔。 壬戌,制以前平盧軍節度使、檢校太傅、同平章事、兼青州刺史、上柱國、琅邪郡公、食邑二千五百戶王師範為孟州刺史、河陽三城懷孟節度觀察等使,從全忠奏也。 甲子,制以特進、尚書右僕射、門下侍郎、同平章事、太清宮使、弘文館大學士、延資庫使、諸道鹽鐵轉運使、判度支、上柱國、河東郡開國公、食邑二千戶裴樞可守尚書左僕射。 光祿大夫、門下侍郎、戶部尚書、同平章事、監修國史、河南縣開國子、食邑五百戶獨孤損可檢校尚書左僕射、同平章事,兼安南都護,充靜海軍節度、安南管內觀察處置等使。 以光祿大夫、中書侍郎、同平章事、集賢殿大學士、上柱國、博陵郡開國公、食邑一千五百戶崔遠可守尚書右僕射。 以正議大夫、中書侍郎、同平章事,判戶部事、上柱國、河東縣男、食邑三百戶柳璨為門下侍郎、兼戶部尚書、同平章事、太清宮使、弘文館大學士、延資庫使、諸道鹽鐵轉運等使。 以正議大夫、尚書吏部侍郎、上柱國、賜紫金魚袋張文蔚為中書侍郎、同平章事、監修國史、判度支。 以銀青光祿大夫、行尚書左丞、上柱國、弘農縣伯、食邑七百戶楊涉為中書侍郎、同平章事、集賢殿大學士、判戶部事。 庚午,敕:「朕以宰臣學士,文武百僚,常拘官局,空逐遊從。 今膏澤不愆,豐年有望,當茲韶景,宜示優恩。 自今月十二日後至十六日,各令取便選勝追遊。 付所司。 」壬申,以檢校司徒、和王傅張廷范為太常卿。 丁亥,敕:「翰林學士、戶部侍郎楊注是宰臣楊涉親弟,兄既秉于樞衡,弟故難居宥密,可守本官,罷內職。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
151
四月己丑朔。 壬辰,敕河南府緱氏縣令宜兼充和陵台令,仍升為赤縣。 癸巳,敕曰:「文武二柄,國家大綱,東西兩班,官職同體。 咸匡聖運,共列明廷,品秩相對于高卑,祿俸皆均於厚薄。 不論前代,祗考本朝。 太宗皇帝以中外臣僚,文武參用,或自軍衛而居台省,亦由衣冠而秉節旄,足明于武列文班,不令分清濁優劣。 近代浮薄相尚,淩蔑舊章,假偃武以修文,競棄本而逐末。 雖藍衫魚簡,當一見而便許升堂; 縱拖紫腰金,若非類而無令接席。 以是顯揚榮辱,分別重輕,遽失人心,盡隳朝體。 致其今日,實此之由,須議改更,漸期通濟。 文武百官,自一品以下,逐月所給料錢並須均勻,數目多少,一般支給。 兼差使諸道,亦依輪次,既就公平,必期開泰。 凡百臣庶,宜體朕懷。 」和王傅張廷范者,全忠將吏也,以善音律,求為太常卿,全忠薦用之。 宰相裴樞以廷范非樂卿之才,全忠怒,罷樞相位。 柳璨希旨,又降此詔斥樞輩,故有白馬之禍。 丙午,前棣州刺史劉仁遇檢校司空,兼兗州刺史、御史大夫,充泰甯軍節度使。 乙未,制左僕射裴樞、新除清海軍節度使獨孤損、河南尹張全義、工部尚書王溥、司空致仕裴贄、刑部尚書張禕,並賜一子八品正員官,以奉山陵之勞也。 敕曰:「朕以宿麥未登,時陽久亢,慮闕粢盛之備,軫予宵旰之懷。 所宜避正位於宸居,減珍羞于常膳,諒惟眇質,深合罪躬。 自今月八日已後,不禦正殿,減常膳。 付所司。 」辛丑,侍御史李光庭郗殷象、殿中丞張升崔昭矩、起居舍人盧仁烱盧鼎蘇楷、吏部員外郎崔協、左補闕崔鹹休、右補闕杜承昭羅兗、右拾遺韋彖路德延,並宜賜緋魚袋; 兵部郎中韋乾美、比部郎中楊煥,皆賜紫金魚袋:並以奉山陵之勞也。 壬寅,敕:「朕獲荷丕圖,仰遵慈訓,爰崇徽號,已定禮儀,冀申為子之心,以展奉親之敬。 昨所司定今月二十五日行皇太后冊禮。 再奉慈旨,以宮殿未停工作,蒸暑不欲勞人,宜改吉辰,固難違命。 冊禮俟修大內畢功日,所司以聞。 」癸卯,太清宮使柳璨奏修上清宮畢,請改為太清宮,從之。 甲辰夜,彗起北河,貫文昌,其長三丈,在西北方。 丁未,敕:「設官分職,各有司存,銓衡既任于吏曹,除授甯煩於宰職。 但所司注擬申到,中書過驗酌量,苟或差舛,難可盡定。 近年除授,其徒實繁,占選部之闕員,擇公當之優便,遂致三銓注擬之時,皆曠職務。 且以宰相之任,提舉百司,唯務公平無私,方致漸臻有道。 應天下州府令錄,並委吏部三銓注擬。 自天祐二年四月十一日已後,中書並不除授,或諸薦奏量留,即度可否施行。 庶各司其局,免致紊隳,宰相提綱,永存事體。 付所司。 」辛亥,以彗孛謫見,德音放京畿軍鎮諸司禁囚,常赦不原外,罪無輕重,遞減一等,限三日內疏理聞奏。 壬子,敕:「朕以沖幼,克嗣丕基,業業兢兢,勤恭夕惕。 彗星謫見,罪在朕躬。 雖已降赦文,特行恩宥,起今月二十四日後,避正殿,減常膳,以明思過。 付所司。 」丙辰,敕:「准向來事例,每貫抽除外,以八百五十文為貫,每陌八十五文。 如聞坊市之中,多以八十為陌,更有除折,頓爽舊規。 付河南府,市肆交易,並以八十五文為陌,不得更有改移。 」戊午,敕:「東上閣門,西上閣門,比常出入,以東上為先。 大忌進名,即西上閣門為便。 比因閹官擅權,乃以陰陽取位,不思南面,但啟西門。 邇來相承,未議更改,詳其稱謂,似爽舊規。 自今年五月一日後,常朝出入,取東上閣門,或遇奉慰,即開西上閣門,永為定制。 付所司。 」又敕:「朕以上天謫見,避殿責躬,不宜朔會朝正殿。 其五月一日朝會,宜權停。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
152
五月己未朔,以星變不視朝。 敕曰:「天文變見,合事祈禳,宜於太清宮置黃籙道場,三司支給齋料。 」壬戌,敕:「法駕遷都之日,洛京再建之初,慮懷土有類于新豐,權更名以變於舊制。 妖星既出於雍分,高閎難效于秦餘,宜改舊門之名,以壯卜年之永。 延喜門改為宣仁門,重明門改為興教門,長樂門改為光政門,光范門曰應天門,乾化門曰乾元門,宣政門曰敷政門,宣政殿曰貞觀殿,日華門曰左延福門,月華門曰右延福門,萬壽門曰萬春門,積慶門曰興善門,含章門曰膺福門,含清門曰延義門,金鑾門曰千秋門,延和門曰章善門,保甯殿曰文思殿。 其見在門名,有與西京門同名者,並宜復洛京舊門名。 付所司。 」乙酉夜,西北彗星長六七十丈,自軒轅大角及天市西垣,光輝猛怒,其長竟天。 丙寅,有司修皇太后宮畢。 中書奏:「皇太后慈惠臨人,寬仁馭物,早葉伣天之兆,克彰誕聖之符。 今輪奐新宮,規摹舊典,崇訓既征於信史,積善宜顯於昌期。 太后宮請以積善為名。 」從之。 又以將卜郊禋,預調雅樂,宜乙太常卿張廷范充修樂懸使。 丁卯,荊襄節度使趙匡凝奏為故使成汭立祠宇,從之。 己巳,太清宮使柳璨奏:「近敕改易宮殿門名,竊以玄元皇帝廟,西京曰太清宮,東京曰太微宮,其太清宮請復為太微宮,臣便給入官階。 」從之。 庚午,敕:「所司定今年十月九日有事郊丘,其修制禮衣祭服宜令宰臣柳璨判,祭器宜令張文蔚、楊涉分判,儀仗車輅宜令太常卿張廷範判。 」壬申,制新除靜海軍節度使、銀青光祿大夫、檢校尚書左僕射、同平章事、兼安南都護、河南郡開國侯、食邑一千戶獨孤損可責授朝散大夫、棣州刺史,仍令御史台發遣出京訖聞奏。 敕曰:「朕謬將眇質,叨荷丕圖,常懷馭朽之心,每軫泣辜之念。 諒于黜責,豈易施行。 左僕射裴樞、右僕射崔遠,雖罷機衡,尚居揆路,既處優崇之任,未傷進退之規。 不能秉志安家,但恣流言謗國,頗興物論,難抑朝章。 須離八座之榮,尚付六條之政,勉思咎己,無至尤人。 樞可責授朝散大夫、登州刺史,遠可責授朝散大夫、萊州刺史,便發遣出京。 」兵部郎中韋乾美貶沂州司戶。 甲戌,敕中書舍人封渭貶齊州司戶,右補闕鄭輦密州莒縣尉,兵部員外盧協祁州司戶,並員外置。 乙亥,敕吏部尚書陸扆貶濮州司戶,工部尚書王溥淄州司戶。 司天奏:「旬朔已前,星文變見,仰觀垂象,特軫聖慈。 自今月八日夜已後,連遇陰雨,測候不得。 至十三日夜一更三點,天色暫晴,景緯分明,妖星不見於碧虛,災沴潛消於天漢者。 」敕曰:「上天謫見,下土震驚,致夙夜之沈憂,恐生靈之多難。 不居正殿,盡輟常羞,益務齋虔,以申禳禱。 果致玄穹覆祐,孛彗消除,豈罪己之感通,免貽人於災沴。 式觀陳奏,深慰誠懷。 」丙子,敕戶部郎中李仁儉貶和王府諮議,起居舍人盧仁烱安州司戶,壽安尉、直弘文館盧晏滄州東光尉。 丁丑,陳許節度使張全義奏:「得許州留後狀申,自多事以來,許州權為列郡,今特創鼓角樓訖,請復為軍額。 」敕旨依舊置忠武軍牌額。 戊寅,宴群臣於崇勳殿,全忠與王鎔、羅紹威置宴也。 庚辰,敕特進、檢校司徒、守太保致仕趙崇可曹州司戶,銀青光祿大夫、兵部侍郎王贊可濮州司戶。 辛巳,敕責授登州刺史裴樞可隴州司戶,責授棣州刺史獨孤損可瓊州司戶,責授萊州刺史崔遠可白州司戶。 壬午,敕司勳員外韋甄責授和王友,洛陽縣令李光序責授左春坊典設郎。 甲申,秘書監崔仁魯可密州司戶,國子祭酒崔澄陳州司戶,太府少卿裴鍼徐州司戶,衛尉少卿裴紓曹州南華尉,左補闕崔咸休甯陵尉,司封員外薛滈輝州司戶,前鹽鐵推官獨孤憲臨沂尉,秘書少監裴鉥鄆州司戶,長安尉、直史館裴格符離尉,兵部郎中李象鄭州司戶,刑部員外盧薦范縣尉。 丙戌,潁州汝陰縣人彭文妻產三男。 丁亥,敕以翰林學士、尚書職方郎中張策兼充史館修撰,修國史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
153
六月戊子朔,敕:「責授隴州司戶裴樞、瓊州司戶獨孤損、白州司戶崔遠、濮州司戶陸扆、淄州司戶王溥、曹州司戶趙崇,濮州司戶王贊等,皆受國恩,咸當重任。 罔思罄謁,唯貯奸邪,雖已謫于遐方,尚難寬于國典。 委御史台差人所在州縣各賜自盡。 」時樞等七人已至滑州,皆並命于白馬驛,全忠令投屍於河。 己丑,敕:「君臣之間,進退以禮,矧於求舊,欲保初終,苟自掇于悔尤,亦須行於黜責。 特進、守司空致仕、上柱國、河東縣開國公、食邑二千戶裴贄早以公望,常踐台司,靡聞竭力以匡時,每務養恬而避事。 洎從請老,不謂無恩,合慎樞機,動循規矩。 雖雲勇退,乃有後言,自為簿從之酋,頗失人臣之禮。 謫居郡掾,用正朝綱,可責授青州司戶。 刑部郎中李煦可萊州司戶。 」辛卯,太微宮使柳璨奏:「前使裴樞充宮使日,權奏請玄元觀為太清宮,又別奏在京弘道觀為太清宮,至今未有制置。 伏以今年十月九日陛下親事南禋,先謁聖祖廟,弘道觀既未修葺,玄元觀又在北山,若車駕出城,禮非便穩。 今欲只留北邙山上老君廟一所,其玄元觀請拆入都城,於清化坊內建置太微宮,以備車駕行事。 」從之。 壬辰,敕:「諸道節度、觀察、防禦、刺史等,部內有新除朝官、前資朝官,敕到後三日內發遣赴闕,仍差人監送。 所在州縣不得停住,苟或稽違,必議貶黜。 付所司。 」癸巳,敕:「衛尉少卿敬沼是裴贄之甥。 常累于舅,或以明經撓文柄,或以私事竊化權。 贄已左遷,爾又何追! 可貶徐州蕭縣尉。 」丙申,敕:「福建每年進橄欖子,比因閹豎出自閩中,牽於嗜好之間,遂成貢奉之典。 雖嘉忠藎,伏恐煩勞。 今後只供進蠟麵茶,其進橄欖子宜停。 」戊戌,敕:「密縣令裴練貶登州牟平尉,長水令崔仁略淄州高苑尉,福昌主簿陸珣沂州新泰尉,泥水令獨孤韜范縣尉,並員外置,皆裴樞、崔遠、陸扆宗黨也。 壬寅,湖南馬殷奏,岳州洞庭、青草之側,有古祠四所,先以荒圮,臣復修廟了畢,乞賜名額者。 敕旨黃陵二妃祠曰懿節,洞庭君祠曰利涉侯,青草祠曰安流侯; 三閭大夫祠,先以澧朗觀察使雷滿奏,已封昭靈侯,宜依天祐元年九月二十九日敕處分。 丙午,全忠奏:「得宰相柳璨記事,欲拆北邙山下玄元觀移入都內,於清化坊取舊昭明寺基,建置太微宮,準備十月九日南郊行事。 緣延資庫鹽鐵並無物力,令臣商量者。 臣已牒判六軍諸衛張全義指揮工作訖。 」優詔嘉之。 丁未,敕:「太子賓客柳遜嘗為張浚租庸判官,又王溥監修日奏充判官,授工部侍郎,又與趙崇、裴贄為刎頸之交。 昨裴樞等得罪之時,合當連坐,尚矜暮齒,且俾懸車,可本官致仕。 」戊申,敕前司勳員外郎、賜緋魚袋李延古責授衛尉寺主簿。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
154
七月戊午朔。 辛酉,賜全忠《迎鑾記功碑文》,立於都內。 全忠進助郊禮錢三萬貫。 癸亥,再貶柳遜曹州司馬。 辛巳,敕全忠請鑄河中、晉、絳諸縣印,縣名內有「城」字並落下,如密鄭、絳、蒲例,單名為文。 壬午,宰臣柳璨、禮部尚書蘇循充皇太后冊禮使。 是日,于積善宮行禮畢,帝乘輦赴太后宮稱賀。 丙戌,太常禮院奏:「每月朔望,皇帝赴積善宮起居,文武百官于宮門進名起居。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
155
八月丁亥朔。 戊子,制中書舍人姚洎可尚書戶部侍郎,充元帥府判官,從全忠奏也。 洛苑使奏谷水屯地內嘉禾合穎。 乙未,敕:「偽稱官階人泉州晉江縣應鄉貢明經陳文巨招伏罪款,付河南府決殺。 庚子,敕:「漢代元勳,鄧禹冠諸侯之上; 晉朝重位,王導居百辟之先。 皆道著匡扶,功宣寰宇,其於崇寵,迥異等倫。 朕獲以眇躬,重興丕運,凡關制度,必法舊章,實仗勳賢,永安宗社。 副元帥梁王正守太尉、中書令,忠武軍節度使、河南尹張全義亦正守中書令,俱深倚注,鹹正台衡。 其朝廷冊禮、告祀天地宗廟,其司空則差官攝行,太尉、侍中、中書令即宰臣攝行。 今太尉副元帥任冠籓垣,每遇行禮之時,或不在京國,即事須差攝太尉行事。 全義見居闕下,任正中樞,不可更差別官又攝中書令事。 其太尉官,如梁王朝覲在京,便委行事,如卻赴鎮,即依前攝行。 所合差中書令,便委全義以本官行禮。 其侍中、司空、司徒即臨時差官。 付所司。 」壬寅,敕:「前太中大夫、尚書兵部侍郎、賜紫金魚袋司空圖俊造登科,朱紫升籍,既養高以傲代,類移山而釣名。 志樂漱流,心輕食祿。 匪夷匪惠,難居公正之朝; 載省載思,當徇幽棲之志。 宜放還中條山。 」癸卯,敕太常卿張廷範宜充南郊禮儀使。 丁未,制削奪荊襄節度使趙匡凝在身官爵。 是月乙未,全忠遣大將楊師厚討匡凝,收唐、鄧、復、郢、隨等州,全忠自率親軍赴之。 荊襄之軍,陣于漢水之陰。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
156
九月丁巳朔。 辛酉,楊師厚於襄州西六十里陰谷江口伐竹木為浮梁。 癸亥,梁成,引軍渡江。 甲子,趙匡凝率勁兵二萬,陣于江之湄。 師厚一戰敗之,遂乘勝躡之,陣於城下。 是夜,匡凝挈其孥潰圍遁去。 乙丑,師厚入襄陽。 丙寅,全忠繼至。 壬申,匡凝牙將王建武遣押牙常質以荊南降。 言權知荊南軍府事趙匡明今月十一日棄城上峽,奔蜀川。 敕曰:「梁王躬臨貔武,收復荊、襄,拔峴首若轉丸,平荊門如沃雪,連收兩鎮,並走二凶。 乃睠勳庸,載深嘉注,宜賜詔獎飾。 」內出宣旨:「妳婆楊氏可賜號昭儀,妳婆王氏可封郡夫人,第二妳婆王氏先帝已封郡夫人,准楊氏例改封。 」中書奏議言:「乳母古無封夫人賜內職之例,近代因循,殊乖典故。 昔漢順帝以乳母宋氏為山陽君,安帝乳母王氏曰野王君,當時朝議非之。 今國祚中興,禮宜求舊。 臣等商量,楊氏望賜號安聖君,王氏曰福聖君,第二王氏曰康聖君。 」從之。 己巳,敕武成王廟宜改為武明王。 乙酉,敕先擇十月九日有事郊丘,備物之間,有所未辦,宜改用十一月十九日。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
157
十月丙戌朔,制梁王全忠可充諸道兵馬元帥,別開府幕,加食邑通前一萬五千戶,實封一千五百戶。 金州馮行襲奏當道昭信軍額內一字,與元帥全忠諱字同,乃賜號戎昭軍。 制削奪荊南留後趙匡凝官爵。 丁亥,敕:「洛城坊曲內,舊有朝臣諸司宅舍,經亂荒榛。 張全義葺理已來,皆已耕墾,既供軍賦,即系公田。 或恐每有披論,認為世業,須煩按驗,遂啟幸門。 其都內坊曲及畿內已耕植田土,諸色人並不得論認。 如要業田,一任買置。 凡論認者,不在給還之限。 如有本主元自差人勾當,不在此限。 如荒田無主,即許識認。 付河南府。 」甲午,起居郎蘇楷駁昭宗諡號曰:「帝王禦宇,由理亂以審汙隆; 宗祀配天,資諡號以定升降。 故臣下君上皆不得而私也。 伏以陛下順考古道,昭彰至公,既當不諱之朝,寧阻上言之路。 伏以昭宗皇帝睿哲居尊,恭儉垂化,其於善美,孰敢蔽虧。 然而否運莫興,至理猶鬱,遂致四方多事,萬乘頻遷。 始則閹豎倡狂,受幽辱於東內; 終則嬪嬙悖亂,罹夭閼於中闈。 其于易名,宜循考行。 有司先定尊諡曰聖穆景文孝皇帝,廟號昭宗,敢言溢美,似異直書。 按後漢和、安、順帝,緣非功德,遂改宗稱,以允臣下之請。 今郊禋有日,祫祭惟時。 將期允愜列聖之心,更下詳議新廟之稱。 庶使葉先朝罪己之德,表聖主無私之明。 」楷,禮部尚書循之子,凡劣無藝。 乾甯二年應進士登第後,物論以為濫,昭宗命翰林學士陸扆、秘書監馮渥覆試黜落,永不許入舉場,楷負愧銜怨。 至是,全忠弑逆君上,柳璨陷害朝臣,乃與起居郎羅袞、起居舍人盧鼎連署駁議。 楷目不知書,手僅能執筆,其文羅袞作也。 時政出賊臣,哀帝不能制。 太常卿張廷範改諡曰恭靈莊閔孝皇帝,廟號曰襄宗。 全忠雄猜物鑒,自楷駁諡後,深鄙之,既傳代之後,循、楷父子皆斥逐,不令在朝。 丁未,所司改題昭宗神主,輟朝一日,癸丑,敕成德軍宜改為武順,管內槁城縣曰槁平,信都曰堯都,欒城曰欒氏,阜城曰漢阜,臨城為房子,避全忠祖、父名也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
158
十一月乙卯朔,敕潞州潞城縣改為潞子,黎城曰黎亭。 全忠平荊襄後,遂引軍將攻淮南。 行次棗陽,阻雨,比至光州,道險塗潦,人馬饑乏。 休止十餘日,乃趨固始。 進軍距壽州三十里,壽人閉壁不出,左右言師老不可用。 是月丙辰,全忠自正陽渡淮而北,至汝陰。 全忠深悔此行無益。 丁卯,至大樑。 時哀帝以此月十九日親祠圓丘,中外百司禮儀法物已備。 戊辰,宰相已下于南郊壇習儀,而裴迪自大樑回,言全忠怒蔣玄暉、張廷范、柳璨等謀延唐祚,而欲郊天改元。 玄暉、柳璨大懼。 庚午,敕曰:「先定此月十九日親禮南郊,雖定吉辰,改卜亦有故事。 宜改取來年正月上辛。 付所司。 」辛巳,制:「回天再造竭忠守正功臣、諸道兵馬元帥、宣武宣義天平護國等軍節度觀察處置、修宮闕制置、度支解縣池場、亳州太清宮等使、開府儀同三司、守太尉、中書令、河中尹、汴滑鄆等州刺史、上柱國、梁王、食邑一萬五千戶、實封一千五百戶硃全忠可授相國,總百揆,其以宣武、宣義、天平、護國、天雄、武順、忠武、佑國、河陽、義武、昭義、保義、戎昭、武定、泰甯、平盧、匡國、鎮國、武甯、忠義、荊南二十一道為魏國,仍進封魏王,依前充諸道兵馬元帥、太尉、中書令、宣武宣義天平護國等軍節度觀察處置等使,加食邑五千戶,實封八千五百戶,入朝不趨,劍履上殿,贊拜不名,兼備九錫之命,仍擇日備禮冊命。 又制以楊師厚為襄州兵馬留後,左龍武統軍張慎思為武寧軍兵馬留後。 壬午,中書門下奏:「相國魏王總百揆,百司合呈納本司印。 其中書門下印,堂候王仁珪呈納,中書公事,權追中書省印行遣。 」從之。 甲申,敕河南告成縣改為陽邑,蔡州襄城改為苞孚,同州韓城改為韓原,絳州翼城改為澮川,鄆州鄆城改為萬安,慈州文城改為屈邑,澤州晉城改高都,陽城改為濩澤,安州應城改為應陽,洪州豐城改為吳高。 全忠令判官司馬鄴讓相國總百揆之命。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
159
十二月乙酉朔。 戊子,詔蔣玄暉齎手詔赴魏國,不許陳讓錫命。 辛卯,制:正議大夫、門下侍郎,兼戶部尚書、同平章事、太微宮使、弘文館大學士、延資庫使,充諸道鹽鐵轉運等使、上柱國、河東縣開國男、食邑三百戶柳璨可光祿大夫、守司空,兼門下侍郎、同平章事、太微宮使、弘文館大學士、延資庫使,充諸道鹽鐵轉運等使,進封河東縣開國伯,通前食邑七百戶,充魏國冊禮使。 制:「相國魏王曾祖贈太傅茂琳追封魏王,諡宣憲; 祖贈太師信追封魏王,諡武元; 父贈尚書令誠追封魏王,諡文明。 敕右常侍王钜、太常卿張廷範、給事中崔沂、工部尚書李克助、祠部郎中知制誥張茂樞、膳部員外知制誥杜曉、吏部郎中李光嗣、駕部郎中趙光胤、戶部郎中崔協、比部郎中楊煥、左常侍孔拯、右諫議蕭頎、左拾遺裴瑑、右拾遺高濟、職方郎中牛希逸、主客郎中蕭蘧等,隨冊禮使柳璨魏國行事。 先是,北院宣徽使王殷使壽州行營,構蔣玄暉于全忠,全忠怒,急歸大樑。 上令刑部尚書裴迪齎詔慰勞全忠,全忠忿恨,語極不遜,故行相國百揆之命以悅其心。 蔣玄暉自至大樑陳訴,全忠怒猶不解。 帝憂之。 甲午,上召三宰相議其事,柳璨曰:「人望歸元帥,陛下揖讓釋負,今其時也。 」帝曰:「運祚去唐久矣,幸為元帥所延。 今日天下,非予之天下,神器大寶,歸於有德,又何疑焉。 他人傳予意不盡,卿自往大樑,備言此懷。 」乃賜璨茶、藥,便令進發。 乙未,敕:樞密使蔣玄暉宜削在身官爵,送河南府處斬。 豐德庫使應頊、尚食使硃建武送河南府決殺。 庚子,敕:樞密使及宣徽南院北院並停。 其樞密公事,令王殷權知。 其兩院人吏,並勒歸中書。 其諸司諸道人,並不得到宣徽院。 凡有公事,並於中書論請。 其延義、千秋兩門,只差小黃門三人勾當,其官健勒歸本軍。 敕:「魏王堅辭寵命,過示捴謙。 朕以國史所書元帥之任,並以天下為名,爰自近年,改為諸道,既非舊制,須在正名。 宜追制改為天下兵馬元帥,余准詔旨處分。 」辛丑,敕:「漢宣帝中興,五日一聽朝,歷代通規,永為常式。 近代不循舊儀,輒隳制度,既奸邪之得計,致臨視之失常,須守舊規,以循定制。 宜每月只許一、五、九日開延英,計九度。 其入閣日,仍于延英日一度指揮; 如有大段公事,中書門下具榜子奏請開延英,不計日數。 付所司。 」又敕:「宮嬪女職,本備內任,近年已來,稍失儀制。 宮人出內宣命,寀禦參隨視朝,乃失舊規,須為永制。 今後每遇延英坐朝日,只令小黃門祗候引從,宮人不得擅出內門,庶循典儀,免至紛雜。 」壬寅,戎昭軍奏收復金州,兵火之後,井邑殘破,請移理所於均州,從之。 仍改為武定軍。 乙巳,汴州別駕蔣仲伸決殺,玄暉季父也。 又敕:「蔣玄暉身居密近,擅弄威權,鬻爵賣官,聚財營第,而苞藏悖逆,稔浸奸邪。 雖都市已處於極刑,而屈法尚慊於眾怒,更示焚棄之典,以懲顯負之蹤。 宜追削為凶逆百姓,仍委河南府揭屍於都門外,聚眾焚燒。 」玄暉死後,王殷、趙殷衡等又譖于全忠云:「內人相傳,玄暉私侍積善宮,與柳璨、張廷範為盟誓之交,求興唐祚。 」戊申,全忠令知樞密王殷害皇太后何氏于積善宮,又殺宮人阿秋、阿虔,言通導蔣玄暉。 己酉,敕以太后喪,廢朝三日。 百官奉慰訖。 又敕曰:「皇太后位承坤德,有愧母儀。 近者凶逆誅夷,宮闈詞連醜狀,尋自崩變,以謝萬方。 朕以幼沖,君臨區宇,雖情深號慕,而法難徇私,勉循秦、漢之規,須示追降之典。 其遣黃門收所上皇太后寶冊,追廢為庶人,宜差官告郊廟。 」庚戌,敕:「朕以謬荷丕圖,禮合親謁郊廟,先定來年正月上辛用事。 今以宮圍內亂,播於醜聲,難以慚恧之容,入於祖宗之廟。 其明年上辛親謁郊廟宜停。 」壬子,敕積善宮安福殿宜廢。 癸丑,敕光祿大夫、守司空、門下侍郎、平章事、太微宮使、弘文館大學士、延資庫使、諸道鹽鐵轉運使柳璨責授朝議郎,守登州刺史。 又敕:「太常卿張廷范、太常少卿裴磵溫鑾、祠部郎中知制誥張茂樞等,蔣玄暉在樞密之時,與柳璨、張廷範共為朋扇,日相往來,假其遊宴之名,別貯傾危之計。 苟安重位,酷陷朝臣,既此陰謀,難寬大辟。 柳璨已從別敕處分,廷範可責授萊州司戶。 裴磵等常同聚會,固共苞藏,磵可青州北海尉,鑾臨淄尉,茂樞博昌尉,並員外置。 」甲寅,敕:「責授登州刺史柳璨,素矜憸巧,每務回邪。 幸以庸才,驟居重位,曾無顯效,孤負明恩。 詭譎多端,苞藏莫測,但結連於兇險,獨陷害于賢良。 罪既貫盈,理須竄殛。 可貶密州司戶,再貶長流崖州百姓,委御史台賜自盡。 」是日斬於上東門外。 又敕:「張廷範性唯庸妄,志在回邪,不能保慎寵榮,而乃苞藏兇險。 密交柳璨,深結玄暉,晝議宵行,欺天負地。 神祇共怒,罪狀難原。 宜除名,委河南府於都市集眾,以五車分裂。 溫鑾、裴磵、張茂樞並除名,委于御史台所在賜自盡。 柳璨弟瑀、瑊,送河南府決殺。 」天祐三年三年春正月乙卯朔,全忠以四鎮之師七萬,會河北諸軍,屯于深州樂城。 戊午,敕右拾遺柳瑗貶洺州雞澤尉,璨疏屬也。 乙丑,全忠自汴河赴魏州。 丙寅,制:「定亂安國功臣、鎮海鎮東軍節度、浙江東西道觀察處置等使、淮南東面行營招討營田安撫兩浙鹽鐵制置發運等使、開府儀同三司、守侍中、兼中書令、杭越兩州刺史、上柱國、吳王、食邑九千戶、實封五百戶錢鏐,總臨兩鎮,制撫三吳。 道途阻艱,未行冊命,宜令所司擇日備禮。 」己巳夜,魏博節度使羅紹威殺其衙內親軍八千人。 戊午,全忠自內黃入魏州。 是月,魏博衙外兵五萬自曆亭還,分據紹威貝、博等州,汴軍攻圍之。 壬申,敕:「相國總百揆魏王頃辭冊命,宜令所司再行冊禮。 」辛巳,國子監奉:「奉去年十一月五日敕文,應國學每年與諸道等一例解送兩人,今監生郭應圖等六十人連狀論訴。 」敕旨:「取士之科,明經極重,每年人數,已有舊規,去夏條疏,蓋防渝濫。 今國子監、河南府俱有論奏,所試明經,宜令准常年例解送禮部,放人多少,酌量施行。 但不徇囑求,無致僥倖。 付所司。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
160
二月甲申朔,魏博節度使羅紹威宜許於本鎮置三代私廟。 癸卯。 敕今年禮部所放進士,據依去年人數外,更放兩人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
161
三月甲寅朔。 甲戌,敕:「河中、昭義管內,俱有慈州,地裏相去不遠,稱謂時聞錯誤,其昭義管內慈州宜改為惠州。 」壬戌,全忠奏河中判官劉崇子匡圖,今年進士登第,遽列高科,恐涉群議,請禮部落下。 戊寅,制元帥梁王可兼領諸道鹽鐵轉運等使,判度支戶部事,充三司都制置使。 辛巳,敕貶西都留守判官、左諫議大夫鄭賨崖州司戶,尋賜死。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
162
四月甲申朔,日有蝕之,在胃十二度。 戊申,魏博羅紹威奏:「臣當管博州聊城縣、武陽莘縣武水博平高堂等五縣,皆于黃河東岸,其鄉村百姓渡河輸稅不便,與天平軍管界接連,請割屬鄆。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
163
五月癸酉朔,追贈故荊南節度使成汭、鄂岳節度使杜洪官爵,仍於本州立祠廟,從全忠奏也。 丙申,敕:「天祐二年九月二十日于金州置戎昭軍,割均、房二州為屬郡。 比因馮行襲葉贊元勳,克宣丕績,用獎濟師之效,遂行割地之權。 今命帥得人,疇庸有秩,其戎昭軍額宜停,其均、房二州卻還山南東道收管。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
164
六月癸未朔,甲申,敕:「襄州近因趙匡凝作帥,請別立忠義軍額,既非往制,固是從權。 忠義軍額宜停廢,依舊為山南東道節度使。 」己亥,權右唐州事衛審符奏,州郭凋殘,又不居要路,請移理所于泌陽縣,從之。 制以京兆尹、佑國軍節度使韓建為青州節度使,代王重師; 以重師代建為京兆尹。 壬寅,敕:「文武百僚每月一度入閣於貞觀殿。 貞觀大殿,朝廷正衙,遇正至之辰,受群臣朝賀。 比來視朔,未正規儀,今後於崇勳殿入閣。 付所司。 」左拾遺、充史館修撰裴瑑以堂叔母危疾在濟源,無兄弟侍疾,乞假寧省,從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
165
七月壬子朔。 己未,全忠始自魏州歸大樑,魏博六州平定。 檢校工部尚書、守宗正卿、嗣邠王震停見任,落下襲封,以請告於外也。 辛未,皇妹永明公主薨,罷朝三日。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
166
八月甲辰,全忠復自汴州北渡河,攻滄州。 乙未,魏博奏割貝州永濟、廣宗,相州臨河、內黃、洹水、斥丘等六縣隸魏州,從之。
(No translation available) (No translation available)
167
九月辛亥朔。 丁卯,全忠在軍至滄州,軍于長蘆。 是月積陰霖雨不止,差官宗禜都門。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
168
十月乙未,兩浙錢鏐請於本鎮立三代私廟,從之。
(No translation available)
169
十一月庚戌朔。 丙子,廢牛羊司。 禦廚肉河南府供進,所有進到牛羊,便付河南府收管。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
170
十二月己卯朔,淮南偽署宣歙觀察使、檢校司徒王茂章可金紫光祿大夫、檢校太保,從錢鏐奏也。 茂章背楊渥,以宣州降錢鏐故也。 己丑,全忠奏文武兩班一、五、九朝日,元帥府排比廊飧。 敕曰:「百官入朝,兩廊賜食,遷都之後,有司官闕供。 元帥梁王欲整大綱,復行故事,俾其班列,益認優隆,宜賜詔獎飾。 」甲辰,河陽節度副使孫乘貶崖州司戶,尋賜自盡。 閏十二月己酉朔,福建百姓僧道詣闕,請為節度使王審知立德政碑,從之。 乙丑,華州鎮國節度觀察處置等使額及興德府名,並宜停廢,復為華州刺史,充本州防禦使,仍隸同州為支郡,所管華、商兩州諸縣,先升次赤,次畿並罷,宜依舊名。 西都佑國軍作鎮已來,未有屬郡,其金州、商州宜隸為屬郡。 京兆府奉先縣本屬馮翊,櫟陽連接下邽,奉先縣宜卻隸同州,櫟陽宜隸華州。 丙寅,奪西川節度使王建在身官爵。 戊辰,李克用與幽州之眾同攻潞州,全忠守將丁會以澤、潞降太原,克用以其子嗣昭為留後。 甲戌,全忠燒長蘆營旋軍,聞潞州陷故也。 乙亥,貶興唐府少尹孫秘長流愛州,尋賜死,孫乘弟也。 天祐四年四年春正月戊寅朔。 壬寅,全忠自長蘆至大樑,天子遣御史大夫薛貽矩齎詔慰勞。 全忠自弑昭宗之後,岐、蜀、太原,連兵牽制,關西日削。 幸羅紹威殺牙軍,全獲魏博六州。 將行篡代,欲威臨河朔,乃再興師臨幽、滄,冀仁恭父子乞盟,則與之相結,以固王鎔、紹威之心。 而自秋迄冬,攻滄州無功,及聞丁會失守,燒營遽還。 路由魏州,羅紹威知失勢,恐兵襲己,深贊篡奪之謀,他日如王受禪,必罄六州軍賦以助大禮,全忠深感之。 至大樑,會薛貽矩來,乃以臣禮見全忠。 貽矩承間密陳禪代之謀,全忠心德之。 貽矩還奏曰:「元帥有受代意,陛下深體時事,去茲重負。 」帝曰:「此吾素懷也。 」乃降詔元帥以二月行傳禪之禮,全忠偽辭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
171
二月壬子,詔文武百官以今月七日齊赴元帥府。 癸丑,宰相百官辭,全忠以未斷表為詞。
(No translation available) (No translation available)
172
三月戊寅朔,全忠令大將李思安率兵三萬,合魏博之眾,攻掠幽州。 思安頓兵臨其郛,會仁恭子守光率兵赴援,思安乃還。 庚寅,詔薛貽矩再使大樑,達傳位之旨。 甲辰,詔曰:「敕宰臣文武百辟,籓岳庶尹,明聽朕言。 夫大寶之尊,神器之重,儻非德充宇宙,功濟黔黎,著重華納麓之功,彰文命導川之績,允熙帝載,克代天工,則何以統禦萬邦,照臨八極。 元帥梁王,龍顏瑞質,玉理奇文,以英謀睿武定寰瀛,以厚澤深仁撫華夏。 神功至德,絕後光前,緹油罕紀其鴻勳,謳誦顯歸於至化。 二十年之功業,億兆眾之推崇,邇無異言,遠無異望。 朕惟王聖德,光被八紘,宜順玄穹,膺茲寶命。 況天文符瑞,雜遝宣明,虞夏昌期,顯於圖籙。 萬機不可以久曠,天命不可以久違,神祇葉心,歸於有德。 朕敬以天下,傳禪聖君,退居舊籓,以備三恪。 今敕宰臣張文蔚、楊涉等率文武百僚,備法駕奉迎梁朝,勉厲肅恭,尊戴明主。 沖人釋茲重負,永為虞賓,獲奉新朝,慶泰兼極。 中外列辟,宜體朕懷。 」乙酉,乃以中書侍郎、平章事張文蔚充冊使,禮部尚書蘇循為副。 中書侍郎、平章事楊涉押傳國寶使,翰林學士、中書舍人張策為副。 御史大夫薛貽矩為押金寶使,左丞趙光逢為副。 甲午,文蔚押文武百僚赴大樑。 甲子,行事。 冊曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
173
「皇帝若曰:咨爾天下兵馬元帥、相國總百揆梁王,朕每觀上古之書,以堯舜為始者,蓋以禪讓之典垂於無窮。 故封泰山,禪梁父,略可道者七十二君,則知天下至公,非一姓獨有。 自古明王聖帝,焦思勞神,惴若納隍,坐以待旦,莫不居之則兢畏,去之則逸安。 且軒轅非不明,放勳非不聖,尚欲游于姑射,休彼大庭。 矧乎歷數尋終,期運久謝,屬於孤藐,統禦萬方者哉! 況自懿祖之後,嬖幸亂朝,禍起有階,政漸無象。 天綱幅裂,海水橫流,四紀於茲,群生無庇。 洎乎喪亂,誰其底綏。 洎于小子,粵以幼年,繼茲衰緒。 豈茲沖昧,能守洪基? 惟王明聖在躬,體於上哲。 奮揚神武,戡定區夏,大功二十,光著冊書。 北越陰山,南逾瘴海,東至碣石,西暨流沙,懷生之倫,罔不悅附。 矧予寡昧,危而獲存。 今則上察天文,下觀人願,是土德終極之際,乃金行兆應之辰。 況十載之間,彗星三見,布新除舊,厥有明征,謳歌所歸,屬在睿德。 今遣持節、銀青光祿大夫、守中書侍郎、同中書門下平章事張文蔚等,奉皇帝寶綬,敬遜於位。 於戲! 天之歷數在爾躬,允執其中,天祿永終。 王其祗顯大禮,享茲萬國,以肅膺天命。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
174
全忠建國,奉帝為濟陰王,遷于曹州,處前刺史氏叔琮之第。 時太原、幽州、鳳翔、西川猶稱天祐正朔。 二月二十一日,帝為全忠所害,時年十七,仍諡曰哀皇帝,以王禮葬于濟陰縣之定陶鄉。 中興之初,方備禮改卜,遇國喪而止。 明宗時就故陵置園邑,有司請諡曰昭宣光烈孝皇帝,廟號「景宗」。 中書覆奏少帝行事,不合稱宗,存諡而已。 知禮者亦以宣、景之諡非宜,今只取本諡,載之于紀。 【論】史臣曰:悲哉! 土運之將亡也,五常殆盡,百怪斯呈,宇縣瓜分,皇圖瓦解。 昭宗皇帝英猷奮發,志憤陵夷,旁求奇傑之才,欲拯淪胥之運。 而世途多僻,忠義俱亡,極爵位以待賢豪,罄珍奇而托心腹。 殷勤國士之遇,罕有托孤之賢,豢豐而犬豕轉獰,肉飽而虎狼逾暴。 五侯九伯,無非問鼎之徒; 四岳十連,皆畜無君之跡。 雖蕭屏之臣扼腕,岩廊之輔痛心,空銜毀室之悲,寧救喪邦之禍? 及扶風西幸,洛邑東遷,如寄珠於盜蹠之門,蓄水於尾閭之上,往而不返,夫何言哉! 至若川竭山崩,古今同歎; 虎爭龍戰,興替無常。 縱胠篋之不仁,亦攫金之有道。 曹操請刑於椒壺,蓋迫陰謀; 馬昭拒命於淩雲,窘於見討。 誠知醜跡,得以為詞,而全忠所行,止於殘忍。 況自岐遷洛,天子塊然,六軍盡斥于秦人,四面皆環於汴卒。 冕旒如寄,纖芥為疑,迎鑾未及於崇朝,剚刃已聞于塗地。 立嗣君於南面,斃母后於中闈,黃門與禁旅皆殲,宗室共衣冠並殪。 復又盜鐘掩耳,嫁禍於人。 何九六之數窮,偶天人之道盡,目擊斯亂,言之傷心。 哀帝之時,政由凶族。 雖揖讓之令,有類于山陽; 而淩逼之權,過逾于侯景。 人道浸薄,陰騭難征,然以此受終,如何延永!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
175
贊曰:勳華受命,揖讓告終。 逆取順守,仁道已窮。 暴則短祚,義則延洪。 虞賓之禍,非止一宗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)