1
志第七禮儀七
(No translation available)
2
,太宗因修禮官奏事之次,言及喪服,太宗曰:「」於是侍中魏徵、禮部侍郎令狐德棻等奏議曰:
(No translation available)
3
制可之。
(No translation available)
4
九月,修禮官長孫無忌等又奏曰:「依古喪服,甥為舅緦麻,舅報甥亦同此制。 貞觀年中,八座議奏:『舅服同姨,小功五月。 』而今律疏,舅報於甥,服猶三月。 謹按旁尊之服,禮無不報,已非正尊,不敢降也。 故甥為從母五月,從母報甥小功,甥為舅緦麻,舅亦報甥三月,是其義矣。 今甥為舅使同從母之喪,則舅宜進甥以同從母之報。 修律疏人不知禮意,舅報甥服,尚止緦麻,於例不通,禮須改正。 今請修改律疏,舅報甥亦功。 」又曰:「庶母古禮緦麻,新禮無服。 謹按庶母之子,即是己昆季,為之杖期,而己與之無服。 同氣之內,吉凶頓殊,求之禮情,深非至理。 請依典故,為服緦麻。 」制又從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
八月,所司奏:「司文正卿蕭嗣業,嫡繼母改嫁身亡,請申心制。 據令,繼母改嫁及為長子,並不解官。 」既而有敕:「」司禮太常伯隴西郡王博乂等奏稱:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
詔從之。
(No translation available)
7
,天后上表曰:「至如父在為母服止一期,雖心喪三年,服由尊降。 竊謂子之於母,慈愛特深,非母不生,非母不育。 推燥居濕,咽苦吐甘,生養勞瘁,恩斯極矣! 所以禽獸之情,猶知其母,三年在懷,理宜崇報。 若父在為母服止一期,尊父之敬雖周,報母之慈有闕。 且齊斬之制,足為差減,更令周以一期,恐傷人子之志。 今請父在為母終三年之服。 」高宗下詔,依議行焉。 ,右補闕盧履冰上言:「准禮,父在為母一週除靈,三年心喪。 則天皇后請同父沒之服,三年然始除靈。 雖則權行,有紊彝典。 今陛下孝理天下,動合禮經,請仍舊章,庶葉通典。 」於是下制令百官詳議; 並舅及嫂叔服不依舊禮,亦合議定。 刑部郎中田再思建議曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
於是紛議不定。 履冰又上疏曰:「《禮》:父在,為母十一月而練,十三月而祥,十五月而禫,心喪三年。 上元中,則天皇后上表,請同父沒之服,亦未有行。 至垂拱年中,始編入格,易代之後,俗乃通行。 臣,頻請仍舊。 恩敕並嫂叔舅姨之服,亦付所司詳議。 諸司所議,同異相參。 所司惟執齊斬之文,又曰亦合典禮。 竊見新修之格,猶依垂拱之偽,致有祖父母安存,子孫之妻亡沒,下房筵幾,亦立再周,甚無謂也。 據《周易·家人》卦云:『利女貞女正位於內,男正位於外。 男女正,天地之大義。 家人有嚴君焉,父母之謂也。 父父、子子、兄兄、弟弟、夫夫、婦婦,家道正而天下正矣。 』《禮》:『女在室,以父為天; 出嫁,以夫為天。 』又:『在家從父,出嫁從夫,夫死從子。 』本無自專抗尊之法。 即《喪服四制》云:『天無二日,土無二王,國無二君,家無二尊,以一理之也。 故父在為母服周者,避二尊也。 』伏惟陛下正持家國,孝理天下,而不斷在宸衷,詳正此禮,無隨末俗,顧念兒女之情。 臣恐後代復有婦奪夫政之敗者。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
疏奏未報。 履冰又上奏曰:
(No translation available) (No translation available)
10
左散騎常侍元行沖奏議曰:「天地之性,惟人最靈者,蓋以智周萬物,惟睿作聖,明貴賤,辨尊卑,遠嫌疑,分情理也。 是以古之聖人,征性識本,緣情制服,有申有厭。 天父、天夫,故斬衰三年,情理俱盡者,因心立極也。 生則齊體,死則同穴,比陰陽而配合,同兩儀而成化。 而妻喪杖期,情禮俱殺者,蓋以遠嫌疑,尊乾道也。 父為嫡子三年斬衰,而不去職者,蓋尊祖重嫡,崇禮殺情也。 資於事父以事君,孝莫大於嚴父。 故父在,為母罷職齊周而心喪三年,謂之尊厭者,則情申而禮殺也。 斯制也,可以異於飛走,別於華夷。 羲、農、堯、舜,莫之易也; 文、武、周、孔,同所尊也。 今若舍尊厭之重,虧嚴父之義,略純素之嫌,貽非聖之責,則事不師古,有傷名教矣。 姨兼從母之名,即母之女黨,加於舅服,有理存焉。 嫂叔不服,避嫌疑也。 若引同爨之緦,以忘推遠之跡,既乖前聖,亦謂難從。 謹詳三者之疑,並請依古為當。 」自是百僚議意不決。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
至七年八月,下敕曰:「」自是卿士之家,父在為母行服不同:或既周而禫,禫服六十日釋服,心喪三年者; 或有既周而禫服終三年者; 或有依上元之制,齊衰三年者。 時議者是非紛然,元行沖謂人曰:「聖人制厭降之禮,豈不知母恩之深也,以尊祖貴祢,欲其遠別禽獸,近異夷狄故也。 人情易搖,淺識者眾。 一紊其度,其可止乎! 」二十年,中書令蕭嵩與學士改修定五禮,又議請依上元敕,父在為母齊衰三年為定。 及頒禮,乃一依行焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
二十三年,藉田禮畢,正制曰:「」太常卿韋縚奏曰:「謹按《儀禮喪服》:舅,緦麻三月。 從母,小功五月。 《傳》曰:可以小功,以名加也。 堂姨舅、舅母,恩所不及。 外祖父母。 小功五月。 《傳》曰:何以小功,以尊加也。 舅,緦麻三月,並是情親而服屬疏者也。 外祖正尊,同於從母之服。 姨舅一等,服則輕重有殊。 堂姨舅親即未疏,恩絕不相為服。 親舅母來承外族,同爨之禮不加。 竊以古意猶有所未暢者也。 且為外祖小功,此則正尊情甚親而服屬疏者也,請加至大功九月。 姨舅儕類,親既無別,服宜齊等,請為舅加至小功五月。 堂姨舅疏降一等,親舅母從服之例,先無制服之文,並望加至袒免。 臣聞禮以飾情,服從義制,或有沿革,損益可明。 事體既大,理資詳審。 望付尚書省集眾官吏詳議,務從折衷,永為典則。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
於是太子賓客崔沔建議曰:「竊聞大道既隱,天下為家。 聖人因之,然後製禮。 禮教之設,本為正家,家道正而天下定矣。 正家之道,不可以貳,總一定議,理歸本宗。 父以尊崇,母以厭降,豈忘愛敬,宜存倫序。 是以內有齊斬,外服皆緦麻,尊名所加,不過一等,此先王不易之道也。 前聖所志,後賢所傳,其來久矣。 昔辛有適伊川,見被髮而祭於野者,曰:『不及百年,此其戎乎? 其禮先亡矣! 』貞觀修禮,時改舊章,漸廣渭陽之恩,不遵洙、泗之典。 及弘道之後,唐隆之間,國命再移於外族矣。 禮亡徵兆,儻或斯見,天人之際,可不誡哉! 開元初,補闕盧履冰嘗進狀論喪服輕重,敕令僉議。 於時群議紛拏,各安積習,太常禮部,奏依舊定。 陛下運稽古之思,發獨斷之明,至,特降別敕,一依古禮。 事符故實,人知向方,式固宗盟,社稷之福。 更圖異議,竊所未詳。 願守八年明旨,以為萬代成法。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
職方郎中韋述議曰:
(No translation available)
15
禮部員外郎楊仲昌議曰:「謹按《儀禮》曰:『外服皆緦。 』又曰:『外祖父母以尊加,從母以名加,並為小功五月。 』其為舅緦,鄭文貞公魏徵已議同從母例,加至小功五月訖。 今之所加,豈異前旨? 雖文貞賢也,而周、孔聖也,以賢改聖,後學何從? 堂舅姨、堂舅母,並升為袒免,則何以祖述禮經乎? 如以外祖父母加至大功,則豈無加報於外孫乎? 如外孫為報,服大功,則本宗庶孫,何同等而相淺乎? 儻必如是,深所不便。 竊恐內外乖序,親疏奪倫、情之所沿,何所不至,理必然也。 昔子路有姊之喪而不除,孔子問之,子路對曰:『吾寡兄弟而不忍也。 』子曰:『先王制禮,行道之人皆不忍也。 』子路聞而除之。 此則聖人因言以立訓,援事抑情之明例也。 禮不云乎,無輕議禮。 明共蟠於天地,並彼日月,賢者由之,安敢小有損益也! 況夫《喪服》之紀,先王大猷,奉以周旋,以匡人道。 一辭寧措,千載是遵,涉於異端,豈曰弘教。 伏望各依正禮,以厚儒風。 太常所謂增加,愚見以為不可。 」又戶部郎中楊伯成、左監門錄事參軍劉秩並同是議,與沔等略同。 議奏,上又手敕侍臣等曰:「」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
侍中裴耀卿、中書令張九齡、禮部尚書李林甫等奏曰:「外族之親,禮無厭降。 外甥既為舅母制服,舅母還合報之。 夫外甥既為報服,則與夫之姨舅,以類是同,外甥之妻,不得無服。 所增者頗廣,所引者漸疏。 微臣愚蒙,猶有未達。 」玄宗又手製答曰:「」耀卿等奏曰:「陛下體至仁之德,廣推恩之道,將弘引進,以示睦親,再發德音,更令詳議。 臣等按《大唐新禮》:親舅加至小功,與從母同服。 此蓋當時特命,不以輕重遞增,蓋不欲參於本宗,慎於變禮者也。 今聖制親姨舅小功,更制舅母緦麻,堂姨舅袒免等服,取類《新禮》,垂示將來,通於物情,自我作則。 群儒風議,徒有稽留。 並望准制施行。 」制從之。 正月,出嫁母宜終服三年。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)