1
三月,禮儀使上言:「東都太廟闕木主,請造以祔。 」初,武后於東都立高祖、太宗、高宗三廟。 至中宗已後,兩京太廟,四時並饗。 至德亂後,木主多亡缺未祔。 於是議者紛然,而大旨有三:「其一曰,必存其廟,遍立群主,時饗之。 其二曰,建廟立主,存而不祭,若皇輿時巡,則就饗焉。 其三曰,存其廟,瘞其主,駕或東幸,則飾齋車奉京師群廟之主以往。 」議者皆不決而罷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
四月,膳部郎中歸崇敬上疏:
(No translation available)
3
二月,分司官庫部員外郎李渤奏:「太微宮神主,請歸祔太廟。 」敕付東都留守鄭絪商量聞奏。 絪奏云:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
敕付所司。 太常博士王彥威等奏議曰:
(No translation available) (No translation available)
5
至是下尚書省集議,而郎吏所議,與彥威多同。 丞郎則各執所見,或曰「神主合藏于太微宮」; 或云「併合埋瘞」; 或云「闕主當作」; 或云「輿駕東幸,即載上都神主而東」。 咸以意言,不本經據。 竟以紛議不定,遂不舉行。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
八月,中書門下奏:「東都太廟九室神主,共二十六座,自祿山叛後,取太廟為軍營,神主棄於街巷,所司潛收聚,見在太微宮內新造小屋之內。 其太廟屋室並在,可以修崇。 大和中,太常博士議,以為東都不合置神主,車駕東幸,即載主而行。 至今因循,尚未修建。 望令尚書省集公卿及禮官、學官詳議。 如不要更置,須有收藏去處。 如合置,望以所拆大寺材木修建。 既是宗室官居守,便望令充修東都太廟使,勾當修繕。 」奉敕宜依。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
六年三月,太常博士鄭路等奏:「東都太微宮神主二十座,去年二月二十九日禮院分析聞奏訖。 伏奉今月七日敕『』者。 臣今與學官等詳議訖,謹具分析如後:獻祖宣皇帝、宣莊皇后、懿祖光皇帝、光懿皇后、文德皇后、高宗天皇大帝、則天皇后、中宗大聖大昭孝皇帝、和思皇后、昭成皇后、孝敬皇帝、地敬哀皇后已前十二座,親盡迭毀,宜遷諸太廟,祔於興聖廟。 禘祫之歲,乃一祭之。 東都無興聖廟可祔,伏請且權藏於太廟夾室。 未題神主十四座,前件神主既無題號之文,難伸祝告之禮。 今與禮官等商量,伏請告遷之日,但瘞於舊太微宮內空閒之地。 恭酌事理,庶協從宜。 」制可。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
太常博士段瑰等三十九人奏議曰:
(No translation available)
9
其年九月敕:「」
(No translation available)
10
工部尚書薛元賞等議:
(No translation available)
11
吏部郎中鄭亞等五人議:「據禮院奏,以為東都太廟既廢,不可復修,見在太微宮神主,請瘞於所寓之地。 有乖經訓,不敢雷同。 臣所以別進議狀,請修祔主,並依典禮,兼與禮儀使顏真卿所奏事同。 臣與公卿等重議,皆以為廟固合修,主不可瘞,即與臣等別狀意同。 但眾議猶疑東西二廟,各設神主,恐涉廟有二主之義,請修廟虛室,乙太微宮所寓神主藏於夾室之中。 伏以六主神位,內有不祧之宗,今用遷廟之儀,猶未合禮。 臣等猶未敢署眾狀,蓋為闕疑。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
太學博士直弘文館鄭遂等七人議曰:「夫論國之大事,必本乎正而根乎經,以臻于中道。 聖朝以廣孝為先,以得禮為貴,而臣下敢不以經對。 三論六故,已詳於前議矣。 再捧天問,而陳乎諸家之說,求於典訓,考乎大中,廟有必修之文,主無可置之理。 何則? 正經正史,兩都之廟可徵。 《禮》稱『天子不卜處太廟』,『擇日卜建國之地,則宗廟可知』。 則廢廟之說,恐非所宜廢。 謹按《詩》、《書》、《禮》三經及漢朝兩史,兩都並設廟,而載主之制,久已行之。 敢不明徵而去文飾,援據經文,不易前見,東都太廟,合務修崇,而舊主當瘞,請于太微宮所藏之所。 皇帝有事于洛,則奉齋車載主以行。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
太常博士顧德章議曰:
(No translation available)
14
德章又有上中書門下及禮院詳議兩狀,並同載於後。 其一曰:
(No translation available) (No translation available)
15
其二曰:
(No translation available)
16
制曰:「」六年三月,擇日既定,禮官既行,旋以武宗登遐,其事遂寢。 宣宗即位,竟迎太微宮神主祔東都太廟,禘祫之禮,盡出神主合食于太祖之前。
(No translation available) (No translation available)
17
《貞觀禮》,祫享,功臣配享于廟庭,禘享則不配。 當時令文,祫禘之日,功臣並得配享。 ,將行禘祭,有司請集禮官學士等議,太常卿韋挺等一十八人議曰:「古之王者,富有四海,而不朝夕上膳於宗廟者,患其禮過也。 故曰:『春秋祭祀,以時思之。 』至於臣有大功享祿,其後孝子率禮,潔粢豐盛,禮、祀、烝、嘗,四時不輟,國家大祫,又得配焉。 所以昭明其勳,尊顯其德,以勸嗣臣也。 其禘及時享,功臣皆不應預。 故周禮六功之官,皆配大烝而已。 先儒皆取大烝為祫祭。 高堂隆、庾蔚之等多遵鄭學,未有將為時享。 又漢、魏祫祀,皆在十月,晉朝禮官,欲用孟秋殷祭,左僕射孔安國啟彈,坐免者不一。 梁初誤禘功臣,左丞何佟之駁議,武帝允而依行。 降洎周、齊,俱遵此禮。 竊以五年再殷,合諸天道,一大一小,通人雅論,小則人臣不預,大則兼及功臣。 今禮禘無功臣,誠謂禮不可易。 」乃詔改令從禮。 至開元中改修禮,復令禘祫俱以功臣配饗焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
高宗十月,將祫享於太廟。 時議者以《禮緯》「三年一祫,五年一禘」、《公羊傳》云「五年而再殷祭」,議交互莫能斷決。 太學博士史璨等議曰:「按《禮記正義》引鄭玄《禘祫志》云:『《春秋》:僖公三十三年十二月薨。 文公二年八月丁卯,大享於太廟。 《公羊傳》云:大享者何? 祫也。 』是三年喪畢,新君二年當祫,明年當禘於群廟。 僖公、宣公八年皆有禘,則後禘去前禘五年。 以此定之,則新君二年祫,三年禘。 自爾已後,五年而再殷祭,則六年當祫,八年當禘。 又昭公十年,齊歸薨,至十三年喪畢當祫,為平丘之會,冬,公如晉。 至十四年祫,十五年禘《傳》云『有事于武宮』是也。 至十八年祫,二十年禘。 二十三年祫,二十五年禘。 昭公二十五年『有事于襄宮』是也。 如上所云,則禘已後隔三年祫,已後隔二年禘。 此則有合禮經,不違《傳》義。 」自此依璨等議為定。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
秋,睿宗喪畢,祫享於太廟。 自後又相承三年一祫,五年一禘,各自計年,不相通數。 至二十七年,凡經五禘、七祫。 其年夏禘訖,冬又當祫。 太常議曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
禮部員外郎崔宗之駁下太常,令更詳議,令集賢學士陸善經等更加詳核,善經亦以其議為允。 於是太常卿韋縚奏曰:「禮有禘祫,俱稱殷祭,二法更用,鱗次相承。 或云五歲再殷,一禘一祫。 或云三年一祫,五年一禘。 法天象閏,大趣皆同。 皆以太廟禘祫,計年有差,考于經傳,微有所乖。 頃在四月,已行禘享,今指孟冬,又申祫儀,合食禮頻,恐違先典。 伏以陛下能事畢舉,舊物咸甄,宗祏祗慎之時,經訓申明之日。 臣等忝在持禮,職司討論,輒據舊文,定其倫序。 請以今年夏禘,便為殷祭之源,自此之後,禘、祫相代,五年再殷,周而復始。 其今年冬祫,准禮合停,望令所司但行時享,即嚴禋不黷,庶合舊儀。 」制從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
舊儀,閏六月六日敕文:「」
(No translation available)
22
九月四日,太常博士陳京上疏言:
(No translation available)
23
敕下尚書省百僚集議。 禮儀使太子少師顏真卿議曰:「議者或云獻祖、懿祖親遠廟遷,不當祫享,宜永閟西夾室。 又議者云二祖宜同祫享,于太祖並昭穆,而空太祖東向之位。 又議者云,二祖若同袷享,即太祖之位永不得正,宜奉遷二祖神主祔藏于德明皇帝廟。 臣伏以三議俱未為允。 且禮經殘缺,既無明據,儒者能方義類,斟酌其中,則可舉而行之,蓋協於正也。 伏惟太祖景皇帝以受命始封之功,處百代不遷之廟,配天崇享,是極尊嚴。 且至禘祫之時,暫居昭穆之位,屈己申孝,敬奉祖宗,緣齒族之禮,廣尊先之道,此實太祖明神烝烝之本意,亦所以化被天下,率循孝悌也。 請依晉蔡謨等議,至十月祫享之日奉獻祖神主居東向之位,自懿祖、太祖洎諸祖宗,遵左昭右穆之列。 此有彰國家重本尚順之明義,足為萬代不易之令典也。 又議者請奉二祖神主于德明皇帝廟,行祫祭之禮。 夫祫,合也。 故《公羊傳》云:『大事者何? 祫也。 』若祫祭不陳於太廟而享於德明廟,是乃分食也,豈謂合食乎? 名實相乖,深失禮意,固不可行也。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
十一月二十八日,太常卿裴郁奏曰:「禘、祫之禮,殷、周以遷廟皆出太祖之後,故得合食有序,尊卑不差。 及漢高受命,無始封祖,以高皇帝為太祖。 太上皇,高帝之父,立廟享祀,不在昭穆合食之列,為尊于太祖故也。 魏武創業,文帝受命,亦即以武帝為太祖。 其高皇、太皇、處士君等,並為屬尊,不在昭穆合食之列。 晉宣創業,武帝受命,亦即以宣帝為太祖。 其征西、潁川等四府君,亦為屬尊,不在昭穆合食之列。 國家誕受天命,累聖重光。 景皇帝始封唐公,實為太祖。 中間世數既近,於三昭三穆之內,故皇家太廟,惟有六室。 其弘農府君、宣、光二祖,尊于太祖,親盡則遷,不在昭穆之數。 著在禮志,可舉而行。 開元中,加置九廟,獻、懿二祖皆在昭穆,是以太祖景皇帝未得居東向之尊。 今二祖已祧,九室惟序,則太祖之位又安可不正? 伏乙太祖上配天地,百代不遷,而居昭穆,獻、懿二祖,親盡廟遷,而居東向,徵諸故實,實所未安。 請下百僚僉議。 」敕旨依。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
八年正月二十三日,太子左庶子李嶸等七人議曰:
(No translation available)
26
吏部郎中柳冕等十二人議曰:
(No translation available)
27
工部郎中張薦等議曰:
(No translation available)
28
司勳員外郎裴樞議曰:
(No translation available)
29
考功員外郎陳京議曰:
(No translation available)
30
京兆少尹韋武議曰:
(No translation available)
31
同官縣尉仲子陵議曰:
(No translation available)
32
其月二十七日,吏部郎中柳冕上《禘祫義證》,凡一十四道,以備顧問,並議奏聞。 至三月十二日,祠部奏郁等議狀。
(No translation available) (No translation available)
33
至十一年七月十二日,敕:「」其月二十六日,左司郎中陸淳奏曰:「臣尋七年百僚所議,雖有一十六狀,總其歸趣,三端而已。 于頎等一十四狀,並云復太祖之位。 張薦狀則云並列昭穆,而虛東饗之位。 韋武狀同云當祫之歲,獻祖居於東向,行禘之禮,太祖復筵于西。 謹按禮經及先儒之說,復太祖之位,位既正也,義在不疑。 太祖之位既正,懿、獻二主,當有所歸。 詳考十四狀,其意有四:一曰藏諸夾室,二曰置之別廟,三曰遷於園寢,四曰祔於興聖。 藏諸夾室,是無饗獻之期,異乎周人藏於二祧之義,禮不可行也。 置之別廟,始于魏明之說,實非《禮經》之文。 晉,雖立此義,已後亦無行者。 遷於園寢,是亂宗廟之儀,既無所憑,殊乖經意,不足徵也。 惟有祔於興聖之廟,禘祫之歲乃一祭之,庶乎亡於禮者之禮,而得變之正也。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
十九年三月,給事中陳京奏:「禘是大合祖宗之祭,必尊太祖之位,以正昭穆。 今年遇禘,伏恐須定向來所議之禮。 」敕曰:「」時左僕射姚南仲等獻議狀五十七封,詔付都省再集百僚議定聞奏。 戶部尚書王紹等五十五人奏議:「請奉遷獻祖、懿祖神主祔德明、興聖廟,請別增兩室奉安神主。 緣二十四日禘祭,修廟未成,請於德明、興聖廟垣內權設幕屋為二室,暫安神主。 候增修廟室成,准禮遷祔神主入新廟。 每至禘祫年,各於本室行饗禮。 」從之。 是月十五日,遷獻祖、懿祖神主權祔德明、興聖廟之幕殿。 二十四日,饗太廟。 自此景皇帝始居東向之尊,元皇帝已下依左昭右穆之列矣。 二祖新廟成,敕曰:「」又詔曰:「」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
十月,太常禮院奏:「禘祫祝文稱號,穆宗皇帝、宣懿皇后韋氏、敬宗皇帝、文宗皇帝、武宗皇帝,緣從前序親親,以穆宗皇帝室稱為皇兄,未合禮文。 得修撰官朱儔等狀稱:『禮敘尊尊,不敘親親。 陛下于穆宗、敬宗、武宗三室祝文,恐須但稱嗣皇帝臣某昭告于某宗。 』臣等同考禮經,於義為允。 」從之。 ,祫祭太廟。 近例,祫祭及親拜郊,皆令中使一人引伐國寶至壇所,所以昭示武功。 至是上以伐國大事,中使引之非宜,乃令禮官一人,就內庫監領至太廟焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
舊儀,高祖之廟,則開府儀同三司淮安王神通、禮部尚書河間王孝恭、陝東道大行台右僕射鄖國公殷開山、吏部尚書渝國公劉政會配饗。 太宗之廟,則司空梁國公房玄齡、尚書右僕射萊國公杜如晦、尚書左僕射申國公高士廉配饗。 高宗之廟,則司空英國公李勣、尚書左僕射北平縣公張行成、中書令高唐縣公馬周配饗。 中宗之廟,則侍中平陽郡王敬暉、侍中扶陽郡王桓彥范、中書令南陽郡王袁恕己配享。 睿宗之廟,則太子太傅許國公蘇瑰、尚書左丞相徐國公劉幽求配饗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
正月,詔:京城章懷、節湣、惠莊、惠文、惠宣太子,與隱太子、懿德太子同為一廟,呼為七太子廟,以便於祀享。 太廟配饗功臣,高祖室加裴寂、劉文靜,太宗室加長孫無忌、李靖、杜如晦,高宗室加褚遂良、高季輔、劉仁軌,中宗室加狄仁傑、魏元忠、王同皎等十一人。 大祭祀,騂犢減數。 十載,太廟置內官。 十一載閏三月,制:「」其後又有玄宗子靜德太子廟,肅宗子恭懿太子廟。 孝敬廟在東京太廟院內,貞順皇后、讓皇帝廟在京中。 餘皆四時致祭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)