1
=郭子儀=郭子儀,華州鄭縣人。 父敬之,歷綏、渭、桂、壽、泗五州刺史,以子儀貴,贈太保,追封祁國公。 子儀長六尺餘,體貌秀傑,始以武舉高等補左衛長史,累歷諸軍使。 天寶八載,於木剌山置橫塞軍及安北都護府,命子儀領其使,拜左衛大將軍。 十三載,移橫塞軍及安北都護府於永清柵北築城,仍改橫塞為天德軍,子儀為之使,兼九原太守、朔方節度右兵馬使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
十四載,安祿山反。 十一月,以子儀為衛尉卿,兼靈武郡太守,充朔方節度使,詔子儀以本軍東討。 遂舉兵出單於府,收靜邊軍,斬賊將周萬頃,傳首闕下。 祿山遣大同軍使高秀巖寇河曲,子儀擊敗之,進收雲中馬邑,開東陘,以功加御史大夫。 十五載正月,賊將蔡希德陷常山郡,執顏杲卿,河北郡縣皆為賊守。 二月,子儀與河東節度使李光弼率師下井陘,拔常山郡,破賊於九門,南攻趙郡,生擒賊四千,皆舍之,斬偽太守郭獻璆,獲兵仗數萬。 師還常山,賊將史思明以數萬人踵其後,我行亦行,我止亦止。 子儀選驍騎五百更挑之,三日至行唐,賊疲乃退,我軍乘之,又敗於沙河。 祿山聞思明敗,乃以精兵益之。 我軍至恆陽,賊亦隨至。 子儀堅壁自固,賊來則守,賊去則追,晝揚其兵,夕襲其幕,賊人不及息。 數日,光弼議曰:「賊怠矣,可以戰。 」六月,子儀、光弼率僕固懷恩、渾釋之、陳回光等陣於嘉山,賊將史思明、蔡希德、尹子奇等亦結陣而至,一戰敗之,斬馘四萬級,生擒五千人,獲馬五千匹,思明露髪跣足奔於博陵。 於是河北十餘郡皆斬賊守者以迎王師。 子儀將北圖范陽,軍聲大振。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
是月,哥舒翰為賊所敗,潼關不守,玄宗幸蜀,肅宗幸靈武,子儀副使杜鴻漸為朔方留後,奏迎車駕。 七月,肅宗即位,以賊據兩京,方謀收復,詔子儀班師。 八月,子儀與李光弼率步騎五萬至自河北。 時朝廷初立,兵眾寡弱,雖得牧馬,軍容缺然。 及子儀、光弼全師赴行在,軍聲遂振,興復之勢,民有望焉。 詔以子儀為兵部尚書、同中書門下平章事,依前靈州大都督府長史、朔方軍節度使。 肅宗大閱六軍,南趨關輔,至彭原郡,宰相房琯請兵萬人,自為統帥以討賊,帝素重琯,許之。 兵及陳濤,為賊所敗,喪師殆盡。 方事討除,而軍半殪,唯倚朔方軍為根本。 十一月,賊將阿史那從禮以同羅、僕骨五千騎出塞,誘河曲九府、六胡州部落數萬,欲迫行在。 子儀與回紇首領葛邏支往擊敗之,斬獲數萬,河曲平定。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
賊將崔乾祐守潼關。 二年三月,子儀大破賊於潼關,崔乾祐退保蒲津。 時永樂尉趙復、河東司戶韓旻、司士徐炅、宗子李藏鋒等,陷賊在蒲州,四人密謀俟王師至,則為內應。 及子儀攻蒲州,趙復等斬賊守陴者,開門納子儀。 乾祐與麾下數千人北走安邑,安邑百姓偽降,乾祐兵入將半,下懸門擊之,乾祐未入,遂得脫身東走。 子儀遂收陜郡永豐倉。 自是潼、陜之間無復寇鈔。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
是月,安祿山死,朝廷欲圖大舉,詔子儀還鳳翔。 四月,進位司空,充關內、河東副元帥。 五月,詔子儀帥師趨京城。 師於潏水之西,與賊將安太清、安守忠戰,王師不利,其眾大潰,盡委兵仗於清渠之上。 子儀收合餘眾,保武功,詣闕請罪,乞降官資,乃降為左僕射,餘如故。 九月,從元帥廣平王率蕃漢之師十五萬進收長安。 回紇遣葉護太子領四千騎助國討賊,子儀與葉護宴狎修好,相與誓平國難,相得甚好。 子儀奉元帥為中軍,與賊將安守忠、李歸仁戰於京西香積寺之北,王師結陣橫亙三十里,賊眾十萬陳於北。 歸仁先薄我軍,我軍亂,李嗣業奮命馳突,擒賊十餘騎乃定。 回紇以奇兵出賊陣之後夾攻之,賊軍大潰,自午至酉,斬首六萬級。 賊將張通儒守長安,聞歸仁等敗,是夜奔陜郡。 翌日,廣平王入京師,老幼百萬,夾道歡叫,涕泣而言曰:「不圖今日復見官軍。 」廣平王休士三日,率師東趨。 肅宗在鳳翔聞捷,群臣稱賀,帝以宗廟被焚,悲咽不自勝,臣僚無不感泣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
十月,安慶緒遣嚴莊悉其眾十萬來赴陜州,與張通儒同抗官軍。 賊聞官軍至,悉其眾屯於陜西,負山為陣。 子儀以大軍擊其前,回紇登山乘其背,遇賊潛師於山中,與鬥過期,大軍稍卻。 賊分兵三千人,絕我歸路,眾心大搖,子儀麾回紇令進,盡殺之。 師馳至其後,於黃埃中發十餘箭,賊驚顧曰:「回紇來! 」即時大敗,僵屍遍山澤。 嚴莊、張通儒走歸洛陽,遂與安慶緒渡河保相州。 子儀奉廣平王入東都,陳兵於天津橋南,士庶歡呼於路。 偽侍中陳希烈、偽中書令張垍等三百餘人素服請罪,王慰撫遣之。 是時,河東、河西、河南賊所盜郡邑皆平,以功加司徒,封代國公,食邑千戶。 尋入朝,天子遣兵仗戎容迎於灞上,肅宗勞之曰:「雖吾之家國,實由卿再造。 」子儀頓首感謝。 十二月,還東都,命子儀經營北討。 乾元元年七月,破賊河上,擒偽將安守忠以獻,遂朝京師,敕百僚班迎於長樂驛,帝御望春樓待之,進位中書令。 九月,奉詔大舉,子儀與河東節度使李光弼、關內節度使王思禮、北庭行營節度李嗣業、襄鄧節度使魯炅、荊南節度季廣琛、河南節度使崔光遠、滑濮節度許叔冀、平盧兵馬使董秦等九節度之師討安慶緒。 帝以子儀、光弼俱是元勛,難相統屬,故不立元帥。 唯以中官魚朝恩為觀軍容宣慰使。 十月,子儀自杏園渡河,圍衛州。 安慶緒與其驍將安雄俊、崔乾祐、薛嵩、田承嗣悉其眾來援,分為三軍。 子儀陣以待之,預選射者三千人伏於壁內,誡之曰:「俟吾小卻,賊必爭進,則登城鼓噪,弓弩齊發以迫之。 」既戰,子儀偽遁,賊果乘之,及壘門,遽聞鼓噪,俄而弓弩齊發,矢註如雨,賊徒震駭,子儀整眾追之,賊眾大敗。 是役也,獲偽鄭王安慶和以獻,遂收衛州。 進軍趨鄴,與賊再戰於愁思岡,賊軍又敗,乃連營圍之。 慶緒遣薛嵩以所乘馬十匹求救於史思明,且言禪代。 十二月,思明遣將李歸仁率眾赴之,營於滏陽。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
二年正月,史思明自率范陽精卒復陷魏州,乃偽稱燕王。 王師雖眾,軍無統帥,進退無所承稟,自冬徂春,竟未破賊,但引漳水以灌其城,城中食盡,易子而食。 二月,思明率眾自魏州來。 李光弼、王思禮、許叔冀、魯炅前軍遇賊於鄴南,與之接戰,夷傷相半,魯炅中流矢。 子儀為後陣,未及合戰,大風遽起,吹沙拔木,天地晦暝,跬步不辯物色。 我師潰而南,賊軍潰而北,委棄兵仗輜重,累積於路。 諸軍各還本鎮。 子儀以朔方軍保河陽,斷浮橋,有詔令留守東都。 三月,以子儀為東都畿、山南東道、河南諸道行營元帥。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
中官魚朝恩素害子儀之功,因其不振,媒孽之,尋召還京師。 天子以趙王系為天下兵馬元帥,李光弼副之,委以陜東軍事,代子儀之任。 子儀雖失兵柄,乃思王室,以禍難未平,不遑寢息。 俄而史思明再陷河洛,朝廷旰食,復慮蕃寇逼迫京畿,三年正月,授子儀邠寧、鄜坊兩鎮節度使,仍留京師。 言事者以子儀有社稷大功,今殘孽未除,不宜置之散地,肅宗深然之。 上元元年九月,以子儀為諸道兵馬都統,管崇嗣副之,令率英武、威遠等禁軍及河西、河東諸鎮之師,取邠寧、朔方、大同、橫野,徑抵范陽。 詔下旬日,復為朝恩所間,事竟不行。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
二月,李光弼兵敗於邙山,河陽失守,魚朝恩退保陜州。 三年二月,河中軍亂,殺其帥李國貞。 時太原節度鄧景山亦為部下所殺,恐其合從連賊,朝廷憂之。 後輩帥臣未能彈壓,勢不獲已,遂用子儀為朔方、河中、北庭、潞、儀、澤、沁等州節度行營兼興平、定國副元帥,充本管觀察處置使,進封汾陽郡王,出鎮絳州。 三月,子儀辭赴鎮,肅宗不豫,群臣莫有見者。 子儀請曰:「老臣受命,將死於外,不見陛下,目不瞑矣。 」帝乃引至臥內,謂子儀曰:「河東之事,一以委卿。 」子儀嗚咽流涕。 賜禦馬、銀器、雜彩,別賜絹四萬疋、布五萬端以賞軍。 子儀至絳,擒其殺國貞賊首王元振數十人誅之。 太原辛雲京聞子儀誅元振,亦誅害景山者,由是河東諸鎮率皆奉法。 四月,代宗即位,內官程元振用事,自矜定策之功,忌嫉宿將,以子儀功高難制,巧行離間,請罷副元帥,加實封七百戶,充肅宗山陵使。 子儀既謝恩,上表進肅宗所賜前後詔敕,因自陳訴曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
詔答曰:「」代宗以子儀頃同患難,收復兩京,禮之逾厚。 時史朝義尚據洛陽,元帥雍王率師進討,代宗欲以子儀副之,而魚朝恩、程元振亂政,殺裴茂、來瑱,子儀既為所間,其事遂寢,乃留京師。
(No translation available) (No translation available)
11
俄而梁崇義據襄陽叛,僕固懷恩阻兵於汾州,引回紇、吐蕃之眾入寇河西。 明年十月,吐蕃陷涇州,虜刺史高暉,暉遂與蕃軍為鄉導,引賊深入京畿,掠奉天、武功,濟渭而南,緣山而東。 渭北行營兵馬使呂日將逆戰於盩厔,自辰至酉,殺蕃軍數千,然其徒多殞。 賊將逼京師,君上計無所出,遽詔子儀為關內副元帥,出鎮咸陽。 子儀自相州不利,李光弼代掌兵柄,及征還朝廷,部曲散去。 及是承詔,部下唯二十騎,強取民家畜產以助軍。 至咸陽,蕃軍已過渭水。 其日,天子避狄幸陜州。 子儀聞上避狄,雪涕還京,至則車駕已發。 射生將王獻忠從駕,沿路遂以四百騎叛,仍逼豐王已下十王欲投於賊。 子儀入開遠門,遇之,詰豐王等所向,遂護送行在。 子儀以三千騎傍南山,至商州,得武關防兵及六軍散卒四千人,招輯亡逸,其軍漸振。 蕃犯京城,得故邠王守禮子廣武王承宏,立帝號,假署百官。 子儀遣六軍兵馬使張知節、烏崇福、羽林軍使長孫全緒等將兵萬人為前鋒,營於韓公堆,盛張旗幟,鼓鞞震山谷。 全緒遣禁軍舊將王甫入長安,陰結少年豪俠以為內應,一日,齊擊鼓於朱雀街,蕃軍惶駭而去。 大將李忠義先屯兵苑中,渭北節度使王仲升守朝堂。 子儀以大軍續進,至浐西。 射生將王撫自署為京兆尹,聚兵二千人,擾亂京城,子儀召撫殺之。 詔子儀權京城留守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
自西蕃入寇,車駕東幸,天下皆咎程元振,諫官屢論之。 元振懼,又以子儀復立功,不欲天子還京,勸帝且都洛陽以避蕃冠,代宗然之,下詔有日。 子儀聞之,因兵部侍郎張重光宣慰回,附章論奏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
代宗省表,垂泣謂左右曰:「子儀用心,真社稷臣也。 可亟還京師。 」十一月,車駕自陜還宮,子儀伏地請罪,帝駐車勞之曰:「朕用卿不早,故及於此。 」乃賜鐵券,圖形淩煙閣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
是時,河北副元帥僕固懷恩方頓軍汾州,掠并、汾諸縣以為己邑。 乃以子儀兼關內河東副元帥、河中節度觀察使,出鎮河中。 蕃戎既退,僕固懷恩部下離散。 是月,懷恩子瑒主兵榆次,為帳下將張惟嶽所殺,傳首京師。 惟嶽以瑒之眾歸於子儀,懷恩懼,棄其母而走靈州。 明年九月,以子儀守太尉,充北道邠寧、涇原、河西已東通和蕃及朔方招撫觀察使,其關內河東副元帥、中書令如故。 子儀以懷恩未誅,不宜讓使,堅辭太尉,曰:「太尉職雄任重,竊憂非據,輒敢上聞。 伏奉詔書,未允誠懇。 臣疇昔之分,早知止足,今茲累請,竊懼滿盈。 義實由衷,事非矯飾,志之所至,敢不盡言。 自兵亂已來,紀綱浸壞,時多躁競,俗少廉隅。 德薄而位尊,功微而賞厚,實繁有眾,不可殫論。 臣每見之,深以為念。 昔范宣子讓,其下皆讓,欒騕為汰,不敢違也。 臣誠薄劣,竊慕古人,務欲以身率先,大變浮俗,是用勤勤懇懇,願罷此官,庶禮讓興行,由臣而致也。 臣位為上相,爵為真王,參啟沃之謀,受腹心之寄,恩榮已極,功業已成,尋合乞骸,保全餘齒。 但以冠仇在近,家國未安,臣子之心,不敢寧處。 茍西戎即敘,懷恩就擒,疇昔官爵,誓無所受,必當追蹤范蠡,繼跡留侯。 臣之鄙懷,切在於此。 」優詔不許。 子儀見上,感泣懇讓,乃止。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
十月,僕固懷恩引吐蕃、回紇、党項數十萬南下,京師大恐,子儀出鎮奉天。 帝召子儀問禦戎之計,子儀曰:「以臣所見,懷恩無能為也。 」帝問其故,對曰:「懷恩雖稱驍勇,素失士心,今所以能為亂者,引思歸之人耳。 懷恩本臣偏將,其下皆臣之部曲,臣恩信嘗及之,今臣為大將,必不忍以鋒刃相向,以此知其無能為也。 」虜寇邠州,子儀在涇陽,子儀令長男朔方兵馬使曜率師援之,與邠寧節度使白孝德閉城拒守。 懷恩前鋒至奉天,近城挑戰,諸將請擊之,子儀止之曰:「夫客兵深入,利在速戰,不可爭鋒。 彼皆吾之部曲,緩之自當攜貳; 若迫之,是速其戰,戰則勝負未可知。 敢言戰者斬! 」堅壁待之,果不戰而退。 子儀自涇陽入朝,帝御安福門待之,命子儀樓上行朝見之禮,宴賜隆厚。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
十一月,以子儀為尚書令,上表懇辭曰:「臣以薄劣,素乏行能,逢時擾攘,猥蒙驅策,內參朝政,外總兵權。 上不能翼戴三光,下不能糾逖群慝,功微賞厚,任重恩深,覆餗之憂,實盈寤寐。 臣昨所以固辭太尉,乞保餘年,殊私曲臨,遂見矜許。 竊謂陛下已知其願,深察其心,豈意未歷旬時,復延寵命。 以臣褊淺,又寡智謀,安可謬職南宮,當茲大任? 況太宗昔居籓邸,嘗踐此官,累聖相承,曠而不置。 皇太子為雍王之日,陛下以其總兵薄伐,平定關東,飲至策勛,再有斯授。 豈臣末職,敢亂大倫? 德薄位尊,難逃天子之責; 負乘致冠,復速神明之誅。 伏乞天慈,俯停新命。 」答詔不允。 翌日,敕所司令子儀於尚書省視事。 詔宰相百僚送上,遣射生五百騎執戟翼從,自朝堂至省,賜教坊樂。 子儀不受,復上表曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
手詔答曰:「」遣內侍魚朝恩傳詔,賜美人盧氏等六人、從者八人,並車服、帷帳、床蓐、珍玩之具。
(No translation available)
18
時蕃虜屢寇京畿,倚蒲、陜為內地,常以重兵鎮之。 永泰元年五月,以子儀都統河南道節度行營,出鎮河中。 八月,僕固懷恩誘吐蕃、回紇、党項、羌、渾、奴剌,山賊任敷、鄭庭、郝德、劉開元等三十餘萬南下,先發數萬人掠同州,期自華陰趨藍田,以扼南路,懷恩率重兵繼其後。 回紇、吐蕃自涇、邠、鳳翔數道寇京畿,掠奉天、醴泉。 京師震恐,天子下詔親征,命李忠臣屯東渭橋,李光進屯雲陽,馬璘、郝廷玉屯便橋,駱奉先、李日越屯盩啡,李抱玉屯鳳翔。 周智光屯同州,杜冕屯坊州,天子以禁軍屯苑內。 京城壯丁,並令團結。 城二門塞其一。 魚朝恩括士庶私馬,重兵捉城門,市民由竇穴而遁去,人情危迫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
是時,急召子儀自河中至,屯於涇陽,而虜騎已合。 子儀一軍萬餘人,而雜虜圍之數重。 子儀使李國臣、高升拒其東,魏楚玉當其南,陳回光當其西,朱元琮當其北。 子儀率甲騎二千出沒於左右前後,虜見而問:「此誰也? 」報曰:「郭令公也。 」回紇曰:「令公存乎? 僕固懷恩言天可汗已棄四海,令公亦謝世,中國無主,故從其來。 今令公存,天可汗存乎? 」報之曰:「皇帝萬歲無疆。 」回紇皆曰:「懷恩欺我。 」子儀又使諭之曰:「公等頃年遠涉萬里,翦除兇逆,恢復二京。 是時子儀與公等周旋艱難,何日忘之。 今忽棄舊好,助一叛臣,何其愚也! 且懷恩背主棄親,於公等何有? 」回紇曰:「謂令公亡矣,不然,何以至此。 令公誠存,安得而見之? 」子儀將出,諸將諫曰:「戎狄之心,不可信也,請無往。 」子儀曰:「虜有數十倍之眾,今力固不敵,且至誠感神,況虜輩乎! 」諸將曰:「請選鐵騎五百衛從。 」子儀曰:「適足以為害也。 」乃傳呼曰:「令公來! 」虜初疑,持滿註矢以待之。 子儀以數十騎徐出,免胄而勞之曰:「安乎? 久同忠義,何至於是? 」回紇皆舍兵下馬齊拜曰:「果吾父也。 」子儀召其首領,各飲之酒,與之羅錦,歡言如初。 子儀說回紇曰:「吐蕃本吾舅甥之國,無負而至,是無親也。 若倒戈乘之,如拾地芥耳。 其羊馬滿野,長數百里,是謂天賜,不可失也。 今能逐戎以利舉,與我繼好而凱旋,不亦善乎! 」會懷恩暴死於鳴沙,群虜無所統攝,遂許諾,乃遣首領石野那等入朝。 子儀遣朔方兵馬使白元光與回紇會軍。 吐蕃知其謀,是夜奔退。 回紇與元光追之,子儀大軍繼其後,大破吐蕃十餘萬於靈武臺西原,斬首五萬,生擒萬人,收其所掠士女四千人,獲牛羊駝馬,三百里內不絕。 子儀自涇陽入朝,加實封二百戶,還鎮河中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
十二月,華州節度使周智光殺監軍張志斌謀叛,帝以同、華路阻,召子儀女婿工部侍郎趙縱受口詔往河中,令子儀起軍討之。 縱請為蠟書,令家僮間道賜子儀。 奉詔大閱軍戎,將發,同華將吏聞軍起,乃斬智光父子,傳首京師。 二年二月,子儀入朝,宰相元載、王縉、僕射裴冕、京兆尹黎幹、內侍魚朝恩共出錢三十萬,置宴於子儀第,恩出羅錦二百匹,為子儀纏頭之費,極歡而罷。 九月,吐蕃寇涇州,詔子儀以步騎三萬自河中移屯涇陽。 十月,蕃軍退至靈州,邀擊敗之,斬馘二萬。 十二月,盜發子儀父墓,捕盜未獲。 人以魚朝恩素惡子儀,疑其使之。 子儀心知其故,及自涇陽將入,議者慮其構變,公卿憂之。 及子儀入見,帝言之,子儀號泣奏曰:「臣久主兵,不能禁暴,軍士殘人之墓,固亦多矣。 此臣不忠不孝,上獲天譴,非人患也。 」朝廷乃安。 三年三月,還河中。 八月,吐蕃寇靈武。 九月,詔子儀率師五萬自河中移鎮奉天。 是月,白元光大破吐蕃靈武。 十月,子儀入朝,還鎮河中。 時議以西蕃侵寇,京師不安,馬璘雖在邠州,力不能拒,乃以子儀兼邠寧慶節度,自河中移鎮邠州,徙馬璘為涇原節度使。 八年十月,吐蕃寇涇州,子儀遣先鋒兵馬使渾瑊逆戰於宜祿,不利。 會馬璘設伏於潘源,與瑊合擊,大破蕃軍,俘斬數萬計。 回紇赤心賣馬一萬匹,有司以國計不充,請市千匹。 子儀以回紇前後立功,不宜阻意,請自納一年奉物,充回紇馬價,雖詔旨不允,內外稱之。 九年,入朝,代宗召對延英。 語及西蕃棄斥,苦戰不暇,言發涕零。 既退,復上封論備吐蕃利害,曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
詔曰:「」
(No translation available)
22
德宗即位,詔還朝,攝冢宰,充山陵使,賜號「尚父」,進位太尉、中書令,增實封通計二千戶,給一千五百人糧,二百匹馬草料,所領諸使副元帥並罷。 諸子弟女婿拜官者十餘人。 夏,子儀病甚,德宗令舒王誼傳詔省問。 及門,郭氏子弟迎拜於外,王不答拜; 子儀臥不能興,以手叩頭謝恩而已。 六月十四日薨,時年八十五,德宗聞之震悼,廢朝五日,詔曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
頃以春秋既高,疆埸多事,罷彼旌鉞,寵在臺衡。 以公柱石四朝,籓翰萬里,忠貞懸於日月,寵遇冠於人臣,尊其元老,加以崇號,期壽考之永,養勛賢之德。 膏肓生疾,藥石靡攻,人之云亡,梁木斯壞。 雖賻禮加等,輟朝增日,悼之流涕,曷可弭忘! 更議追崇,名位斯極,而尊為尚父,官協太師,雖爵秩則同,而體望尤重。 斂以袞冕,旌我元臣。 聖祖園陵,所宜陪葬,式墓表文終之德,象山追去病之勛。 千載如存,九原可作,冊命之禮,有司備焉。 可贈太師,陪葬建陵。 仍令所司備禮冊命,賻絹三千匹、布三千端、米麥三千石。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
舊令一品墳高丈八,而詔特加十尺。 群臣以次赴宅吊哭。 兇喪所須,並令官給。 及葬,上御安福門臨哭送之,百僚陪位隕泣,賜謚曰忠武,配饗代宗廟庭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
子曜、旰、晞、昢、晤、曖、曙、映等八人,婿七人,皆朝廷重官。 諸孫數十人,每群孫問安,不盡辨,頷之而已。 參佐官吏六十餘人,後位至將相,升朝秩貴位,勒其姓名於石,今在河中府。 人士榮之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
史臣裴垍曰:汾陽事上誠藎,臨下寬厚,每降城下邑,所至之處,必得士心。 前後遭罹幸臣程元振、魚朝恩譖毀百端,時方握強兵,或方臨戎敵,詔命徵之,未嘗不即日應召,故讒謗不能行。 代宗幸陜時,令以數十騎覘賊,及在涇陽,又陷於胡虜重圍之中,皆以身許國,未嘗以危亡易慮,亦遇天幸,竟免患難。 田承嗣方跋扈魏州,傲狠無禮,子儀嘗遣使至,承嗣西望拜之,指其膝謂使者曰:「茲膝不屈於人若干歲矣,今為公拜。 」李靈曜據汴州,公私財賦一皆遏絕,獨子儀封幣經其境,莫敢留之,必持兵衛送。 其為豺虎所服如此。 麾下老將若李懷光輩數十人,皆王侯重貴,子儀頤指進退,如僕隸焉。 幕府之盛,近代無比。 始與李光弼齊名,雖威略不逮,而寬厚得人過之。 歲入官俸二十四萬貫,私利不在焉。 其宅在親仁里,居其里四分之一,中通永巷,家人三千,相出入者不知其居。 前後賜良田美器,名園甲館,聲色珍玩,堆積羨溢,不可勝紀。 代宗不名,呼為大臣。 天下以其身為安危者殆二十年。 校中書令考二十有四。 權傾天下而朝不忌,功蓋一代而主不疑,侈窮人欲而君子不之罪。 富貴壽考,繁衍安泰,哀榮終始,人道之盛,此無缺焉。 唯以讒怒,誣奏判官戶部郎中張譚杖殺之,物議為薄。 子曜曜,子儀長子。 性孝友廉謹。 子儀薨,出征於外,留曜治家,少長千人,皆得其所。 諸弟爭飾池館,盛其車服,曜以儉樸自處。 累遷至太子賓客。 建中初,子儀罷兵柄,乃遍加諸子官,以曜為太子少保。 子儀曜遵遺命,四朝所賜名馬珍玩,悉皆上獻,德宗復賜之,曜乃散諸昆弟。 子儀薨後,楊炎、盧杞相次秉政,奸諂用事,尤忌勛族。 子儀之婿太僕卿趙縱、少府少監李洞清、光祿卿王宰,皆以有人告訐細過,相次貶黜。 曜家大恐,賴宰相張鎰力為庇護。 奸人幸其危懼,多論奪田宅奴婢,曜不敢訴。 德宗微知之,詔曰:「」詔下方已。 曜居喪得禮,若儒家子,服未闋寢疾,或勸其茹蔥薤,曜竟不屬口。 三月卒,贈太子太傅。 子晞晞,子儀第三子。 少善騎射,常從父征伐。 初以戰功授左贊善大夫,從廣平王收復兩京,晞力戰於香積寺、陜西,皆出奇兵克捷,以功加銀青光祿大夫、鴻臚卿。 後河中軍亂,殺節度使李國貞、荔非元禮於絳,詔以子儀為河東關內副元帥,鎮絳州,時四方擾叛,多逐戎帥,子儀至絳,誅其元惡,其黨頗不自安,欲謀翻變。 晞知其謀,選親兵四千,伏甲以防之,常持弓警夜,不寐者凡七十日,叛將竟不敢發,以功拜殿中監。 廣德二年,僕固懷恩誘吐蕃、回紇入寇。 加晞御史中丞,領朔方軍以援邠州,與馬璘合勢,大破蕃軍。 其年冬,懷恩誘虜再寇邠州,陣於涇北,子儀令晞率步卒五千、騎軍五百,出西南掩擊之。 晞以兵寡不敵,持而不戰,及至晡晚,乘其半濟而擊之,大破獯虜,斬首五千級。 是時連戰皆捷,詔加御史大夫,子儀固讓不受。 ,檢校左散騎常侍。 ,加開府儀同三司。 十二年,丁母憂; 服除,加檢校工部尚書,判秘書省事。 ,丁父喪,持服京城。 朱泚構逆,遣人就第問訊,欲令掌兵,晞佯瘖,噤口不言,泚以兵脅之,晞終不語,賊知其不可用,乃止。 晞潛奔奉天,僅而獲免。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
初,晞兄曜襲父代國公,實封二千戶,及曜卒,詔曰:「」尋又詔尚父子儀男晞、曖、映、曙四人所襲實封,各減五十戶,以賜郭曜男鉾、郭晤男鐇,各襲一百戶。
(No translation available)
28
晞至行在,復檢校工部尚書、太子詹事; 從駕還京,改太子賓客。 晞子鋼為朔方節度使杜希全賓佐,希全以鋼攝豐州刺史。 晞以鋼幼弱,恐不任邊職,貞元七年,晞上章請罷鋼官。 德宗遣中使召之,鋼疑以他事見攝,乃單騎走入吐蕃。 蕃將見鋼獨叛,不納,置之筏上,流入黃河令歸,杜希全得之,送赴京師,賜鋼自盡,晞亦坐子免官。 明年,復授太子賓客。 卒,贈兵部尚書。 晞次子鈞。 鈞子承嘏別有傳。 子曖曖,子儀第六子。 年十餘歲,尚代宗第四女升平公主,時升平年亦與暖相類。 大歷中,恩寵冠於戚里,歲時錫賚珍玩,不可勝紀。 ,有詔毀除白渠水支流碾硙,以妨民溉田。 升平有脂粉硙兩輪,郭子儀私硙兩輪,所司未敢毀徹。 公主見代宗訴之,帝謂公主曰:「吾行此詔,蓋為蒼生,爾豈不識我意耶? 可為眾率先。 」公主即日命毀。 由是勢門碾硙八十餘所,皆毀之。 曖檢校左散騎常侍。 建中末,公主坐事,留之禁中,曖亦不令出入。 既而朱泚之亂,不知車駕幸奉天,為賊所逼,欲授偽官,曖辭以居喪被疾。 既而與兄晞、弟曙及升平公主皆奔奉天,德宗喜,並釋前咎,待之如初,復銀青光祿大夫、檢校左散騎常侍。 從駕至山南,改太常卿同正員。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
貞元中,帝為皇孫廣陵郡王納曖女為妃。 曖,七月卒,贈尚書左僕射。 升平公主,十月薨,贈虢國大長公主,謚曰懿。 廣陵王即位,為憲宗皇帝,妃生穆宗皇帝。 ,穆宗即位,尊郭妃為皇太后,詔曰:「」曖子釗、鏦、銛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
曙,代宗朝累歷司農卿,居父憂。 建中三年冬,舒王誼為淮西、山南諸大元帥,以曙檢校左庶子,為元帥府都押牙。 京城亂,從幸山南,轉太府卿。 隨駕還京,拜左金吾衛大將軍。 貞元末卒。 曖子釗釗,偉姿儀,身長七尺,方口豐下,沈默寡言。 母升平長公主。 代宗朝,釗為外孫,恩寵逾等,起家為太常寺奉禮郎。 德宗朝,累官至太子右庶子。 元和初,為左金吾衛大將軍,充左街使。 九年十一月,檢校工部尚書,兼邠州刺史,充邠寧節度使。 數歲,檢校戶部尚書,入為司農卿。 釗,大勛之後,姻聯戚里,而謙和接物,恭慎自持,居家臨民,無驕怠之色,無奢侈之失,士君子重之。 十五年正月,憲宗寢疾彌旬,諸中貴人秉權者欲議廢立,紛紛未定。 穆宗在東宮,心甚憂之,遣人問計於釗,釗曰:「殿下身為皇太子,但旦夕視膳,謹守以俟,又何慮乎! 」迄今稱釗得元舅之體。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
穆宗即位,冊皇太后南內,推崇外氏,以釗兼司農卿。 未幾,檢校戶部尚書,充河陽三城懷節度使。 歲中,換河中尹、河中晉絳慈隰節度使。 釗歷踐籓鎮,以汾陽胄胤,材能選用,不獨憑椒房之勢,所蒞簡約不撓,其俗自理。 敬宗即位,尊郭太后為太皇太后,征釗為兵部尚書,兼檢校尚書左僕射。 明年,出為梓州刺史、劍南東川節度使。 文宗即位,加司空。 冬,南蠻陷巂州,遂寇西川,杜元穎失於控禦,蠻軍陷成都府外城。 朝廷未暇除帥,乃以釗兼領西川節度。 蠻軍已寇樟州,諸道援軍未至,川軍寡弱,不可令戰。 釗致書於蠻首領泬巔,責以侵寇之意,泬巔曰:「杜元穎不守疆埸,屢侵吾圉,以是修報也。 」與釗修好而退。 朝廷嘉之,授成都尹、劍南西川節度使。 與南詔立約,疆陲不擾。 以疾求代。 四年,入為太常卿、檢校司徒。 十二月,在道卒,詔贈司徒。 子仲文、仲辭。 曖子鏦鏦,母升平長公主,大歷、貞元之間,恩禮冠諸主。 順宗在東宮,以女德陽郡主尚鏦,時鏦與公主年未及冠,郡主尤為德宗之所鐘愛,故鏦之貴寵,焜燿一時。 順宗即位,改封德陽為漢陽公主。 鏦累官至衛尉卿、駙馬都尉,改殿中監。 穆宗即位,鏦為叔舅,改右金吾衛大將軍、兼御史大夫,充左街使。 城南有汾陽王別墅,林泉之致,莫之與比,穆宗常遊幸之,置酒極歡而罷,賜钅從甚厚。 俄加檢校工部尚書,兼太子詹事,充閑廄宮苑使。 從容貴位三十餘年,而椒房之寵,國舅之恩,近代已來,無有其比。 而鏦恭遜虔恪,不以富貴驕人,士無賢不肖,接之以禮,由是中外稱之。 十月卒,贈尚書左僕射,仍以其弟銛代鏦為太子詹事,充閑廄宮苑使。 釗子仲文仲文,大和末為殿中少監。 開成初,詔仲文襲父太原郡公,制上,給事中封敕奏曰:「伏準制書,贈司徒郭釗嫡男仲文襲封太原郡公者,臣近訪知郭釗妻沈氏,公主之女,代宗皇帝外孫,有男仲辭,已選尚主。 仲文不合假冒,自稱嫡子。 若仲文承嫡,即沈氏須黜居別室,仲辭不合配尚貴主。 伏以郭仲文,尚父子儀之孫,太皇太后之侄,戚里勛門,無與儔比,婚姻嫡庶,朝野具知,奪宗之配,實玷風教。 且仲文、仲辭既非同出,襲封尚主,不可並行。 伏請付臺勘當。 」詔曰:「」仲文落下,以太皇太后侄,不之罪。 尋以仲辭為銀青光祿大夫、檢校中少監、駙馬都尉,襲封太原郡公,尚饒陽公主。 又仲辭兄詹事府丞仲恭,為銀青光祿大夫,尚金堂公主。 母弟幼明幼明,尚父子儀之母弟也。 性謹願無過,不工武藝,喜賓客飲宴,居家禦眾,皆得其歡心。 以子儀勛業,累歷大卿監,卒,贈太子太傅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
子昕,肅宗末為四鎮留後。 自關、隴陷蕃,為虜所隔,其四鎮、北庭使額,李嗣業、荔非元禮皆遙領之。 昕阻隔十五年,,與伊西北庭節度使李元忠俱遣使於朝,德宗嘉之。 詔曰:「」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
李元忠,本姓曹,名令忠,以功賜姓名。 時昕使自回紇歷諸蕃部,方達於朝。 又有袁光庭者,為伊州刺史,隴右諸郡皆陷,光庭堅守伊州,吐蕃攻之累年,兵盡食竭,光庭先刃其妻子,自焚而死。 因昕使知之,贈工部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
=【史評】=史臣曰:天寶之季,盜起幽陵,萬乘播遷,兩都覆沒。 天祚土德,實生汾陽。 自河朔班師,關西殄寇,身扞豺虎,手披荊榛。 七八年間,其勤至矣,再造王室,勛高一代。 及國威復振,群小肆讒,位重懇辭,失寵無怨。 不幸危而邀君父,不挾憾以報仇讎,晏然效忠,有死無二,誠大雅君子,社稷純臣。 自秦、漢已還,勛力之盛,無與倫比。 而晞、曖於缞粗之中,拔身虎口,赴難奉天,可謂忠孝之門有嗣矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
贊曰:猗歟汾陽,功扶昊蒼。 秉仁蹈義,鐵心石腸。 四朝靜亂,五福其昌。 為臣之節,敢告忠良。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)