1
開平二年正月癸酉,帝御金祥殿,受宰臣文武百官及諸籓屏陪臣稱賀,諸道貢舉一百五十七人,見於崇元門。 封從子友甯為安王,友倫為密王。 幽州劉守文進海東鷹鶻、蕃馬、氈罽、方物。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
自去冬少雪,春深農事方興,久無時雨。 兼慮有災疾,帝深軫下民,二月,命庶官遍祀於群望,掩瘞暴露,令近鎮案古法以禳祈,旬日乃雨。 是月弑濟陰王。 帝以上黨未收,因議撫巡,便往西都赴郊禋之禮。 乃下令曉告中外,取三月一日離東京,以宰臣韓建權判建昌宮事,《五代會要》:十月,以尚書兵部侍郎李皎為建昌宮副使。 兵部侍郎姚洎為鹵簿使,開封尹、博王友文為東都留守。 辛未,契丹主安巴堅遣使貢良馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
三月壬申,帝親統六軍,巡幸澤、潞。 是日寅時,車駕西幸,宰臣並要切司局皆扈從,晚次中牟。 下詔,以去年六月後,昭義行營陣歿都將吏卒死于王事,追念忠赤,乃錄其名氏,各下本軍,令給養妻孥,三年內官給糧賜。 丁丑,幸澤州。 辛巳,以同州節度使劉知俊為潞州行營招討使。 壬午,宴扈駕群臣並勞知俊,賜以金帶、戰袍、寶劍、茶藥。 甲申,登東北隅逍遙樓搜閱騎乘,旌甲滿野。 丙申,招討使劉知俊上章請車駕還東京,蓋小郡湫隘,非久駐蹕之所。 達覽,帝俞其請。 以鴻臚卿李肼唐室宗屬,封萊國公,為二王后。 有司奏:「萊國公李肼合留三廟,於西都選地位建立廟宇,以備四仲祀祭,命度支供給,以遵彝典。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
四月,以吏部侍郎于兢為中書侍郎、平章事,以翰林奉旨學士張策為刑部侍郎、平章事。 時帝在澤州,拜二相於行在。 丙午,車駕離澤州。 丁未,駐蹕於懷州,宴宰臣文武百官。 辛亥,至鄭州。 壬子,至東京。 丙寅,車駕幸繁台觀稼。 鄢陵居人程震以兩歧麥穗並畫圖來進。 甲寅,淮寇侵軼潭、嶽邊境,欲援朗州,以戰艦百餘艘揚帆西上,泊鼎口。 湖南馬殷遣水軍都將黃瑀率樓船遮擊之,賊眾沿流宵遁,追至鹿角鎮。 詔以戶部尚書致仕裴迪復為右僕射。 迪敏事慎言,達吏治,明籌算。 帝初建節旄於夷門,迪一謁見如故知,乃辟為從事。 自是之後,曆三十年,委四鎮租賦、兵籍、帑廩、官吏、獄訟、賞罰、經費、運漕,事無巨細,皆得專之。 帝每出師,即知軍州事,逮于二紀,不出梁之闉閎,甚有裨贊之道。 禪代之歲,命為太常卿,屬年已耆耄,視聽昏塞,不任朝謁。 遂請老,許之。 期月復起,師長庶官焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
五月丁丑,王師圍潞州將及二年,李進通危在旦夕,不俟攻擊,當自降。 太原李存勖以厚幣誘結北蕃諸部,並其境內丁壯,悉驅南征決戰,以救上黨之急。 部落帳族,馳馬勵兵,數路齊進,於銅鞮樹寨,旗壘相望。 王師敗於潞州。 己丑,令下諸州,去年有蝗蟲下子處,蓋前冬無雪,今春亢陽,致為災沴,實傷壟畝。 必慮今秋重困稼穡,自知多在荒陂榛蕪之內,所在長吏各須分配地界,精加翦撲,以絕根本。 壬辰夜,火星犯月。 太史奏,災合在荊楚。 乃令設武備,寬刑罰,恤人禁暴以禳之。 軍前行營都將康懷英、孫海金以下主將四十三人,於右銀台門進狀待罪。 帝以去年發軍之日不利,有違兵法,並釋放,兼各賜分物酒食勞問。 制:義昌軍節度使劉守文加中書令,封大彭王; 盧龍軍節度使劉守光封河間郡王; 許州節度使馮行襲封長樂王。 是月癸未,淮賊寇荊州石首縣,襄陽舉舟師沿瀺港襲敗之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
六月辛亥,以亢陽,慮時政之闕,乃詔曰:「邇者下民喪禮,法吏舞文,銓衡既失於選求,州鎮又無其舉刺,風俗未厚,獄訟實繁,職此之由,上遭天譴。 」至是,決遣囚徒及戒勵中外。 丙寅,月犯角宿。 帝以其分野在兗州,乃令長吏治戎事,設武備,省獄訟,恤疲病,祈福禳災,以順天戒。 丙辰,邠、岐來寇,雍西編戶困於逃避,且芟害禾稼,結營自固。 逾月,同州劉知俊領所部兵擊退,襲至幕穀,大破之,俘斬千計,收其器甲,宋文通僅以身免。 詔曰:「敦尚儉素,抑有前聞,斥去浮華,期臻至理。 如聞近日貢奉,競務奢淫,或奇巧蕩心,或雕鐫溢目,徒殫資用,有費工庸。 此後應諸道進獻,不得以金寶裝飾戈甲劍戟。 至於鞍勒,不用塗金及雕刻龍鳳。 如有此色,所司不得引進。 」邕州奏,鏌鎁山僧法通、道璘有道行,冬賜紫衣。 是月壬戌,岳州為淮賊所據。 帝以此郡五嶺、三湘水陸會合之地,委輸商賈,靡不由斯,遂令荊湘湖南北舉舟師同力致討。 王師既集,淮夷毀壁焚郭而遁。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
秋七月甲戌,大霖雨,陂澤泛溢,頗傷稼穡,帝幸右天武軍河亭觀水; 幸高僧台閱禁衛六軍。 詔曰:「車服以庸,古之制也; 貴賤無別,罪莫大焉。 應內外將相,許以銀飾鞍勒,其剌史都將內諸司使以降,只取用銅,冀定尊卑,永為條制。 仍令執法官糾察之。 」《五代會要》載七月敕曰:祭祀之儀,有國大事,如聞官吏慢于恪恭,牲具禮容有異精審,宜令御史台疏其條件奏聞。 癸巳,以禪代已來,思求賢哲,乃下令搜訪牢籠之,期以好爵,待以優榮,各隨其材,咸使登用。 宜令所在長吏,切加搜訪,每得其人,則疏姓名以聞。 如在下位不能自振者,有司薦導之; 如任使後顯立功勞,別加遷陟。 敕禁屠宰兩月。 甲午,以高明門外繁台為講武台。 是台西漢梁孝王之時,嘗按歌閱樂於此,當時因名曰吹台。 其後有繁氏居於其側,里人乃以姓呼之,時代綿寢,雖官吏亦從俗焉。 帝每登眺,搜乘訓戎,宰臣以是事奏而名之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
八月辛亥,敕應有暴露骸骨,各委差人埋瘞。 兩浙錢鏐奏,請重鑄換諸州新印。 詔禁戢諸軍節級兵士及供奉官受旨殿直以下各修禮敬。 甲寅,太史奏,壽星見於南方。 兩浙錢鏐奏,改管內紫極宮為真聖觀,改臨安縣廣義鄉為衣錦鄉。 《十國春秋》、《吳越世家》:八月,梁敕封唐山縣為吳昌縣,唐興縣為天臺縣。 又敕升杭、越等州為大都督府。 復改新城縣曰新登,長城縣曰長興,樂成曰樂清,避梁諱也。 甲子夜,東方有大流星,光明燭地,有聲如裂帛。 唐州上言,白龍見,圖形以進。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
九月丙子,太原軍出陰地關南牧,寇掠郡縣,晉、絳有備。 帝慮諸將玩寇,乃下詔親議巡幸,命有司備行。 丁丑,翠華西狩,宰臣、翰林學士、崇政院使、金吾仗及諸司要切官皆扈從,余文武百官並在東京。 壬午,達洛陽。 帝御文思殿受朝參,許、汝、孟、懷牧守來朝,澤州刺史劉重霸面陳破敵之策。 癸未,西幸,宿新安。 丙戌,至陝州駐蹕,蒲、雍、同、華牧守皆進鎧甲、騎馬、戈戟、食味、方物。 幽州都將康君紹等十人自蕃賊寨內來投,又幽州騎將高彥章八十人騎先在并州,乃于晉州軍前來降。 至是到行在,皆賜分物衣服,放歸本道,以示懷服。 丁亥,至陳州,賜宴扈從官。 戊子,延州賊軍寇上平關,又太原軍攻平陽,烽火羽書,晝夜繼至。 乙丑,六軍統軍牛存節、黃文靖各領所部將士赴行在。 甲午,太原步騎數萬攻逼晉、絳,逾旬不克,知大軍至,乃自焚其寨,至夕而遁。 福州貢玳瑁琉璃犀象器,並珍玩、香藥、奇品、海味,色類良多,價累千萬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
十月己亥,上在陝。 兩浙節度使奏,于常州東州鎮殺淮賊萬餘人,獲戰船一百二隻。 以行營左廂步軍指揮使賀瑰為左龍虎統軍,以左天武軍夾馬指揮使尹皓為輝州刺史,以右天武都頭韓瑭為神捷指揮使,左天武第三都頭胡賞為右神捷指揮使,仍賜帛有差,以解晉州圍之功也。 以尹皓部下五百人為神捷軍。 乙巳,禦內殿,宴宰臣扈從官共四十五人。 丙午,禦球場殿,宣夾馬都指揮使尹皓、韓瑭以下將士五百人,賜酒食。 庚戌,至西都,禦文思殿。 辛亥,宰臣百僚起居於殿前,遂宣赴內宴,賜方物有差。 丁巳,至東都。 己未,大明節,諸道節度刺史各進獻鞍馬、銀器、綾帛以祝壽,宰臣百官設齋相國寺。 壬戌,禦宣和殿,宴宰臣文武百官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
十一月辛未,禦宣和殿,宴宰臣文武百官,以大駕還京故也。 庚辰,禦宣和殿,宴宰臣文武百官。 出開明門,登高僧台閱兵。 諸道節度使、刺史各進賀冬田器、鞍馬、綾羅等。 戊子,賜文武百官帛。 乙未,又宴宰臣文武百官于宣和殿。 《通鑒》,癸巳,中書侍郎、同平章事張策以刑部尚書致仕,以左僕射楊涉同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
十二月,立二王三恪。 南郊禮儀使狀:「伏以《詩》稱有客,《書》載虞賓,實因禪代之初,必行興繼之命。 俾之助祭,式表推恩,兼垂恪敬之文,別示優崇之典。 征于歷代,襲用舊章。 謹按唐朝以後魏元氏子孫韓國公為三恪,以周宇文氏子孫為介國公,隋朝楊氏子孫為酅國公,為二王后。 今伏以國家受禪,封唐朝子孫李肼為萊國公。 今參詳合以介國公為三恪,酅國公、萊國公為二王后。 」《五代會要》:十二月,改左右天武為龍虎軍,左右龍虎為天武軍,左右天威為羽林軍,左右羽林為天威軍,左右英武為神武軍,左右神武為英武軍。 前朝置龍虎六軍謂之衛士,至是以天武、神武、英武等六軍易其軍號而任勳舊焉。 癸丑,獵畋於含耀門外。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
開平三年正月戊辰朔,帝御金祥殿,受宰臣、翰林學士稱賀,文武百官拜表於東上閣門。 己巳,奉遷太廟四室神主赴西京,太常儀仗鼓吹導引齋車,文武百官奉辭于開明門外。 甲戌,發東都,百官扈從,次中牟縣。 乙亥,次鄭州。 丙子,次汜水縣,河南尹張宗奭、河陽節度使張歸霸並來朝。 戊寅,次偃師縣。 己卯,備法駕、六軍儀仗入西都。 是日,禦文明殿受朝賀。 詔曰:「近年以來,風俗未泰,兵革且繁,正月燃燈,廢停已久。 今屬創開鴻業,初建洛陽,方在上春,務達陽氣,宜以正月十四、十五、十六日夜,開坊市門,一任公私燃燈祈福。 」庚寅,親享太廟。 辛卯,祀昊天上帝於園丘。 是日,降雪盈尺,帝升壇而雪霽。 禮畢,禦五鳳樓,宣制大赦天下。 賜南郊行事官禮儀使趙光逢以下分物。 甲午,上御文思殿宴群臣,賜金帛有差。 丙申,賜文武官帛有差。 命宣徽使王殷押絹一萬匹並茵褥幃帟二百六十件賜張宗奭。 《歐陽史》:丙申,群臣上尊號曰睿文聖武廣孝皇帝。 改西京貞觀殿為文明殿,含元殿為朝元殿。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
二月,改思政殿為金鑾殿。 敕東都曰:「自升州作府,建邑為都,未廣邦畿,頗虧國體。 其以滑州酸棗縣長垣縣、鄭州中牟縣陽武縣、宋州襄邑縣、曹州戴邑縣、許州扶溝縣鄢陵縣、陳州太康縣等九縣,宜並割屬開封府,仍升為畿縣。 」《輿地廣記》:硃梁時,楊氏據江、淮,於是吳越錢氏上言,以淮寇未平,恥聞逆姓,請改松陽縣為長松。 丁酉,宴群臣於崇勳殿。 甲辰,又宴群臣於崇勳殿,蓋籓臣進賀,勉而從之。 丙午,宗正寺請修興極、永安、光天、咸甯諸陵,並令添修上下宮殿、栽植松柏。 制可。 癸亥,敕:「豐沛之基,寢園所在,悽愴動關於情理,充奉自系于國章。 宜設陵台,兼升縣望。 其輝州碭山縣宜為赤縣,仍以本縣令兼四陵台令。 」同州節度使劉知俊奏,延州都指揮使高萬興部領節級家累三十八人來降。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
三月,以萬興檢校司徒,為丹、延等州安撫、招討等使。 辛未,詔曰:「同州邊隅,繼有士眾歸化。 暫思巡撫,兼要指揮,今幸蒲、陝,取九日進發。 」甲戌,車駕發西都,百官奉辭于師子門外。 丁丑,次陝州。 己卯,次解縣。 河中節度使、冀王友謙來奉迎。 庚辰,至河中府。 幸右軍舊杏園講武。 丙戌,以朔方節度使、兼中書令韓遜為潁川王。 遜本靈州牙校,唐末據本鎮,朝廷因而授以節鉞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
四月丙申朔,駐蹕河中。 壬寅辰時,駕巡於朝邑縣界焦黎店,冀王友謙及崇政內諸司使扈從,至申時回。 己亥,御前殿,宴宰臣及冀王友謙扈從官。 甲寅,宴宰臣及扈從官於內殿。 制:易定節度使王處直進封北平王,福建節度使王審知封閩王,廣州節度使劉隱封南平王,同州節度使劉知俊封大彭郡王,山南東道節度使楊師厚封宏農郡王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
五月乙丑朔,朝,遂命宰臣及文武百官宴於內殿。 己卯,車駕至西京。 癸未,禦崇勳殿,宴宰臣及文武官四品以上。 己丑,復禦崇勳殿,宴宰臣文武官四品以上。 升宋州為宣武軍節鎮,仍以亳、輝、潁為屬郡。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
六月庚戌,同州節度使劉知俊據本郡反,制令削奪劉知俊在身官爵,仍徵發諸軍,速令進討。 如有軍前將士,懷忠烈以知機,賊內朋徒,憤脅從而識變,便能梟夷逆豎,擒獲凶渠,務立殊功,當行厚賞。 活捉得劉知俊者,賞錢一萬貫文,便授忠武軍節度使,並賜莊宅各一所; 如活捉得劉知浣者,賞錢一千貫文,便與除刺史,有官者超轉三階,無官者特授兵部尚書; 如活捉得劉知俊骨肉及近上都將並梟送闕廷者,賞賜有差。 辛亥,駕至蒲、陝,文武百官於新安縣奉迎。 劉知俊弟內直右保勝指揮使知浣自洛奔至潼關,右龍虎軍十將張溫以上二十二人於潼關擒獲劉知浣,送至行在。 敕:「劉知浣,逆黨之中最為頭角; 龍虎軍,親兵之內實冠爪牙。 昨者攻取潼關,率先用命; 尋則擒獲知浣,最上立功。 頗壯軍威,將除國難。 所懸賞格,便可支分,許賜官階,固須除授。 但昨捉獲劉知浣是張溫等二十二人,一時向前,共立功效,其賞錢一千貫文數內,一百貫文與最先打倒劉知浣衙官李稠,四十三貫文與十將張溫,二十人各與錢四十二貫八百五十文。 立功敕命便授郡府,亦緣同時立功人數不少,所除刺史,難議偏頗。 宜令逐月共支給正刺史料錢二百貫文數內,十將張溫一人每月與十貫文,餘二十一人每月每人各分九貫文,仍起七月一日以後支給。 人與轉官職,仍勘名銜,分析申奏,當與施行。 」是月,知俊奔鳳翔,同州平。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
七月乙丑,敕行宮將士陣歿者,咸令所在給槥櫝,津置歸鄉里。 戰卒聞之悉感涕。 丙寅,命宰臣楊涉赴西都,以孟秋享太廟。 改章善門為左、右銀台門,其左、右銀台門卻改為左、右興善門。 敕:「大內皇牆使諸門,素來未得嚴謹,將令整肅,須示條章。 宜令控鶴指揮,應于諸門各添差控鶴官兩人,守帖把門。 其諸司使並諸司諸色人,並勒于左、右銀台門外下馬,不得將領行官一人輒入門裏。 其逐日諸道奉進,客省使於千秋門外排當抗,勒控鶴官舁抬至內門前,准例令黃門殿直以下舁進,輒不得令諸色一人到千秋門內。 其興善門仍令長官關鎖,不用逐日開閉。 」是日,又敕:「皇牆大內,本尚深嚴,宮禁諸門,豈宜輕易。 未當條制,交下因循,苟出入之無常,且公私之不便。 須加鈐轄,用戒門閭。 宜令宣徽院使等切准此處分。 」進封幽州節度使河間郡王劉守光為燕王。 《通鑒》:七月癸酉,帝發陝州。 乙亥,至洛陽,寢疾。 己丑夕,寢殿棟折。 詰旦,召近臣諸王視棟折之跡,帝慘然曰:「幾與卿等不相見。 」君臣對泣久之。 遂詔有司釋放禁人,從八月朔日後減膳,進素食,禁屠宰,避正殿,修佛事,以禳其咎。 商州刺史李稠棄郡西奔,本州將吏以都牙校李玫權知州事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
八月甲午,以秋稼將登,霖雨特甚,命宰臣以下禱于社稷諸祠。 詔曰:「封嶽告功,前王重事; 祭天肆覲,有國恆規。 朕以眇身,恭臨大寶,既功德未敷於天下,而災祥互降於城中。 慮于告謝之儀,有缺齋虔之禮,爰修昭報,用契幽通。 宜令中書侍郎、平章事于兢往東嶽祭拜禱祀訖聞奏。 」又敕:「朕以干戈尚熾,華夏未寧,宜循卑菲之言,用致雍熙之化。 起八月一日,常朝不禦金鑾、崇勳兩殿,只於便殿聽政。 」辛亥,制諸郡如有陣歿將士,仰逐都安存家屬,如有弟兄兒侄,便給與衣糧充役。 贈故山東道節度使留後王玨太保,贈故同州觀察判官盧匪躬工部尚書。 玨,故河陽將,累以軍功為郡守,主留事於襄陽,為小將王求所殺。 匪躬嘗為劉知俊判官,知俊反,不偕行,為亂兵所害。 敕:「建國之初,用兵未罷,諸道章表,皆系軍機,不欲滯留,用防緩急。 其諸道所有軍事申奏,宜令至右銀台門委客省畫時引進。 諸道公事,即依前四方館准例收接。 」司天臺奏:「今月二十七日平明前,東南丙上去山高三尺以來,老人星見,測在井宿十一度,其色光明闊大。 」敕:「所在長吏放雜差役,兩稅外不得妄有科配。 自今後州縣府鎮,凡使命經過,若不執敕文券,並不得妄差人驢及取索一物已上。 又,今歲秋田,皆期大稔,仰所在切如條流本分納稅及加耗外,勿令更有科索。 切戒所由人更不得於鄉村乞托擾人。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
閏八月,襄陽叛將李洪差小將進表,帝示以含宏,特賜敕書慰諭。 又制:「左馮背叛,元惡遁逃,如聞相濟之徒,多是脅從之輩,若能回心向國,轉禍全身,當與加恩,必不問罪。 仍令同、華、雍等州切加招諭,如能梟斬溫韜,或以鎮寨歸化,必加厚賞,仍獎官班,兼委本界招復人戶,切加安存。 」己卯,幸西苑觀稼。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)