1
〈 (案:《薛史·晉后妃傳》,《永樂大典》已佚,今采《五代會要》、《通鑒》、《契丹國志》、《文獻通考》所載晉后妃事,分註以補是書之闕。)〉
(No translation available) (No translation available)
2
高祖皇后李氏。 〈 (《五代會要》:高祖皇后李氏,唐明宗第三女。 天成三年四月,封永寧公主; 長興四年九月,進封魏國公主; 清泰二年九月,改封晉國長公主; 至天福六年十一月,尊為皇后; 七年六月,尊為皇太后。 開運四年三月,與少帝同遷於契丹之黃龍府。 漢乾祐三年八月二十五日,崩於蕃中之建丘。 《文獻通考》云:天福二年,有司請立皇后,帝以宗廟未立,謙抑未遑。 帝崩,出帝即位,乃尊為皇太后。 《契丹國志》載晉出帝降表云:「晉室皇太后媳婦李氏妾言:張彥澤、傅住兒等至,伏蒙皇帝阿翁降書安撫者。 妾伏念先皇帝頃在並、汾,適逢屯難,危同累卵,急若倒懸,智勇俱窮,朝夕不保。 皇帝阿翁發自冀北,親抵河東,跋履山川,逾越險阻,立平巨孽,遂定中原。 救石氏之覆亡,立晉朝之社稷。 不幸先帝厭代,嗣子承祧,不能繼好息民,而反虧恩辜義,兵戈屢動,駟馬難追,戚實自貽,咎將誰執。 今穹旻震怒,中外攜離,上將牽羊,六師解甲。 妾舉宗負釁,視景偷生。 惶惑之中,撫問斯至,明宣恩旨,曲賜含容,慰諭丁寧,神爽飛越。 豈謂已垂之命,忽蒙更生之恩,省罪責躬,九死未報。 今遣孫男延煦、延寶奉表請罪,陳謝以聞。 」又,《帝紀》云:會同十一年正月朔,出帝、太后迎遼帝於封丘門外,帝辭不見,館於封禪寺,遣其將崔廷勛以兵守之。 是時雨雪連旬,外無供億,上下凍餒。 太后使人謂寺僧曰:「吾嘗於此飯僧數萬,今日豈不相憫耶? 」僧辭以遼帝之意難測,不敢獻食。 少帝陰祈守者,乃稍得食。 遼降少帝為光祿大夫,檢校太尉,封負義侯,遷於黃龍府,即慕容氏和龍城也。 帝使人謂太后曰:「吾聞爾子重貴,不從母教而至於此,可求自便,勿與俱行。 」太后答曰:「重貴事妾謹慎,所失者違先君之志,絕兩國之歡。 然重貴此去,幸蒙大惠,全身保家,母不隨子,欲何所歸? 」於是太后與馮氏、皇弟重睿。 子延煦延寶,舉族從晉侯而北。 天祿元年四月,帝至遼陽,晉侯白衣紗帽與太后、皇后上謁於帳中。 五月,帝上陘,取晉侯所從宦者十五人、東西班十五人及皇子延煦而去。 八月,帝下陘,太后自馳至霸州謁帝,求於漢兒城側賜地耕牧以為生。 許之。 帝以太后自行十餘日,遣與延煦俱還遼陽。 二年,徙晉侯、太后於建州。 三年秋八月,晉李太后病,無醫藥,仰天號泣,戟手罵杜重威、李守貞曰:「吾死不置汝。 」病亟,謂晉侯曰:「吾死,焚其骨送范陽佛寺,無使吾為邊地鬼也。」)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
太妃安氏。 〈 (《文獻通考》:安太妃,代北人,不知其世家。 生出帝,帝立,尊為皇太妃。 《契丹國志》云:天祿二年春二月,徙晉侯、太后於建州,中途安太妃卒,遺命晉侯曰:「焚骨為灰,南向揚之,庶幾遺魂得返中國也。」)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
少帝皇后張氏。 〈 (案《五代會要》:天福八年十月追冊。 考薛史《少帝紀》云:追冊故妃張氏為皇后。 《張從訓傳》亦云,高祖鎮太原,為少帝娶從訓長女為妃。)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
皇后馮氏。 〈 (案《五代會要》:開運三年十月冊。 《通鑒》云:天福八年冬十月戊申,立吳國夫人馮氏為皇后。 初,高祖愛少弟重胤,養以為子。 及留守鄴都,娶副留守馮濛女為其婦,重胤早卒,馮夫人寡居,有美色,帝見而悅之。 高祖崩,梓宮在殯,帝遂納之。 群臣皆賀,帝謂馮道等曰:「皇太后之命,與卿等不任大慶。 」群臣出,帝與夫人酣飲,過梓宮前,叕而告曰:「皇太后之命,與先帝不任大慶。 」左右失笑,帝亦自笑,謂左右曰:「我今日作新婿何如? 」夫人與左右皆大笑。 太后雖恚,而無如之何。 既正位中宮,頗預政事。 後兄玉,時為禮部郎中、鹽鐵判官,帝驟擢用至端明殿學士、戶部侍郎,與議政事。 《文獻通考》云:契丹入京師,後隨帝北遷,不知所終。 又,案《五代會要》載晉內職云:高祖潁川郡夫人蔡氏,天福三年八月敕。 少帝寶省李氏封隴西郡夫人; 張氏封春宮夫人,充皇后宮尚宮,並天福八年十二月二日敕。 前左禦正齊國夫人吳氏進封燕國夫人,書省魏國夫人崔氏進封梁國夫人,前右禦正天水郡夫人趙氏封衛國夫人,司簿孟氏封汧國夫人,前司簿李氏封隴西郡夫人,弟子院使齊氏、大使郭氏、副使賈氏並封本縣君,太后宮尚宮陳留郡夫人何氏進封鄭國夫人,河南郡夫人元氏進封齊國夫人,知客出使夫人石氏封武威郡夫人,春宮姚氏、常氏、焦氏、王氏、陶氏、魏氏、趙氏七人並超封郡夫人,寶省婉美趙氏封天水郡夫人,武氏以下十一人並授春宮,天福八年十一月敕。 清河郡夫人張氏、彭城郡夫人劉氏並充太后宮司寶,南陽郡夫人路氏、出使夫人趙氏白氏並充皇后宮司賓,開運二年八月敕。 又,按《薛史》不載外戚傳,據《五代會要》云:晉高祖長女長安公主降楊承祚,天福二年五月封,至六年五月卒,追封秦國公主,至七年九月,又追封梁國長公主。 從長女高平縣主、第二女新平縣主、第三女千乘縣主、孫女永慶縣主,並天福七年五月封。)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)