1
曆象誌下○朔考
(No translation available)
2
古者太史掌正歲年以敘事,國史以事系日,以日、月、時系年。 時月不正,則敘事不一。 故二史合為一官,頒歷授時,必大一統。 遼、漢、周、宋,俱行夏時,各自為歷。 國史閏朔,頗有異同。 遼初用《乙未元曆》,本何承天《元嘉曆》法,後用《大明曆》,本祖沖之《甲子元曆》法。 承天日食晦朏,一章必七閏; 沖之日食必朔,或四年一閏。 用《乙未曆》,漢、周多同; 用《大明曆》,則間與宋異。 國史敘事,甲子不殊,閏朔多異,以此故也。 耶律儼《紀》以《大明》法追正《乙未》月朔,又與陳大任《紀》時或抵牾。 稽古君子,往往惑之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
用《五代職方考》誌契丹州軍例,作《朔考》。 法殊曰「異」,傳訛曰「誤」; 遼史不書國,儼、大任偏見並見各名; 他史以國冠朔。 並見註於後。 〈 (見書568-677頁有表)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
高麗所進《大遼事跡》載諸王冊文,頗見月朔,因附入。 ○象
(No translation available) (No translation available)
5
孟子有言:「天之高也,星辰之遠也,茍求其故,千歲之日至可坐而致。 」甚哉,聖人之用心,可謂廣大精微,至矣盡矣!
(No translation available) (No translation available)
6
日有晷景,月有明魄,鬥有建除,星有昏旦。 觀天之變而制器以候之,八尺之表,六尺之筒,百刻之漏,日月星辰示諸掌上。 運行既察,度分即審,於是像天圜以顯運行,置地櫃以驗出入,渾象是作。 天道之常,尋尺之中可以俯窺,陶唐之象是矣。 設三儀以明度分,管一衡以正辰極,渾儀是作。 天文之變,六合之表可以仰觀,有虞之璣是矣。 體莫固於金,用莫利於水。 範金走水,不出戶而知天道,此聖人之所以為聖也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
○刻漏
(No translation available)
8
晉天福三年造。 《周官》契壺氏,懸壺必爨之以火。 地雖沍寒,蓋可施也。 ○官星
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
古者官星萬餘名。 遭秦焚滅圖籍,世秘不傳。 漢收散亡,得甘德、石申、巫咸三家圖經。 經緯合千餘官,僅存什一。 分為三垣、四宮、二十八宿,樞以二極,建以北斗,緯以五星,日月代明,貴而太一,賤逮屎糠。 占決之用,亦云備矣。 司馬遷《天官書》既以具錄,後世保章守候,無出三家官星之外者。 天象昭垂,歷代不易,而漢、晉、隋、唐之書累誌天文,近於衍矣。 且天象機祥,律格有禁,書於勝國之史,詿誤學者,不宜書。 其日食、星變、風雲、震雪之祥,具載《帝紀》,不復書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)