1
禮志五 〈 (嘉儀上)〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
皇帝受冊儀:前期一日,尚舍奉御設幄於正殿北墉下,南面設御坐; 奉禮郎設官僚、客使幕次於東西朝堂; 太樂令設宮懸於殿庭,舉麾位在殿第二重西階上,東向; 乘黃令陳車輅; 尚輦奉御陳輿輦; 尚舍奉御設解劍席於東西階。 設文官六品已上位橫街南,東方西向; 武官五品已上位橫街南,西方東向,皆北上重行,每等異位。 將士各勒所部六軍仗屯諸門,金吾仗、黃麾仗陳於殿庭。 至日,押冊官引冊自西便門入,置冊案西階上。 通事舍人引侍從班入,就位。 侍中東階下,解劍履,上殿,欄外俯伏跪,奏「中嚴」; 下殿,劍履,復位立。 閣使西階上殿,欄外跪請木契; 面殿鞠躬,奏「奉敕喚仗。 」殿中監、少監、殿中丞等押金吾四色仗入,位臣僚後。 協律郎入,就舉麾位。 符寶郎詣閣奉迎。 通事舍人引文官四品至六品、武官三品至五品,就門外位。 皇帝御輦至宣德門。 宣徽使押內諸司班起居,引皇帝至閣,服袞冕。 侍中東階下,解劍履,上殿,版奏外辦。 太常博士引太常卿,太常卿引帝。 內諸司出、協律郎舉麾,太樂令令撞黃鐘之鐘,左五鐘皆應,工人鼓,樂作; 皇帝即御坐,宣徽使贊扇合,樂止; 贊簾捲,扇開。 符寶郎奉寶進,左右金吾報平安。 通事舍人引文官三品、武官二品已上入門,樂作; 就相向位畢,樂止。 通事舍人引侍從班、南班文官三品、武官二品已上合班,北向。 東班西上,西班東上,起居,七拜。 分班,各復位。 通事舍人引押冊官押冊自西階下,至丹墀,當殿置香案冊案。 置冊訖,樂作; 就位,樂止。 捧冊官近後,東西相對立。 舍人引侍從班並南班合班,北向如初。 贊再拜,在位者皆再拜; 舞蹈,五拜。 分班,各復位如初。 捧冊官就西階下解劍席,解劍履,捧冊西階上殿,樂作; 置冊御坐前,東西立,北向。 捧冊官西墉下立,北上,樂止。 讀冊官出班,當殿立,贊再拜,三呼「萬歲」,就西階下解劍席,解劍履,西階上殿,欄內立,當御坐前。 侍中取冊,捧冊官捧冊匣至讀冊官前跪,相對捧冊。 讀冊官俯伏跪; 讀訖,俯伏興。 捧冊官跪左膝,以冊授侍中。 侍中受冊,以冊授執事者,降自西階,劍履訖,復當殿位。 贊再拜,三呼「萬歲」,復分班位。 舍人引侍從班、南班合班,北向如初。 贊拜,在位者皆拜; 舞蹈、鞠躬如初。 通事舍人引班首西階下,解劍履。 上殿,樂作; 就欄內位,樂止。 俯伏跪,通全銜臣某等致詞稱賀訖,俯伏興。 降西階下,帶劍,納舄,樂作; 復位,樂止。 贊拜,在位者皆再拜,舞蹈,五拜,鞠躬。 侍中臨軒西向,稱「有制」,皆再拜。 侍中宣答訖,贊皆再拜,舞蹈,五拜,分班各復位。 三品已上出,樂作; 出門畢,樂止。 侍中當御坐俯伏跪,通全銜奏「禮畢」,俯伏興。 退,東階下殿,帶劍,納履,復位。 宣徽使贊扇合,下簾。 太常博士、太常卿引皇帝起,樂作; 至閣,樂止。 舍人引文官四品、武官三品以下出門外,分班立; 次引侍從班出,次兵部、吏部出,次金吾出,次起居郎、舍人出,次殿中監、少監押金吾細仗出,仍位臣僚後。 次東西上閣門使於丹墀內鞠躬,奏衙內無事,卷班出。 閣門使丹墀內鞠躬,揖「奉敕放仗」。 出,門外文武班中間立,喚承受官。 承受官聲喏,至閣使後,鞠躬,揖。 閣使鞠躬,稱「奉敕放仗」。 承受聲喏,鞠躬,揖,平身立,引聲「奉敕放仗」。 聲絕,趨退。 文武合班,再拜。 舍人一員攝詞令官,殿前鞠躬,揖,稱「奉敕放黃麾仗」,出。 放金吾仗亦如之。 翼日,文武官僚入問聖躬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
冊皇太后儀; 前期,陳設於元和殿,如皇帝受冊之儀。 至日,皇帝御弘政殿。 冊入,侍從班入,門外金吾列仗,文武分班。 侍中解劍,奏「中嚴」。 宣徽使請木契、喚仗皆如之。 樂工入,閣使門外文武班中間立,喚承受官。 聲喏,趨至閣使後立。 閣使鞠躬,揖,稱「奉敕喚仗」。 承受官鞠躬,聲喏,揖,引聲「奉敕喚仗」。 文武合班,再拜。 殿中監押仗入,文武班入,亦如之。 宣徽使押內諸司供奉官天橋班候。 皇太后禦紫宸殿,乘平頭輦,童子、女童隊樂引。 至金鑾門,閣使奏內諸司起居訖,贊引駕,自下先行至元和殿。 皇太后入西北隅閣內更衣。 侍中解劍,上殿奏外辦。 宣徽受版入奏。 侍中降,復位。 協律郎舉麾,樂作。 太樂令、太常卿導引皇太后升坐。 宣徽使贊扇合,簾捲,扇開,樂止。 符寶郎奉寶置皇太后坐右。 左右金吾大將軍對揖,鞠躬,奏「軍國內外平安」。 東上閣門副使引丞相東門入,西上閣門副使引親王西門入,通事舍人引文武班入,如儀,樂作; 至位,樂止。 文武班趨進,相向再拜,退復位。 東西上閣門使、宣徽使自弘政殿引皇帝御肩輿至西便門下。 引入門,樂作; 至殿前位,樂止。 宣徽使贊皇帝拜,問皇太后「聖躬萬福」,拜。 皇帝御西閣坐,合班起居如儀。 北府宰相押冊,中書、樞密令史八人舁冊,東西上閣門使引冊,宣徽使引皇帝送冊,樂作; 至殿前置冊位,樂止。 宣徽使贊皇帝再拜,稱「萬歲」,群臣陪位,揖。 翰林學士四人、大將軍四人舁冊。 皇帝捧冊行,三舉武,授冊。 舁之西階上殿,樂作。 置太后坐前,樂止。 皇帝冊西面東立。 舍人引丞相當殿再拜,三呼「萬歲」,解劍,西階上殿,樂作; 至讀冊位,樂止。 俯伏跪讀冊訖,俯伏三呼「萬歲」,復班位。 宣徽使引皇帝下殿,樂作; 至殿前位,樂止。 皇帝拜,舞蹈,拜訖,引皇帝西階上殿。 至皇太后坐前位,俯跪; 致詞訖,俯伏興。 引西階下,至殿前位,拜,舞蹈,拜,鞠躬。 侍中臨軒,宣太后答稱「有制」,皇帝再拜。 宣訖,引皇帝上殿,樂作; 至西閣,樂止。 丞相、親王、侍從文武合班,贊拜,舞蹈,三呼「萬歲」如儀。 丞相上賀,侍中宣答如儀。 丞相以下出,舉樂; 出門,樂止。 侍中奏「禮畢」,宣徽索扇,扇合,下簾。 皇太后起,舉樂; 入閣,樂止。 文武官出門外,分班侍從。 兵部、吏部起居,金吾仗出,如儀。 閣使奏「放仗」,皆如皇帝受冊之儀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
冊皇后儀:至日,北南臣僚、內外命婦詣端拱殿幕次。 皇后至閣,侍中奏「中嚴」,引命婦班入,就東西相向位立。 皇帝臨軒,命使發冊。 使副押冊至端拱殿門外幕次。 侍中奏外辦。 所司承旨索扇,扇上,舉麾,樂作; 皇后出閣升坐,扇開,簾卷,偃麾,樂止。 引命婦合班面殿起居,八拜。 皇后降坐,樂作; 至殿下褥位,樂止。 引冊入,置皇后褥位前。 侍中傳宣,皇后四拜,命婦陪位皆拜。 引讀冊官至皇后褥位前,俯伏跪讀訖,皇后四拜,陪位者皆拜。 引皇后升殿,使臣引冊,置皇后坐前冊案,退,西向侍立。 命婦當殿稱賀,四拜。 引班首東階上殿,致詞訖,東階下殿,復位,四拜。 侍中奏宣答稱「有教旨」,四拜。 宣答訖,四拜。 班首上殿進酒,皇后賜押冊使副等酒訖,侍中奏「禮畢」。 承旨索扇,樂作,皇后起; 入閣,樂止。 分引命婦等東西門出。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
冊皇太子儀:前期一日,設幄坐於宣慶殿,設文武官幕次於朝堂,並殿庭板位,太樂令陳宮縣,皆如皇帝受冊儀。 守宮設皇太子次於朝堂北,西向; 乘黃令陳金輅朝堂門外,西向; 皇太子儀仗、笳簫、鼓吹等陳宣慶門外; 典儀設皇太子板位於殿橫街南,近東北向; 設文武官五品以上位於樂縣東西; 余官如常儀。 至日,門下侍郎奉冊,中書侍郎奉寶綬,各置於案。 令史二人絳服,對舉案立。 寶案在橫街北西向,冊案在北。 門下侍郎、中書侍郎並立案後。 侍中板奏「中嚴」。 皇太子遠遊冠,絳紗袍,秉珪出。 太子舍人引入,就板位北面殿立。 東宮官三師以下皆從,立皇太子東南,西向,太子入門,樂作; 至位,樂止。 典儀贊皇太子再拜,在位者皆再拜。 中書令立太子東北,西向,門下侍郎引冊案,中書侍郎取冊,進授中書令,退復位。 傳宣官稱「有制」,皇太子再拜。 傳宣訖,再拜。 中書令跪讀冊訖,俯伏興。 皇太子再拜,受冊,退授左庶子。 中書侍郎取寶,進授中書令。 皇太子進受寶,退授左庶子。 中書令以下退,復位。 舁案者以案退。 典儀贊再拜,皇太子拜,在位者皆再拜。 太子舍人引皇太子退,樂作; 出門,樂止。 侍中奏「禮畢」。 皇太子升金輅,左庶子以下夾侍,儀仗、鼓吹等並列宣慶門外,三師、三少諸宮臣於金輅前後導從,鳴鐃而行,還東宮,宮庭先設仗衛如式,至宮門,鐃止。 皇太子降金輅,舍人引入就位坐,文武宮臣序班稱賀。 禮畢。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
冊王妃公主儀:至日,押冊使副並讀冊等官押冊東便門入,持節前導至殿。 冊案置橫街北少東。 引使副等面殿立而鞠躬。 侍中臨軒稱「有制」,皆再拜,鞠躬。 宣制訖,舞蹈,五拜,引冊於宣慶門出。 使副等押領儀仗、冊案,赴各私第廳前,向闕陳列。 設傳宣受冊拜褥,冊案置褥左,去冪蓋。 使副案右序立。 受冊者就位立,傳宣稱「有制」,再拜。 宣制畢,舁冊人舉冊匣於褥前跪捧,引讀冊者與受冊者皆俯伏跪,讀訖,皆俯伏興。 受冊者謝恩,國王五拜,王妃、公主四拜。 若冊禮同日,先上皇太后冊寶,次臨軒同制,遣使冊皇后、諸王妃主,次冊皇太子。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
皇帝納後之儀:擇吉日。 至日,後族畢集。 詰旦,後出私舍,坐於堂。 皇帝遣使及媒者,以牲酒饔餼至門。 執事者以告,使及媒者入謁,再拜,平身立。 少頃,拜,進酒於皇后次及後之父母、宗族、兄弟。 酒遍,再拜。 納幣,致詞,再拜訖,後族皆坐。 惕隱夫人四拜,請就車。 後辭父母、伯叔父母、兄,各四拜; 宗族長者,皆再拜。 皇后升車,父母飲後酒,致戒詞,遍及使者、媒者、送者。 發軔,伯叔父母、兄飲後酒如初。 教坊遮道贊祝,後命賜以物。 後族追拜,進酒,遂行。 將至宮門,宰相傳敕,賜皇后酒,遍及送者。 既至,惕隱率皇族奉迎,再拜。 皇后車至便殿東南七十步止,惕隱夫人請降車。 負銀罌,捧縢,履黃道行。 後一人張羔裘若襲之,前一婦人捧鏡卻行。 置鞍於道,後過其上,乃詣神主室三拜,南北向各一拜,酹酒。 向謁者一拜。 起居訖,再拜。 次詣舅姑御容拜,奠酒。 選皇族諸婦宜子孫者,再拜之,授以罌、縢。 又詣諸帝御容拜,奠酒。 神賜襲衣、珠玉、珮飾,拜受服之。 後姊若妹、陪拜者各賜物。 皇族迎者、後族送者遍賜酒,皆相偶飲訖,後坐別殿,送後者退食於次。 媒者傳旨命送後者列於殿北。 俟皇帝即御坐,選皇族尊者一人當奧坐,主婚禮。 命執事者往來致辭於後族,引後族之長率送後者升,當御坐,皆再拜; 又一拜,少進,附奏送後之詞; 退復位,再拜。 後族之長及送後者向當奧者三拜,南北向各一拜,向謁者一拜。 後族之長跪問「聖躬萬福」,再拜; 復奏送後之詞,又再拜。 當奧者與媒者行酒三周,命送後者再拜,皆坐,終宴。 翼日,皇帝晨興,詣先帝御容拜,奠酒訖,復御殿,宴後族及群臣,皇族、後族偶飲如初,百戲、角抵、戲馬較勝以為樂。 又翼日,皇帝御殿,賜後族及贐送後者,各有差。 受賜者再拜,進酒,再拜。 皇帝御別殿,有司進皇后服飾之籍。 酒五行,送後者辭訖,皇族獻後族禮物; 後族以禮物謝當奧者。 禮畢。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
公主下嫁儀:選公主諸父一人為婚主,凡當奧者、媒者致詞之儀,自納幣至禮成,大略如納後儀。 擇吉日,詰旦,媒者趣尚主之家詣宮。 俟皇帝、皇后禦便殿,率其族入見。 進酒訖,命皇族與尚主之族相偶飲。 翼日,尚主之家以公主及婿率其族入見,致宴於皇帝、皇后。 獻贐送者禮物訖,朝辭。 賜公主青幰車二,螭頭、蓋部皆飾以銀,駕駝; 送終車一,車樓純錦,銀螭,懸鐸,後垂大氈,駕牛,載羊一,謂之祭羊,擬送終之具,至履屍儀物咸在。 賜其婿朝服、四時襲衣、鞍馬,凡所須無不備。 選皇族一人,送至其家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
親王女封公主者婚儀:仿此,以親疏為差降。
(No translation available)