1
明制,皇姑曰大長公主,皇姊妹曰長公主,皇女曰公主,俱授金冊,祿二千石,婿曰駙馬都尉。 親王女曰郡主,郡王女曰縣主,孫女曰郡君,曾孫女曰縣君,玄孫女曰鄉君,婿皆儀賓。 郡主祿八百石,余遞減有差。 郡主以下,恩禮既殺,無足書者。 今依前史例,作《公主傳》,而駙馬都尉附焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
仁祖二女太祖十六女 〈 (福成慶陽二主附)〉 興宗四女成祖五女仁宗七女宣宗二女英宗八女景帝一女憲宗五女孝宗三女睿宗二女世宗五女穆宗六女神宗十女光宗九女熹宗二女莊烈帝六女仁祖二女
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
仁祖二女
(No translation available)
4
太原長公主,淳皇后所生,嫁王七一,早卒。 洪武三年追冊,並贈七一榮祿大夫駙馬都尉,遣使具衣冠改葬於盱眙。
(No translation available) (No translation available)
5
曹國長公主,太原主母妹,嫁李貞。 主性純孝,助貞理家尤勤儉,早卒。 貞攜子文忠避兵,依太祖於滁陽。 洪武元年二月追冊主為孝親公主,封貞恩親侯駙馬都尉。 先是,兵亂,主未葬,命有司具禮葬於李氏先墓。 詔曰:「公主祠堂碑亭,其制悉視功臣之贈爵為王者。 」三年改冊主隴西長公主。 五年,以文忠貴,加冊曹國長公主,並進貞右柱國曹國公。 貞性孝友恭謹。 初,文忠守嚴州,屢以征伐事出,皆委貞權掌軍務。 文忠克桐廬,以所俘卒送嚴。 嚴城空虛,俘卒謀叛去。 貞饗其眾,醉而縛之,以歸應天。 太祖嘉之,累授官如子爵,賜甲第西華門玄津橋之西。 帝數臨幸,太子諸王時往起居,親重無與比。 晚歲尤折節謙抑,嘗曰:「富貴而忘貧賤,君子不為也。 」十二年冬卒。 贈隴西王,謚恭獻。 文忠自有傳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
太祖十六女
(No translation available)
7
臨安公主,洪武九年下嫁李祺,韓國公善長子也。 是時始定公主婚禮,先期賜駙馬冠誥並朝服,儀從甚盛。 主執婦道甚備。 祺,功臣子,帝長婿,頗委任之。 四方水旱,每命祺往振濟。 二十三年,善長坐事死。 祺前卒,主至永樂十九年薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
寧國公主,孝慈皇后生。 洪武十一年下嫁梅殷。 殷字伯殷,汝南侯思祖從子也,天性恭謹,有謀略,便弓馬。 太祖十六女諸駙馬中,尤愛殷。 時李文忠以上公典國學,而殷視山東學政,賜敕褒美,謂殷精通經史,堪為儒宗。 當世皆榮之。 帝春秋高,諸王強盛。 殷嘗受密命輔皇太孫。 及燕師日逼,惠帝命殷充總兵官鎮守淮安。 悉心防禦,號令嚴明。 燕兵破何福軍,執諸將平安等,遣使假道於殷,以進香為名。 殷答曰:「進香,皇考有禁,不遵者為不孝。 」王大怒,復書言:「今興兵誅君側惡,天命有歸,非人所能阻。 」殷割使者耳鼻縱之,曰:「留汝口為殿下言君臣大義。 」王為氣沮。 而鳳陽守徐安亦拆浮橋,絕舟楫以遏燕。 燕兵乃涉泗,出天長,取道揚州。 王即帝位,殷尚擁兵淮上,帝迫公主嚙血為書投殷。 殷得書慟哭,乃還京。 既入見,帝迎勞曰:「駙馬勞苦。 」殷曰:「勞而無功耳。 」帝默然。 永樂二年,都御史陳瑛奏殷畜養亡命,與女秀才劉氏朋邪詛咒。 帝曰:「朕自處之。 」因諭戶部考定公、侯、駙馬、伯儀仗從人之數,而別命錦衣衛執殷家人送遼東。 明年冬十月,殷入朝,前軍都督僉事譚深、錦衣衛指揮趙曦擠殷笪橋下,溺死,以殷自投水聞。 都督同知許成發其事。 帝怒,命法司治深、曦罪,斬之,籍其家。 遣官為殷治喪,謚榮定,而封許成為永新伯。 初,公主聞殷死,謂上果殺殷,牽衣大哭,問駙馬安在。 帝曰:「為主跡賊,無自苦。 」尋官殷二子,順昌為中府都督同知,景福為旗手衛指揮使,賜公主書曰:「駙馬殷雖有過失,兄以至親不問。 比聞溺死,兄甚疑之。 都督許成來首,已加爵賞,謀害之人悉置重法,特報妹知之。 」瓦剌灰者,降人也,事殷久,謂深、曦實殺殷,請於帝,斷二人手足,剖其腸祭殷,遂自經死。 十二月進封公主為寧國長公主。 宣德九年八月薨,年七十一。 初,主聞成祖舉兵,貽書責以大義。 不答。 成祖至淮北,貽主書,命遷居太平門外,勿罹兵禍。 主亦不答。 然成祖故重主,即位後,歲時賜與無算,諸王莫敢望。 殷孫純,成化中舉進士,知定遠縣,忤上官,棄歸。 襲武階,為中都副留守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
崇寧公主,洪武十七年下嫁牛城,未幾薨。
(No translation available)
10
安慶公主,寧國主母妹。 洪武十四年下嫁歐陽倫。 倫頗不法。 洪武末,茶禁方嚴,數遣私人販茶出境,所至繹騷,雖大吏不敢問。 有家奴周保者尤橫,輒呼有司科民車至數十輛。 過河橋巡檢司,擅捶辱司吏。 吏不堪,以聞。 帝大怒,賜倫死,保等皆伏誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
汝寧公主,洪武十五年與懷慶、大名二主先後下嫁,而主下嫁陸賢,吉安侯仲亨子也。
(No translation available)
12
福清公主,母鄭安妃。 洪武十八年下嫁張麟,鳳翔侯龍子也。 麟未嗣侯卒。 永樂十五年,主薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
壽春公主,洪武十九年下嫁傅忠,穎國公友德子也。 先是,九年二月定制:公主未受封者,歲給纻絲紗絹布線; 已封,賜莊田一區,歲征租一千五百石,鈔二千貫。 主為太祖所愛,賜吳江縣田一百二十余頃,皆上腴,歲入八千石,逾他主數倍。 二十一年薨,賜明器儀杖以葬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
十公主,早薨。
(No translation available)
15
永嘉公主,母郭惠妃。 洪武二十二年下嫁郭鎮,武定侯英子也。 英卒,鎮不得嗣。 宣德十年,主乞以子珍嗣,語在《英傳》。 景泰六年,主薨。 世宗即位,元孫勛有寵,為主乞追謚,特賜謚貞懿。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
十三公主,早薨。
(No translation available)
17
含山公主,母高麗妃韓氏。 洪武二十七年下嫁尹清。 建文初,清掌後府都督事,先主卒。 主至天順六年始薨,年八十有二。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
汝陽公主,永嘉主同母妹,與含山主同年下嫁謝達。 達父彥,鳳陽人,少育於孫氏,冒其姓。 數從征討有功,累官前軍都督僉事,詔復謝姓,遷其子尚主。 仁宗即位,主以屬尊,與寧國、懷慶、大名、南康、永嘉、含山、寶慶七主皆進稱大長公主。 自後諸帝即位,公主進封長公主、大長公主皆如制。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
寶慶公主,太祖最幼女,下嫁趙輝。 輝父和以千戶從征安南陣沒,輝襲父官。 先是,成祖即位,主甫八歲,命仁孝皇后撫之如女。 永樂十一年,輝以千戶守金川門,年二十余,狀貌偉麗,遂選以尚主。 主既為後所撫,裝賫視他主倍渥,婚夕特詔皇太子送入邸。 主性純淑,宣德八年薨。 輝至成化十二年始卒。 凡事六朝,歷掌南京都督及宗人府事。 家故豪侈,姬妾至百余人,享有富貴者六十余年,壽九十。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
附福成、慶陽二主
(No translation available)
21
福成公主,南昌王女,母王氏。 嫁王克恭。 克恭嘗為福建行省參政,後改福州衛指揮使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
興宗四女
(No translation available)
23
宜倫郡主,永樂十五年下嫁於禮。
(No translation available)
24
三女,無考。
(No translation available)
25
南平郡主,未下嫁,永樂十年薨,追冊。
(No translation available)
26
成祖五女
(No translation available)
27
永安公主,下嫁袁容。 容,壽州人,父洪以開國功,官都督。 洪武二十八年選容為燕府儀賓,配永安郡主。 燕兵起,有戰守功。 永樂元年進郡主為公主,容駙馬都尉; 再論功,封廣平侯,祿一千五百石,予世券。 凡車駕巡幸,皆命容居守。 初,都指揮款臺乘馬過容門,容怒其不下,棰之幾死。 帝聞之,賜趙王高燧書曰:「自洪武來,往來駙馬門者,未聞令下馬也。 昔晉王敦為駙馬,縱恣暴橫,卒以滅亡。 汝其以書示容,令械辱款臺之人送京師。 」容由是斂戢。 十五年,主薨,停容侯祿。 宣宗即位,復故。 卒,贈沂國公,謚忠穆。 子禎嗣,卒,無子。 庶弟瑄,正統初乞嗣。 帝曰:「容封以公主恩,禎嗣以公主子。 瑄庶子,可長陵衛指揮僉事。 」天順元年詔復侯爵,卒。 弟琇,成化十五年嗣,卒。 侄輅乞嗣侯,言官持不可。 帝曰:「詔書許子孫嗣。 輅,容孫也,輅後毋嗣,仍世衛僉事。 」輅卒,子夔,弘治間乞嗣侯。 不許。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
常寧公主,下嫁沐昕,西平侯英子。 主恭慎有禮,通《孝經》、《女則》。 永樂六年薨,年二十二。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
仁宗七女
(No translation available)
30
嘉興公主,昭皇后生。 宣德三年下嫁井源。 正統四年薨。 後十年,源死土木之難。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
慶都公主,宣德三年下嫁焦敬。 正統五年薨。
(No translation available) (No translation available)
32
清河公主,宣德四年下嫁李銘。 八年薨。
(No translation available) (No translation available)
33
真定公主,母李賢妃,與清河主同年下嫁王誼。 景泰元年薨。
(No translation available) (No translation available)
34
德安公主,早薨。 仁宗即位之十月,與蘄王瞻垠同日追封,謚悼簡。 冊辭謂第四女,蓋早殤,名次未定也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
延平公主、德慶公主,俱未下嫁薨。
(No translation available)
36
宣宗二女
(No translation available)
37
順德公主,正統二年下嫁石璟。 璟,昌黎人。 天順五年,曹欽反,璟帥眾殺賊,擒其黨脫脫。 詔獎勞。 成化十四年奉祀南京,逾年卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
常德公主,章皇后生。 正統五年下嫁薛桓。 成化六年薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
英宗八女
(No translation available)
40
嘉善公主,母王惠妃。 成化二年下嫁王增,兵部尚書驥孫也。 弘治十二年薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
淳安公主,成化二年下嫁蔡震。 震行醇謹。 正德中,劉瑾下獄,詔廷訊。 有問者,瑾輒指其人附己,廷臣無敢詰。 震歷聲曰:「我皇家至戚,應不附爾! 」趣獄卒考掠之,瑾乃服罪,以是知名。 嘉靖中卒,贈太保,謚康僖。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
崇德公主,母楊安妃。 成化二年下嫁楊偉,興濟伯善孫也。 弘治二年薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
廣德公主,母萬宸妃。 成化八年下嫁樊凱。 二十年八月薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
宜興公主,母魏德妃。 成化九年下嫁馬誠。 正德九年薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
隆慶公主,母高淑妃。 成化九年下嫁遊泰。 十五年薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
嘉祥公主,母妃劉氏。 成化十三年下嫁黃鏞。 後六年薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
景帝一女
(No translation available)
48
固安公主,英宗復辟,降稱郡主。 成化時,年已長,憲宗以閣臣奏,五年十一月下嫁王憲。 禮儀視公主,以故尚書蹇義賜第賜之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
憲宗五女
(No translation available)
50
永康公主,弘治六年下嫁崔元。 元,代州人,世宗入繼,以迎立功封京山侯,給誥券。 禮部言:「奉迎乃臣子之分,遽膺封爵,無故事。 」帝曰:「永樂初年,太宗入繼大統,駙馬都尉王寧以翊戴功封永春侯,何得言無故事。 」給事中底蘊、御史高越等連章論其不可。 皆不聽。 已,坐張延齡事下詔獄,尋釋。 元好交文士,播聲譽,寵幸優渥,勛臣戚畹莫敢望焉。 嘉靖二十八年卒。 贈左柱國太傅兼太子太傅,謚榮恭。 駙馬封侯贈官不以軍功自元始。 主先元薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
長泰公主,成化二十三年薨,追冊。
(No translation available)
52
仙遊公主,弘治五年薨,追冊。
(No translation available)
53
孝宗三女
(No translation available)
54
太康公主,弘治十一年薨,未下嫁。
(No translation available)
55
永福公主,嘉靖二年下嫁鄔景和。 景和,昆山人,嘗奉旨直西苑,撰玄文,以不諳玄理辭。 帝不悅。 時有事清馥殿,在直諸臣俱行祝厘禮,景和不俟禮成而出。 已而賞賚諸臣,景和與焉。 疏言:「無功受賞,懼增罪戾。 乞容辭免,俾洗心滌慮,以效他日馬革裹屍、啣環結草之報。 」帝大怒,謂詛咒失人臣禮,削職歸原籍,時主已薨矣。 三十五年入賀聖誕畢,因言:「臣自五世祖寄籍錦衣衛,世居北地。 今被罪南徙,不勝犬馬戀主之私。 扶服入賀,退而私省公主墳墓,丘封翳然,荊棘不剪。 臣切自念,狐死尚正首丘,臣托命貴主,獨與逝者魂魄相吊於數千里外,不得春秋祭掃,拊心傷悔,五內崩裂。 臣之罪重,不敢祈恩,惟陛下幸哀故主,使得寄籍原衛,長與相依,死無所恨。 」帝憐而許之。 隆慶二年復官。 卒贈少保,謚榮簡。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
永淳公主,下嫁謝詔。
(No translation available)
57
睿宗二女
(No translation available)
58
長寧公主,早薨。
(No translation available)
59
善化公主,早薨。 嘉靖四年, 〈 (長寧、善化)〉 二主同日追冊。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
60
世宗五女
(No translation available)
61
常安公主,未下嫁。 嘉靖二十八年薨,追冊。
(No translation available) (No translation available)
62
思柔公主,後常安主二月薨,年十二,追冊。
(No translation available)
63
寧安公主,嘉靖三十四年下嫁李和。
(No translation available)
64
歸善公主,嘉靖二十三年薨,追冊,葬祭視太康主。
(No translation available)
65
嘉善公主,嘉靖三十六年下嫁許從誠。 四十三年薨。
(No translation available) (No translation available)
66
穆宗六女
(No translation available)
67
蓬萊公主,早薨。
(No translation available)
68
太和公主,早薨。 隆慶元年與蓬萊主同日追冊。
(No translation available) (No translation available)
69
壽陽公主,萬歷九年下嫁侯拱辰。 國本議起,拱辰掌宗人府,亦具疏力爭。 卒贈太傅,謚榮康。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
70
永寧公主,下嫁梁邦瑞。 萬歷三十五年薨。
(No translation available) (No translation available)
71
瑞安公主,神宗同母妹。 萬歷十三年下嫁萬煒。 崇禎時,主累加大長公主。 所產子及庶子長祚、弘祚皆官都督。 煒官至太傅,管宗人府印。 嘗以親臣侍經筵,每文華進講,佩刀入直。 李建泰西征,命煒以太牢告廟,年七十余矣。 國變,同子長祚死於賊。 弘祚投水死,長祚妻李氏亦赴井死。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
72
延慶公主,萬歷十五年下嫁王昺。 昺嘗救御史劉光復,觸帝怒,削職。 光宗立,復官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
73
神宗十女
(No translation available)
74
榮昌公主,萬歷二十四年下嫁楊春元。 四十四年,春元卒。 久之,主薨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
75
壽寧公主,二十七年下嫁冉興讓。 主為神宗所愛,命五日一來朝,恩澤異他主。 崇禎時,洛陽失守,莊烈帝命興讓同太監王裕民、給事中葉高標往慰福世子於河北。 都城陷,興讓死於賊。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
76
靜樂、雲和、雲夢、靈丘、仙居、泰順、香山、天臺八公主,皆早世,追冊。
(No translation available)
77
光宗九女
(No translation available)
78
懷淑公主,七歲而薨,追冊。
(No translation available)
79
餘五女皆早世,未封。
(No translation available)
80
寧德公主,下嫁劉有福。
(No translation available)
81
樂安公主,下嫁鞏永固。 永固,字洪圖,宛平人,好讀書,負才氣。 崇禎十六年二月,帝召公、侯、伯於德政殿,言:「祖制,勛臣駙馬入監讀書,習武經弓馬。 諸臣各有子弟否? 」成國公朱純臣、定國公徐允禎等皆以幼對。 而永固獨上疏,請肄業太學。 帝褒答之。 總督趙光抃以邊事系獄,特疏申救。 又請復建文皇帝廟謚。 事雖未行,時論韙焉。 甲申春,賊破宣、大,李邦華請太子南遷,為異議所格。 及事急,帝密召永固及新樂侯劉文炳護行。 叩頭言:「親臣不藏甲,臣等難以空手搏賊。 」皆相向涕泣。 十九日,都城陷。 時公主已薨,未葬,永固以黃繩縛子女五人系柩旁,曰:「此帝甥也,不可汙賊手。 」舉劍自刎,闔室自焚死。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
82
熹宗二女
(No translation available)
83
皆早世。
(No translation available)
84
莊烈帝六女
(No translation available)
85
坤儀公主,周皇后生。 追謚。
(No translation available) (No translation available)
86
長平公主,年十六,帝選周顯尚主。 將婚,以寇警暫停。 城陷,帝入壽寧宮,主牽帝衣哭。 帝曰:「汝何故生我家! 」以劍揮斫之,斷左臂; 又斫昭仁公主於昭仁殿。 越五日,長平主復蘇。 大清順治二年上書言:「九死臣妾,蹐高天,願髡緇空王,稍申罔極。 」詔不許,命顯復尚故主,土田邸第金錢車馬錫予有加。 主涕泣。 逾年病卒。 賜葬廣寧門外。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
87
餘三女,皆早世,無考。
(No translation available)