1
南齊書卷第六本紀第六
(No translation available)
2
高宗明皇帝諱鸞,字景栖,始安貞王道生子也。 小諱玄度。 少孤,太祖撫育,恩過諸子。 宋泰豫元年,爲安吉令,有嚴能之名。 補武陵王左常侍,不拜。 元徽二年,爲永世令。 昇明二年,爲邵陵王安南記室參軍,未拜,仍遷寧朔將軍、淮南宣城二郡太守。 尋進號輔國將軍。 太祖踐阼,遷侍中,封西昌侯,邑千戶。 建元二年,爲持節、督郢州司州之義陽諸軍事、冠軍將軍、郢州刺史,進號征虜將軍。 世祖卽位,轉度支尚書,領右軍將軍。 永明元年,遷侍中,領驍騎將軍。 王子侯舊乘纏帷車,高宗獨乘下帷,儀從如素士。 公事混撓,販食人擔火誤燒牛鼻,豫章王白世祖,世祖笑焉。 轉爲散騎常侍、左衛將軍,清道而行,上甚悅。 二年,出爲征虜將軍、吳興太守。 四年,遷中領軍,常侍竝如故。 五年,爲持節、監豫州郢州之西陽司州之汝南二郡軍事、右將軍、豫州刺史。 七年,爲尚書右僕射。 八年,加領衛尉。 十年,轉左僕射。 十一年,領右衛將軍。 世祖遺詔爲侍中、尚書令,尋加鎮軍將軍,給班劔二十人。 隆昌元年,卽本號爲大將軍,給鼓吹一部,親兵五百人。 尋又加中書監、開府儀同三司。 郁林王廢,海陵王立,爲使持節、都督揚南徐二州軍事、驃騎大將軍、錄尚書事、揚州刺史,開府如故,增班劔爲三十人,封宣城郡公,二千戶。 鎮東府城。 給兵五千人,錢二百萬,布千匹。 九江作難,假黃皞,事寧,表送之。 尋加黃皞、都督中外諸軍事、太傅,領大將軍、揚州牧,增班劔爲四十人,給幢絡三望車,前後部羽葆鼓吹,劔履上殿,入朝不趨,贊拜不名,置左右長史、司馬、從事中郎、掾、屬各四人,封宣城王,邑五千戶,持節、侍中、中書監、錄尚書並如故。 未拜,太后令廢海陵王,以上入纂太祖爲第三子,羣臣三請,乃受命。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
建武元年冬十月癸亥,卽皇帝位。 詔曰:「皇齊受終建極,握鏡臨宸,神武重輝,欽明懿鑠,七百攸長,磐石斯固。 而王度中蹇,天階荐阻,嗣命多違,蕃釁孔棘,宏圖景曆,將墜諸淵。 宣德皇后遠鑒崇替,憲章舊典,疇咨台揆,允定靈策,用集寶命于予一人。 猥以虛薄,纘承大業,仰繫鴻丕,顧臨兆民,永懷先構,若履春冰,寅憂夕惕,罔識攸濟,思與萬國播此惟新。 大赦天下,改元。 宿衛身普轉一階,其餘文武,賜位二等。 逋租宿責,換負官物,在建武元年以前,悉原除。 劫賊餘口在臺府者,可悉原放。 負釁流徙,竝還本鄉。 」太尉王敬則爲大司馬,司空陳顯達爲太尉,尚書令王晏加驃騎大將軍,中領軍蕭諶爲領軍將軍、南徐州刺史,皇子寶義爲揚州刺史,中護軍王玄邈爲南兖州刺史,新除右將軍張瑰爲右光祿大夫,平北將軍王廣之爲江州刺史。 乙丑,詔斷遠近上禮。 丁卯,詔「自今雕文篆刻,歲時光新,可悉停省。 蕃牧守宰,或有薦獻,事非任土,嚴加禁斷。 」追贈安陸昭侯緬爲安陸王。 己巳,以安陸侯子寶晊爲湘州刺史。 詔曰:「頃守職之吏,多違舊典,存私害公,實興民蠹。 今商旅稅石頭後渚及夫鹵借倩,一皆停息。 所在凡厥公宜,可卽符斷。 主曹詳爲其制,憲司明加聽察。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
十一月癸酉,以西中郎長史始安王遙光爲揚州刺史,晉壽太守王洪範爲青、冀二州刺史,尚書令王晏領太子少傅。 甲戌,大司馬尋陽公王敬則等十三人進爵邑各有差。 詔省新林苑,先是民地,悉以還主,原責本直。 庚辰,立皇子寶義爲晉安王,寶玄爲江夏王,寶源爲廬陵王,寶夤爲建安王,寶融爲隨郡王,寶攸爲南平王。 甲申,詔曰:「邑宰祿薄俸微,不足代耕,雖任土恒貢,亦爲勞費,自今悉斷。 」又詔「宣城國五品以上,悉與滿敘。 自此以下,皆聽解遣。 其欲仕,適所樂。 」乙酉,追尊始安貞王爲景皇,妃爲懿后。 丙戌,以輔國將軍聞喜公遙欣爲荊州刺史,寧朔將軍豐城公遙昌爲豫州刺史。 丁亥,詔「細作中署、材官、車府,凡諸工,可悉開番假,遞令休息」。 戊子,立皇太子寶卷,賜天下爲父後者爵一級,孝子順孫、義夫節婦,普加甄賜明揚。 表其衡閭,賚以束帛。 己丑,詔「東宮肇建,遠近或有慶禮,可悉斷之。 」壬辰,以新除征虜將軍江夏王寶玄爲郢州刺史。 永明中,御史中丞沈淵表百官年登七十,皆令致仕,竝窮困私門。 庚子,詔曰:「日者百司耆齒,許以自陳,東西二省,猶沾微俸,辭事私庭,榮祿兼謝,興言愛老,實有矜懷。 自縉紳年及,可一遵永明七年以前銓敘之科。 」上輔政所誅諸王,是月復屬籍,各封子爲侯。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
十二月壬子,詔曰:「上覽易遺,下情難達,是以甘棠見美,肺石流詠。 自月一視黃辭,如有含枉不申、懷直未舉者,莅民之司,竝任厥失。」
(No translation available) (No translation available)
6
二年春正月辛未,詔「京師繫囚殊死,可降爲五歲刑,三署見徒五歲以下,悉原散。 王公以下,各舉所知。 隨王公卿士,內外羣僚,各舉朕違,肆心極諫。 」索虜寇司、豫、徐、梁四州。 壬申,遣鎮南將軍王廣之督司州征討,右衛將軍蕭坦之督徐州征討,尚書右僕射沈文季督豫州征討。 己卯,詔京師二縣有毀發墳壟,隨宜修理。 又詔曰:「食惟民天,義高姬載,蠶實生本,教重軒經。 前哲盛範,後王茂則,布令審端,咸必由之。 朕肅扆巖廊,思弘風訓,深務八政,永鑒在勤,靜言日昃,無忘寢興。 守宰親民之主,牧伯調俗之司,宜嚴課農桑,罔令遊惰,揆景肆力,必窮地利,固脩堤防,考校殿最。 若耕蠶殊衆,具以名聞; 遊怠害業,卽便列奏。 主者詳爲條格。 」乙未,虜攻鐘離,徐州刺史蕭惠休破之。 丙申,加太尉陳顯達使持節、都督西北征討諸軍事。 丁酉,內外纂嚴。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
三月戊申,詔「南徐州僑舊民丁,多充戎旅,蠲今年三課。 」己未,司州刺史蕭誕與衆軍擊虜,破之。 詔「雍、豫、司、南兖、徐五州遇寇之家,悉停今年稅調。 其與虜交通,不問往罪。 」丙寅,停青州麥租。 虜自壽春退走。 甲申,解嚴。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
夏四月己亥朔,詔「三百里內獄訟,同集京師,克日聽覽。 此以外委州郡訊察。 三署徒隸,原遣有差。 」索虜圍漢中,梁州刺史蕭懿拒退之。 己未,以新除黃門郎裴叔業爲徐州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
五月甲午,寢廟成,詔「監作長帥,可賜位一等,役身遣假一年,非役者蠲租同假限。」
(No translation available)
10
六月壬戌,誅領軍將軍蕭諶、西陽王子明、南海王子罕、邵陵王子貞。 乙丑,以右衛將軍蕭坦之爲領軍將軍。
(No translation available) (No translation available)
11
秋七月辛未,以右將軍晉安王寶義爲南徐州刺史。 壬申,以冠軍將軍梁王爲司州刺史。 辛卯,以氐楊馥之爲北秦州刺史、仇池公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
八月丁未,以右衛將軍廬陵王寶源爲南兖州刺史。 庚戌,以新除輔國將軍申希祖爲兖州刺史。
(No translation available) (No translation available)
13
九月己丑,改封南平王寶攸爲邵陵王,蜀郡王子文爲西陽王,廣漢王子峻爲衡陽王,臨海王昭秀爲巴陵王,永嘉王昭粲爲桂陽王。
(No translation available)
14
冬十月丁卯,詔曰:「軌世去奢,事殷哲后,訓物以儉,理鏡前王。 朕屬流弊之末,襲澆浮之季,雖恭已弘化,刻意隆平,而禮讓未興,侈華猶競。 永覽玄風,兢言集愧,思所以還淳改俗,反古移民。 可罷東田,毀興光樓。 」幷詔水衡量省御乘。 己卯,納皇太子妃褚氏,大赦。 王公已下,班賜各有差。 斷四方上禮。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
十二月丁酉,詔曰:「舊國都邑,望之悵然。 況乃自經南面,負扆宸居,或功濟當時,德覃一世,而塋壟欑穢,封樹不脩,豈直嗟深牧豎、悲甚信陵而已哉? 昔中京淪覆,鼎玉東遷,晉元締構之始,簡文遺詠在民,而松門夷替,埏路榛蕪。 雖年代殊往,撫事興懷。 晉帝諸陵,悉加脩理,幷增守衛。 吳、晉陵二郡失稔之鄉,蠲三調有差。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
三年春正月丁卯,以陰平王楊炅子崇祖爲沙州刺史,封陰平王。 北中郎將建安王寶夤爲江州刺史。 己巳,詔申明守長六周之制。 乙酉,詔「去歲索虜寇邊,緣邊諸州郡將士有臨陣及疾病死亡者,竝送還本土。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
三月壬午,詔「車府乘輿有金銀飾校者,皆剔除。」
(No translation available)
18
夏四月,虜寇司州,戍兵擊破之。
(No translation available)
19
五月己巳,以征虜將軍蕭懿爲益州刺史,前軍將軍陰廣宗爲梁、南秦二州刺史,前新除寧州刺史李慶宗爲寧州刺史。
(No translation available)
20
秋九月辛酉,以冠軍將軍徐玄慶爲兖州刺史。
(No translation available)
21
冬十月,以輔國將軍申希祖爲司州刺史。
(No translation available)
22
閏十二月戊寅,皇太子冠,賜王公以下帛各有差,爲父後者賜爵一級。 斷遠近上禮。 又詔「今歲不須光新,可以見錢爲百官供給。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
四年春正月庚午,大赦。 詔曰:「嘉肴停俎,定方旨於必甘; 良玉在攻,表圭璋於旣就。 是以陶鈞萬品,務本爲先; 經緯九區,學斅爲大。 往因時康,崇建庠序,屯虞薦有,權從省廢,謳誦寂寥,倏移年稔,永言古昔,無忘旰昃。 今華夏乂安,要荒慕向,締脩東序,實允適時。 便可式依舊章,廣延國胄,弘敷景業,光被後昆。 」壬寅,詔「民產子者,蠲其父母調役一年,又賜米十斛。 新婚者,蠲夫役一年」。 丙辰,尚書令王晏伏誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
二月甲子,以左僕射徐孝嗣爲尚書令,征虜將軍蕭季敞爲廣州刺史。
(No translation available)
25
三月乙未,右僕射沈文季領護軍將軍。
(No translation available)
26
秋八月,追尊景皇所生王氏爲恭太后。 索虜寇沔北。
(No translation available) (No translation available)
27
冬十月,又寇司州。 甲戌,遣太子中庶子梁王、右軍司馬張稷討之。
(No translation available) (No translation available)
28
十一月丙辰,以氐楊靈珍爲北秦州刺史、仇池公、武都王。 丁亥,詔「所在結課屋宅田桑,可詳減舊價。」
(No translation available) (No translation available)
29
十二月甲子,以冠軍將軍裴叔業爲豫州刺史,冠軍將軍徐玄慶爲徐州刺史,寧朔將軍左興盛爲兖州刺史。 丁丑,遣度支尚書崔慧景率衆救雍州。
(No translation available) (No translation available)
30
二月癸丑,遣左衛將軍蕭惠休假節援壽陽。 辛未,豫州刺史裴叔業擊虜於淮北,破之。 辛巳,平西將軍蕭遙欣領雍州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
三月丙午,蠲雍州遇虜之縣租布。 戊申,詔曰:「仲尼明聖在躬,允光上哲,弘厥雅道,大訓生民,師範百王,軌儀千載。 立人斯仰,忠孝攸出,玄功潛被,至德彌闡。 雖反袂遐曠,而祧薦靡闕,時祭舊品,秩比諸侯。 頃歲以來,祀典陵替,俎豆寂寥,牲奠莫舉,豈所以克昭盛烈,永隆風教者哉! 可式循舊典,詳復祭秩,使牢餼備禮,欽饗兼申。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
夏四月甲寅,改元,赦三署囚繫原除各有差。 文武賜位二等。 丙戌,以鎮軍將軍蕭坦之爲侍中、中領軍。 己未,立武陵昭王子子坦爲衡陽王。 丙寅,以西中郎長史劉暄爲郢州刺史。 丁卯,大司馬會稽太守王敬則舉兵反。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
五月壬午,遣輔國將軍劉山陽率軍東討。 乙酉,斬敬則,傳首。 曲赦浙東、吳、晉陵七郡。 以後軍長史蕭穎胄爲南兖州刺史。 丁酉,以北中郎將司馬元和爲兖州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
秋七月,以輔國將軍王珍國爲青、冀二州刺史。 癸卯,以太子中庶子梁王爲雍州刺史,太尉陳顯達爲江州刺史。
(No translation available) (No translation available)
35
己酉,帝崩于正福殿,年四十七。 遺詔曰:「徐令可重申八命。 中書監本官悉如故,沈文季可左僕射,常侍護軍如故,江祏可右僕射,江祀可侍中,劉暄可衛尉。 軍政大事委陳太尉。 內外衆事,無大小委徐孝嗣、遙光、坦之、江祏,其大事與沈文季、江祀、劉暄參懷。 心膂之任可委劉悛、蕭惠休、崔惠景。 」葬興安陵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
帝明審有吏才,持法無所借。 制御親幸,臣下肅清。 驅使寒人不得用四幅傘,大存儉約。 罷世祖所起新林苑,以地還百姓; 廢文帝所起太子東田,斥賣之; 永明中輿輦舟乘,悉剔取金銀還主衣庫。 太官進御食,有裹蒸,帝曰:「我食此不盡,可四片破之,餘充晚食。 」而世祖掖庭中宮殿服御,一無所改。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
性猜忌多慮,故亟行誅戮。 潛通道術,用計數,出行幸,先占利害,南出則唱云西行,東遊則唱云北幸。 簡於出入,竟不南郊。 上初有疾,無輟聽覽,秘而不傳。 及寢疾甚久,勑臺省府署文簿求白魚以爲治,外始知之。 身衣絳衣,服飾皆赤,以爲厭勝。 巫覡云:「後湖水頭經過宮內,致帝有疾。 」帝乃自至太官行水溝。 左右啓:「太官若無此水則不立。 」帝決意塞之,欲南引淮流。 會崩,事寢。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
史臣曰:高宗以支庶纂曆,據猶子而爲論,一朝到此,誠非素心,遺寄所當,諒不獲免。 夫戕夷之事,懷抱多端,或出自雄忍,或生乎畏懾。 令同財之親,在我而先棄; 進引之愛,量物其必違。 疑怯旣深,猜似外入,流涕行誅,非云義舉,事苟求安,能無內愧? 旣而自樹本根,枝胤孤弱,貽厥不昌,終覆宗社。 若令壓紐之徵,必委天命,盤庚之祀,亦繼陽甲,杖運推公,夫何譏爾!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
贊曰:高宗傍起,宗國之慶。 慕名儉德,垂文法令。 兢兢小心,察察吏政。 沔陽失土,南風不競。 [1]
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
全文以中華書局、一九七二年一月版《南齊書》爲本校。
(No translation available)