1
__NOCC__
(No translation available)
2
垣崇祖
(No translation available)
3
垣崇祖字敬遠,下邳人也。 族姓豪彊,石虎世,自略陽徙之於鄴。 曾祖敞,爲慕容德偽吏部尚書。 祖苗,宋武征廣固,率部曲歸降,仍家下邳,官至龍驤將軍、汝南新蔡太守。 父詢之,積射將軍,宋孝武世死事,贈冀州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
崇祖年十四,有幹略,伯父豫州刺史護之謂門宗曰:「此兒必大成吾門,汝等不及也。 」刺史劉道隆辟爲主簿,厚遇之。 除新安王國上將軍。 景和世,道隆求出爲梁州,啓轉崇祖爲義陽王征北行參軍,與道隆同行,使還下邳召募。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
明帝立,道隆被誅。 薛安都反,明帝遣張永、沈攸之北討,安都使將裴祖隆、李世雄據下邳。 祖隆引崇祖共拒戰,會青州援軍主劉彌之背逆歸降,祖隆士衆沮敗,崇祖與親近數十人夜救祖隆,與俱走還彭城。 虜旣陷徐州,崇祖仍爲虜將游兵琅邪閒不復歸,虜不能制。 密遣人於彭城迎母,欲南奔,事覺,虜執其母爲質。 崇祖妹夫皇甫肅兄婦,薛安都之女,故虜信之。 肅仍將家屬及崇祖母奔朐山,崇祖因將部曲據之,遣使歸命。 太祖在淮陰,板爲朐山戍主,送其母還京師,明帝納之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
朐山邊海孤險,人情未安。 崇祖常浮舟舸於水側,有急得以入海。 軍將得罪亡叛,具以告虜。 虜偽圂城都將東徐州刺史成固公始得青州,聞叛者說,遣步騎二萬襲崇祖,屯洛要,去朐山城二十里。 崇祖出送客未歸,城中驚恐,皆下船欲去。 崇祖還,謂腹心曰:「賊比擬來,本非大舉,政是承信一說,易遣誑之。 今若得百餘人還,事必濟矣。 但人情一駭,不可斂集。 卿等可急去此二里外大呌而來,唱『艾塘義人已得破虜,須戍軍速往,相助逐退』。 」船中人果喜,爭上岸,崇祖引入據城,遣羸弱入島。 令人持兩炬火登山鼓呌。 虜參騎謂其軍備甚盛,乃退。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
崇祖啓明帝曰:「淮北士民,力屈胡虜,南向之心,日夜以冀。 崇祖父伯竝爲淮北州郡,門族布在北邊,百姓所信,一朝嘯吒,事功可立。 第名位尚輕,不足威衆,乞假名號,以示遠近。 」明帝以爲輔國將軍、北琅邪蘭陵二郡太守。 亡命司馬從之謀襲郡,崇祖討捕斬之。 數陳計算,欲剋復淮北。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
時虜聲當寇淮南,明帝以問崇祖,崇祖因啓「宜以輕兵深入,出其不意,進可立不世之勳,退可絕其窺窬之患」。 帝許之。 崇祖將數百人入虜界七百里,據南城,固蒙山,扇動郡縣。 虜率大衆攻之,其別將梁湛母在虜,虜執其母,使湛告部曲曰:「大軍已去,獨住何爲! 」於是衆情離阻,一時奔退。 崇祖謂左右曰:「今若俱退,必不獲免。 」乃住後力戰,大敗追者而歸。 以久勞,封下邳縣子。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
,行徐州事,徙戍龍沮,在朐山南。 崇祖啓斷水注平地,以絕虜馬。 帝以問劉懷珍,云可立。 崇祖率將吏塞之,未成。 虜主謂偽彭城鎮將平陽公曰:「龍沮若立,國之恥也,以死爭之。 」數萬騎掩至。 崇祖馬槊陷陣不能抗,乃築城自守。 會天雨十餘日,虜乃退。 龍沮竟不立。 歷盱眙、平陽、東海三郡太守,將軍如故。 轉邵陵王南中郎司馬,復爲東海太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
初,崇祖遇太祖於淮陰,太祖以其武勇,善待之。 崇祖謂皇甫肅曰:「此眞吾君也,吾今逢主矣,所謂千載一時。 」遂密布誠節。 元徽末,太祖憂慮,令崇祖受旨卽以家口託皇甫肅,勒數百人將入虜界,更聽後旨。 會蒼梧廢,太祖召崇祖領部曲還都,除游擊將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
沈攸之事平,以崇祖爲持節、督兖青冀三州諸軍事,累遷冠軍將軍、兖州刺史。 太祖踐阼,謂崇祖曰:「我新有天下,夷虜不識運命,必當動其蟻衆,以送劉昶爲辭。 賊之所衝,必在壽春。 能制此寇,非卿莫可。 」徙爲使持節、監豫司二州諸軍事、豫州刺史,將軍如故。 封望蔡縣侯,七百戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
,虜遣偽梁王郁豆眷及劉昶,馬步號二十萬,寇壽春。 崇祖召文武議曰:「賊衆我寡,當用奇以制之。 當脩外城以待敵,城旣廣闊、非水不固,今欲堰肥水却淹爲三面之險,諸君意如何? 」衆曰:「昔佛狸侵境,宋南平王士卒完盛,以郭大難守,退保內城。 今日之事,十倍於前。 古來相承,不築肥堰,皆以地形不便,積水無用故也。 若必行之,恐非事宜。 」崇祖曰:「卿見其一,不識其二。 若捨外城,賊必據之,外脩樓櫓,內築長圍,四周無礙,表裏受敵,此坐自爲擒。 守郭築堰,是吾不諫之策也。 」乃於城西北立堰塞肥水,堰北起小城,周爲深塹,使數千人守之。 崇祖謂長史封延伯曰:「虜貪而少慮,必悉力攻小城,圖破此堰。 見塹狹城小,謂一往可剋,當以蟻附攻之。 放水一激,急踰三峽,事窮奔透,自然沈溺。 此豈非小勞而大利邪? 」虜衆由西道集堰南,分軍東路肉薄攻小城。 崇祖著白紗帽,肩轝上城,手自轉式。 至日晡時,決小史埭。 水勢奔下,虜攻城之衆,漂墜塹中,人馬溺死數千人,衆皆退走。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
初,崇祖在淮陰,見上,便自比韓信、白起,咸不信,唯上獨許之,崇祖再拜奉旨。 及破虜啓至,上謂朝臣曰:「崇祖許爲我制虜,果如其言。 其恒自擬韓、白,今眞其人也。 」進爲都督號平西將軍,增封爲千五百戶。 崇祖聞陳顯達李安民皆增給軍儀,啓上求鼓吹橫吹。 上敕曰:「韓、白何可不與衆異。 」給鼓吹一部。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
崇祖慮虜復寇淮北,啓徙下蔡戍於淮東。 其冬,虜果欲攻下蔡,旣聞內徙,乃揚聲平除故城。 衆疑虜當於故城立戍,崇祖曰:「下蔡去鎮咫尺,虜豈敢置戍; 實欲除此故城。 政恐奔走殺之不盡耳。 」虜軍果夷掘下蔡城,崇祖自率衆渡淮與戰,大破之,追奔數十里,殺獲千計。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
上遣使入關參虜消息還,敕崇祖曰:「卿視吾是守江東而已邪? 所少者食,卿但努力營田,自然平殄殘醜。 」敕崇祖脩治芍陂田。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
世祖卽位,徵爲散騎常侍、左衞將軍。 俄詔留本任,加號安西。 仍遷五兵尚書,領驍騎將軍。 初,豫章王有盛寵,世祖在東宮,崇祖不自附結。 及破虜,詔使還朝,與共密議,世祖疑之,曲加禮待,酒後謂崇祖曰:「世閒流言,我已豁諸懷抱,自今已後,富貴見付也。 」崇祖拜謝。 崇祖去後,上復遣荀伯玉口敕,以邊事受旨夜發,不得辭東宮,世祖以崇祖心誠不實,銜之。 太祖崩,慮崇祖爲異,便令內轉。 永明元年四月九日,詔曰:「垣崇祖凶詬險躁,少無行業。 昔因軍國多虞,採其一夫之用。 大運光啓,頻煩升擢,溪壑靡厭,浸以彌廣。 去歲在西,連謀境外,無君之心,已彰遐邇。 特加遵養,庶或悛革。 而猜貳滋甚,志興亂階,隨與荀伯玉驅合不逞,窺窬非覬,構扇邊荒,互爲表裏。 寧朔將軍孫景育究悉姦計,具以啓聞。 除惡務本,刑茲罔赦。 便可收掩,肅明憲辟。 」死時年四十四。 子惠隆,徙番禺卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
張敬兒
(No translation available)
18
張敬兒,南陽冠軍人也。 本名苟兒,宋明帝以其名鄙,改焉。 父醜,爲郡將軍,官至節府參軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
敬兒年少便弓馬,有膽氣,好射虎,發無不中。 南陽新野風俗出騎射,而敬兒尤多膂力,求入隊爲曲阿戍驛將,州差補府將,還爲郡馬隊副,轉隊主。 稍官寧蠻府行參軍。 隨同郡人劉胡領軍伐襄陽諸山蠻,深入險阻,所向皆破。 又擊湖陽蠻,官軍引退,蠻賊追者數千人,敬兒單馬在後,衝突賊軍,數十合,殺數十人,箭中左腋,賊不能抗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
平西將軍山陽王休祐鎮壽陽,求善騎射人。 敬兒自占見寵,爲長兼行參軍,領白直隊。 泰始初,除寧朔將軍,隨府轉參驃騎軍事,署中兵。 領軍討義嘉賊,與劉胡相拒於鵲尾洲,啓明帝乞本郡,事平,爲南陽太守,將軍如故。 初,王玄謨爲雍州,土斷敬兒家屬舞陰,敬兒至郡,復還冠軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
三年,薛安都子柏令、環龍等竊據順陽、廣平,略義成、扶風界,刺史巴陵王休若遣敬兒及新野太守劉攘兵攻討,合戰,破走之。 徙爲順陽太守,將軍如故。
(No translation available) (No translation available)
22
南陽蠻動,復以敬兒爲南陽太守。 遭母喪還家,朝廷疑桂陽王休範,密爲之備,乃起敬兒爲寧朔將軍、越騎校尉。 桂陽事起,隷太祖頓新亭,賊矢石旣交,休範白服乘轝往勞樓下,城中望見其左右人兵不多,敬兒與黃回白太祖曰:「桂陽所在,備防寡闕,若詐降而取之,此必可擒也。 」太祖曰:「卿若能辦事,當以本州相賞。 」敬兒相與出城南,放仗走,大呼稱降,休範喜,召至轝側,回陽致太祖密意,休範信之。 回目敬兒,敬兒奪取休範防身刀,斬休範首,休範左右數百人皆驚散,敬兒馳馬持首歸新亭。 除驍騎將軍,加輔國將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
太祖以敬兒人位旣輕,不欲便使爲襄陽重鎮,敬兒求之不已,乃微動太祖曰:「沈攸之在荊州,公知其欲何所作? 不出敬兒以防之,恐非公之利也。 」太祖笑而無言,乃以敬兒爲持節、督雍梁二州郢司二郡軍事、雍州刺史,將軍如故,封襄陽縣侯,二千戶。 部伍泊沔口,敬兒乘舴艋過江,詣晉熙王燮。 中江遇風船覆,左右丁壯者各泅走,餘二小吏沒艙下,呌呼「官」,敬兒兩掖挾之,隨船覆仰,常得在水上,如此翻覆行數十里,方得迎接。 失所持節,更給之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
沈攸之聞敬兒上,遣人伺覘。 見雍州迎軍儀甚盛,慮見掩襲,密自防備。 敬兒至鎮,厚結攸之,信饋不絕。 得其事迹,密白太祖。 攸之得太祖書翰,論選用方伯密事,輙以示敬兒,以爲反閒,敬兒終無二心。 元徽末,襄陽大水,平地數丈,百姓資財皆漂沒,襄陽虛耗。 太祖與攸之書,令賑貸之,攸之竟不歷意。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
敬兒與攸之司馬劉攘兵情款,及蒼梧廢,敬兒疑攸之當因此起兵,密以問攘兵,攘兵無所言,寄敬兒馬鐙一隻,敬兒乃爲之備。 冬,攸之反,遣使報敬兒,敬兒勞接周至,爲設酒食,謂之曰:「沈公那忽使君來,君殊可命。 」乃列仗於廳事前斬之,集部曲,偵攸之下,當襲江陵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
時攸之遺太祖書曰:
(No translation available)
27
太祖出頓新亭,報攸之書曰:
(No translation available)
28
攸之與兼長史江乂、別駕傅宣等守江陵城。 敬兒軍中力授,因以爲別。 敬兒告變使至,太祖大喜,進號鎮軍將軍,加散騎常侍,改爲都督,給鼓吹一部。 攸之於郢城敗走,其子元琰與兼長史江乂、別駕傅宣等守江陵城。 敬兒軍至白水,元琰聞城外鶴唳,謂是呌聲,心懼欲走。 其夜,乂、宣開門出奔,城潰,元琰奔寵洲,見殺。 百姓旣相抄敓,敬兒至江陵,誅攸之親黨,沒入其財物數十萬,悉以入私。 攸之於湯渚村自經死,居民送首荊州,敬兒使楯擎之,蓋以青繖,徇諸市郭,乃送京師。 進號征西將軍,爵爲公,增邑爲四千戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
敬兒於襄陽城西起宅,聚財貨。 又欲移羊叔子墮淚碑,於其處立臺,綱紀諫曰:「羊太傅遺德,不宜遷動。 」敬兒曰:「太傅是誰? 我不識也。 」敬兒弟恭兒,不肯出官,常居上保村中,與居民不異。 敬兒呼納之甚厚,恭兒月一出視敬兒,輙復去。 恭兒本名豬兒,隨敬兒改名也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
初,敬兒旣斬沈攸之,使報隨郡太守劉道宗,聚衆得千餘人,立營頓。 司州刺史姚道和不殺攸之使,密令道宗罷軍。 及攸之圍郢,道和遣軍頓堇城爲郢援,事平,依例蒙爵賞。 敬兒具以啓聞。 ,太祖令有司奏道和罪,誅之。 道和字敬邕,羌主姚興孫也。 父萬壽,偽鎮東大將軍,降宋武帝,卒於散騎侍郎。 道和出身爲孝武安北行佐,有世名,頗讀書史。 常誑人云:「祖天子,父天子,身經作皇太子。 」元徽中爲游擊將軍,隨太祖新亭破桂陽賊有功,爲撫軍司馬,出爲司州,疑怯無斷,故及於誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
三年,徵敬兒爲護軍將軍,常侍如故。 敬兒武將,不習朝儀,聞當內遷,乃於密室中屏人學揖讓答對,空中俯仰,如此竟日,妾侍竊窺笑焉。 太祖卽位,授侍中,中軍將軍。 以敬兒秩窮五等,一仍前封。 ,遷散騎常侍,車騎將軍,置佐史。 太祖崩,敬兒於家竊泣曰:「官家大老天子,可惜! 太子年少,向我所不及也。 」遺詔加敬兒開府儀同三司,將拜,謂其妓妾曰:「我拜後,應開黃閤。 」因口自爲鼓聲。 旣拜,王敬則戲之,呼爲褚淵。 敬兒曰:「我馬上所得,終不能作華林閤勳也。 」敬則甚恨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
敬兒始不識書,晚旣爲方伯,乃習學讀《孝經》《論語》。 於新林慈姥廟爲妾乞兒祝神,自稱三公。 然而意知滿足,初得鼓吹,羞便奏之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
初娶前妻毛氏,生子道文。 後娶尚氏,尚氏有美色,敬兒棄前妻而納之。 尚氏猶居襄陽宅不自隨,敬兒慮不復外出,乃迎家口悉下至都。 啓世祖,不蒙勞問,敬兒心疑。 及垣崇祖死,愈恐懼,妻謂敬兒曰:「昔時夢手熱如火,而君得南陽郡。 元徽中,夢半身熱,而君得本州。 今復夢舉體熱矣。 」有閹人聞其言,說之。 事達世祖。 敬兒又遣使與蠻中交關,世祖疑其有異志。 ,敕朝臣華林八關齋,於坐收敬兒。 敬兒左右雷仲顯知有變,抱敬兒而泣。 敬兒脫冠貂投地曰:「用此物誤我。 」少日,伏誅。 詔曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
子道文,武陵內史,道暢,征虜功曹,道固弟道休,竝伏誅。 少子道慶,見宥。 後數年,上與豫章王嶷三日曲水內宴,舴艋船流至御坐前覆沒,上由是言及敬兒,悔殺之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
恭兒官至員外郎。 在襄陽,聞敬兒敗,將數十騎走入蠻中,收捕不得。 後首出,上原其罪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
【史論】
(No translation available)
37
史臣曰:平世武臣,立身有術,若非愚以取信,則宜智以自免,心迹無阻,乃見優容。 崇祖恨結東朝,敬兒情疑鳥盡,嗣運方初,委骨嚴憲。 若情非發憤,事無感激,功名之閒,不足爲也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
贊曰:崇祖爲將,志懷馳逐。 規搔淮部,立勳豫牧。 敬兒莅雍,深心防楚。 豈不劬勞,實興師旅。 烹犬藏弓,同歸異緒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
「賴原卽大世」,疑。
(No translation available)
40
=
(No translation available)
41
案
(No translation available)
42
=
(No translation available)