1
__TOC__
(No translation available)
2
虞玩之
(No translation available)
3
虞玩之字茂瑤,會稽餘姚人也。 祖宗,晉庫部郎。 父玫,通直常侍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
玩之少閒刀筆,汎涉書史,解褐東海王行參軍,烏程令。 路太后外親朱仁彌犯罪,依法錄治。 太后怨訴孝武,坐免官。 泰始中,除晉熙國郎中令,尚書起部郎,通直郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
元徽中,爲右丞。 時太祖參政,與玩之書曰:「張華爲度支尚書,事不徒然。 今漕藏有闕,吾賢居右丞,已覺金粟可積也。 」玩之上表陳府庫錢帛,器械役力,所懸轉多,興用漸廣,慮不支歲月。 朝議優報之。 遷安成王車騎錄事,轉少府。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
太祖鎮東府,朝野致敬,玩之猶躡屐造席。 太祖取屐視之,訛黑斜銳,蒵斷,以芒接之。 問曰:「卿此屐已幾載? 」玩之曰:「初釋褐拜征北行佐買之,著已二十年,貧土竟不辦易。 」太祖善之,引爲驃騎諮議參軍。 霸府初開,賓客輻湊,太祖留意簡接,玩之與樂安任遐,俱以應對有席上之美,齊名見遇。 遐字景遠,好學,有義行,兼與太祖素游,褚淵、王儉竝見親愛。 官至光祿大夫,永元初卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
玩之遷驍騎將軍,黃門郎,領本部中正。 上患民間欺巧,及卽位,敕玩之與驍騎將軍傅堅意檢定簿籍。 建元二年,詔朝臣曰:「黃籍,民之大紀,國之治端。 自頃氓俗巧偽,爲日已久,至乃竊注爵位,盜易年月,增損三狀,貿襲萬端。 或戶存而文書已絕,或人在而反託死叛,停私而云隸役,身強而稱六疾。 編戶齊家,少不如此。 皆政之巨蠹,教之深疵。 比年雖卻籍改書,終無得實。 若約之以刑,則民偽已遠; 若綏之以德,則勝殘未易。 卿諸賢竝深明治體,可各獻嘉謀,以振澆化。 又臺坊訪募,此制不近,優刻素定,閒劇有常。 宋元嘉以前,茲役恆滿,大明以後,樂補稍絕。 或緣寇難頻起,軍蔭易多,民庶從利,投坊者寡。 然國經未變,朝紀恆存,相揆而言,隆替何速! 此急病之洪源,晷景之切患,以何科算,革斯弊邪? 」玩之上表曰:「宋元嘉二十七年八條取人,孝建元年書籍,衆巧之所始也。 元嘉中,故光祿大夫傅隆,年出七十,猶手自書籍,躬加隱校。 隆何必有石建之愼,高柔之勤,蓋以世屬休明,服道脩身故耳。 今陛下日旰忘食,未明求衣,詔逮幽愚,謹陳妄說。 古之共治天下,唯良二千石,今欲求治取正,其在勤明令長。 凡受籍,縣不加檢合,但封送州,州檢得實,方卻歸縣。 吏貪其賂,民肆其姦,姦彌深而卻彌多,賂愈厚而答愈緩。 自泰始三年至元徽四年,揚州等九郡四號黃籍,共卻七萬一千餘戶。 于今十一年矣,而所正者猶未四萬。 神州奧區,尚或如此,江、湘諸部,倍不可念。 愚謂宜以元嘉二十七年籍爲正。 民惰法旣久,今建元元年書籍,宜更立明科,一聽首悔,迷而不反,依制必戮。 使官長審自檢校,必令明洗,然後上州,永以爲正。 若有虛昧,州縣同咎。 今戶口多少,不減元嘉,而板籍頓闕,弊亦有以。 自孝建已來,入勳者衆,其中操干戈衛社稷者,三分殆無一焉。 勳簿所領而詐注辭籍,浮遊世要,非官長所拘錄,復爲不少。 尋蘇峻平後,庾亮就溫嶠求勳簿,而嶠不與,以爲陶侃所上,多非實錄。 尋物之懷私,無世不有,宋末落紐,此巧尤多。 又將位旣衆,舉卹爲祿,實潤甚微,而人領數萬,如此二條,天下合役之身,已據其太半矣。 又有改注籍狀。 詐入仕流,昔爲人役者,今反役人。 又生不長髮,便謂爲道人,塡街溢巷,是處皆然。 或抱子幷居,竟不編戶,遷徙去來,公違土斷。 屬役無滿,流亡不歸,寧喪終身,疾病長臥。 法令必行,自然競反。 又四鎮戍將,有名寡實,隨才部曲,無辨勇懦,署位借給,巫媼比肩,彌山滿海,皆是私役。 行貨求位,其塗甚易,募役卑劇,何爲投補? 坊吏之所以盡,百里之所以單也。 今但使募制明信,滿復有期,民無逕路,則坊可立表而盈矣。 爲治不患無制,患在不行,不患不行,患在不久。 」上省玩之表,納之。 乃別置板籍官,置令史,限人一日得數巧,以防懈怠。 於是貨賂因緣,籍注雖正,猶強推卻,以充程限。 至世祖永明八年,謫巧者戍緣淮各十年,百姓怨望。 世祖乃詔曰:「夫簡貴賤,辨尊卑者,莫不取信於黃籍。 豈有假器濫榮,竊服非分。 故所以澄革虛妄,式允舊章。 然釁起前代,過非近失,旣往之諐,不足追咎。 自宋昇明以前,皆聽復注。 其有謫役邊疆,各許還本。 此後有犯,嚴加翦治。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
玩之以久宦衰疾,上表告退,曰:「臣聞負重致遠,力窮則困,竭誠事君,智盡必傾,理固然也。 四十仕進,七十懸車,壯則驅馳,老宜休息。 臣生於晉,長於宋,老於齊,世歷三代,朝市再易。 臣以宋元嘉二十八年爲王府行佐,於茲三十年矣。 自頃以來,衰耗漸篤。 爲性不懶惰,而倦怠頓來。 耳目本聰明,而聾矒轉積。 腳不支身,喘不緒氣。 景刻不推,朝晝不保。 大功兄弟,四十有二人,通塞壽夭,唯臣獨存。 朝露末光,寧堪長久! 且知足不辱,臣已足矣。 稟命饑寒,不求富貴,銅山由命,臣何恨焉,久甘之矣。 直道事人,不免縲紲,屬遇聖明,知其非罪,臣之幸厚矣。 授命於道消之晨,效節於百揆之日,臣忠之效也。 降慶於文明之初,荷澤於天飛之運,臣命之偶也。 不謀巧宦而位至九卿,德慙李陵而忝居門下。 堯舜無窮,臣亦通矣。 年過六十,不爲夭矣。 榮期之三樂,東平之一善,臣俱盡之矣。 經昏踐亂,涉艱履危,仰聖德以求全,憑賢輔以申節,未嘗厭屈於勳權,畏溺於狐鼠,臣立身之本,於斯不虧。 在其壯也,當官不讓; 及其衰矣,豪露靡因。 伏願慈臨,賜臣骸骨。 非爲希高慕古,愛好泉林,特以丁運孤貧,養禮多闕,風樹之感,夙自纏心。 庶天假其辰,得二三年間,掃守丘墓,以此歸全,始終之報遂矣。 」上省玩之表,許之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
玩之於人物好臧否。 宋末,王儉舉員外郎孔襜使虜,玩之言論不相饒,襜、儉竝恨之。 至是玩之東歸,儉不出送,朝廷無祖餞者。 玩之歸家起大宅,數年卒。 其後員外郎孔瑄就儉求會稽五官,儉方盥,投皂莢於地,曰:「卿鄉俗惡。 虞玩之至死煩人。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
=
(No translation available)
11
同郡孔襜
(No translation available)
12
=
(No translation available)
13
孔襜字世遠,玩之同郡人,好典故學。 與王儉至交。 昇明中爲齊臺尚書儀曹郎,太祖謂之曰:「卿儀曹才也。 」儉爲宰相,襜嘗謀議帷幕,每及選用,頗失鄉曲情。 儉從容啓上曰:「臣有孔襜,猶陛下之有臣也。 」永明中爲太子家令,卒。 時人呼孔襜、何憲爲王儉三公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
==
(No translation available)
15
附何憲
(No translation available)
16
憲字子思,廬江人也。 以強學見知。 母鎮北長史王敷之女,聰明有訓識。 憲爲本州別駕。 永明十年,使于虜中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
劉休
(No translation available)
18
劉休字弘明,沛郡相人也。 祖徽,正員郎。 父超,九眞太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
休初爲駙馬都尉,奉朝請,宋明帝湘東國常侍。 好學諳憶,不爲帝所知。 襲祖封南鄉侯。 友人陳郡謝儼同丞相義宣反,休坐匿之,被繫尚方七年,孝武崩,乃得出。 隨弟欽爲羅縣。 泰始初,諸州反,休筮明帝當勝,靜處不預異謀。 數年,還投吳喜爲輔師府錄事參軍。 喜稱其才,進之明帝,得在左右。 板桂陽王征北參軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
帝頗有好尚,尤嗜飲食。 休多藝能,爰及鼎味,問無不解。 後宮孕者,帝使筮其男女,無不如占。 帝素肥,痿不能御內,諸王妓妾懷孕,使密獻入宮,生子之後,閉其母於幽房,前後十數。 順帝,桂陽王休範子也。 蒼梧王亦非帝子,陳太妃先爲李道兒妾,故蒼梧微行,嘗自稱爲李郎焉。 帝憎婦人妒,尚書右丞榮彥遠以善棊見親,婦妒傷其面,帝曰:「我爲卿治之,何如? 」彥遠率爾應曰:「聽聖旨。 」其夕,遂賜藥殺其妻。 休妻王氏亦妒,帝聞之,賜休妾,敕與王氏二十杖。 令休於宅後開小店,使王氏親賣掃帚皂莢以辱之。 其見親如此。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
尋除員外郎,領輔國司馬、中書通事舍人,帶南城令。 除尚書中兵郎,給事中,舍人、令如故。 除安成王撫軍參軍,出爲都水使者,南康相。 休善言治體,而在郡無異績。 還爲正員郎,邵陵王南中郎錄事、建威將軍、新蔡太守。 隨轉左軍府,加鎮蠻護軍,將軍、太守如故。 遷諮議,司馬,進寧朔將軍,鎮蠻護軍、太守如故。 徙尋陽太守,將軍、司馬如故。 後遷長史。 沈攸之難,世祖挾晉熙邵陵二王軍府鎮盆城,休承奉軍費,事寧,仍遷邵陵王安南長史,除黃門郎,寧朔將軍,前軍長史,齊臺散騎常侍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
建元初,爲御史中丞。 頃之,休啓曰:「臣自塵榮南憲,星晷交春,謬聞弱奏,劾無空月。 豈唯不能使蕃邦斂手,豪右屏氣,乃遣聽已暴之辜,替網觸羅之鳥。 而猶以此,里失鄉黨之和,朝絕比肩之顧,覆背騰其喉唇,武人厲其觜吻。 怨之所聚,勢難久堪; 議之所裁,孰懷其允? 臣竊尋宋世載祀六十,歷職斯任者五十有三,校其年月,不過盈歲。 于臣叨濫,宜請骸骨。 」上曰:「卿職當國司,以威裁爲本,而忽憚世誚。 卿便應辭之事始,何可獲惰晚節邪?」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
宋末,上造指南車,以休有思理,使與王僧虔對共監試。 元嘉世,羊欣受子敬正隸法,世共宗之,右軍之體微古,不復見貴。 休始好此法,至今此體大行。 四年,出爲豫章內史,加冠軍將軍。 卒,年五十四。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
沈沖
(No translation available)
25
沈沖字景綽,吳興武康人也。 祖宣,新安太守。 父懷文,廣陵太守。 沖解褐衛尉五官,轉揚州主簿。 宋大明中,懷文有文名,沖亦涉獵文義。 轉西陽王撫軍法曹參軍,尋舉秀才,還爲撫軍正佐,兼記室。 及懷文得罪被繫,沖兄弟行謝,情哀貌苦,見者傷之。 柳元景欲救懷文,言于帝曰:「沈懷文三子塗炭不可見,願陛下速正其罪。 」帝竟殺之。 元景爲之嘆息。 沖兄弟以此知名。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
泰始初,以母老家貧,啓明帝得爲永興令。 遷巴陵王主簿,除尚書殿中郎。 元徽中,出爲晉安王安西記室參軍,還爲司徒主簿,山陰令,轉司徒錄事參軍。 世祖爲江州,沖爲征虜長史、尋陽太守,甚見委遇。 世祖還都,使沖行府、州事。 遷領軍長史。 建元初,轉驃騎諮議參軍,領錄事,未及到任,轉黃門郎,仍遷太子中庶子。 世祖在東宮,待以恩舊。 及卽位,轉御史中丞,侍中。 冠軍廬陵王子卿爲郢州,以沖爲長史、輔國將軍、江夏內史,行府、州事。 隨府轉爲安西長史、南郡內史,行荊州府事,將軍如故。 永明四年,徵爲五兵尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
沖與兄淡、淵名譽有優劣,世號爲「𦝫鼓兄弟。 」淡、淵竝歷御史中丞,兄弟三人皆爲司直,晉、宋未有也。 中丞案裁之職,被憲者多結怨。 淵永明中彈吳興太守袁彖,建武中彖從弟昂爲中丞,到官數日,奏彈淵子繢父在僦白幰車,免官禁錮。 沖母孔氏在東,鄰家失火,疑爲人所焚爇,大呼曰:「我三兒皆作御史中丞,與人豈有善者!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
世祖方欲任沖,沖西下至南州而卒。 時年五十一。 上甚惜之。 喪還,詔曰:「沖喪柩至止,惻愴良深。 以其昔在南蕃,特兼憫悼。 」車駕出臨沖喪,詔曰:「沖貞詳閒理,志局淹正。 誠著蕃朝,績彰出守。 不幸早世,朕甚悼之。 」追贈太常,諡曰恭子。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
庾杲之
(No translation available)
30
庾杲之字景行,新野人也。 祖深之,雍州刺史。 父粲,司空參軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
杲之少而貞立,學涉文義。 起家奉朝請,巴陵王-{征}-西參軍。 郢州舉秀才,除晉熙王鎮西外兵參軍,世祖徵虜府功曹,尚書駕部郎。 清貧自業,食唯有韭菹、𤅢韭、生韭雜菜,或戲之曰:「誰謂庾郎貧,食鮭常有二十七種。 」言三九也。 仍爲世祖撫軍中軍記室,遷員外散騎常侍,正員郎,遷中書郎,領荊、湘二州中正。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
轉尚書左丞,常侍、領中正如故。 出爲王儉衛軍長史,時人呼入儉府爲芙蓉池。 儉謂人曰:「昔袁公作衛軍,欲用我爲長史,雖不獲就,要是意向如此。 今亦應須如我輩人也。 」乃用杲之。 遷黃門郎,兼御史中丞,尋卽正。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
杲之風範和潤,善音吐。 世祖令對虜使,兼侍中。 上每嘆其風器之美,王儉在座,曰:「杲之爲蟬冕所照,更生風采。 陛下故當與其卽眞。 」帝意未用也。 永明中,諸王年少,不得妄與人接,敕杲之與濟陽江淹五日一詣諸王,使申游好。 尋又遷廬陵王中軍長史,遷尚書吏部郎,參大選事。 轉太子右衛率,加通直常侍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
九年,卒。 臨終上表曰:「臣昨夜及旦,更增氣疾,自省綿痼,頃刻危殆,無容復臥。 任居隆顯,玷塵明世,乞解所忝,待終私庭。 臣以凡庸,謬徼昌運,獎擢之厚,千載難逢。 且年逾知命,志事榮顯,脩夭有分,無所厝言。 若天鑒微誠,暫借餘歷,傾宗殞元,陳力無遠。 仰違庭闕,伏枕鯁戀。 送貂蟬及章。 」詔不許。 杲之歷在上府,以文學見遇。 上造崇虛館,使爲碑文。 卒時年五十一,上甚惜之。 諡曰貞子。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
時會稽孔廣,字淹源,亦美姿制。 歷州治中,卒。
(No translation available) (No translation available)
36
王諶
(No translation available)
37
王諶字仲和,東海郯人也。 祖萬慶,員外常侍。 父元閔,護軍司馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
宋大明中,沈曇慶爲徐州,辟諶爲迎主簿,又爲州迎從事,湘東王國常侍,鎮北行參軍,州、國、府主皆宋明帝也。 除義陽王征北行參軍,又除度明帝衛軍府。 諶有學義,累爲帝蕃佐。 及卽位,除司徒參軍,帶薛令,兼中書舍人,見親遇,常在左右。 諶見帝所行慘僻,屢諫不從,請退,坐此見怒,繫尚方,少日出。 尋除尚書殿中郎,徙記室參軍,正員郎,薛令如故。 遷兼中書郎,晉平王驃騎板諮議,出爲湘東太守,秩中二千石,未拜,坐公事免。 復爲桂陽王驃騎府諮議參軍,中書郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
明帝好圍棊,置圍棊州邑,以建安王休仁爲圍棊州都大中正,諶與太子右率沈勃、尚書水部郎庾珪之、彭城丞王抗四人爲小中正,朝請褚思庄、傅楚之爲清定訪問。
(No translation available)
40
出爲臨川內史,還爲尚書左丞。 尋以本官領東觀祭酒,卽明帝所置總明觀也。 遷黃門,轉正員常侍,輔國將軍,江夏王右軍長史,冠軍將軍。 轉給事中,廷尉卿,未拜。 建元中,武陵王曄爲會稽,以諶爲征虜長史行事,冠軍如故。 永明初,遷豫章王太尉司馬,將軍如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
世祖與諶相遇於宋明之世,欲委任,爲輔國將軍、晉安王南中郎長史、淮南太守,行府、州事。 五年,除黃門郎,領驍騎將軍,遷太子中庶子,驍騎如故。 諶貞正和謹,朝廷稱爲善人,多與之厚。 八年,轉冠軍將軍、長沙王車騎長史,徙廬陵王中軍長史,將軍如故。 西陽王子明在南兖州,長史沈憲去職,上復徙諶爲征虜長史,行南兖府、州事,將軍如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
諶少貧,嘗自紡績,及通貴後,每爲人說之,世稱其志達。 九年,卒。 年六十九。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
【評】
(No translation available)
44
史臣曰:鶉居鷇飲,裁樹司牧,板籍之起,尚未分民,所以愛字之義深,納隍之意重也。 季世以後,務盡民力,量財品賦,以自奉養。 下窮而上不卹,世澆而事愈變。 故有竊名簿閥,忍賊肌膚,生濫死乖,趨避繩網。 積虛累謬,已數十年,欺蔽相容,官民共有,爲國之道,良宜矯革。 若令優役輕徭,則斯詐自弭; 明糾羣吏,則茲偽不行。 空閱舊文,徒成民幸。 是以崔琰之譏魏武,謝安之論京師。 斷民之難,豈直遠在周世哉?
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
贊曰:玩之止足,爲論未光。 劉休善筮,安臥南湘。 沖獲時譽,杲信圭璋。 諶惟舊序,並用興王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
=注===
(No translation available)