1
南齊書卷四十四‧列傳第二十五
(No translation available)
2
徐孝嗣沈文季
(No translation available)
3
徐孝嗣字始昌,東海郯人也。 祖湛之,宋司空; 父聿之,著作郎:竝爲太祖所殺。 孝嗣在孕得免。 幼而挺立,風儀端簡。 八歲,襲爵枝江縣公,見宋孝武,升階流涕,迄于就席。 帝甚愛之。 尚康樂公主。 泰始二年,西討解嚴,車駕還宮,孝嗣登殿不著,爲治書御史蔡准所奏,罰金二兩。 拜駙馬都尉,除著作郎,母喪去官。 爲司空太尉二府參軍,安武王文學。 孝嗣姑適東莞劉舍,舍兄藏爲尚書左丞,孝嗣往詣之。 藏退語舍曰:「徐郎是令僕人,三十餘可知矣。 汝宜善自結。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
昇明中,遷太祖驃騎從事中郎,帶南彭城太守,隨府轉爲太尉諮議參軍,太守如故。 齊臺建,爲世子庶子。 建元初,國除。 出爲晉陵太守,還爲太子中庶子,領長水校尉。 未拜,爲寧朔將軍、聞喜公子良征虜長史,遷尚書吏部郎,太子右衞率,轉長史。 善趨步,閑容止,與太宰褚淵相埒。 世祖深加待遇。 尚書令王儉謂人曰:「徐孝嗣將來必爲宰相。 」轉充御史中丞。 世祖問儉曰:「誰可繼卿者? 」儉曰:「臣東都之日,其在徐孝嗣乎! 」出爲吳興太守,儉贈孝嗣四言詩曰:「方軌叔茂,追清彥輔。 柔亦不茹,剛亦不吐。 」時人以比蔡子尼之行狀也。 在郡有能名。 會王儉亡,上徵孝嗣爲五兵尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
其年,上敕儀曹令史陳淑、王景之、朱玄真、陳義民撰江左以來儀典,令諮受孝嗣。 明年,遷太子詹事。 從世祖幸方山。 上曰:「朕經始此山之南,復爲離宮之所。 故應有邁靈丘。 」靈丘山湖,新林苑也。 孝嗣答曰:「繞黃山,款牛首,乃盛漢之事。 今江南未曠,民亦勞止,願陛下少更留神。 」上竟無所脩立。 竟陵王子良甚善之。 子良好佛法,使孝嗣及廬江何胤掌知齋講及衆僧。 轉吏部尚書。 尋加右軍將軍,轉領太子左衞率。 臺閣事多以委之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
北虜動,詔孝嗣假節頓新亭。 時王晏爲令,民情物望,不及孝嗣也。 晏誅,轉尚書令,領本州中正,餘悉如故。 孝嗣愛好文學,賞託清勝。 器量弘雅,不以權勢自居,故見容建武之世。 恭己自保,朝野以此稱之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
初,孝嗣在率府,晝卧齋北壁下,夢兩童子遽云「移公牀」。 孝嗣驚起,聞壁有聲,行數步而壁崩壓牀。 建武四年,卽本號開府儀同三司。 孝嗣聞有詔,斂容謂左右曰:「吾德慚古人,位登袞職,將何以堪之。 明君可以理奪,必當死請。 若不獲命,正當角巾丘園,待罪家巷耳。 」固讓不受。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
是時連年虜動,軍國虛乏。 孝嗣表立屯田曰:「有國急務,兵食是同,一夫輟耕,於事彌切。 故井陌疆里,長轂盛於周朝,屯田廣置,勝戈富於漢室。 降此以還,詳略可見。 但求之自古,爲論則賒; 卽以當今,宜有要術。 竊尋緣淮諸鎮,皆取給京師,費引旣殷,漕運艱澀。 聚糧待敵,每苦不周,利害之基,莫此爲急。 臣比訪之故老及經彼宰守,淮南舊田,觸處極目,陂遏不脩,咸成茂草。 平原陸地,彌望尤多。 今邊備旣嚴,戍卒增衆,遠資餽運,近廢良疇,士多飢色,可爲嗟歎。 愚欲使刺史二千石躬自履行,隨地墾辟。 精尋灌溉之源,善商肥确之異。 州郡縣戍主帥以下,悉分番附農。 今水田雖晚,方事菽麥,菽麥二種,益是北土所宜,彼人便之,不減粳稻。 開創之利,宜在及時。 所啓允合,請卽使至徐、兖、司、豫,爰及荊、雍,各當境規度,勿有所遺。 別立主曹,專司其事。 田器耕牛,臺詳所給。 歲終言殿最,明其刑賞。 此功克舉,庶有弘益。 若緣邊足食,則江南自豐,權其所饒,略不可計。 」事御見納。 時帝已寢疾,兵事未已,竟不施行。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
帝疾甚,孝嗣入居禁中,臨崩受遺託重,申開府之命。 加中書監。 永元初輔政,自尚書下省出住宮城南宅,不得還家。 帝失德稍彰,孝嗣不敢諫諍。 及江祏見誅,內懷憂恐,然未嘗表色。 始安王遙光反,衆情遑惑,見孝嗣入,宮內乃安。 然羣小用事,亦不能制也。 進位司空,固讓。 求解丹陽尹,不許。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
孝嗣文人,不顯同異,名位雖大,故得未及禍。 虎賁中郎將許准有膽力,領軍隷孝嗣,陳說事機,勸行廢立。 孝嗣遲疑久之,謂必無用干戈理,須少主出遊,閉城門召百僚集議廢之,雖有此懷,終不能決。 羣小亦稍憎孝嗣,勸帝召百僚集議,因誅之。 冬,召孝嗣入華林省,遣茹法珍賜藥,孝嗣容色不異,少能飲酒,藥至斗餘,方卒。 乃下詔曰:「周德方熙,三監迷叛,漢歷載昌,宰臣構戾,皆身膏斧鉞,族同煙燼。 殷鑒上代,垂戒後昆。 徐孝嗣憑藉世資,早蒙殊遇,階緣際會,遂登台鉉。 匡翼之誠無聞,諂黷之迹屢著。 沈文季門世原闕」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
沈文季字仲達,吳興武康人。 父慶之,宋司空。
(No translation available) (No translation available)
12
文季少以寬雅正直見知。 孝建二年,起家主簿,徵祕書郎。 以慶之勳重,大明五年,封文季爲山陽縣五等伯。 轉太子舍人,新安王北中郎主簿,西陽王撫軍功曹,江夏王太尉東曹掾,遷中書郎。 慶之爲景和所殺,兵仗圍宅,收捕諸子。 文季長兄文叔謂文季曰:「我能死,爾能報。 」遂自縊。 文季揮刀馳馬去,收者不敢追,遂得免。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
明帝立,起文季爲寧朔將軍、遷太子右衞率,建安王司徒司馬。 赭圻平,爲宣威將軍,廬江王太尉長史。 出爲寧朔將軍、征北司馬、廣陵太守。 轉黃門郎,領長水校尉。 明帝宴會朝臣,以南臺御史賀臧爲柱下史,糾不醉者。 文季不肯飲酒,被驅下殿。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
文季風采稜岸,善於進止。 司徒褚淵當世貴望,頗以門戶裁之,文季不爲之屈。 世祖在東宮,於玄圃宴會朝臣。 文季數舉酒勸淵,淵甚不平,啓世祖曰:「沈文季謂淵經爲其郡,數加淵酒。 」文季曰:「惟桑與梓,必恭敬止。 豈如明府亡國失土,不識枌榆。 」遂言及虜動,淵曰:「陳顯達、沈文季當今將略,足委以邊事。 」文季諱稱將門,因是發怒,啓世祖曰:「褚淵自謂是忠臣,未知身死之日,何面目見宋明帝? 」世祖笑曰:「沈率醉也。 」中丞劉休舉其事,見原。 後豫章王北宅後堂集會,文季與淵并善琵琶,酒闌,淵取樂器,爲明君曲。 文季便下席大唱曰:「沈文季不能作伎兒。 」豫章王嶷又解之曰:「此故當不損仲容之德。 」淵顏色無異,曲終而止。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
文季尋除征虜將軍,侍中如故。 遷散騎常侍,左衞將軍,征虜如故。 世祖卽位,轉太子詹事,常侍如故。 永明元年,出爲左將軍、吳郡太守。 三年,進號平東將軍。 四年,遷會稽太守,將軍如故。 是時連年檢籍,百姓怨望。 富陽人唐宇之僑居桐廬,父祖相傳圖墓爲業。 宇之自云其家墓有王氣,山中得金印,轉相誑惑。 三年冬,宇之聚黨四百人,於新城水斷商旅,黨與分布近縣。 新城令陸赤奮、桐廬令王天愍弃縣走。 宇之向富陽,抄略人民,縣令何洵告魚浦子邏主從係公,發魚浦村男丁防縣。 永興遣西陵戍主夏侯曇羨率將吏及戍左右埭界人起兵赴救。 宇之遂陷富陽。 會稽郡丞張思祖遣臺使孔矜、王萬歲、張繇等配以器仗將吏白丁,防衞永興等十屬。 文季亦遣器仗將吏救援錢塘。 宇之至錢塘,錢塘令劉彪、戍主聶僧貴遣隊主張玕於小山拒之,力不敵,戰敗。 宇之進抑浦登岸,焚郭邑,彪弃縣走。 文季又發吳、嘉興、海鹽、鹽官民丁救之。 賊分兵出諸縣,鹽官令蕭元蔚、諸暨令陵琚之竝逃走,餘杭令樂琰戰敗乃奔。 是春,宇之於錢塘僭號,置太子,以新城戍爲天子宮,縣廨爲太子宮。 弟紹之爲揚州刺史。 錢塘富人柯隆爲尚書僕射、中書舍人,領太官令。 獻鋌數千口爲宇之作仗,加領尚方令。 分遣其黨高道度徐寇東陽,東陽太守蕭崇之、長山令劉國重拒戰見害。 崇之字茂敬,太祖族弟。 至是臨難,貞正果烈。 追贈冠軍將軍,太守如故。 賊遂據郡。 又遣偽會稽太守孫泓取山陰,時會稽太守王敬則朝正,故宇之謂乘虛可襲。 泓至浦陽江,郡丞張思祖遣浹口戍主湯休武拒戰,大破之。 上在樂遊苑,聞宇之賊,謂豫章王嶷曰:「宋明初,九州同反,鼠輩但作,看蕭公雷汝頭。 」遣禁兵數千人,馬數百匹東討。 賊衆烏合,畏馬。 官軍至錢塘,一戰便散,禽斬宇之,進兵平諸郡縣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
臺軍乘勝,百姓頗被抄奪。 軍還,上聞之,收軍主前軍將軍陳天福弃市,左軍將軍中宿縣子劉明徹免官削爵付東冶。 天福,上寵將也,旣伏誅,內外莫不震肅。 天福善馬槊,至今諸將法之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
御史中丞徐孝嗣奏曰:「風聞山東羣盜,剽掠列城,雖匪日而殄,要蹔干王略。 郡縣闕攻守之宜,倉府多侵秏之弊,舉善懲惡,應有攸歸。 吳郡所領鹽官令蕭元蔚、桐廬令王天愍、新城令陸赤奮等,縣爲白劫破掠,竝不經格戰,委職散走。 元蔚、天愍還臺,赤奮不知所在。 又錢塘令劉彪、富陽令何洵,乃率領吏民拒戰不敵,未委歸臺。 餘建德、壽昌,在劫斷上流,不知被劫掠不? 吳興所領餘杭縣被劫破,令樂琰乃率吏民徑戰不敵,委走出都。 會稽所領諸暨縣,爲劫所破,令陵琚之不經格戰,委城奔走,不知所在。 案元蔚等妄藉天私,作司近服,昧斯隱慝,職啓虔劉。 會稽郡丞張思祖謬因承乏,總任是尸,涓誠芻效,終焉無紀。 平東將軍吳郡太守文季、征虜將軍吳興太守西昌侯鸞,任屬關、河,威懷是寄。 輙下禁止彪、琰、洵,思祖、文季視事如故,鸞等結贖論。 」詔元蔚等免,思祖、鸞、文季原。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
文季固讓會稽之授,轉都官尚書,加散騎常侍。 出爲持節、督郢州司州之義陽諸軍事、左將軍、郢州刺史。 還爲散騎常侍,領軍將軍。 世祖謂文季曰:「南士無僕射,多歷年所。 」文季對曰:「南風不競,非復一日。 」文季雖不學,發言必有辭采,當世稱其應對。 尤善簺及彈棊,簺用五子。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
明帝卽位,加領太子詹事,增邑五百戶。 尚書令王晏嘗戲文季爲吳興僕射。 文季答曰:「琅邪執法,似不出卿門。 」尋加散騎常侍,僕射如故。 建武二年,虜寇壽春,豫州刺史豐城公遙昌嬰城固守,數遣輕兵相抄擊,明帝以爲憂,詔文季領兵鎮壽春。 文季入城,止游兵不聽出,洞開城門,嚴加備守,虜軍尋退,百姓無所傷損。 增封爲千九百戶。 尋加護軍將軍,僕射、常侍如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
王敬則反,詔文季領兵屯湖頭,備京路。 永元元年,轉侍中、左僕射,將軍如故。 始安王遙光反,其夜,遣三百人於宅掩取文季,欲以爲都督,而文季已還臺。 明日,與尚書令徐孝嗣守衞宮城,戎服共坐南掖門上。 時東昏已行殺戮,孝嗣深懷憂慮,欲與文季論世事,文季輙引以他辭,終不得及。 事寧,加鎮軍將軍,置府。 侍中、僕射如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
文季見世方昏亂,託以老疾,不豫朝機。 兄子昭略謂文季曰:「阿父年六十爲員外僕射,欲求自免,豈可得乎? 」文季笑而不答。 同孝嗣被害。 其日先被召見,文季知敗,舉動如常,登車顧曰:「此行恐往而不反也。 」於華林省死,時年五十八。 朝野冤之。 中興元年,贈侍中、司空,謚忠憲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
弟昭光,聞收至,家人勸逃去,昭光不忍捨母,遂見獲,殺之。 中興元年,贈昭略太常,昭光廷尉。
(No translation available) (No translation available)
23
史臣曰:爲邦之訓,食惟民天,足食足兵,民信之矣。 屯田之略,實重戰守。 若夫充國耕殖,用殄羌戎,韓浩、棗祇,亦建華夏置典農之官,興大佃之議。 金城布險,峻壘綿疆,飛芻輓粒,事難支繼。 一夫不耕,或鍾飢餒,緣邊戍卒,坐甲千羣。 故宜盡收地利,因兵務食。 緩則躬耕,急則從戰。 歲有餘糧,則紅食可待。 前世達治,言之已詳。 江左以來,不暇遠策,王旅外出,未嘗宿飽,四郊嬰守,懼等松芻。 縣兵所救,經歲引日,淩風泙水,轉漕艱長。 傾窖底之儲,盡倉敖之粟,流馬木牛,尚深前弊,田積之要,唯在江淮。 郡國同興,遠不周急。 故吳氏列戍南濱,屯農水右,魏世淮北大佃,而石橫開漕,皆輔車相資,易以待敵。 孝嗣當蹙境之晨,薦希行之計,王無外略,民困首領,觀機而動,斯議殆爲空陳,惜矣!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
贊曰:文忠作相,器範先標。 有容有業,可以立朝。 豐城歷仕,音儀孔昭。 爲舟等溺,在運同消。 [1]
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
全文以中華書局、一九七二年一月版《南齊書》爲本校。
(No translation available)