1
于敏中和珅弟和琳蘇凌阿于敏中于敏中,字叔子,江蘇金壇人。 乾隆三年一甲一名進士,授翰林院修撰。 以文翰受高宗知,直懋勤殿,敕書華嚴、楞嚴兩經。 累遷侍講,典山西鄉試,督山東、浙江學政。 十五年,直上書房。 累遷內閣學士。 十八年,复督山東學政。 擢兵部侍郎。 二十一年,丁本生父憂,歸宗持服。 逾年,起署刑部侍郎。 二十三年,嗣父枋歿,回籍治喪。 未幾,丁本生母憂,未以上聞。 御史朱嵇疏劾敏中「兩次親喪,蒙混為一,恝然赴官」。 並言:「部臣與疆臣異,不宜奪情任事。 」詔原之。 尋實授。 調戶部,管錢法堂事。 二十五年,命為軍機大臣。 敏中敏捷過人,承旨得上意。 三十年,擢戶部尚書。 子齊賢,鄉試未中式。 詔以敏中久直內廷,僅一子年已及壯,加恩依尚書品級予廕生。 又以敏中正室前卒,特封其妾張為淑人。 三十三年,加太子太保。 三十六年,協辦大學士。 三十八年,晉文華殿大學士,兼戶部尚書如故。 時下詔徵遺書,安徽學政朱筠請開局搜輯永樂大典中古書。 大學士劉統勳謂非政要,欲寢其議。 敏中善筠奏,與統勳力爭,於是特開四庫全書館,命敏中為正總裁,主其事。 又充國史館、三通館正總裁。 屢典會試,命為上書房總師傅,兼翰林院掌院學士。 敏中為軍機大臣久,頗接外吏,通聲氣。 三十九年,內監高雲從漏洩硃批道府記載,下廷臣鞫治。 雲從言敏中嘗向詢問記載,及雲從買地涉訟,嘗乞敏中囑託府尹蔣賜棨。 上面詰,敏中引罪,詔切責之曰:「內廷諸臣與內監交涉,一言及私,即當據實奏聞。 朕方嘉其持正,重治若輩之罪,豈肯轉咎奏參者? 於敏中侍朕左右有年,豈尚不知朕而為此隱忍耶? 於敏中日蒙召對,朕何所不言? 何至轉向內監探詢消息? 自川省用兵以來,敏中承旨有勞。 大功告竣,朕欲如張廷玉例,領以世職。 今事垂成,敏中乃有此事,是其福澤有限,不能受朕深恩,寧不痛自愧悔? 免其治罪,嚴加議處。 」部議革職,詔從寬留任。 四十一年,金川平,詔嘉其勞勚,過失可原,仍列功臣,給一等輕車都尉,世襲罔替。 四十四年,病喘,遣醫視,賜人蓡。 卒,優詔賜卹,祭葬如例,祀賢良祠,諡文襄。 子齊賢,前卒。 孫德裕,襲世職,以主事用。 敏中從侄時和,擁其貲回籍,德裕訟之。 江蘇巡撫吳壇察治,罪時和,戍伊犁。 所侵奪者,還德裕三萬兩,馀充金壇開河用。 蘇松糧道章攀桂為敏中營造花園,事覺,褫攀桂職。 敏中受地方官逢迎,以已卒置不論。 既而浙江巡撫王亶望以貪敗,上追咎敏中。 五十一年,詔曰:「朕幾馀詠物,有嘉靖年間器皿,念及嚴嵩專權煬蔽,以致國是日非,朝多稗政。 取閱嚴嵩傳,見其賄賂公行,生死予奪,潛竊威柄,實為前明奸佞之尤。 本朝家法相承,紀綱整肅,太阿從不下移,本無大臣專權之事。 原任大學士於敏中因任用日久,恩眷稍優。 無識之徒,心存依附,敏中亦遂時相招引,潛受苞苴。 其時軍機大臣中無老成更事之人,福康安年輕,未能歷練,以致敏中聲勢略張。 究之亦止侍直承旨,不特非前朝嚴嵩可比,並不能如康熙年間明珠、徐乾學、高士奇等; 即寵眷亦尚不及鄂爾泰、張廷玉,安能於朕前竊弄威福、淆亂是非耶? 朕因其宣力年久,身故仍加恩飾終,准入賢良祠。 迨四十六年甘肅捐監折收之事敗露,王亶望等侵欺貪黷,罪不容誅。 因憶此事前經舒赫德奏請停止,於敏中於朕前力言甘肅捐監應開,部中免撥解之煩,閭閻有糶販之利,一舉兩得,是以準行。 詎知勒爾謹為王亶望所愚,通同一氣,肥橐殃民。 非於敏中為之主持,勒爾謹豈敢遽行奏請? 王亶望豈敢肆無忌憚? 於敏中擁有厚貲,必出王亶望等賄求酬謝。 使於敏中尚在,朕必嚴加懲治。 今不將其子孫治罪,已為從寬; 賢良祠為國家風勵有位盛典,豈可以不慎廉隅之人濫行列入? 朕久有此心,因覽嚴嵩傳,觸動鑑戒。 恐無知之人,將以明世宗比朕,朕不受也。 於敏中著撤出賢良祠,以昭儆戒。 」六十年,國史館進呈敏中列傳,詔曰:「於敏中簡任綸扉,不自檢束,既向宦寺交接,復與外省官吏夤緣舞弊。 即此二節,實屬辜恩,非大臣所應有。 若仍令濫邀世職,何以示懲? 其孫於德裕現官直隸知府,已屬格外恩施,所襲輕車都尉世職即撤革,以為大臣營私玷職者戒。 」和珅和珅,字致齋,鈕祜祿氏,滿洲正紅旗人。 少貧無藉,為文生員。 乾隆三十四年,承襲三等輕車都尉。 尋授三等侍衛,挑補黏桿處。 四十年,直乾清門,擢御前侍衛,兼副都統。 次年,遂授戶部侍郎,命為軍機大臣,兼內務府大臣,駸駸鄉用。 又兼步軍統領,充崇文門稅務監督,總理行營事務。 四十五年,命偕侍郎喀凝阿往雲南按總督李侍堯貪私事。 侍堯號才臣,帝所倚任。 和珅至,鞫其僕,得侍堯婪索狀,論重闢,奏雲南吏治廢弛,府州縣多虧帑,亟宜清釐。 上欲用和珅為總督,嫌於事出所按劾,乃以福康安代之。 命回京,未至,擢戶部尚書、議政大臣。 及復命,面陳雲南鹽務、錢法、邊事,多稱上意,並允行。 授御前大臣兼都統。 賜婚其子丰紳殷德為和孝公主額駙,待年行婚禮。 又授領侍衛內大臣,充四庫全書館正總裁,兼理籓院尚書事,寵任冠朝列矣。 四十六年,甘肅撒拉爾番回蘇四十三等叛,逼蘭州,額駙拉旺多爾濟、領侍衛內大臣海蘭察、護軍額森特等率兵討之。 命和珅為欽差大臣,偕大學士阿桂往督師。 阿桂有疾,促和珅兼程先進。 至則海蘭察等已擊賊勝之,即督諸將分四路進兵,海蘭察逼賊山梁,殲其伏。 賊掘溝坎深數丈,並斷小道,不能度。 總兵圖欽保陣亡。 後數日,阿桂至,和珅委過諸將不聽調遣。 阿桂曰:「是宜誅! 」明日,同部署戰事,阿桂所指揮,輒應如響。 乃曰:「諸將殊不見其慢,當誰誅? 」和珅恚甚。 上微察之,詔斥和珅匿圖欽保死事不上聞,赴師遲延,而劾海蘭察、額森特先戰顛倒是非; 又謂自阿桂至軍,措置始有條理,一人足辦賊,和珅在軍事不歸一,海蘭察等久隨阿桂,易節制,命和珅速回京。 和珅用是銜阿桂,終身與之齟《齒吾》。 尋兼署兵部尚書,管理戶部三庫。 四十七年,御史錢灃劾山東巡撫國泰、布政使於易簡貪縱營私,命和珅偕都御史劉墉按鞫,灃從往。 和珅陰袒國泰,即至,盤庫,令抽視銀數十封無缺,即起還行館。 灃請封庫,明日盡發視庫銀,得借市銀充抵狀,國泰等罪皆鞫實。 會加恩中外大臣,加太子太保,充經筵講官。 四十八年,賜雙眼花翎,充國史館正總裁、文淵閣提舉閣事、清字經館總裁。 甘肅石峰堡回匪平,以承旨論功,再予輕車都尉世職,並前職授一等男爵。 調吏部尚書、協辦大學士,管理戶部如故。 五十一年,御史曹錫寶劾和珅家奴劉全奢僭,造屋踰制,帝察其欲劾和珅,不敢明言,故以家人為由。 命王大臣會同都察院傳問錫寶,使直陳和珅私弊,卒不能指實。 和珅亦預使劉全毀屋更造,察勘不得直,錫寶因獲譴。 踰月,授和珅文華殿大學士。 詔以其管崇文門監督已閱八年,大學士不宜兼榷務,且錫寶劾其家人,未必不因此,遂罷其監督。 部員湛露擢廣信知府,上見其年幼,不勝方面,斥和珅濫保。 又兩廣總督富勒渾縱容家人婪索,和珅請調回富勒渾,不興大獄。 京師米貴,和珅請禁囤積,逾五十石者交廠減糶,商民以為不便。 廷臣遷就原議,上並切責之。 五十三年,以台灣逆匪林爽文平,晉封三等忠襄伯,賜紫韁。 五十五年,賜黃帶、四開褉袍。 上八旬萬壽,命和珅偕尚書金簡專司慶典事。 內閣學士尹壯圖疏論各省庫藏空虛,上為動色,和珅請即命壯圖往勘各省庫,以侍郎慶成監之。 慶成每至一省輒掣肘,待挪移既足,然後啟榷,迄無虧絀,壯圖以妄言坐黜。 五十六年,刻石經於辟雍,命為正總裁。 時總裁八人,尚書彭元瑞獨任校勘,敕編石經考文提要,事竣,元瑞被優賚。 和珅嫉之,毀元瑞所編不善,且言非天子不考文。 上曰:「書為御定,何得目為私書耶? 」和珅乃使人撰考文提要舉正以攻之,冒為己作進上,訾提要不便士子,請銷毀,上不許。 館臣疏請頒行,為和珅所阻,中止,复私使人磨碑字,凡從古者盡改之。 五十七年,廓爾喀平,予議敘,兼翰林院掌院學士。 六十年,充殿試讀卷官,教習庶吉士。 時朝審停勾,情重者請旨裁定。 和珅管理籓院,於蒙古重獄置未奏,鐫級留任。 又廷試武舉發策,上命檢實錄。 故事,實錄不載武試策問,和珅率對不以實,詔斥護過飾非,革職留任。 先是京察屢邀議敘,是年特停罷之。 嘉慶二年,調管刑部。 尋以軍需報銷,仍兼管戶部。 三年,教匪王三槐就擒,以襄贊功晉公爵。 和珅柄政久,善伺高宗意,因以弄竊作威福,不附己者,伺隙激上怒陷之; 納賄者則為周旋,或故緩其事,以俟上怒之霽。 大僚恃為奧援,剝削其下以供所欲。 鹽政、河工素利藪,以徵求無厭日益敝。 川、楚匪亂,因激變而起,將帥多倚和珅,糜餉奢侈,久無功。 阿桂以勳臣為首輔,素不相能,被其梗軋。 入直治事,不與同止直廬。 阿桂卒,益無顧忌,於軍機寄諭獨署己銜。 同列嵇璜年老,以讒數被斥責。 王杰持正,恆與忤,亦不能制。 硃珪舊為仁宗傅,在兩廣總督任,高宗欲召為大學士,和珅忌其進用,密取仁宗賀詩白高宗,指為市恩。 高宗大怒,賴董誥諫免; 尋以他事降珪安徽巡撫,屏不得內召。 言官惟錢灃劾其黨國泰得直,後論和珅與阿桂入直不同止直廬,奉命監察,以勞瘁死。 曹錫寶、尹壯圖皆獲譴,無敢昌言其罪者。 高宗雖遇事裁抑,和珅巧彌縫,不悛益恣。 仁宗自在潛邸知其奸,及即位,以高宗春秋高,不欲遽發,仍優容之。 四年正月,高宗崩,給事中王念孫首劾其不法狀,仁宗即以宣遺詔日傳旨逮治,命王大臣會鞫,俱得實。 詔宣布和珅罪狀,略曰:「朕於乾隆六十年九月初三日,蒙皇考冊封皇太子,尚未宣布,和珅於初二日在朕前先遞如意,以擁戴自居,大罪一。 騎馬直進圓明園左門,過正大光明殿,至壽山口,大罪二。 乘椅橋入大內,肩輿直入神武門,大罪三。 取出宮女子為次妻,大罪四。 於各路軍報任意壓擱,有心欺蔽,大罪五。 皇考聖躬不豫,和珅毫無憂慼,談笑如常,大罪六。 皇考力疾批答章奏,字跡間有未真,和珅輒謂不如撕去另擬,大罪七。 兼管戶部報銷,竟將戶部事務一人把持,變更成例,不許部臣參議,大罪八。 上年奎舒奏循化、貴德二廳賊番肆劫青海,和珅駁回原摺,隱匿不辦,大罪九。 皇考升遐後,朕諭蒙古王公未出痘者不必來京,和珅擅令已、未出痘者俱不必來,大罪十。 大學士蘇凌阿重聽衰邁,因與其弟和琳姻親,隱匿不奏; 侍郎吳省蘭、李潢,太僕寺卿李光雲在其家教讀,保列卿階,兼任學政,大罪十一。 軍機處記名人員任意撤去,大罪十二。 所鈔家產,楠木房屋僭侈踰制,仿照寧壽宮制度,園寓點綴與圓明園蓬島、瑤台無異,大罪十三。 薊州墳塋設享殿,置隧道,居民稱和陵,大罪十四。 所藏珍珠手串二百馀,多於大內數倍,大珠大於御用冠頂,大罪十五。 寶石頂非所應用,乃有數十,整塊大寶石不計其數,勝於大內,大罪十六。 藏銀、衣服數逾千萬,大罪十七。 夾牆藏金二萬六千馀兩,私庫藏金六千馀兩,地窖埋銀三百馀萬兩,大罪十八。 通州、薊州當舖、錢店貲本十馀萬,與民爭利,大罪十九。 家奴劉全家產至二十馀萬,並有大珍珠手串,大罪二十。 」內外諸臣疏言和珅罪當以大逆論,上猶以和珅嘗任首輔,不忍令肆市,賜自盡。 諸劾和珅者比於操、莽。 直隸布政使吳熊光舊直軍機,上因其入覲,問曰:「人言和珅有異志,有諸? 」熊光曰:「凡懷不軌者,必收人心,和珅則滿、漢幾無歸附者,即使中懷不軌,誰肯從之? 」上曰:「然則治之得無太急? 」熊光曰:「不速治其罪,無識之徒觀望夤緣,別滋事端。 發之速,是義之盡; 收之速,是仁之至。 」上既誅和珅,宣諭廷臣:「凡為和珅薦舉及奔走其門者,悉不深究,勉其悛改,咸與自新。 」有言和珅家產尚有隱匿者,亦斥不問。 和珅在位時,令奏事者俱副本送軍機處; 呈進方物,必先關白,擅自準駁,遇不全納者悉入私家。 步軍統領巡捕營在和珅私宅供役者千馀人,又令各部以年老平庸之員保送御史。 至是,悉革其弊。 吏、戶兩部成例為和珅所變更者,諸臣奏請次第修正。 初,乾隆中命和珅改入正黃旗,及得罪,仍隸正紅旗。 子丰紳殷德,尚固倫和孝公主,累擢都統兼護軍統領、內務府大臣。 和珅伏法,廷臣議奪爵職。 詔以公主故,留襲伯爵。 尋以籍沒家產,正珠朝珠非臣下所應有,鞫家人,言和珅時於燈下懸掛,臨鏡自語。 仁宗怒,褫丰紳殷德伯爵,仍襲舊職三等輕車都尉。 嘉慶七年,川、楚、陝教匪平,推恩給民公品級,授散秩大臣。 未幾,公主府長史奎福訐丰紳殷德演習武藝,謀為不軌,欲害公主。 廷臣會鞫,得誣告狀。 詔以丰紳殷德與公主素和睦,所作青蠅賦,憂讒畏譏,無怨望違悖; 惟坐國服內侍妾生女罪,褫公銜,罷職在家圈禁。 十一年,授頭等侍衛,擢副都統,賜伯爵銜。 十五年,病,乞解任,賜公爵銜。 尋卒。 無子,以和琳子丰紳伊綿襲輕車都尉。 和珅伏法後越十五年,國史館以列傳上。 仁宗以事蹟疏略,高宗數加譴責,闕而未載,無以信今傳後,褫編修席煜職,特詔申戒焉。 弟和琳,自筆帖式累遷湖廣道御史。 劾湖北按察使李天培私交糧艘帶運木植,鞫得兩廣總督福康安寄書索購狀,帝嘉和琳伉直,下部議敘,由是遂見擢用。 自吏部給事中超擢內閣學士,兼禮部侍郎銜。 尋授兵部侍郎、正藍旗漢軍副都統。 廓爾喀擾後藏,將軍福康安往剿,帝命和琳督辦前藏以東台站烏拉等事。 尋命與鄂輝更番照料糧餉,擢工部尚書。 疏陳賊酋拉特納巴都爾悔罪狀,詔令福康安受降,偕和琳妥籌善後。 未幾,授鑲白旗漢軍都統。 命偕孫士毅、惠齡覈辦察木多以西銷算事,仍理藏務。 乾隆五十八年,予雲騎尉世職。 五十九年,授四川總督。 六十年,貴州苗石柳鄧叛,擾正大、嗅腦、松桃,湖南苗吳半生、石三保應之,圍永綏,帝命雲貴總督福康安往剿。 和琳時方入京,至卬州,松桃匪已闌入秀山境。 和琳聞警馳往,督參將張志林、都司馬瑜擊走之; 後復敗賊晏農,進攻砲木山黃陂,通道松桃:賞雙眼花翎。 時福康安已解正大、嗅腦、松桃圍,攻石柳鄧於大塘汛,和琳率兵會之,遂命參贊軍事; 克蝦覅碉、烏龍巖,降七十馀寨,封一等宣勇伯。 復攻下岩碧山,賞上服貂褂。 又以降吳半生功,賞黃帶。 龍角碉、鴨保、天星諸寨大捷,加太子太保,賞玄狐端罩。 嘉慶元年,克結石岡、廖家衝、連峰蜺諸隘,賞用紫韁。 福康安卒,命和琳督辦軍務。 時石三保已就獲,石柳鄧尚據平隴。 奪尖雲山砲台,复乾州,賞三眼花翎。 八月,進圍平隴,卒於軍。 晉贈一等公,諡忠壯,賜祭葬,命配饗太廟,祀昭忠、賢良等祠,准其家建專祠。 四年,和珅誅,廷臣論和琳藉勢邀功,上亦追咎其會剿苗匪,牽掣福康安,師無功,命撤出太廟,毀專祠,奪其子丰紳伊綿公爵,改襲三等輕車都尉。 蘇凌阿蘇凌阿,滿洲正白旗人。 乾隆六年繙譯舉人。 自內閣中書累遷江西廣饒九南道。 左遷。 五十年,自吏部員外郎超擢,歷兵、工、戶三部侍郎。 遷戶部尚書。 出為兩江總督。 嘉慶二年,授東閣大學士,兼署刑部尚書。 和珅誅,休致,守護裕陵。 卒。 論曰:高宗英毅,大臣有過失,不稍假借。 世傳敏中以高雲從事失上意,有疾,令休沐,遽賜陀羅尼經被,遂以不起聞。 觀罷祠之詔,至引嚴嵩為類,傳聞有無未可知矣。 和珅繼用事,值高宗倦勤,怙寵貪恣,卒以是敗。 仁宗嘗論唐代宗殺李輔國,謂:「代宗為太子,不為輔國所讒者幾希。 及即帝位,正其罪而誅之,一獄吏已辦。 」蓋即為和珅發也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)