1
列傳一百七十張文浩嚴烺張井吳邦慶栗毓美麟慶潘錫恩子駿文張文浩,順天大興人。 入貲為布政司經歷,投效東河,工竣,發南河。 嘉慶十年,授山清外河同知,屢以河溢奪職,尋復之,補外河南岸同知。 十九年,河督吳璥奏調赴睢工委用,擢署淮海道。 二十四年,河溢儀封,復決武陟馬營壩,調辦馬營壩工,工竣,賜花翎。 儀封決口猶未塞,仁宗以吳璥年老,命文浩署河東河道總督,專駐工次。 疏陳築壩挑河估銀四百五十萬,報可。 工竣,晉二品頂戴,兼兵部侍郎銜。 道光元年春,欽天監奏彗星出東壁,分野在衛地,占主大水,敕文浩防範。 侍郎吳烜請加高河堤,文浩疏言:「河灘高下不齊,長堤千餘裡,未能一律增高,請加子堰二三尺。 」從之。 實授河道總督。 三年,丁母憂,服未闋,以畿輔連年水患,召署工部侍郎,偕三品卿繼昌勘南北運河及永定河漫溢。 詔繼昌還。 文浩駐工會辦。 工竣,與總督蔣攸銛合疏陳:「直隸河道漫水未涸,無從查勘,考詢各處堤埝,無不堙塞殘廢。 每年二月方可動工,五月即須停止,工繁時促,斷難同時興作。 請於來歲春融,週曆履勘,分別緩急估辦。 」又言:「永定河為患,固由下口不能暢流,亦由上游無所宣洩。 請修築重門閘,添設減水壩。 又近年河流每多側注北岸,宜添築越堤以為重障。 」四年春,授江南河道總督。 其秋,糧艘回空,黃河高於清水,停阻河北者數月,詔切責,降三品頂戴,命設法蓄清以資浮送。 十一月,始全數渡黃。 會洪澤湖漲水未消,高堰十三堡堤潰萬一千餘丈,山盱、周橋、悉浪菴亦過水八九尺,各壩漫溢。 宣宗怒,褫文浩職,命尚書文孚、汪廷珍馳勘,劾文浩禦黃壩應閉不閉,五壩應開不開,蓄清過旺,以致潰決。 命於工次枷號一月,遣戍新疆。 回疆軍事起,隨營效力,事平,請釋回,不許。 十六年,卒於戍所。 嚴烺,字小農,浙江仁和人。 嘉慶中,入貲為通判,發南河,累擢徐州道,丁母憂。 道光元年,服闋,授河南河北道。 尋命以三品頂戴署河東河道總督,三汛安瀾,乃實授。 汶水漫決既塞,疏言:「運河北路以蓄汶敵衛為最要機宜,必使汶水層層抬高,然後能敵衛水。 請加高臨清口磚閘資收蓄。 」從之。 初,黎世序治南河多用碎石,乃奏請敕東河仿行,烺取其說,請於馬營北岸挑壩,仿南河拋護碎石,估工需銀十萬兩。 布政使程含章、巡撫姚祖同先後言其不便,而馬營既放淤,壩前水勢已緩,烺仍請於壩尾沁水灌注之所拋護碎石,從之。 四年,南河高家堰潰決,調烺江南河道總督。 五年,與尚書文孚、汪廷珍合疏陳:「蓄清敵黃為河務第一關鍵。 蓄清全賴湖堤,堤潰則清水洩枯,重運經臨,無以資浮送。 擬遵古人成法,借黃濟運。 所慮運河窄小,黃流湍悍,多則不能容納,少則必致膠淺。 議於禦黃壩外建壩三道,鉗束黃流,俾有節制。 又添築纖道,以資束水行纖。 裡、揚兩廳長河挑挖淤淺,幫培堤身,並豫儲料物,隨時築壩,逼溜刷淤。 禦黃壩未啟,則先挑高堰引河,導清水入運; 將啟,則嚴堵束清,杜黃水入湖。 至修復湖堤,必乘天寒水涸,取土較易。 擬就近採料,限大汛前砌高十層,備湖水漸長。 共需帑銀三百萬。 」又議覆侍郎硃士彥條上南河事宜,大要:「拆修高家堰壩工,先築越壩以便工作,並於石堤外拋碎石坦坡,可期永無塌卸。 又於王家壩減壩內鹽河加築堤埽,及仁、義、禮舊壩處所添建石滾壩,以防異漲。 」並如議行。 於是偕孫玉庭等會辦重運。 至五月禦黃壩啟放後,河道仍淺滯,漕船不能通行,就近盤壩,剝運難繼,玉庭被重譴,烺亦鐫級留任。 烺既因濟運事不敢擅離,不能巡河勘工,兩江總督琦善以為言,乃命烺週曆履勘,仍諭蓄足清水,為來年敵黃濟運之計。 烺疏言:「從前黃河底深,湖水收至數尺,即可外注,堤身不甚吃重。 今則湖水必蓄至二丈,始可建瓴而刷黃。 以四百里浩瀚之湖水,恃一線單堤為之護,西風衝擊,勢必潰決。 擬仿成法,於堤外築碎石坦坡,護堤既固,則湖水可蓄。 」又偕琦善奏陳:「刷黃必須湖水收至二丈。 上年楜水丈七寸餘,即致失事。 刻下清水萬難蓄足,惟有蓄清減黃二法並行。 碎石護堤,所以蓄清; 改移海口,所以減黃。 」詔妥籌具奏。 尋又會陳:「由王營減壩至灌河口,可導黃入海。 查灌河口外海灘高仰,轉無把握,惟拋碎石坦坡,可漸收蓄清刷黃之益,需費六百餘萬,應分年辦理。 」六年,洪湖石工既竣,烺知工未堅固,實不足恃,遂堅主碎石之工,每年拋石三十萬方,八年始能告成。 宣宗怒斥:「烺調任以來,一籌莫展。 禦黃壩至今不能啟放,辦理不善。 念在東河修守尚無貽誤,降三品頂戴。 」署河東河道總督; 七年,實授,复二品頂戴。 以蘭陽柴壩西北頂沖,前拋碎石已著成效,遇伏秋汛漲,仍形吃重,請加寬坦坡。 八年,請續拋下北、蘭儀兩廳碎石,並於中河、祥河險工儲石備防。 十一年,命侍郎鍾昌等抽查東河料垛,祥河、曹考兩廳料垛虛松殘朽,烺坐失察,降三品頂戴,鐫四級留任。 尋以病請開缺。 十三年,病痊到京,疏陳浙江海塘事宜。 十四年,命偕侍郎趙盛奎往勘,請分別緩急,改修柴埽,以護塘根,歲撥銀五萬備修費,從之。 尋命毋庸在工督辦。 復以病乞歸。 十五年,河東河道總督吳邦慶劾烺虛拋碎石,並收受紅封盤費,以運同降補。 二十年,卒。 張井,字芥航,陝西膚施人。 嘉慶六年進士,以內閣中書用,改知縣,銓授廣東樂會。 引見,特命改河南正陽,調祥符,遷許州直隸州知州。 襄辦馬營壩大工,加知府銜,署汝寧知府。 道光四年,擢開歸陳許道。 尋以三品頂戴署河東河道總督。 五年,秋汛安瀾,乃實授。 增培黃河兩岸堤工,並修泉河堤,濬各湖斗門引渠,疏陳河工久遠大計,略曰:「今日之黃河,有防無治。 每遇伏秋大汛,司河各官奔走搶救,竭蹶情形,惟日不足。 及至水落霜清,則以目前可保無虞,不復求疏刷河身之策。 漸致河底墊高,清水不能暢出,並誤漕運。 又增盤壩起剝及海運等費,皆數十年來斤斤於築堤鑲埽,以防為治,而未深求治之之要有以致之也。 當此河底未能疏濬之時,惟仍守舊規,以堤束水,而水不能攻沙,河身日形淤墊,必得有刷深之方,始可遂就下之性。 」宣宗韙其言,命偕兩江總督琦善、南河總督嚴烺、河南巡撫程祖洛籌議,遂赴南河會勘。 六年,疏言:「黃河病在中滿,淤墊過甚,自應因勢利導。 擬仿前大學士阿桂改河避險之法,導使繞越高淤,於安東東門之北別築新堤,以北堤改作南堤,中間抽挑引河,傍舊河而行。 至絲網濱以下,仍歸海口,無淤灘阻隔,似可暢順東趨。 去路既暢,上淤必掣深,得黃與清平,立啟禦黃壩,挑逼清水暢出刷黃,自有建瓴之勢。 」詔嘉其有識,調江南河道總督,與總督琦善及副總河潘錫恩會議。 以改河避淤,口門有碎石阻遏,諸多窒礙,請開放王營減壩,以期減落黃水,刷滌河身,從之。 既而給事中楊煊奏「啟放減壩,黃流湍急,鹽河勢難容納,恐滋流弊」,援嘉慶間減壩兩次漫口情形為證。 復下詳議,井言:「煊稽考成案,於今昔情形似未周知。 昔年開壩漫口時在五月,本年啟放定在霜後,來源無慮續漲。 惟現據委員禀稱,去路未見通暢,是煊所奏不為無見。 因思啟壩時水勢或可暢達,堵合後全河仍必抬高,恐徒深四邑之災,無補全河之病。 請仍改河避淤。 」上斥井持論游移,不許。 是秋,開放減壩,如期堵合,被褒獎。 七年,春汛,黃水倒漾,仍高於清水,禦壩驟難啟放,漕船倒塘灌運,自請治罪,降三品頂戴。 命大學士蔣攸銛、尚書穆彰阿往勘。 會黃水低落,啟禦壩,運船幸得全渡,詔斥井急於求功,泥於師古,革職留任,以觀後效。 八年,疏陳要工四事:黃河接築海口長堤,並於下游多築埽壩以資刷掣; 洪澤湖添建滾壩,加寬湖堤; 南運河移建昭關壩,加幫兩岸纖堤; 北運河修復劉老澗石滾壩,補還南岸纖堤。 命都統英和會同蔣攸銛查勘,以添築埽壩不能疏通積淤,海口築堤可從緩辦,餘如議行。 九年,以兩屆安瀾,复二品頂戴,諭相機規复河湖舊制。 疏言:「南河利害,全系清江,必清水暢出,助黃刷淤,則河與漕兩治。 惟黃水積淤,必清高於黃數尺,又必啟壩時多、閉壩時少,乃能暢出滌刷。 現在清水能出,僅免倒灌,不誤漕行,殊未易收刷滌之效。 」十二年,桃源縣民聚眾私掘官堤掣溜,致成決口,革職,暫留任效力。 御史鮑文淳、宗人府府丞潘錫恩並言黃水入湖,恐妨運道,命穆彰阿、陶澍會勘籌議。 疏陳:「黃水入湖後,即由吳城七堡仍入黃河,僅淤沿堤,不及湖中,未入束清壩,不致病及運河。 正河乾涸,正可將桃南、桃北兩廳間大加挑濬,除去中滿之患。 」十三年,於家灣合龍,予四品頂戴。 尋引疾歸。 十五年,卒於家。 井任兩河凡十年。 初治南河,銳意任事,洎興大工,糜帑三百餘萬而無成效,仍為補苴之計,用灌塘法,較勝借黃之險。 勤於修守,世稱其亞於黎世序云。 吳邦慶,字霽峰,順天霸州人。 以拔貢官昌黎訓導。 嘉慶元年,成進士,選庶吉士,授編修,遷御史。 巡視東漕,奏請重浚運河,並復山東春兌春開舊制。 數論河漕事,多被採用。 十九年,擢鴻臚寺少卿,命偕內閣學士穆彰阿督濬北運河。 累遷內閣侍讀學士。 二十年,出為山西布政使,調河南,護理巡撫。 二十三年,擢湖南巡撫,調福建,未之任,湘潭土客民群鬥,死傷甚眾。 侍郎週系英面陳與邦慶疏奏有異,命總督慶保往按。 邦慶亦發系英私書,系英獲譴; 邦慶鐫級,以三品京堂用,補通政使。 二十五年,擢兵部侍郎,調刑部,尋授安徽巡撫。 黃水注淮,鳳、潁被災,而皖南苦旱,親赴災區賑撫。 涇縣民徐飛瀧傷斃,邦慶誤聽承審官謂由於徐孝芳捏傷圖賴,奏捕之,激眾拒捕。 命兩江總督孫玉庭鞫治,得其狀,詔斥邦慶幾釀冤獄,部議革職,予編修。 累遷少詹事。 道光十年,授貴州按察使,未之任,予三品卿銜,署漕運總督,尋實授。 禁糧船裝載蘆鹽,請緝拿沿河窩頓。 十一年,調江西巡撫。 十二年,授河東河道總督,以不諳河務辭,不許。 初,嚴烺在東河,多用碎石拋護,歷年歲料未有節省,詔飭覈減。 邦慶疏請:「酌改舊章,每年防料經費四成辦稭,六成辦石。 蘭儀、商虞、下北三廳現工險要,仍專案請辦碎石。 所議六成之石,積儲數年,使各廳皆存二千,方緩急可恃,則專案之石亦可逐年遞減。 」從之。 武陟攔黃堰民築民修,嗣歸廳管,工段歲增。 十三年,奏定畫界立石,官民分守,如有新生埽工,先借帑辦理,按河北三府攤徵歸款。 以山東運河全賴泉源灌注,請復設泉河通判,以專責成。 壽東汛滾水壩外舊有土堰,為蓄汶敵衛,以利漕運,大水鄉民私開釀事,奏立志椿。 濟運之水以七尺為度,重運過竣,啟堰以利農田,如議行。 初,邦慶著畿輔水利叢書,後在官,考河南通省志乘所載有水田處,臚列其水之衰旺,溉田多寡之數,為渠田說。 修防之暇,率道廳捐貲造水車,就馬營壩北及蔡家樓大窪積水地七千餘畝試行墾治。 先是,邦慶因碎石工劾嚴烺,罷之。 既而給事中金應麟亦劾邦慶保舉過濫,動撥過多,十五年,命大學士文孚、山東巡撫鍾祥按之,坐違例調地方人員改歸河工,及以屬員為幕僚,廳員饋銀不奏參,褫職。 詔复斥其參劾嚴烺遲至三年之久,亦屬取巧,念在任三屆安瀾,加恩复予編修。 年已七十,遂告歸。 二十八年,卒。 栗毓美,字樸園,山西渾源人。 嘉慶中,以拔貢考授佑縣,發河南。 歷署溫、孟、安陽、河內、西華,補寧陵,所至著績。 父憂歸,道光初,服闋,補武陟。 遷光州直隸州知州,擢汝寧知府,調開封。 歷糧鹽道、開歸陳許道、湖北按察使、河南布政使,護理巡撫。 十五年,擢河東河道總督。 毓美自為令時,於黃、沁堤工,馬營壩工皆親其事,勤求河務。 時串溝久為河患,串溝者,在堤河之間,始僅斷港積水,久而溝首受河,又久而溝尾入河,於是串溝遂成支河,而遠堤十餘里之河變為切近堤身,往往潰堤。 毓美蒞任,乘小舟週曆南北兩岸,時北岸原武汛串溝受水已三百丈,行四十餘裡,至陽武,溝尾复灌入大河; 又合沁河及武陟、滎澤諸灘水畢注堤下。 兩汛素無工無稭,石堤南北皆水,不能取土築壩。 毓美乃收買民磚,拋成磚壩數十所。 工甫就而風雨大至,支河首尾皆決數十丈而堤不傷,於是始知磚之可用。 疏陳辦理情形,以圖說進。 尋又疏言:「王屋莊進水之口,較前更寬百餘丈,由中泓大灘益向南淤,溜勢南緩而北緊。 南股正河成為迂道,北股之溜勢轉建瓴。 其故由廣武山前老灘坍千餘丈,溜趨山根,為山所遏,折回東北,中泓挺生淤灘。 水口既日見刷寬,從省估計,約需銀十餘萬兩。 至原陽兩岸堤根,因沿陂試拋磚塊,深資偎護。 月石壩堵合,加高幫寬,迤下楊村、封丘二汛,灘水已停淤,壩下七十餘村莊居民安堵。 惟串溝分溜,關係北岸全局,不能緩至來年興工,已借撥銀兩估辦。 」允之。 是役支河危險,賴磚工化險為平。 尋偕巡撫桂良勘奏:「老河分溜已有六分,王屋莊口寬勢順,磚土各壩未可深恃。 原武十六堡當其頂沖,並有秦家廠、鹽店莊各灘水串溝分注,十七堡當支河尾閭皆險要,請購料豫防。 」如議行。 十六年,擇要挑濬修築魚台汛堤岸,改民堰歸運河廳。 十八年,旱,漕艘阻滯。 濬泉源及各湖進水渠道,嚴諸閘啟閉。 又濬曹州、濟寧河渠。 十九年,奏定微山湖收納運水章程,但計水存丈三尺以內,即築壩蓄水,加高戴村壩以防旁洩。 初,毓美以磚工屢著成效,奏請許設窯燒造。 御史李蓴疏言其不便,命尚書敬徵往勘,仍請改辦碎石,停止設窯。 毓美上疏爭之曰:「豫省歷次失事,皆在無工處所。 堤長千里,未能處處籌備。 一旦河勢變遷,驟遇風雨,輒倉皇失措。 幸而搶護平穩,埽工費已不貲。 鑲埽引溜生工,久為河工所戒,昧者轉謂非此別無良策。 查北岸為運道所關,往者原陽分溜,幾掣動全河,若非用磚拋護,費何可數計? 今祥符下汛、陳留一汛灘水串注,堤根形勢,正與北岸同。 濱河士民多有呈請用磚者,誠有見於磚工得力,為保田廬情至切也。 夫事之有利於民者,斷無不利於國。 特事近於創,難免浮言。 前南河用石之始,眾議紛如,良由工程平穩,用料減少,販戶不能居奇。 工簡務閒,遊客幕友不能幫辦謀生,是以妄生浮議,賴聖明獨斷,敕下東河試辦,至今永慶平成。 惟自用碎石,請銀幾七十餘萬,嗣改辦六成碎石,然因購石不易,埽段愈深愈多,經費仍未能節省。 自試辦磚壩,三年未生一新工,較前三年節省銀三十六萬。 蓋豫省情形與江南不同,產石祗濟源、鞏縣,採運維艱。 磚則沿河民窯不下數十座,隨地隨時無誤事機。 且石性滑,入水流轉,磚性澀,入土即黏,卸成坦坡,自能挑溜。 每方磚塊直六兩,石價則五六兩至十餘兩不等。 碎石大小不一,堆垛半屬空虛。 尺磚千塊為一方,平鋪計數,堆垛均實。 每方石重五六千斤,而磚重九十餘斤,是一方石價購磚兩方,而拋磚一方可當石兩方之用也。 或謂磚塊入土易損裂,不知磚得水更堅,拋成磚壩,一經淤泥,即已凝結; 或謂拋築磚壩,近於與水爭地,不知堤前之地,尺寸在所必爭。 自來鑲埽之法,堤前必先築土壩數十丈,然後用埽鑲,設磚壩則無須乎埽。 師土壩之意,不泥其法,拋作坦坡,大溜自然外移,未有可築土壩而不可築磚壩者。 上年盛漲,較二年及十二年尤猛迅,磚壩均屹立不移。 儀睢、中河兩廳,河水下卸,塌灘匯壩,搶鑲埽段,旋即走失,用磚拋護,均能穩定。 是用磚搶辦險工,較鑲埽更為便捷。 昔衡工失事,因灘陷不能鑲埽; 馬工失事,因補堤不能得碎石。 使知用埽不如用磚,運磚易於運石,則費省而工已固。 現在各廳無工之處,串溝隱患,必應未雨綢繆。 若於黃、沁下南豫儲磚塊,則可有備無患。 應儲之磚,仍令向民間採買,不必廳員燒造,此外別無流弊。 」卒如所議行。 遂請以四成辦稭之款改辦磚塊。 又疏言:「從前治河用卷埽法,並有竹絡、木囷、磚石、柳葦。 自用料鑲埽,以稭料為正宗,而險無定所,亦無一勞永逸之計。 緣鑲埽陡立,易激水怒。 其始水深不過數尺,鑲埽數段,引溜愈深,動輒數丈,無工變為險工。 溜勢上提,必須添鑲; 溜勢下坐,必須接鑲。 片段愈長,防守愈難。 新工既生,益形勞費。 埽工無法減少,不得已而減土工,少購碎石,皆為苟且因循之計。 自試拋磚壩,或用以杜新工,或用以護舊工,無不著有成效。 且磚工不特資經久,而堆儲亦無風火堪虞。 從此工固瀾安,益复培增土工,專用力於根本之地,既可免漫溢之患,亦保無衝決之虞。 」宣宗深嘉納之。 巡撫牛鑑入覲,諭以毓美治河得手,遇事毋掣其肘。 二十年,京察,特予議敘。 尋卒,優詔褒惜,贈太子太保,依總督例賜卹,賜其子燿進士,諡恭勤,祀名宦祠。 毓美治河,風雨危險必躬親,河道曲折高下鄉背,皆所隱度。 每曰:「水將抵某所,急備之。 」或以為迂且勞費,毓美曰:「能知費之為省,乃真能費者也。 」水至,乃大服。 在任五年,河不為患。 歿後吏民思慕,廟祀以為神,數著靈應,加封號,列入祀典。 麟慶,字見亭,完顏氏,滿洲鑲黃旗人。 嘉慶十四年進士,授內閣中書,遷兵部主事,改中允。 道光三年,出為安徽徽州知府,調潁州,擢河南開歸陳許道。 歷河南按察使、貴州布政使,護理巡撫。 十三年,擢湖北巡撫。 尋授江南河道總督,丁母憂,改署理,服闋,乃實授。 疏陳籌辦南河情形,略曰:「近年河湖交敝,欲復舊制,不外蓄清刷黃。 古人引導清水,三分濟運,七分刷黃,得力在磨盤埽。 自廢棄後,河務漸壞,擬規复磨盤埽舊制。 洪澤湖水甚寬,高家堰工絕險,各壩多封柴土蓄水,盛漲啟放,輒壞壩底,糜費不貲。 應仿滾水壩成法,抬高石底,至蓄水尺寸為度。 山圩五壩暨下游楊河境內車邏等壩,一遵奏定丈尺啟放,水定即行堵合。 至黃河各工,當體察平險,節可緩之埽段,辦緊要之土工。 一切疏浚器具,祗備運河挑挖。 若黃河底淤,非人力所能強刷,惟儲備料工,遇險即搶,以防為治,而其要全在得人。 又以蘆葦為工程必需,右營盪地荒廢,產蘆不足,請築圩蓄水以資灌溉。 」疏入,詔嘉其言正當,勗慎勉從事。 十四年,以洪澤湖老子山西北挑砌石壩,東西沙路加築碎石,高出湖面,以便水師巡哨及商民停泊,疏請淮海、常鎮等道另案用銀。 詔以南河連歲安瀾,而工用日增,切責之。 十九年,修惠濟正閘、福興越閘。 會河湖並漲,險工疊生,請例外撥銀五十萬,詔允之,戒嗣後不得援例。 署兩江總督。 二十一年,河決祥符,黃水匯注洪澤湖,南河無事,詔嘉其化險為夷,予議敘。 二十二年,英吉利兵艦入江,命籌淮、揚防務以保運道,請以鹽運使但明倫備防揚州,以清江為後路策應,捕內匪陳三虎等誅之。 秋,河決桃北崔鎮汛,值漕船回空,改由中河灌塘,通行無誤,詔念防務及濟運勞,革職,免罪。 二十三年,發東河中牟工效力,工竣,以四品京堂候補。 尋予二等侍衛,充庫倫辦事大臣,乞病未行。 病痊,仍改四品京堂。 尋卒。 著有黃運河口古今圖說、河工器具圖說。 子崇實、崇厚,並自有傳。 潘錫恩,字芸閣,安徽涇縣人。 嘉慶十六年進士,選庶吉士,授編修。 大考第一,超擢侍讀。 道光四年,復大考一等,擢侍讀學士。 時河患急,錫恩上疏條陳河務,略曰:「蓄清敵黃,為相傳成法。 大汛將至,急堵禦黃壩,使黃水全力東趨。 今年漕艘早渡,因禦黃壩遲堵,以致倒灌停淤,釀成大患。 且欲籌減洩,當在下游,乃輒開祥符徬,減黃入湖。 壩口已灌於下,徬口復灌於上,黃水俱無出路,湖底淤墊極高。 若更引黃入運,河道淤滿,處處壅溢,恐有決口之患。 」宣宗韙其議。 五年,命以道員發往南河,補淮揚道。 六年,加三品頂戴,授南河副總河。 九年,母憂去官,服闋,授光祿寺卿。 歷宗人府府丞、左副都御史,督順天學政。 擢兵部侍郎,調吏部,仍留學政。 十九年,內監狄文學以甥考試被黜,至錫恩私宅言所取錄多出請託,挾制訛詐,錫恩疏聞,特詔論文學大辟。 二十二年,疏言:「黃河自桃北崔鎮汛、蕭家莊北決口穿運河,壞遙堤,歸入六塘河東注。 正河自揚工以下斷流,去清口約有六七十里之遠,回空漕船,阻於宿遷以上。 臣前任淮揚道時,詳辨戽水通船之法,行之十餘年,幸無貽誤。 今若於中河西口外築箝口壩,添設草徬,以為黃水啟閉之用,即將楊家壩作攔清堰,以為清水啟閉之用。 就中河運道為一大塘,道里長則容船眾,兩次啟閉,漕船可以全渡。 惟黃水先已灌入運河,中泓淤墊,兩岸纖堤亦恐有衝缺,趕緊修濬,計需費亦不甚多。 此時果可回空。 來年即可出重,則蕭莊決口不妨從緩堵築。 儻此法趕辦不及,祗有竟用引黃濟運之法。 其臨黃箝口壩草徬照式築作,引黃水入壩送船,沿途多築對頭小壩,以偪溜刷深,庶免淤滯之患。 迨出楊莊,匯入清河之水,即可牽挽南行。 蓋南岸不可藉黃者,恐其淤湖淤運。 今所引黃水,一出楊莊口,仍歸舊河,自可用清口之水以刷滌之,應無流弊。 」並以圖說進,下河督麟慶議行。 麟慶亦主用灌塘法,與錫恩言合,尋代麟慶為江南河道總督。 時揚工漫溢,尚書敬徵等查勘,堵築決口,開挖引河,接挑長河淤墊,估銀五百七十萬兩有奇。 御史雷以諴奏決口無庸堵合,祗須改舊河為支河,以通運道而節糜費,下錫恩會議。 錫恩奏覆:「灌口非可行河之地,北岸無可改河之理,請仍堵築決口。 漕船回空,仍由中河灌塘。 」命侍郎成剛、府尹李僡赴工會同錫恩督辦。 二十三年,夫工以下挑河四萬一百九十餘丈,工竣,啟除界壩,放水通暢。 會河南中牟河決,黃水注湖,請放山盱各壩宣洩湖水,並將夫工導出湖水,引入中河,暫濟鹽柴轉運。 復以上游河水陡落,間有淤墊,請改估蕭工以下未挑之工,並挑築大堤單薄卑矮處。 是秋,湖水接長,掣卸高堰石工四千餘丈,搶護未決。 二十四年,黃流未復故道,急籌濟運,並宣洩湖水,請啟放外南廳屬順清河,導引入河歸海。 軍船抵壩,即由其處放渡,並於外南之北攔黃壩址築鉗口土壩,以資停蓄。 尋奏:「黃河上游六月間陡長水丈餘,山盱林家西壩、舊義河直壩、及仁義河中間攔堰,間有掣塌,補修完密。 裡、河、揚三廳承受洪湖之水,兩岸纖堤舊有護埽者,致多刷蟄,亦擇要加鑲。 」二十五年,中牟工始合龍,南河連年無險。 二十八年,以病乞歸。 咸豐中,命在籍治捐輸團練。 八年,前江西巡撫張芾劾其勸捐無狀,褫職。 同治三年,捐京倉米折,復原銜,命赴安徽廬州會辦勸捐守禦事。 五年,鄉舉重逢,加太子少保。 六年,卒。 漕運總督張之萬疏陳錫恩治績,賜祭葬,諡文慎,入祀鄉賢祠。 子駿文,入貲為刑部郎中,改山東知府。 咸豐末,捻匪犯省城,駿文率兵團迎擊於段家店,卻之。 署青州,平淄川鳳皇山土匪,擢道員。 同治中,巡撫閻敬銘、丁寶楨皆倚之。 從寶楨會剿捻匪,塞河侯家林,功尤多,授兗沂曹道。 光緒中,遷按察使。 坐事降調,以諳習河事,仍留山東。 歷治上下游要工,調河南鄭工,專任西壩,以合龍愆期,革職留工,工竣,復原官。 授山西按察使,護理巡撫,遷福建布政使。 十九年,卒於官。 山東士民以其治河功,請建專祠。 論曰:河患至道光朝而愈亟,南河為漕運所累,愈治愈壞。 自張文浩蓄清肇禍,高堰決而運道阻。 嚴烺畏首畏尾,湖河並不能治。 張井創議改河,而不敢執咎,迄於無成,灌塘濟運,賴以彌縫。 麟慶、潘錫恩循其成法,幸無大敗而已。 吳邦慶講求水利,而治河未有顯績。 栗毓美實心實力,卓為當時河臣之冠,不獨磚工創法為可紀也。 東河自毓美後,硃襄、鍾祥、文沖繼之,祥符、中牟迭決,東河遂益棘矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)