1
=陸建瀛=陸建瀛,字立夫,湖北沔陽人。 道光二年進士,選庶吉士,授編修,直上書房,洊遷中允。 大考擢侍講,轉侍讀。 二十年,出為直隸天津道,累擢布政使。 時英吉利擾浙江,沿海戒嚴,徵西北兵聚畿輔,建瀛供防軍,處善後,皆應機宜。 所歷有名績。 二十六年,擢雲南巡撫,俄調江蘇。 先是,南漕缺額,部議設局江蘇,官民捐米運京以裕倉儲。 當陶澍撫蘇,即以漕河費鉅病國,議行海運,官吏爭撓之,暫行輒罷。 至是建瀛與兩江總督壁昌主海運甚力,合言其便,議蘇州、松江、太倉白糧改由海運,從之。 後復推至常、鎮諸府。 二十九年,廷臣會議南漕改折,建瀛與總督李星沅極言其窒礙,事遂不行。 擢兩江總督。 值大水,民飢,招徠米商,籌議撫卹,並疏消積水,請籌撥帑一百五十萬備賑。 吳城六堡河決阻運,命偕侍郎福濟往勘,疏陳通籌湖、河大勢,添塘避徬,對壩逼溜,攻刷海口各事宜,並如議行。 淮鹽積敝,自陶澍創改淮北為票鹽,稍稍蘇息; 而淮南擅鹽利久,官吏衣食於鹽商,無肯議改者,建瀛悉其弊。 會淮南鹽大火於武昌,官商折閱數百萬,課大虧,引滯庫絀。 三十年,乃疏請立限清查運庫,並統籌淮南大局,改訂新章十條,務在以輕本敵私,力裁繁文浮費。 鴻臚寺少卿劉良駒亦請變通淮南舊章,仿淮北行票法,與建瀛所議同。 方施行矣,而給事中曹履泰奏請復根窩舊制,御史周炳鑑言淮南改票不便,並下建瀛議。 覆疏辨駁詳至,文宗韙之,詔綜斡全局,除弊興利,以裨國計。 建瀛議於揚州設局收納,以清運署需索之源; 於九江等處驗發,以清楚西岸費之源。 正雜錢糧並納,則課額不虧; 新舊商販一體,則引額無缺。 灶私場私,專責江南; 江私鄰私,兼責各省; 而以徠商販,積帑賦,自總其成。 由是奪官吏中飽歲百餘萬,惎謗叢作,建瀛銳自發舒,不之卹。 朝廷信任益專,命有掣肘撓法者罪之。 湖北鹽道鄒之玉沿用整輪,江西鹽道慶雲強索月給,湖北同知勞光泰作移岸三論,刊板傳播,並劾罷之。 咸豐元年,河決豐北,命建瀛往勘,奏請以工代賑,偕南河總督楊以增督工。 二年,以盛漲停工,降四品頂戴。 是年秋,粵匪洪秀全犯湖南,越洞庭而北,勢張甚。 建瀛猶在豐工,疏上戰守事宜,文宗嘉之,諭以審度軍情,如須親往,可速籌方略,不遙制。 既而漢陽、武昌相繼陷。 十二月,復建瀛頭品頂戴,授欽差大臣,督師赴九江上游扼守。 建瀛由工次還江寧,徵調倉猝。 三年正月,賊棄武昌,蔽江東下,建瀛欲行,或謂賊鋒銳難驟當,建瀛尚輕之,檄壽春鎮總兵恩長為翼長,領標兵二千當前鋒,自率兵千餘進次九江。 恩長猝與賊□,戰死江中,師大潰。 建瀛途逢潰卒白敗狀,從兵盡駭。 江西巡撫張芾壁九江,亦引軍退走,賊遂陷九江。 建瀛駕小舟經小孤山不敢留,過安慶,巡撫蔣文慶邀之,不入; 徑回江寧,收蕪湖、太平兵屯東西梁山,閉城為守禦計。 布政使祁宿藻故不滿建瀛,面責之。 將軍祥厚兵防內城,無任戰守者。 建瀛大窘,稱疾謝客者三日。 於是祥厚、宿藻等疏劾建瀛棄險失機,進退無據,並及江蘇巡撫楊文定違旨去江寧,上大怒,諭曰:「陸建瀛一戰兵潰,不知收合餘燼,與向榮大軍協力攻擊; 並不力守小孤山,扼賊入皖之路; 又不親督兵據守東西梁山,以障金陵。 倉皇遁歸,一籌莫展,以致會垣驚擾,士民播遷。 楊文定藉詞出省,張皇自全,罪均難逭。 建瀛已革職,交祥厚拿問,解刑部治罪。 」尋籍其家,革其子刑部員外郎鍾漢職。 時建瀛收兵乘城,閱十三日,城破遇害。 事聞,詔建瀛尚不失城亡與亡之義,复總督銜,如例議卹,並還其家產。 御史方俊論之,乃撤卹典。 建瀛才敏任事,喜賓禮名流,又善事要津,多為延譽,由是聞望猋起,朝寄日隆。 乃昧於軍旅,略無宿備,一敗失措,名城陷為賊窟,糜爛東南,遂獨攖天下之重咎雲。 子鍾漢,後官江蘇知府,咸豐十年,在軍治糧餉,遇賊江陰,死之,贈太僕寺卿。 =楊文定=楊文定,安徽定遠人。 道光十三年進士。 由刑部主事洊升郎中,出為廣東惠潮嘉道,累擢江蘇巡撫。 咸豐三年,文定奏江南兵力柔脆,節經徵調,城內兵單,請濟師,命山東兵二千赴援。 未至,奉命守江寧,聞建瀛兵敗,退守鎮江。 江寧陷,賊分黨犯鎮江,副都統文藝集兵七百守陸路,文定自率艇船八、舢板十二泊江中,賊至不能禦,鎮江复陷,退江陰,詔革職逮治,論大辟。 六年,減死遣戍軍台,尋歿。 =青麟=青麟,字墨卿,圖們氏,滿洲正白旗人。 道光二十一年進士,選庶吉士,授編修,遷中允。 大考二等,擢侍講。 五遷至內閣學士。 督江蘇學政有聲。 咸豐二年,擢戶部侍郎。 學政任滿,命督催豐北塞決工程。 三年,回京,復出督湖北學政,調禮部侍郎。 時粵匪由江西回竄湖北,青麟按試德安,聞警停試,督率知府易容之募鄉勇籌防守,府城獲全。 疏陳軍事,請湖北、江西、安徽三省合剿,以期得力。 四年,授湖北巡撫。 城中兵僅千人,荊州將軍台湧署總督,未至; 而賊由黃州進至漢陽、漢口,渡江欲撲武昌。 青麟督總兵楊昌泗、游擊侯鳳岐與副都統魁玉水陸合擊,卻之; 复敗之豹子海、魯家港,毀賊壘五。 已而賊撲塘角、鮎魚套,逼攻省城,青麟武勝門督戰,城中忽火起,土匪內應,兵盡潰,遂失守。 青麟將自經,眾擁之趨長沙,折赴荊州。 初,文宗聞其出家貲犒軍,甚嘉之,至是憤武昌屢失,棄城越境,罪尤重,詔曰:「青麟簡任封圻,正當賊匪充斥,武昌兵單餉匱。 朕以其任學政時保守德安,念其勤勞,畀以重任。 省垣佈置,屢次擊賊獲勝。 八十餘日之中,困苦艱難,所奏原無虛假,朕方嚴催援兵接應。 六月初間,魁玉、楊昌泗等連破賊營,但能激厲力戰,何致遽陷? 嬰城固守,解圍有日,猶將宥過論功。 縱力盡捐軀,褒忠有典,豈不心跡光明? 乃倉皇遠避,徑赴長沙,直是棄城而逃。 長沙非所轄之地,越境偷生,何詞以解? 若再加寬典,是疆臣守土之責,幾成具文,何以對死事諸臣耶! 朕賞罰一秉大公,豈能以前此微勞,稍從末減? 俟到荊州時,交官文傳旨正法。 」遂棄市。 逾數月,曾國籓复武昌,奉命查歷任督撫功罪,疏言:「武昌再陷,實因崇綸、台湧多方貽誤,百姓恨之,極稱吳文鎔忠勤愛國,於青麟亦多恕辭。 查文鎔既沒,青麟幫辦軍務,崇綸百端齟《齒吾》:求弁兵以護衛,不與; 請銀兩以製械,不與; 或軍務不使聞知,或經旬不得相見。 自賊踞漢陽、漢口,縱橫蹂躪,廬舍蕩然。 百姓尚恃有青麟督兵驅逐,出示憐民。 崇綸則並此無之矣。 」疏入,乃斥罷台湧,論崇綸罪。 =崇綸=崇綸,喜塔臘氏,滿洲正黃旗人。 由內閣貼寫中書充軍機章京,洊升侍讀。 出為陝西鳳邠道,調直隸永定河道,歷雲南按察使、廣東布政使。 咸豐二年,擢湖北巡撫,時武昌方為賊踞,次年春,賊棄武漢東下,分擾江南、江西,崇綸始抵任。 既而賊复上竄,陷興國州田家鎮,進黃州。 崇綸疏言:「武漢民遷市絕,餉乏兵單。 請移內就外,以剿為先。 」未幾,賊犯漢陽,窺武昌。 總督吳文鎔初至,與崇綸意相迕。 及賊退,崇綸遂以閉城株守劾之。 文宗慮兩人不能和衷,且僨事,命文鎔出剿,而責崇綸防守。 文鎔率師薄黃州,崇綸運輸餉械不以時,惟促速戰。 四年正月,文鎔兵敗,死之。 崇綸自請出剿,謀脫身走避,文宗燭其隱,不許。 會丁憂,青麟代之,仍命崇綸留湖北協防。 又以病乞罷,上怒,褫其職。 六月,武昌陷,崇綸先一日出走,徑往陝西。 及曾國籓論劾,命逮治。 服毒自盡,以病故聞。 =何桂清=何桂清,字根雲,雲南昆明人。 道光十五年進士,選庶吉士,授編修。 遷贊善,直南書房。 五遷至內閣學士。 二十八年,擢兵部侍郎,以憂去,服闋,補原官,調戶部。 咸豐二年,督江蘇學政。 粵匪擾江南,桂清疏陳兵事,劾疆吏巽耎僨事,侃侃無所避,文宗奇之。 四年,調倉場侍郎,旋授浙江巡撫。 自賊踞江寧,東南震動。 安徽徽州、寧國二府為浙江屏蔽,桂清嚴防要隘,別遣一軍屯守黃池,扼蘇、浙之衝,賊來犯,會提督鄧紹良擊卻之。 五年,檄道員徐榮勦賊黟縣、石埭,戰頗利,賊眾大至,徽勇潰走,榮眾寡不敵,遂戰歿。 桂清因言徽、浙脣齒,宜主客一心,事乃濟。 疏入,諭戒地方官吏不分畛域。 時賊陷徽州各屬,桂清檄知府石景芬、副將魁齡等,攻复徽州府城及休寧,分佈所部於昌化、於潛、淳安,杜賊來路。 安徽巡撫時移駐廬州,徽、寧二郡懸絕江南,不能遙制,命桂清兼轄之。 江西賊侵入浙境,陷開化,犯遂安,桂清檄鄧紹良等合擊之,賊退徽境。 週天受、石景芬等連复黟縣、石埭。 桂清疏請添改鎮道員缺,俾專責成,以石景芬為徽寧池太道; 豫祺為總兵,不得力,復以江長貴易之。 又用桂清議,命前侍郎張芾駐皖南治團練,督辦徽、寧防務,尋命兼顧浙江衢、嚴兩郡,與桂清協力製賊。 六年,檄鄧紹良、秦如虎、都興阿等合攻寧國,別遣江長貴擊敗贛賊之襲太平者,連捷,克寧國府城。 朝廷益嘉桂清,思大用之。 杭州知府王有齡最為桂清倚用,擢權運、臬兩篆,為通判徐徵訐控。 桂清覆奏,辭悻悻,被詰責。 遂以病乞罷,詔慰留之。 會兩江總督怡良解職,文宗以籌餉事重,難其人,大學士彭蘊章薦桂清餉徽軍無缺,可勝任。 七年春,命以二品頂戴署兩江總督,尋實授。 力荐王有齡,擢任江蘇布政使,專倚餉事。 江寧久為賊窟,總督駐常州,軍事由將軍和春主之,而提督張國樑為幫辦,前督怡良但任運饋而已。 桂清屢疏陳方略稱旨,諭飭和春和衷商酌。 是年冬,克鎮江,以濟餉功,加太子少保。 十年春,又因克九洑洲,晉太子太保。 桂清意氣發舒,倚畀益重,甚負時望。 大軍屢捷,合圍江寧,賊勢窘蹙,四出求援。 偽忠王李秀成乃謀竄浙,分大軍之勢,由安徽廣德徑趣杭州。 倉猝城陷,惟將軍瑞昌守駐防內城未下,詔促桂清、和春遣軍速援。 於是檄提督張玉良率兵馳赴,至則內外夾擊,賊遽走。 臨安、孝豐、安吉諸城相繼复。 詔嘉桂清功,予優敘。 時賊已圍金壇,陷江陰,遣總兵馬得昭、熊天喜、曾秉忠,副將劉成元水陸分路禦賊,兵分益單。 賊乃合眾十餘萬出建平、東壩,一由東壩趨江寧,一由溧陽窺常州,桂清聞之,幾失所措。 會馬得昭、週天孚分援蘇、常,賊已趨金壇,陷句容。 句容為大營後路,自此隔絕。 張玉良回軍抵常州,和春飛檄調援大營,桂清留勿遣,復調馬得昭,亦莫之應。 王有齡已擢浙江巡撫,貽書桂清戒勿離常州一步,且曰:「事棘時危,身為大臣,萬目睽睽,視以動止。 一舉足則人心瓦解矣。 」蓋規之也。 會大雨雪,大營兵凍餒,索餉不得,乃譟亂,相率盡潰。 和春、張國樑退守丹陽。 桂清疏陳:「丹陽以上軍務,和春、張國樑主之; 常州軍務,臣與張玉良主之。 」部署稍定,即進規溧陽,而賊已迳犯丹陽,國樑死之,和春奔常州,桂清大驚。 總理糧台查文經等希其意,請退保蘇州。 桂清即疏陳軍事付和春,自駐蘇州籌餉。 將行,常州紳民塞道請留,從者槍擊,死十餘人,始得脫。 張玉良留守,尋亦走。 士民登陴,數日城陷,屠焉。 桂清至蘇州,巡撫徐有壬拒勿納,疏劾其棄城喪師狀。 和春退至無錫,傷殞。 桂清託言借外兵,遂之上海。 蘇州亦陷,有壬殉之,遺疏再劾桂清,詔褫職逮京治罪。 會各國聯軍犯京師,車駕幸熱河,遷延兩年。 王有齡及江蘇巡撫薛煥皆其故吏,疊疏為乞恩,不許。 言官數劾奏,同治元年,始就逮下獄,讞擬斬監候。 大學士祁俊藻等十七人上疏論救,尚書李棠階力爭,讞乃定。 桂清援司道禀牘為詞,下曾國籓察奏。 國籓疏言:「疆吏以城守為大節,不宜以僚屬一言為進止。 大臣以心跡定罪,不必以公禀有無為權衡。 」是冬,遂棄市。 桂清由侍從出任疆事,才識明敏。 在兩江值英吉利構釁,迭陳應付之策。 偕大學士桂良等議稅則,多中肯綮,亦不能盡用其言。 晚節敗裂,誤國殄民,雖廷議多有袒之者,卒難撓公論云。 =【論】論曰:陸建瀛、何桂清皆以才敏負一時之望,膺江表重寄。 建瀛當軍事初起,不能預有規畫,臨事倉皇。 桂清無料敵之明,又失效死之節。 二人者身名俱隕,罪實難辭。 青麟受事於危急之秋,艱難支拄,終以越境被誅,論者猶有恕詞焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)