1
列傳二百四十八宋慶呂本元徐邦道馬玉昆依克唐阿榮和長順宋慶宋慶,字祝三,山東萊州人。 家貧落魄,聞同里宮國勳知亳州,往依為奴。 亳捻孫之友偽就撫,慶察其意叵測,請擊之。 國勳壯其志,署為州練長。 之友降,遂接統其眾,號奇勝營,薦授千總。 自是守宿州,剿豫匪,釋鳳陽圍,保徐、泗後路。 逾三歲,擢至總兵,賜號毅勇巴圖魯。 既貴,過亳,謁所主,仍易僕廝服,執事上禮益恭,人傳為美談。 同治改元,唐訓方撫安徽,裁臨淮軍,而以三營屬慶,毅軍自此始。 三年,苗沛霖圍蒙城,慶絕其餉道。 會僧格林沁軍至,轟擊之,寇宵遁。 苗酋死,慶為安撫餘眾,自壽州正陽關所蒞皆下。 兩淮告寧,調赴豫。 時張曜為翼長,慶往訪,詳詢地勢寇情。 曜喜曰:「諸將無問及此者,君來,豫之福也! 」遂與交驩。 明年,授南陽鎮總兵。 無何,曹州賊勢熾,慶被困鄧州刁河店,會糧罄,勢且不敵。 乃令部將馬玉昆率壯士三百,潛出立營通饋運,軍氣復振,寇乃解去。 已而張總愚決河圖北犯,慶據堤迎擊,敗之,西走; 而任柱、賴文光復竄豫,湘軍將劉松山助慶軍盡驅入楚疆,豫略平。 巡撫李鶴年因增練兩大軍,令曜領嵩武軍,而以毅軍專屬慶。 六年,與曜扼黃河,蹙捻至山東,聚而殲之。 論功,賞黃馬褂,更勇號格洪額。 時總愚南擾河津,偪解州,詔慶與曜分守河北。 逾歲,捻竄畿疆,慶率師入衛,轉戰雄、任、祁、高間,與諸軍大破之,總愚赴水死。 予二等輕車都尉,授湖南提督。 八年,左宗棠西征,慶引兵從,抵神木,再戰再捷。 明年秋,命參哈、寧剿匪事,旋移督西川,皆在軍遙領。 十三年,河、狄撫回閃殿臣叛,楚軍戰失利。 時慶駐涼州,奉檄往援。 三日馳五百餘裡,抵沙泥站,眾縛其渠以獻,誅之,事遂定。 光緒元年,師還。 六年,徙防旅順,十餘年,軍容稱盛。 醇賢親王奕枻被命巡閱,嘆為諸軍冠,親解袍服贈之。 兩宮眷遇優渥,加太子少保、尚書銜。 二十年,中日失和,慶統毅軍發於旅順,與諸軍期會東邊九連城。 軍未集而平壤已失,廷旨罷總統葉志超,以慶代之。 慶與諸將行輩相若,驟禀節度,多不懌,以故諸軍七十餘營散無有紀。 又坐守江北一月,以待日軍過義州,慶頓中路九連城,嚴戒備。 日軍渡鴨綠江,戰失利,直趨鳳凰城,退扼大高嶺。 旅順圍亟,朝命聶士成守之,敕慶往援。 頓蓋平,屢搗金州不得進,而旅順已失。 慶退守熊岳,自請治罪,被宥。 未幾,復州又失。 日軍西陷海城,慶亟赴之,擊敵感王寨。 前軍方勝,後隊訛傳敵拊背,駭潰,復退守田莊台,遼陽益危。 慶凡五攻城弗能拔,朝廷思倚湘軍,命慶與吳大澂佐劉坤一軍。 慶率徐邦道、馬玉昆兵萬二千人頓太平山,戰卻之,大澂敗入關。 慶方以三萬人駐營口,聞警,還扼遼河北岸; 而日軍盡以所獲砲列南岸猛攻,慶軍潰而西,於是遼河以東盡為日有矣。 詔褫職留任。 二十四年,徙守山海關,入覲,釋處分。 和議成,留豫軍三十營屬之,賜名武衛左軍,駐錦州。 二十八年,卒,晉封三等男,予建祠,諡忠勤。 子天傑,五品京堂,襲爵。 慶從戎久,年幾八十,短衣帕首,躞蹀冰雪中,與士卒同甘苦,人以為難雲。 呂本元呂本元,安徽滁州人。 初隸李鴻章軍,隨剿粵匪、捻匪,轉戰蘇、皖、魯、豫各省。 援鄂、援陝屢立功,歷保總兵,賞強勇巴圖魯勇號。 鴻章總督直隸,調入直。 光緒初,授四川重慶鎮,仍留統盛軍馬步各營。 中日戰起,檄本元統隊出關,兼程至安州。 平壤失,從宋軍退守大高嶺。 本元令各軍夜樹旗各要隘,廣設疑兵,亙二百餘裡。 敵至,疑頓不前,乘其疲襲擊之,復與聶軍敗之分水嶺。 議成,還直。 二十六年,拳禍起,署天津鎮,擢直隸提督,統淮、練各軍。 剿匪受彈傷,事平,賞黃馬褂。 調浙江,勤訓練,尤嚴治盜,常親督隊入山搜剿,連斃匪首。 浙省議裁綠營,本元贊畫始就緒。 宣統二年,病,乞罷。 尋卒。 徐邦道徐邦道,四川涪州人。 初從楚軍討粵寇,積勳至參將。 還本籍籌防,解城圍,遷副將。 越境援陝西漢中,賜號冠勇巴圖魯。 旋坐漢中失守,褫職。 嗣從副將楊鼎勳援蘇,再援浙、閩,以戰功釋處分。 同治六年,從劉銘傳剿平東捻,复官。 明年,張總愚犯減河,邦道嚴扼橋口,大敗之。 更勇號鏗僧額,遷總兵,署江蘇徐州鎮。 光緒四年,擢提督,調駐天津軍糧城,授正定鎮。 東事起,慶以旅順守將赴防九連城,李鴻章別令薑桂題等守旅順,邦道助之。 日軍入貔子窩,邦道語諸將曰:「金州若失,則旅順不可守,請分兵御之。 」諸將各不相統,莫之應。 邦道自率所部趨大連灣。 是時銘軍分統趙懷益守其地,邦道至,固請兵,乃分步旅隨邦道行。 日軍大集,遂佔金州,進偪大連,懷益奔旅順。 越十日,日軍來爭旅順,諸將相顧無措,邦道率殘卒至,憤甚,思自效,請增兵,不許; 請械,許之,乃率眾拒戰土城子,挫之。 日軍大至,乃退。 道員龔照嶼先一日遁,諸將亦奪民船以濟,蓋日軍未至而旅順已墟矣。 邦道奔復州依慶,詔褫職。 慶令守蓋州,邦道自牛莊移師還,而蓋平亦已失,合章高元擊之,弗勝。 桂題往援,邦道請夜搗蓋平,桂題辭,諸軍皆退營口。 邦道乃從慶擊敵太平山,與玉昆力戰卻之,俄仍敗潰。 復與湘軍將李光久攻海城,亦弗克,遂退。 逾歲,卒,复官,予優恤。 馬玉昆馬玉昆,字景山,安徽蒙城人。 以武童從宋慶攻捻,積功至都司,賜號振勇巴圖魯。 任柱等困慶登州,玉昆銳身馳救,圍立解,繇是以驍果名。 捻平,擢總兵。 剿秦、隴回,數獲勝,更勇號曰博奇。 既克肅州,賜頭品服。 嗣從金順出嘉峪關,連下烏魯木齊、昌吉、瑪納斯,擒其渠黑瞎子。 天山南北告寧,賞黃馬褂,予世職。 玉昆居西域先後十餘年,收復名城以十數,暇輒使部下屯墾闢地利。 李鴻章疏薦將才,謂可繼宋慶。 光緒間,調赴直隸。 二十年,補授山西太原鎮。 會日朝構釁,玉昆統毅軍赴援,次平壤,壁南門外大同江。 日軍來攻,玉昆守東岸,血戰久,援至,敵敗去。 已而玄武門失,葉志超令其速撤軍,乃歸平壤。 日軍佔蓋平,諸將皆退營口。 玉昆從慶頓太平山,日軍猛攻之,玉昆戰最力,擊退其眾。 無何,日軍大集,慶陷重圍,墜馬負創,玉昆抉圍入,翼之出,傷亡殊多。 轉戰田莊台、感王寨,以千餘人抗強敵,屹然自全。 二十五年,擢浙江提督。 明年,調還直隸。 適拳匪肇亂,聯軍入寇,玉昆統武衛左軍御之。 初戰天津,繼戰北倉,相持月餘,卒以無援退。 車駕西幸,命隨扈。 又明年,還京,加太子少保。 二十八年,朝陽土寇竊發,玉昆倍道應赴,破其卡,生擒首惡鄧萊峰誅之。 三十四年,病卒,贈太子太保,予二等輕車都尉,諡忠武。 依克唐阿依克唐阿,字堯山,扎拉里氏,滿洲鑲黃旗人,吉林駐防。 以馬甲從征江南。 移師討捻,敗張洛行於大回村、濉溪口,屢著戰績,積勳至佐領。 同治初,馬賊陷伊通,依克唐阿以少襲眾,斬其酋劉果發等,又破之昌圖,攻克劉家店,复長春廳,遷協領,賜號法什尚阿巴圖魯。 搜捕殘匪,獲白凌阿、焦西平,晉副都統。 十一年,補官黑龍江。 光緒五年,移呼蘭,呼蘭設副都統自此始。 明年,母憂歸。 時俄人以議改伊犁條約有違言,烏里雅蘇台參贊喜昌夙諗依克唐阿諳戰術,請敕就近募獵戶守琿春。 會吉林戒嚴,依克唐阿遂募兵五千擇隘分守,而自率師駐其地。 琿春故重鎮,其東南海參崴,俄尤數窺伺,廷議設副都統鎮之,於是又改調琿春。 十年,被命佐吉林軍事。 十五年,擢黑龍江將軍。 二十年,日朝戰起,依克唐阿請率軍自效,乃進咸鏡道,繞赴漢城迎擊,上嘉之。 左寶貴軍失利平壤,日軍西進,命移駐九連城。 尋以日軍渡江來攻,復令徙上游御之。 依克唐阿與戰於蒲石河,連克蒲石河口、古樓子。 宋慶退駐大高嶺,依克唐阿孤軍不能獨守,遂退寬甸。 宋軍南援旅、大,聶士成軍接防,乃定夾攻之約。 依軍由寬甸繞進賽馬集迎擊日軍,先戰懸羊砬子,連勝之草嶺河、通遠堡、草河口。 日軍大集,橫斷聶、依兩軍,士成亟趨分水嶺拊其背,依軍還擊之,陣斬一中尉。 又西而東,大戰於金家河,軍稍挫。 日軍先已佔鳳凰城,依克唐阿謀襲之,分左右翼以進,戰一面山,敵來爭,左翼潰,右翼統領永山遇伏死,依克唐阿保餘軍退,詔革職圖後效。 逾歲,海城陷,遼西危棘,詔責長順守遼陽,依克唐阿助之,發帑金五十萬濟依軍。 既至,議以攻為守。 乃集諸將置酒,取刀刺臂血,攪而飲之,相矢以死。 依軍遂進取海城,軍騰鰲堡、耿莊,數戰弗勝。 會榮和至軍,亟趣之出。 榮和先進北路,奪三卡,其左樹木幽深,令隱兵備抄襲,而自列陣曠野,伏槍以待。 日軍據山巔轟擊我師,彈落積雪中,漬不發。 我師還擊,僕者眾,再發再僕。 眾爭傍山出,伏槍具舉,死以百數。 榮和所部募自塞邊外,善避擊,傷者恆少,所謂「東山獵戶」也。 是役以千人抗日軍數千,故依軍聲譽遠出諸軍上。 罷戰詔下,日人將歸我遼東,依克唐阿力請三路分兵鎮懾,稱旨。 又條上練兵隊、築砲台、造鐵路、制槍械、開礦產、治團練六事,朝旨以礦政尤要,敕妥籌開採。 又明年,晉頭品秩,授鑲黃旗漢軍都統。 其秋,出為盛京將軍。 既蒞事,糾貪墨,整營製,晰分釐稅,歲增餉銀數十萬。 复撤還金州奉軍,杜俄人藉口,境內稱治。 二十五年,卒,諡誠勇,予建祠。 依克唐阿勇而有謀,性仁厚,不嗜殺,每有俘獲,不妄戮一人。 轉戰吳、皖、魯、豫,先後救出難民以十數万計,至今人屍祝之。 初與長順訂兄弟交,長順兄事之。 及議遼陽戰守,語不協。 依克唐阿毅然獨任其難,曰:「孰使我為兄也者? 」其雅量如此。 榮和,字育堂。 二等侍衛,官至副都統。 戰後所部育字營多驕縱,命李秉衡查辦,革職治罪。 長順長順,字鶴汀,達呼裡郭貝爾氏,隸滿洲正白旗,世居布特哈。 起家藍翎侍衛,隨文宗車駕狩熱河。 會馬賊陷朝陽,從大學士文祥討平之。 嗣復從侍郎勝保徵捻,轉戰直、魯、皖、豫,以驍勇稱。 同治元年,解潁州圍,以功遷二等。 多隆阿主陝西軍事,調赴軍,至潼關,大敗寇眾,賜號恩特赫恩巴圖魯。 進攻咸陽馬家堡,被巨創,援至,又大破之,咸陽复,晉頭等。 三年,悍回馬化隆據寧夏,分其黨駐清水堡成犄角,師久攻不下。 長順曰:「不先翦其羽翼,城未可克也! 」乃自靈州襲清水堡,乘勝取寧夏,拔之,晉副都統,賜頭品服。 時長順年未四十,而戰常陷堅。 每當兵潰時,或抄襲其後,或橫阻其前,俾潰者得整列,以是常轉敗為勝。 其旗幟尚白,寇望見之,輙呼曰:「小長將軍至矣! 」相與戒勿犯,其為寇所憚若此。 六年,移師蘭州。 時省城戎備寡,回眾數千突來犯,長順率百人隱小溝,出不意疾擊之,寇愕走,又敗之平番、皋蘭、狄道,既复規取河州,連破太子寺、高家集,被賞賚。 八年,授鑲紅旗漢軍副都統。 越二年,出署烏里雅蘇台將軍,坐事免。 光緒二年,复官,左宗棠調赴甘肅,歷署巴里坤領隊大臣、哈密幫辦大臣。 初,新疆南路勘界議起,當事者與俄使相持久不決。 至是,長順陟巉岩,披蒙茸,獲見高宗御書界碑,俄使始無異辭,乃定。 明年,假歸,歷授正白旗漢軍都統、內大臣。 十四年,出為吉林將軍。 既蒞事,賑菑荒,維圜法,均釐榷,澄吏治,清盜源,整旗務,境內一切皆治辦。 又創修吉林通志,書成上之。 二十年,日軍陷海城,遼陽危。 朝命長順往援,節制奉天各軍,並嚴詔:「遼陽有失,唯長順是問。 」時潰軍紛集遼城下,署知州徐慶璋方閉城不令入,軍大閧。 會長順領百騎至,斬閧者一,餘令還駐沙河。 先是長順被命以軍五千分隊應赴,先至者令壁本溪湖,自輕騎入遼陽。 亂既定,日軍諜者亦不知其止百騎也,第歸言某將軍至。 日軍遂止弗前,遼陽乃保。 已而進攻海城,戰數日弗勝,長順奏趣宋慶會師,詔不許。 湘軍將陳湜至,又請劉坤一令合攻,亦未果。 及日軍繞道復攻遼陽,適慶璋守靦峒峪,長順與依克唐阿回援,得無恙。 和議成,請疾歸。 二十五年,復起吉林將軍。 拳亂作,俄羅斯內犯,奉天、黑龍江皆主戰,長順獨持不可。 又上言拳匪不可恃,東省鐵路隨地皆駐俄兵,宜善為羈縻,寧嚴守以待戰,毋先戰以啟釁。 上嘉其老成持重,奉、吉軍事悉屬之。 戰釁既開,奉、黑皆罹災,而吉林安堵,人服其先見。 日俄之戰,守中立,獨無所犯。 三十年,卒,贈太子少保,予一等輕車都尉,諡忠靖,入祀賢良祠。 長順聳幹赬面,鬚眉灑然。 富膽略,恆持短矛單騎穿賊陣,為士卒先。 往往以少制眾,以奇制勝,兼謀勇,一時稱良將雲。 論論曰:中日之戰,淮軍既覆,湘軍隨之,唯豫軍強起支搘。 慶與玉昆先後失利,亦不復能自振焉。 東三省練軍自成軍後,終未當大敵,而依克唐阿、長順一奮其氣,遂保遼陽而無失,中外稱之。 喪師辱國者數矣,此固差強人意者哉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)