1
魏武帝诸子丰愍王曹昂相殇王曹铄邓哀王曹冲彭城王曹据燕王曹宇沛穆王曹林中山恭王曹衮济阳怀王曹玹陈留恭王曹峻范阳闵王曹矩赵王曹干临邑殇公子曹上楚王曹彪刚殇公子曹勤谷城殇公子曹乘郿戴公子曹整灵殇公子曹京樊安公曹均广宗殇公子曹棘东平灵王曹徽乐陵王曹茂魏文帝诸子赞哀王曹协北海悼王曹蕤东武阳怀王曹鉴东海定王曹霖元城哀王曹礼邯郸怀王曹邕清河悼王曹贡广平哀王曹俨
(No translation available)
2
魏武帝诸子
(No translation available)
3
武皇帝二十五男:卞皇后生文皇帝、任城威王彰、陈思王植、萧怀王熊; 刘夫人生丰愍王昂、相殇王铄; 环夫人生邓哀王冲、彭城王据、燕王宇; 杜夫人生沛穆王林、中山恭王衮; 秦夫人生济阳怀王玹、陈留恭王峻; 尹夫人生范阳闵王矩; 王昭仪生赵王幹; 孙姬生临邑殇公子上、楚王彪、刚殇公子勤; 李姬生谷城殇公子乘、郿戴公子整、灵殇公子京; 周姬生樊安公均; 刘姬生广宗殇公子棘; 宋姬生东平灵王徽; 赵姬生乐陵王茂。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
丰愍王曹昂
(No translation available)
5
丰愍王昂字子脩。 弱冠举孝廉。 随太祖南征,为张绣所害。 无子。 黄初二年追封,谥曰丰悼公。 三年,以樊安公均子琬奉昂后,封中都公。 其年徙封长子公。 五年,追加昂号曰丰悼王。 太和三年改昂谥曰愍王。 嘉平六年,以琬袭昂爵为丰王。 正元、景元中,累增邑,并前二千七百户。 琬薨,谥曰恭王。 子廉嗣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
相殇王曹铄
(No translation available)
7
相殇王铄,早薨,太和三年追封谥。 青龙元年,子愍王潜嗣,其年薨。 二年,子怀王偃嗣,邑二千五百户,四年薨。 无子,国除。 正元二年,以乐陵王茂子阳都乡公竦继铄后。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
邓哀王曹冲
(No translation available)
9
彭城王曹据
(No translation available)
10
燕王曹宇
(No translation available)
11
沛穆王曹林
(No translation available)
12
沛穆王林,建安十六年封饶阳侯。 二十二年,徙封谯。 黄初二年,进爵为公。 三年,为谯王。 五年,改封谯县。 七年,徙封鄄城。 太和六年,改封沛。 景初、正元、景元中,累增邑,并前四千七百户。 林薨,子纬嗣。 〈案嵇氏谱:嵇康妻,林子之女也。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
中山恭王曹衮
(No translation available)
14
中山恭王衮,建安二十一年封平乡侯。 少好学,年十餘岁能属文。 每读书,文学左右常恐以精力为病,数谏止之,然性所乐,不能废也。 二十二年,徙封东乡侯,其年又改封赞侯。 黄初二年,进爵为公,官属皆贺,衮曰:“夫生深宫之中,不知稼穑之艰难,多骄逸之失。 诸贤既庆其休,宜辅其阙。 ”每兄弟游娱,衮独覃思经典。 文学防辅相与言曰:“受诏察公举错,有过当奏,及有善,亦宜以闻,不可匿其美也。 ”遂共表称陈衮美。 衮闻之,大惊惧,责让文学曰:“脩身自守,常人之行耳,而诸君乃以上闻,是適所以增其负累也。 且如有善,何患不闻,而遽共如是,是非益我者。 ”其戒慎如此。 三年,为北海王。 其年,黄龙见鄴西漳水,衮上书赞颂。 诏赐黄金十斤,诏曰:“昔唐叔归禾,东平献颂,斯皆骨肉赞美,以彰懿亲。 王研精坟典,耽味道真,文雅焕炳,朕甚嘉之。 王其克慎明德,以终令闻。 ”四年,改封赞王。 七年,徙封濮阳。 太和二年就国,尚约俭,教敕妃妾纺绩织纴,习为家人之事。 五年冬,入朝。 六年,改封中山。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
初,衮来朝,犯京都禁。 青龙元年,有司奏衮。 诏曰:“王素敬慎,邂逅至此,其以议亲之典议之。 ”有司固执。 诏削县二,户七百五十。 〈魏书载玺书曰:“制诏中山王:有司奏,王乃者来朝,犯交通京师之禁。 朕惟亲亲之恩,用寝吏议。 然法者,所与天下共也,不可得废。 今削王县二,户七百五十。 夫克己复礼,圣人称仁,朝过夕改,君子与之。 王其戒诸,无贰咎悔也。 ”〉 衮忧惧,戒敕官属愈谨。 帝嘉其意,二年,复所削县。 三年秋,衮得疾病,诏遣太医视疾,殿中、虎贲赍手诏、赐珍膳相属,又遣太妃、沛王林并就省疾。 衮疾困,敕令官属曰:“吾寡德忝宠,大命将尽。 吾既好俭,而圣朝著终诰之制,为天下法。 吾气绝之日,自殡及葬,务奉诏书。 昔卫大夫蘧瑗葬濮阳,吾望其墓,常想其遗风,原讬贤灵以弊发齿,营吾兆域,必往从之。 礼:男子不卒妇人之手。 亟以时成东堂。 ”堂成,名之曰遂志之堂,舆疾往居之。 又令世子曰:“汝幼少,未闻义方,早为人君,但知乐,不知苦; 不知苦,必将以骄奢为失也。 接大臣,务以礼。 虽非大臣,老者犹宜答拜。 事兄以敬,恤弟以慈; 兄弟有不良之行,当造膝谏之。 谏之不从,流涕喻之; 喻之不改,乃白其母。 若犹不改,当以奏闻,并辞国土。 与其守宠罹祸,不若贫贱全身也。 此亦谓大罪恶耳,其微过细故,当掩覆之。 嗟尔小子,慎脩乃身,奉圣朝以忠贞,事太妃以孝敬。 闺闱之内,奉令於太妃; 阃阈之外,受教於沛王。 无怠乃心,以慰予灵。 ”其年薨。 诏沛王林留讫葬,使大鸿胪持节典护丧事,宗正吊祭,赠赗甚厚。 凡所著文章二万餘言,才不及陈思王而好与之侔。 子孚嗣。 景初、正元、景元中,累增邑,并前三千四百户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
济阳怀王曹玹
(No translation available)
17
济阳怀王玹,建安十六年封西乡侯。 早薨,无子。 二十年,以沛王林子赞袭玹爵邑,早薨,无子。 文帝复以赞弟壹绍玹后。 黄初二年,改封济阳侯。 四年,进爵为公。 太和四年,追进玹爵,谥曰怀公。 六年,又进号曰怀王,追谥赞曰西乡哀侯。 壹薨,谥曰悼公。 子恆嗣。 景初、正元、景元中,累增邑,并前千九百户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
陈留恭王曹峻
(No translation available)
19
陈留恭王峻字子安,建安二十一年封郿侯。 二十二年,徙封襄邑。 黄初二年,进爵为公。 三年,为陈留王。 五年,改封襄邑县。 太和六年,又封陈留。 甘露四年薨。 子澳嗣。 景初、正元、景元中,累增邑,并前四千七百户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
范阳闵王曹矩
(No translation available)
21
范阳闵王矩,早薨,无子。 建安二十二年,以樊安公均子敏奉矩后,封临晋侯。 黄初三年追封谥矩为范阳闵公。 五年,改封敏范阳王。 七年,徙封句阳,太和六年,追进矩号曰范阳闵王,改封敏琅邪王。 景初、正元、景元中,累增邑,并前三千四百户。 敏薨,谥曰原王。 子焜嗣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
赵王曹幹
(No translation available)
23
赵王幹,建安二十年封高平亭侯。 二十二年,徙封赖亭侯。 其年改封弘农侯。 黄初二年,进爵,徙封燕公。 〈《魏略》曰:幹一名良。 良本陈妾子,良生而陈氏死,太祖令王夫人养之。 良年五岁而太祖疾困,遗令语太子曰:“此兒三岁亡母,五岁失父,以累汝也。 ”太子由是亲待,隆於诸弟。 良年小,常呼文帝为阿翁,帝谓良曰:“我,汝兄耳。 ”文帝又愍其如是,每为流涕。 臣松之案:此传以母贵贱为次,不计兄弟之年,故楚王彪年虽大,传在幹后。 寻《朱建平传》,知彪大幹二十岁。〉 三年,为河间王。 五年,改封乐城县。 七年,徙封钜鹿。 太和六年,改封赵王。 幹母有宠於太祖。 及文帝为嗣,幹母有力。 文帝临崩,有遗诏,是以明帝常加恩意。 青龙二年,私通宾客,为有司所奏,赐幹玺书诫诲之,曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
景初、正元、景元中,累增邑,并前五千户。
(No translation available)
25
临邑殇公子曹上
(No translation available)
26
临邑殇公子上,早薨。 太和五年,追封谥。 无后。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
楚王曹彪
(No translation available)
28
刚殇公子曹勤
(No translation available)
29
刚殇公子勤,早薨。 太和五年追封谥。 无后。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
谷城殇公子曹乘
(No translation available)
31
谷城殇公子乘,早薨。 太和五年追封谥。 无后。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
郿戴公子曹整
(No translation available)
33
郿戴公子整,奉从叔父郎中绍后。 建安二十二年,封郿侯。 二十三年薨。 无子。 黄初二年追进爵,谥曰戴公。 以彭城王据子范奉整后。 三年,封平氏侯。 四年,徙封成武。 太和三年,进爵为公。 青龙三年薨。 谥曰悼公。 无后。 四年,诏以范弟东安乡公阐为郿公,奉整后。 正元、景元中、累增邑,并前千八百户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
灵殇公子曹京
(No translation available)
35
灵殇公子京,早薨。 太和五年追封谥。 无后。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
樊安公曹均
(No translation available)
37
樊安公均,奉叔父蓟恭公彬后。 建安二十二年,封樊侯。 二十四年薨。 子抗嗣。 黄初二年,追进公爵,谥曰安公。 三年,徙封抗蓟公。 四年,徙封屯留公。 景初元年薨,谥曰定公。 子谌嗣。 景初、正元、景元中,累增邑,并前千九百户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
广宗殇公子曹棘
(No translation available)
39
广宗殇公子棘,早薨。 太和五年追封谥。 无后。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
东平灵王曹徽
(No translation available)
41
东平灵王徽,奉叔公朗陵哀侯玉后。 建安二十二年,封历城侯。 黄初二年,进爵为公。 三年,为庐江王。 四年,徙封寿张王。 五年,改封寿张县。 太和六年,改封东平。 青龙二年,徽使官属挝寿张县吏,为有司所奏。 诏削县一,户五百。 其年复所削县。 正始三年薨。 子翕嗣。 景初、正元、景元中,累增邑,并前三千四百户。 〈臣松之案:翕入晋,封廪丘公。 魏宗室之中,名次鄄城公。 至泰始二年,翕遣世子琨奉表来朝。 诏曰:“翕秉德履道,魏宗之良。 今琨远至,其假世子印绶,加骑都尉,赐服一具,钱十万,随才叙用。 ”翕撰解寒食散方,与皇甫谧所撰并行於世。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
乐陵王曹茂
(No translation available)
43
乐陵王茂,建安二十二年封万岁亭侯。 二十三年,改封平舆侯。 黄初三年,进爵,徙封乘氏公。 七年,徙封中丘。 茂性泬佷,少无宠於太祖。 及文帝世,又独不王。 太和元年,徙封聊城公,其年为王。 诏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
昔象之为虐至甚,而大舜犹侯之有庳。 近汉氏淮南、阜陵,皆为乱臣逆子,而犹或及身而复国,或至子而锡土。 有虞建之於上古,汉文、明、章行之乎前代,斯皆敦叙亲亲之厚义也。 聊城公茂少不闲礼教,长不务善道。 先帝以为古之立诸侯也,皆命贤者,故姬姓有未必侯者,是以独不王茂。 太皇太后数以为言。 如闻茂顷来少知悔昔之非,欲脩善将来。 君子与其进,不保其往也。 今封茂为聊城王,以慰太皇太后下流之念。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
六年,改封曲阳王。 正始三年,东平灵王薨,茂称嗌痛,不肯发哀,居处出入自若。 有司奏除国土,诏削县一,户五百。 五年,徙封乐陵,诏以茂租奉少,诸子多,复所削户,又增户七百。 嘉平、正元、景元中,累增邑,并前五千户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
魏文帝诸子
(No translation available)
47
文皇帝九男:甄氏皇后生明帝,李贵人生赞哀王协,潘淑媛生北海悼王蕤,硃淑媛生东武阳怀王鉴,仇昭仪生东海定王霖,徐姬生元城哀王礼,苏姬生邯郸怀王邕,张姬生清河悼王贡,宋姬生广平哀王俨。
(No translation available)
48
赞哀王曹协
(No translation available)
49
赞哀王协,早薨。 太和五年追封谥曰经殇公。 青龙二年,更追改号谥。 三年,子殇王寻嗣。 景初三年,增户五百,并前三千户。 正始九年薨。 无子。 国除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
北海悼王曹蕤
(No translation available)
51
北海悼王蕤,黄初七年,明帝即位,立为阳平县王。 太和六年,改封北海。 青龙元年薨。 二年,以琅邪王子赞奉蕤后,封昌乡公。 景初二年,立为饶安王。 正始七年,徙封文安。 正元、景元中,累增邑,并前三千五百户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
东武阳怀王曹鉴
(No translation available)
53
东武阳怀王鉴,黄初六年立。 其年薨。 青龙三年赐谥。 无子。 国除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
54
东海定王曹霖
(No translation available)
55
东海定王霖,黄初三年立为河东王。 六年,改封馆陶县。 明帝即位,以先帝遗意,爱宠霖异於诸国。 而霖性粗暴,闺门之内,婢妾之间,多所残害。 太和六年,改封东海。 嘉平元年薨。 子启嗣。 景初、正元、景元中,累增邑,并前六千二百户。 高贵乡公髦,霖之子也,入继大宗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
元城哀王曹礼
(No translation available)
57
邯郸怀王曹邕
(No translation available)
58
邯郸怀王邕,黄初二年封淮南公,以九江郡为国。 三年,进为淮南王。 四年,改封陈。 六年,改封邯郸。 太和三年薨。 五年,以任城王楷子温嗣邕后。 六年,改封鲁阳。 景初、正元、景元中,累增邑,并前四千四百户。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
59
清河悼王曹贡
(No translation available)
60
清河悼王贡,黄初三年封。 四年薨。 无子。 国除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
61
广平哀王曹俨
(No translation available)
62
广平哀王俨,黄初三年封。 四年薨。 无子。 国除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
63
【評】
(No translation available)
64
评曰:魏氏王公,既徒有国土之名,而无社稷之实,又禁防壅隔,同於囹圄; 位号靡定,大小岁易; 骨肉之恩乖,常棣之义废。 为法之弊,一至于此乎! 〈《袁子》曰:魏兴,承大乱之后,民人损减,不可则以古始。 於是封建侯王,皆使寄地,空名而无其实。 王国使有老兵百餘人,以卫其国。 虽有王侯之号,而乃侪为匹夫。 县隔千里之外,无朝聘之仪,邻国无会同之制。 诸侯游猎不得过三十里,又为设防辅监国之官以伺察之。 王侯皆思为布衣而不能得。 既违宗国籓屏之义,又亏亲戚骨肉之恩。 《魏氏春秋》载宗室曹冏上书曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
65
臣闻古之王者,必建同姓以明亲亲,必树异姓以明贤贤。 故传曰‘庸勋亲亲,昵近尊贤’; 书曰‘克明俊德,以亲九族’; 诗云‘怀德维宁,宗子维城’。 由是观之,非贤无与兴功,非亲无与辅治。 夫亲亲之道,专用则其渐也微弱; 贤贤之道,偏任则其弊也劫夺。 先圣知其然也,故博求亲疏而并用之; 近则有宗盟籓卫之固,远则有仁贤辅弼之助,盛则有与共其治,衰则有与守其土,安则有与享其福,危则有与同其祸。 夫然,故能有其国家,保其社稷,历纪长久,本枝百世也。 今魏尊尊之法虽明,亲亲之道未备。 诗不云乎,‘鹡鸰在原,兄弟急难’。 以斯言之,明兄弟相救於丧乱之际,同心於忧祸之间,虽有阋墙之忿,不忘御侮之事。 何则? 忧患同也。 今则不然,或任而不重,或释而不任,一旦疆埸称警,关门反拒,股肱不扶,胸心无卫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
66
臣窃惟此,寝不安席,思献丹诚,贡策硃阙。 谨撰合所闻,叙论成败。 论曰:昔夏、殷、周历世数十,而秦二世而亡。 何则? 三代之君,与天下共其民,故天下同其忧。 秦王独制其民,故倾危而莫救。 夫与民共其乐者,人必忧其忧; 与民同其安者,人必拯其危。 先王知独治之不能久也,故与人共治之; 知独守之不能固也,故与人共守之。 兼亲疏而两用,参同异而并建。 是以轻重足以相镇,亲疏足以相卫,并兼路塞,逆节不生。 及其衰也,桓、文帅礼; 苞茅不贡,齐师伐楚; 宋不城周,晋戮其宰。 王纲弛而复张,诸侯傲而复肃。 二霸之后,浸以陵迟。 吴、楚凭江,负固方城,虽心希九鼎,而畏迫宗姬,奸情散於胸怀,逆谋消於脣吻; 斯岂非信重亲戚,任用贤能,枝叶硕茂,本根赖之与? 自此之后,转相攻伐; 吴并於越,晋分为三,鲁灭於楚,郑兼於韩。 暨于战国,诸姬微矣,惟燕、卫独存,然皆弱小,西迫强秦,南畏齐、楚,忧惧灭亡,匪遑相恤。 至於王赧,降为庶人,犹枝幹相持,得居虚位,海内无主,四十餘年。 秦据势胜之地,骋谲诈之术,征伐关东,蚕食九国,至於始皇,乃定天位。 旷日若彼,用力若此,岂非深固根蒂不拔之道乎?
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
67
易曰; ‘其亡其亡,系于苞桑。 ’周德其可谓当之矣。 秦观周之弊,以为小弱见夺,於是废五等之爵,立郡县之官,弃礼乐之教,任苛刻之政; 子弟无尺寸之封,功臣无立锥之地,内无宗子以自毗辅,外无诸侯以为籓卫,仁心不加於亲戚,惠泽不流於枝叶; 譬犹芟刈股肱,独任胸腹,浮舟江海,捐弃楫棹,观者为之寒心,而始皇晏然自以为关中之固,金城千里,子孙帝王万世之业也,岂不悖哉! 是时淳于越谏曰:‘臣闻殷、周之王,封子弟功臣千有餘 (城) 。 今陛下君有海内而子弟为匹夫,卒有田常六卿之臣,而无辅弼,何以相救? 事不师古而能长久者,非所闻也。 ’始皇听李斯偏说而绌其议,至於身死之日,无所寄付,委天下之重於凡夫之手,讬废立之命於奸臣之口,至令赵高之徒,诛鉏宗室。 胡亥少习刻薄之教,长遭凶父之业,不能改制易法,宠任兄弟,而乃师谭申、商,谘谋赵高; 自幽深宫,委政谗贼,身残望夷,求为黔首,岂可得哉? 遂乃郡国离心,众庶溃叛,胜、广倡之於前,刘、项弊之於后。 向使始皇纳淳于之策,抑李斯之论,割裂州国,分王子弟,封三代之后,报功臣之劳,士有常君,民有定主,枝叶相扶,首尾为用,虽使子孙有失道之行,时人无汤、武之贤,奸谋未发,而身已屠戮,何区区之陈、项而复得措其手足哉? 故汉祖奋三尺之剑,驱乌集之众,五年之中,遂成帝业。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
68
自开辟以来,其兴立功勋,未有若汉祖之易也。 夫伐深根者难为功,摧枯朽者易为力,理势然也。 汉监秦之失,封殖子弟,及诸吕擅权,图危刘氏,而天下所以不倾动,百姓所以不易心者,徒以诸侯强大,盘石胶固,东牟、硃虚受命於内,齐、代、吴、楚作卫於外故也。 向使高祖踵亡秦之法,忽先王之制,则天下已传,非刘氏有也。 然高祖封建,地过古制,大者跨州兼郡,小者连城数十,上下无别,权侔京室,故有吴、楚七国之患。 贾谊曰:‘诸侯强盛,长乱起奸。 夫欲天下之治安,莫若众建诸侯而少其力,令海内之势,若身之使臂,臂之使指,则下无背叛之心,上无诛伐之事。 ’文帝不从。 至於孝景,猥用晁错之计,削黜诸侯,亲者怨恨,疏者震恐,吴、楚倡谋,五国从风。 兆发高帝,衅锺文、景,由宽之过制,急之不渐故也。 所谓末大必折,尾大难掉。 尾同於体,犹或不从,况乎非体之尾,其可掉哉? 武帝从主父之策,下推恩之令,自是之后,齐分为七,赵分为六,淮南三割,梁、代五分,遂以陵迟,子孙微弱,衣食租税,不预政事,或以酎金免削,或以无后国除。 至於成帝,王氏擅朝。 刘向谏曰:‘臣闻公族者,国之枝叶; 枝叶落则本根无所庇廕。 方今同姓疏远,母党专政,排摈宗室,孤弱公族,非所以保守社稷,安固国嗣也。 ’其言深切,多所称引,成帝虽悲伤叹息而不能用。 至於哀、平,异姓秉权,假周公之事,而为田常之乱,高拱而窃天位,一朝而臣四海。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
69
汉宗室王侯,解印释绂,贡奉社稷,犹惧不得为臣妾,或乃为之符命,颂莽恩德,岂不哀哉! 由斯言之,非宗子独忠孝於惠、文之间,而叛逆於哀、平之际也,徒权轻势弱,不能有定耳。 赖光武皇帝挺不世之姿,禽王莽於已成,绍汉嗣於既绝,斯岂非宗子之力也? 而曾不监秦之失策,袭周之旧制,踵王国之法,而徼倖无疆之期。 至於桓、灵,阉竖执衡,朝无死难之臣,外无同忧之国,君孤立於上,臣弄权於下,本末不能相御,身首不能相使。 由是天下鼎沸,奸凶并争,宗庙焚为灰烬,宫室变为榛薮,居九州之地,而身无所安处,悲夫!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
70
魏太祖武皇帝躬圣明之资,兼神武之略,耻王纲之废绝,愍汉室之倾覆,龙飞谯、沛,凤翔兗、豫,扫除凶逆,翦灭鲸鲵,迎帝西京,定都颍邑,德动天地,义感人神。 汉氏奉天,禅位大魏。 大魏之兴,于今二十有四年矣,观五代之存亡而不用其长策,睹前车之倾覆而不改於辙迹; 子弟王空虚之地,君有不使之民,宗室窜於闾阎,不闻邦国之政,权均匹夫,势齐凡庶; 内无深根不拔之固,外无盘石宗盟之助,非所以安社稷,为万世之业也。 且今之州牧、郡守,古之方伯、诸侯,皆跨有千里之土,兼军武之任,或比国数人,或兄弟并据; 而宗室子弟曾无一人间厕其间,与相维持,非所以强幹弱枝,备万一之虞也。 今之用贤,或超为名都之主,或为偏师之帅,而宗室有文者必限小县之宰,有武者必置百人之上,使夫廉高之士,毕志於衡轭之内,才能之人,耻与非类为伍,非所以劝进贤能褒异宗室之礼也。 夫泉竭则流涸,根朽则叶枯; 枝繁者廕根,条落者本孤。 故语曰‘百足之虫,至死不殭’,以扶之者众也。 此言虽小,可以譬大。 且墉基不可仓卒而成,威名不可一朝而立,皆为之有渐,建之有素。 譬之种树,久则深固其本根,茂盛其枝叶,若造次徙於山林之中,植於宫阙之下,虽壅之以黑坟,暖之以春日,犹不救於枯槁,而何暇繁育哉? 夫树犹亲戚,土犹士民,建置不久,则轻下慢上,平居犹惧其离叛,危急将若之何? 是以圣王安而不逸,以虑危也,存而设备,以惧亡也。 故疾风卒至而无摧拔之忧,天下有变而无倾危之患矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
71
冏,中常侍兄叔兴之后,少帝族祖也。 是时天子幼稚,冏冀以此论感悟曹爽,爽不能纳。〉
(No translation available) (No translation available)