1
桓阶陈群陈矫徐宣卫臻卢毓
(No translation available)
2
桓階字伯緒,長沙臨湘人也。 〈魏书曰:阶祖父超,父胜,皆历典州郡。 胜为尚书,著名南方。〉 仕郡功曹。 太守孫堅舉階孝廉,除尚書郎。 父喪還鄉里。 會堅擊劉表戰死,階冒難詣表乞堅喪,表義而與之。 後太祖與袁紹相拒於官渡,表舉州以應紹。 階說其太守張羡曰:「夫舉事而不本於義,未有不敗者也。 故齊桓率諸侯以尊周,晉文逐叔帶以納王。 今袁氏反此,而劉牧應之,取禍之道也。 明府必欲立功明義,全福遠禍,不宜與之同也。 」羡曰:「然則何向而可? 」階曰:「曹公雖弱,仗義而起,救朝廷之危,奉王命而討有罪,孰敢不服? 今若舉四郡保三江以待其來,而爲之内應,不亦可乎! 」羡曰:「善。 」乃舉長沙及旁三郡以拒表,遣使詣太祖。 太祖大悦。 會紹與太祖連戰,軍未得南。 而表急攻羡,羡病死。 城陷,階遂自匿。 久之,劉表辟爲從事祭酒,欲妻以妻妹蔡氏。 階自陳已結婚,拒而不受,因辭疾告退。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
太祖定荆州,聞其爲張羡謀也,異之,辟爲丞相掾主簿,遷趙郡太守。 魏國初建,爲虎賁中郎將侍中。 時太子未定,而臨菑侯植有寵。 階數陳文帝德優齒長,宜爲儲副,公規密諫,前後懇至。 〈魏书称阶谏曰:“今太子仁冠群子,名昭海内,仁圣达节,天下莫不闻; 而大王甫以植而问臣,臣诚惑之。 ”於是太祖知阶笃於守正,深益重焉。〉 又毛玠、徐奕以剛蹇少黨,而爲西曹掾丁儀所不善,儀屢言其短,賴階左右以自全保。 其將順匡救,多此類也。 遷尚書,典選舉。 曹仁爲關羽所圍,太祖遣徐晃救之,不解。 太祖欲自南征,以问羣下。 羣下皆謂:「王不亟行,今敗矣。 」階獨曰:「大王以仁等爲足以料事勢不也? 」曰:「能。 」「大王恐二人遺力邪? 」曰:「不。 」「然則何爲自往? 」曰:「吾恐虏众多,而晃等勢不便耳。 」階曰:「今仁等处重圍之中而守死无贰者,诚以大王遠爲之勢也。 夫居万死之地,必有死争之心; 内怀死争,外有强救,大王案六軍以示餘力,何忧於敗而欲自往? 」太祖善其言,驻軍於摩陂。 贼遂退。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
文帝践阼,遷尚書令,封高鄉亭侯,加侍中。 階疾病,帝自臨省,謂曰:「吾方讬六尺之孤,寄天下之命於卿。 勉之! 」徙封安乐鄉侯,邑六百户,又赐階三子爵關内侯,祐以嗣子不封,病卒,又追赠關内侯。 後階疾笃,遣使者即拜太常,薨,帝爲之流涕,谥曰贞侯。 子嘉嗣。 以階弟纂爲散骑侍郎,赐爵關内侯。 嘉尚升遷亭公主,會嘉平中,以乐安太守與吴戰於东關,軍敗,没,谥曰壮侯。 子翊嗣。 〈世说曰:阶孙陵,字元徽,有名於晋武帝世,至荥阳太守,卒。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
陳羣字長文,颍川许昌 (人) 也。 祖父寔,父纪,叔父谌,皆有盛名。 〈寔字仲弓、纪字元方,谌字季方。 《魏书》曰:寔德冠当时,纪、谌并名重於世。 寔为太丘长,遭党锢,隐居荆山,远近宗师之。 灵帝崩,何进辅政,引用天下名士,徵寔,欲以为参军,以老病,遂不屈节,谌为司空掾,早卒。 纪历位平原相、侍中、大鸿胪,著书数十篇,世谓之陈子。 寔之亡也,司空荀爽、太仆令韩融并制缌麻,执子孙礼。 四方至者车数千乘,自太原郭泰等无不造门。 《傅子》曰:寔亡,天下致吊,会其葬者三万人,制缞麻者以百数。 先贤行状曰:大将军何进遣属吊祠,谥曰文范先生。 于时,寔、纪高名并著,而谌又配之,世号曰三君。 每宰府辟命,率皆同时,羔雁成群,丞掾交至。 豫州百姓皆图画寔、纪、谌之形象。〉 羣爲兒時,寔常奇異之,謂宗人父老曰:「此兒必兴吾宗。 」鲁國孔融高才倨傲,年在纪、羣之间,先與纪友,後與羣交,更爲纪拜,由是显名。 劉备臨豫州,辟羣爲别驾。 時陶谦病死,徐州迎备,备欲往,羣說备曰:「袁术尚强,今东,必與之争。 吕布若袭將軍之後,將軍雖得徐州,事必无成。 」备遂东,與袁术戰。 布果袭下邳,遣兵助术,大破备軍,备恨不用羣言。 舉茂才,除柘令,不行,随纪避難徐州。 属吕布破,太祖辟羣爲司空西曹掾属。 時有荐乐安王模、下邳周逵者,太祖辟之。 羣封還教,以爲模、逵秽德,终必敗,太祖不听。 後模、逵皆坐奸宄诛,太祖以谢羣。 羣荐广陵陳矫、丹阳戴乾,太祖皆用之。 後吴人叛,乾忠義死難,矫遂爲名臣,世以羣爲知人。 除萧、赞、長平令,父卒去官。 後以司徒掾舉高第,爲治書侍御史,转参丞相軍事。 魏國既建,遷爲御史中丞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
時太祖议复肉刑,令曰:「安得通理君子达於古今者,使平斯事乎! 昔陳鸿胪以爲死刑有可加於仁恩者,正謂此也。 御史中丞能申其父之论乎? 」羣对曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
臣父纪以为汉除肉刑而增加笞,本兴仁恻而死者更众,所谓名轻而实重者也。 名轻则易犯,实重则伤民。 书曰:‘惟敬五刑,以成三德。 ’易著劓、刖、灭趾之法,所以辅政助教,惩恶息杀也。 且杀人偿死,合於古制; 至於伤人,或残毁其体而裁翦毛发,非其理也。 若用古刑,使淫者下蚕室,盗者刖其足,则永无淫放穿窬之奸矣。 夫三千之属,虽未可悉复,若斯数者,时之所患,宜先施用。 汉律所杀殊死之罪,仁所不及也,其餘逮死者,可以刑杀。 如此,则所刑之与所生足以相贸矣。 今以笞死之法易不杀之刑,是重人支体而轻人躯命也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
時锺繇與羣议同,王朗及议者多以爲未可行。 太祖深善繇、羣言,以軍事未罢,顾众议,故且寝。
(No translation available) (No translation available)
9
是時,帝初莅政,羣上疏曰:
(No translation available)
10
诗称‘仪刑文王,万邦作孚’; 又曰‘刑于寡妻,至于兄弟,以御于家邦’。 道自近始,而化洽於天下。 自丧乱已来,干戈未戢,百姓不识王教之本,惧其陵迟巳甚。 陛下当盛魏之隆,荷二祖之业,天下想望至治,唯有以崇德布化,惠恤黎庶,则兆民幸甚。 夫臣下雷同,是非相蔽,国之大患也。 若不和睦则有雠党,有雠党则毁誉无端,毁誉无端则真伪失实,不可不深防备,有以绝其源流。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
太和中,曹真表欲數道伐蜀,從斜谷入。 羣以爲「太祖昔到阳平攻張鲁,多收豆麦以益軍粮,鲁未下而食犹乏。 今既无所因,且斜谷阻险,難以进退,转运必见钞截,多留兵守要,則损戰士,不可不熟虑也」。 帝從羣议。 真复表從子午道。 羣又陳其不便,并言軍事用度之计。 诏以羣议下真,真据之遂行。 會霖雨积日,羣又以爲宜诏真還,帝從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
後皇女淑薨,追封谥平原懿公主。 羣上疏曰:
(No translation available) (No translation available)
13
长短有命,存亡有分。 故圣人制礼,或抑或致,以求厥中。 防墓有不脩之俭,嬴、博有不归之魂。 夫大人动合天地,垂之无穷,又大德不逾闲,动为师表故也。 八岁下殇,礼所不备,况未期月,而以成人礼送之,加为制服,举朝素衣,朝夕哭临,自古已来,未有此比。 而乃复自往视陵,亲临祖载。 原陛下抑割无益有损之事,但悉听群臣送葬,乞车驾不行,此万国之至望也。 闻车驾欲幸摩陂,实到许昌,二宫上下,皆悉俱东,举朝大小,莫不惊怪。 或言欲以避衰,或言欲於便处移殿舍,或不知何故。 臣以为吉凶有命,祸福由人,移徙求安,则亦无益。 若必当移避,缮治金墉城西宫,及孟津别宫,皆可权时分止。 可无举宫暴露野次,废损盛节蚕农之要。 又贼地闻之,以为大衰。 加所烦费,不可计量。 且 (由) 吉士贤人,当盛衰,处安危,秉道信命,非徙其家以宁,乡邑从其风化,无恐惧之心。 况乃帝王万国之主,静则天下安,动则天下扰; 行止动静,岂可轻脱哉?
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
帝不听。
(No translation available)
15
青龙中,营治宫室,百姓失农時。 羣上疏曰:
(No translation available) (No translation available)
16
禹承唐、虞之盛,犹卑宫室而恶衣服,况今丧乱之后,人民至少,比汉文、景之时,不过一大郡。 〈臣松之案:《汉书地理志》云:元始二年,天下户口最盛,汝南郡为大郡,有三十餘万户。 则文、景之时不能如是多也。 案《晋太康三年地记》,晋户有三百七十七万,吴、蜀户不能居半。 以此言之,魏虽始承丧乱,方晋亦当无乃大殊。 长文之言,於是为过。〉 加边境有事,将士劳苦,若有水旱之患,国家之深忧也。 且吴、蜀未灭,社稷不安。 宜及其未动,讲武劝农,有以待之。 今舍此急而先宫室,臣惧百姓遂困,将何以应敌? 昔刘备自成都至白水,多作传舍,兴费人役,太祖知其疲民也。 今中国劳力,亦吴、蜀之所原。 此安危之机也,惟陛下虑之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
帝答曰:「王者宫室,亦宜并立。 灭贼之後,但当罢守耳,岂可复兴役邪? 是故君之职,萧何之大略也。 」羣又曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
昔汉祖唯与项羽争天下,羽已灭,宫室烧焚,是以萧何建武库、太仓,皆是要急,然犹非其壮丽。 今二虏未平,诚不宜与古同也。 〈孙盛曰:周礼,天子之宫,有斫蹐之制。 然质文之饰,与时推移。 汉承周、秦之弊,宜敦简约之化,而何崇饰宫室,示侈后嗣。 此乃武帝千门万户所以大兴,岂无所复增之谓邪? 况乃魏氏方有吴、蜀之难,四海罹涂炭之艰,而述萧何之过议,以为令轨,岂不惑於大道而昧得失之辨哉? 使百代之君,眩於奢俭之中,何之由矣。 诗云:“斯言之玷,不可为也。 ”其斯之谓乎!〉 夫人之所欲,莫不有辞,况乃天王,莫之敢违。 前欲坏武库,谓不可不坏也; 后欲置之,谓不可不置也。 若必作之,固非臣下辞言所屈; 若少留神,卓然回意,亦非臣下之所及也。 汉明帝欲起德阳殿,锺离意谏,即用其言,后乃复作之; 殿成,谓群臣曰:‘锺离尚书在,不得成此殿也。 ’夫王者岂惮一臣,盖为百姓也。 今臣曾不能少凝圣听,不及意远矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
帝於是有所减省。
(No translation available)
20
初,太祖時,劉廙坐弟與魏讽謀反,当诛。 羣言之太祖,太祖曰:「廙,名臣也,吾亦欲赦之。 」乃复位。 廙深德羣,羣曰:「夫议刑爲國,非爲私也; 且自明主之意,吾何知焉? 」其弘博不伐,皆此類也。 青龙四年薨,谥曰靖侯。 子泰嗣。 帝追思羣功德,分羣户邑,封一子列侯。 〈魏书曰:群前后数密陈得失,每上封事,辄削其草,时人及其子弟莫能知也。 论者或讥群居位拱默,正始中诏撰群臣上书,以为名臣奏议,朝士乃见群谏事,皆叹息焉。 袁子曰:或云“故少府杨阜岂非忠臣哉? 见人主之非,则勃然怒而触之,与人言未尝不道也,岂非所谓‘王臣謇謇,匪躬之故’者欤! ”答曰:“然可谓直士,忠则吾不知也。 夫仁者爱人。 施於君谓之忠,施於亲谓之孝。 忠孝者,其本一也。 故仁爱之至者,君亲有过,谏而不入,求之反覆,不得已而言,不忍宣也。 今为人臣,见人主失道,直诋其非而播扬其恶,可谓直士,未为忠臣也。 故司空陈群则不然,其谈论终日,未尝言人主之非; 书数十上而外人不知。 君子谓群於是乎长者矣。 ”〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
子泰
(No translation available)
22
泰字玄伯。 青龙中,除散骑侍郎。 正始中,徙游擊將軍,爲并州刺史,加振威將軍,使持节,护匈奴中郎將,怀柔夷民,甚有威惠。 京邑贵人多寄宝货,因泰市奴婢,泰皆挂之於壁,不发其封,及徵爲尚書,悉以還之。 嘉平初,代郭淮爲雍州刺史,加奋威將軍。 蜀大將軍姜维率众依麹山筑二城,使牙门將句安、李歆等守之,聚羌胡质任等寇偪諸郡。 征西將軍郭淮與泰謀所以御之,泰曰:「麹城雖固,去蜀险遠,当须运粮。 羌夷患维劳役,必未肯附。 今圍而取之,可不血刃而拔其城; 雖其有救,山道阻险,非行兵之地也。 」淮從泰计,使泰率討蜀护軍徐质、南安太守邓艾等进兵圍之,断其运道及城外流水。 安等挑戰,不许,將士困窘,分粮聚雪以稽日月。 维果來救,出自牛头山,與泰相对。 泰曰:「兵法贵在不戰而屈人。 今绝牛头,维无反道,則我之禽也。 」敕諸軍各堅垒勿與戰,遣使白淮,欲自南渡白水,循水而东,使淮趣牛头,截其還路,可并取维,不惟安等而已。 淮善其策,进率諸軍軍洮水。 维惧,遁走,安等孤县,遂皆降。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
姜维提轻兵深入,正欲与我争锋原野,求一战之利。 王经当高壁深垒,挫其锐气。 今乃与战,使贼得计,走破王经,封之狄道。 若维以战克之威,进兵东向,据栎阳积谷之实,放兵收降,招纳羌、胡,东争关、陇,传檄四郡,此我之所恶也。 而维以乘胜之兵,挫峻城之下,锐气之卒,屈力致命,攻守势殊,客主不同。 兵书云‘脩橹轒榅,三月乃成,拒堙三月而后已’。 诚非轻军远入,维之诡谋仓卒所办。 县军远侨,粮谷不继,是我速进破贼之时也,所谓疾雷不及掩耳,自然之势也。 洮水带其表,维等在其内,今乘高据势,临其项领,不战必走。 寇不可纵,围不可久,君等何言如此?
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
遂进軍度高城岭,潜行,夜至狄道东南高山上,多舉烽火,鸣鼓角。 狄道城中將士见救者至,皆愤踊。 维始謂官救兵当须众集乃发,而卒聞已至,謂有奇变宿謀,上下震惧。 自軍之发陇西也,以山道深险,贼必设伏。 泰诡從南道,维果三日施伏。 〈臣松之案:此传云“谓救兵当须众集,而卒闻已至,谓有奇变,上下震惧”,此则救至出於不意。 若不知救至,何故伏兵深险乃经三日乎? 设伏相伺,非不知之谓。 此皆语之不通也。〉 定軍潜行,卒出其南。 维乃缘山突至,泰與交戰,维退還。 凉州軍從金城南至沃干阪。 泰與经共密期,当共向其還路,维等聞之,遂遁,城中將士得出。 经叹曰:「粮不至旬,向不應机,舉城屠裂,覆喪一州矣。 」泰慰劳將士,前後遣還,更差軍守,并治城垒,還屯上邽。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
初,泰聞经见圍,以州軍將士素皆一心,加得保城,非维所能卒倾。 表上进軍晨夜速到還。 众议以经奔北,城不足自固,维若断凉州之道,兼四郡民夷,据關、陇之险,敢能没经軍而屠陇右。 宜须大兵四集,乃致攻討。 大將軍司马文王曰:「昔諸葛亮常有此志,卒亦不能。 事大謀遠,非维所任也。 且城非仓卒所拔,而粮少爲急,征西速救,得上策矣。 」泰每以一方有事,辄以虚声扰动天下,故希简白上事,驿書不过六百里。 司马文王语荀顗曰:「玄伯沈勇能断,荷方伯之重,救將陷之城,而不求益兵,又希简上事,必能办贼故也。 都督大將,不当尔邪!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
後徵泰爲尚書右仆射,典選舉,加侍中光禄大夫。 吴大將孫峻出淮、泗。 以泰爲镇軍將軍,假节都督淮北諸軍事,诏徐州监軍已下受泰节度。 峻退,軍還,转爲左仆射。 諸葛诞作乱寿春,司马文王率六軍軍丘头,泰总署行台。 司马景王、文王皆與泰亲友,及沛國武陔亦與泰善。 文王问陔曰:「玄伯何如其父司空也? 」陔曰:「通雅博暢,能以天下声教爲己任者,不如也; 明统简至,立功立事,过之。 」泰前後以功增邑二千六百户,赐子弟一人亭侯,二人關内侯。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
景元元年薨,追赠司空。 谥曰穆侯。 〈干宝《晋纪》曰:高贵乡公之杀,司马文王会朝臣谋其故。 太常陈泰不至,使其舅荀顗召之。 顗至,告以可否。 泰曰:“世之论者,以泰方於舅,今舅不如泰也。 ”子弟内外咸共逼之,垂涕而入。 王待之曲室,谓曰:“玄伯,卿何以处我? ”对曰:“诛贾充以谢天下。 ”文王曰:“为我更思其次。 ”泰曰:“泰言惟有进於此,不知其次。 ”文王乃不更言。 魏氏春秋曰:帝之崩也,太傅司马孚、尚书右仆射陈泰枕帝尸於股,号哭尽哀。 时大将军入于禁中,泰见之悲恸,大将军亦对之泣,谓曰:“玄伯,其如我何? ”泰曰:“独有斩贾充,少可以谢天下耳。 ”大将军久之曰:“卿更思其他。 ”泰曰:“岂可使泰复发后言。 ”遂呕血薨。 臣松之案本传,泰不为太常,未详干宝所由知之。 孙盛改易泰言,虽为小胜。 然检盛言诸所改易,皆非别有异闻,率更自以意制,多不如旧。 凡记言之体,当使若出其口。 辞胜而违实,固君子所不取,况复不胜而徒长虚妄哉? 案博物记曰:太丘长陈寔、寔子鸿胪纪、纪子司空群、群子泰四世,於汉、魏二朝并有重名,而其德渐渐小减。 时人为其语曰:“公惭卿,卿惭长。 ”〉 子恂嗣。 恂薨,无嗣。 弟温紹封。 咸熙中开建五等,以泰著勋前朝,改封温爲慎子。 〈案陈氏谱:群之后,名位遂微。 谌孙佐,官至青州刺史。 佐弟坦,廷尉。 佐子准,太尉,封广陵郡公。 准弟戴、徵及从弟堪,并至大位。 准孙逵,字林道,有誉江左,为西中郎将,追赠卫将军。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
陳矫字季弼,广陵东阳人也。 避乱江东及东城,辭孫策、袁术之命,還本郡。 太守陳登请爲功曹,使矫詣许,謂曰:「许下论议,待吾不足; 足下相爲观察,還以见诲。 」矫還曰:「聞遠近之论,颇謂明府骄而自矜。 」登曰:「夫闺门雍穆,有德有行,吾敬陳元方兄弟; 渊清玉絜,有礼有法,吾敬华子鱼; 清脩疾恶,有识有義,吾敬趙元达; 博聞强记,奇逸卓荦,吾敬孔文舉; 雄姿杰出,有王霸之略,吾敬劉玄德:所敬如此,何骄之有! 餘子琐琐,亦焉足录哉? 」登雅意如此,而深敬友矫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
郡爲孫权所圍於匡奇,登令矫求救於太祖。 矫說太祖曰:「鄙郡雖小,形便之國也,若蒙救援,使爲外籓,則吴人剉謀,徐方永安,武声遠震,仁爱滂流,未從之國,望风景附,崇德养威,此王业也。 」太祖奇矫,欲留之。 矫辭曰:「本國倒县,本奔走告急,纵无申胥之效,敢忘弘演之義乎?」 〈刘向《新序》曰:齐桓公求婚於卫,卫不与,而嫁於许。 卫为狄所伐,桓公不救,至於国灭君死。 懿公尸为狄人所食,惟有肝在。 懿公有臣曰弘演,適使反,致命於肝曰:“君为其内,臣为其外。 ”乃刳腹内肝而死。 齐桓公曰:“卫有臣若此而尚灭,寡人无有,亡无日矣! ”乃救卫,定其君。〉 太祖乃遣赴救。 吴軍既退,登多设间伏,勒兵追奔,大破之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
子本嗣,历位郡守、九卿。 所在操纲领,舉大体,能使羣下自尽。 有统御之才,不亲小事,不读法律而得廷尉之称,優於司马岐等,精练文理。 遷镇北將軍,假节都督河北諸軍事。 薨,子粲嗣。 本弟骞,咸熙中爲车骑將軍。 〈案晋书曰:骞字休渊,为晋佐命功臣,至太傅,封高平郡公。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
初,矫爲郡功曹,使过泰山。 泰山太守东郡薛悌異之,結爲亲友。 戏謂矫曰:「以郡吏而交二千石,邻國君屈從陪臣游,不亦可乎! 」悌後爲魏郡及尚書令,皆承代矫云。 〈《世语》曰:悌字孝威。 年二十二,以兗州从事为泰山太守。 初,太祖定冀州,以悌及东平王国为左右长史,后至中领军,并悉忠贞练事,为世吏表。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
徐宣字宝堅,广陵海西人也。 避乱江东,又辭孫策之命,還本郡。 與陳矫并爲纲纪,二人齊名而私好不协,然俱见器於太守陳登,與登并心於太祖。 海西、淮浦二县民作乱,都尉卫弥、令梁习夜奔宣家,密送免之。 太祖遣督軍扈质來討贼,以兵少不进。 宣潜见责之,示以形勢,质乃进破贼。 太祖辟爲司空掾属,除东缗、发干令,遷齊郡太守,入爲门下督,從到寿春。 會马超作乱,大軍西征,太祖见官属曰:「今当遠征,而此方未定,以爲後忧,宜得清公大德以镇统之。 」乃以宣爲左护軍,留统諸軍。 還,爲丞相东曹掾,出爲魏郡太守。 太祖崩洛阳,羣臣入殿中发哀。 或言可易諸城守,用谯、沛人。 宣厉声曰:「今者遠近一统,人怀效节,何必谯、沛,而沮宿卫者心。 」文帝聞曰:「所謂社稷之臣也。 」帝既践阼,爲御史中丞,赐爵關内侯,徙城门校尉,旬月遷司隶校尉,转散骑常侍。 從至广陵,六軍乘舟,风浪暴起,帝船回倒,宣病在後,陵波而前,羣寮莫先至者。 帝壮之,遷尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
明帝即位,封津阳亭侯,邑二百户。 中领軍桓范荐宣曰:
(No translation available) (No translation available)
34
臣闻帝王用人,度世授才,争夺之时,以策略为先,分定之后,以忠义为首。 故晋文行舅犯之计而赏雍季之言, 〈《吕氏春秋》曰:昔晋文公将与楚人战於城濮,召咎犯而问曰:“楚众我寡,奈何而可? ”咎犯对曰:“臣闻繁礼之君,不足於文,繁战之君,不足於诈,君亦诈之而已。 ”文公以咎犯言告雍季,雍季曰:“竭泽而渔,岂不得鱼,而明年无鱼。 焚薮而田,岂不得兽,而明年无兽。 诈伪之道,虽今偷可,后将无复,非长术也。 ”文公用咎犯之言,而败楚人於城濮。 反而为赏,雍季在上。 左右谏曰:“城濮之功,咎犯之谋也。 君用其言而后其身,或者不可乎! ”文公曰:“雍季之言,百代之利也; 咎犯之言,一时之务也。 焉有以一时之务,先百代之砾乎? ”〉 高祖用陈平之智而讬后於周勃也。 窃见尚书徐宣,体忠厚之行,秉直亮之性; 清雅特立,不拘世俗; 确然难动,有社稷之节; 历位州郡,所在称职。 今仆射缺,宣行掌后事; 腹心任重,莫宜宣者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
帝遂以宣爲左仆射,後加侍中灌禄大夫。 车驾幸许昌,总统留事。 帝還,主者奏呈文書。 诏曰:「吾省與仆射禾異? 」竟不视。 尚方令坐猥见考竟,宣上疏陳威刑大过,又諫作宫殿穷尽民力,帝皆手诏嘉納。 宣曰:「七十有县车之礼,今已六十八,可以去矣。 」乃固辭疾逊位,帝终不许。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
青龙四年薨,遺令布衣疏巾,敛以時服。 诏曰:「宣体履至实,直内方外,历在三朝,公亮正色,有讬孤寄命之节,可謂柱石臣也。 常欲倚以台辅,未及登之,惜乎大命不永! 其追赠车骑將軍,葬如公礼。 」谥曰贞侯。 子钦嗣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
卫臻字公振,陳留襄邑人也。 父兹,有大节,不應三公之辟。 太祖之初至陳留,兹曰:「平天下者,必此人也。 」太祖亦異之,數詣兹议大事。 從討董卓,戰于荥阳而卒。 太祖每涉郡境,辄遣使祠焉。 〈《先贤行状》曰:兹字子许。 不为激诡之行,不徇流俗之名; 明虑渊深,规略宏远。 为车骑将军何苗所辟,司徒杨彪再加旌命。 董卓作乱,汉室倾荡,太祖到陈留,始与兹相见,遂同盟,计兴武事。 兹答曰:“乱生久矣,非兵无以整之。 ”且言“兵之兴者,自今始矣”。 深见废兴,首赞弘谋。 合兵三千人,从太祖入荥阳,力战终日,失利,身殁。 郭林宗传曰:“兹弱冠与同郡圈文生俱称盛德。 林宗与二人共至市,子许买物,随价雠直,文生訾呵,减价乃取。 林宗曰:“子许少欲,文生多情,此二人非徒兄弟,乃父子也。 ”后文生以秽货见损,兹以烈节垂名。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
夏侯惇爲陳留太守,舉臻计吏,命妇出宴,臻以爲「末世之俗,非礼之正」。 惇怒,执臻,既而赦之。 後爲汉黄门侍郎。 东郡硃越謀反,引臻。 太祖令曰:「孤與卿君同共舉事,加钦令问。 始聞越言,固自不信。 及得荀令君書,具亮忠诚。 」會奉诏命,聘贵人于魏,因表留臻参丞相軍事。 追录臻父旧勋,赐爵關内侯,转爲户曹掾。 文帝即王位,爲散骑常侍。 及践阼,封安國亭侯。 時羣臣并颂魏德,多抑损前朝。 臻獨明禅授之義,称扬汉美。 帝數目臻曰:「天下之珍,当與山阳共之。 」遷尚書,转侍中吏部尚書。 帝幸广陵,行中领軍,從。 征軍大將軍曹休表得降贼辭,「孫权已在濡须口」。 臻曰:「权恃長江,未敢抗衡,此必畏怖伪辭耳。 」考核降者,果守將诈所作也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
明帝即位,进封康鄉侯,後转爲右仆射,典選舉,如前加侍中。 中护軍蒋济遺臻書曰:「汉祖遇亡虏爲上將,周武拔渔父爲太师; 布衣厮养,可登王公,何必守文,试而後用? 」臻答曰:「古人遺智慧而任度量,须考绩而加黜陟; 今子同牧野於成、康,喻断蛇於文、景,好不经之舉,开拔奇之津,將使天下驰骋而起矣。 」諸葛亮寇天水,臻奏:「宜遣奇兵入散關,绝其粮道。 」乃以臻爲征蜀將軍,假节督諸軍事,到長安,亮退。 還,复职,加光禄大夫。 是時,帝方隆意於殿舍,臻數切諫。 及殿中监擅收兰台令史,臻奏案之。 诏曰:「殿舍不成,吾所留心,卿推之何? 」臻上疏曰:「古制侵官之法,非恶其勤事也,诚以所益者小,所堕者大也。 臣每察校事,類皆如此,惧羣司將遂越职,以至陵迟矣。 」亮又出斜谷; 征南上:「硃然等軍已过荆城。 」臻曰:「然,吴之骁將,必下從权,且爲勢以缀征南耳。 」权果召然入居巢,进攻合肥。 帝欲自东征,臻曰:「权外示應亮,内实观望。 且合肥城固,不足爲虑。 车驾可无亲征,以省六軍之费。 」帝到寻阳而权竟退。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
子烈嗣,咸熙中爲光禄勋。 〈臣松之案旧事及《傅咸集》,烈终於光禄勋。 烈二弟京、楷,皆二千石。 楷子權,字伯舆。 晋大司马汝南王亮辅政,以权为尚书郎。 傅咸与亮笺曰:“卫伯舆贵妃兄子,诚有才章,应作台郎,然未得东宫官属。 东宫官属,前患杨骏,亲理塞路,今有伯舆,复越某作郎。 一犬吠形,群犬吠声,惧於群吠,遂至回听。 ”权作左思《吴都赋》叙及注,叙粗有文辞,至於为注,了无所发明,直为尘秽纸墨,不合传写也。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
卢毓字子家,涿郡涿人也。 父植,有名於世。 〈续汉书曰:植字子幹。 少事马融,与郑玄同门相友。 植刚毅有大节,常喟然有济世之志,不苟合取容,不应州郡命召。 建宁中,徵博士,出补九江太守,以病去官。 作尚书章句、礼记解诂。 稍迁侍中、尚书。 张角起,以植为北中郎将征角,失利抵罪。 顷之,复以为尚书。 张让劫少帝奔小平津,植手剑责数让等,让等皆放兵,垂泣谢罪,遂自杀。 董卓议欲废帝,众莫敢对,植独正言,语在《卓传》。 植以老病去位,隐居上谷军都山,初平三年卒。 太祖北征柳城,过涿郡,令告太守曰:“故北中郎将卢植,名著海内,学为儒宗,士之楷模,乃国之桢幹也。 昔武王入殷,封商容之闾,郑丧子产而仲尼陨涕。 孤到此州,嘉其餘风。 春秋之义,贤者之后,有异於人。 敬遣丞掾脩坟墓,并致薄醊,以彰厥德。 ”植有四子,毓最小。〉 毓十岁而孤,遇本州乱,二兄死難。 当袁紹、公孫瓚交兵,幽冀饥荒,养寡嫂孤兄子,以学行见称。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
文帝爲五官將,召毓署门下贼曹。 崔琰舉爲冀州主簿。 時天下草创,多逋逃,故重士亡法,罪及妻子。 亡士妻白等,始適夫家數日,未與夫相见,大理奏弃巿。 毓驳之曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
夫女子之情,以接见而恩生,成妇而義重。 故诗云‘未见君子,我心伤悲; 亦既见止,我心則夷’。 又礼‘未庙见之妇而死,归葬女氏之黨,以未成妇也’。 今白等生有未见之悲,死有非妇之痛,而吏议欲肆之大辟,則若同牢合卺之後,罪何所加? 且记曰‘附從轻’,言附人之罪,以轻者爲比也。 又書云‘與其杀不辜,宁失不经’,恐过重也。 苟以白等皆受礼聘,已入门庭,刑之爲可,杀之爲重。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
太祖曰:「毓执之是也。 又引经典有意,使孤叹息。 」由是爲丞相法曹议令史,转西曹议令史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
魏國既建,爲吏部郎。 文帝践阼,徙黄门侍郎,出爲济阴相,梁、谯二郡太守。 帝以谯旧鄉,故大徙民充之,以爲屯田。 而谯土地墝瘠,百姓穷困,毓愍之,上表徙民於梁國就沃衍,失帝意。 雖听毓所表,心犹恨之,遂左遷毓,使將徙民爲睢阳典农校尉。 毓心在利民,躬自臨视,择居美田,百姓賴之。 遷安平、广平太守,所在有惠化。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
青龙二年,入爲侍中。 先是,散骑常侍劉劭受诏定律,未就。 毓上论古今科律之意,以爲法宜一正,不宜有两端,使奸吏得容情。 及侍中高堂隆數以宫室事切諫,帝不悦,毓进曰:「臣聞君明則臣直,古之圣王恐不聞其过,故有敢諫之鼓。 近臣尽規,此乃臣等所以不及隆。 隆諸生,名爲狂直,陛下宜容之。 」在职三年,多所驳争。 诏曰:「官人秩才,圣帝所難,必须良佐,进可替否。 侍中毓禀性贞固,心平体正,可謂明试有功,不懈于位者也。 其以毓爲吏部尚書。 」使毓自選代,曰:「得如卿者乃可。 」毓舉常侍郑冲,帝曰:「文和,吾自知之,更舉吾所未聞者。 」乃舉阮武、孫邕,帝於是用邕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
前此諸葛诞、邓飏等驰名誉,有四 (窗) 八达之诮,帝疾之。 時舉中書郎,诏曰:「得其人與否,在卢生耳。 選舉莫取有名,名如画地作饼,不可啖也。 」毓对曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
名不足以致異人,而可以得常士。 常士畏教慕善,然後有名,非所当疾也。 愚臣既不足以识異人,又主者正以循名案常爲职,但当有以验其後。 故古者敷奏以言,明试以功。 今考绩之法废,而以毁誉相进退,故真伪浑杂,虚实相蒙。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
帝納其言,即诏作考课法。 會司徒缺,毓舉处士管宁,帝不能用。 更问其次,毓对曰:「敦笃至行,則太中大夫韩暨; 亮直清方,則司隶校尉崔林; 贞固纯粹,則太常常林。 」帝乃用暨。 毓於人及選舉,先舉性行,而後言才。 黄门李丰尝以问毓,毓曰:「才所以爲善也,故大才成大善,小才成小善。 今称之有才而不能爲善,是才不中器也。 」丰等服其言。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
毓子钦、珽,咸熙中钦爲尚書,珽泰山太守。 〈《世语》曰:钦字子若,珽字子笏。 钦泰始中为尚书仆射,领选,咸宁四年卒,追赠卫将军,开府。 《虞预晋书》曰:钦少居名位,不顾财利,清虚淡泊,动脩礼典。 同郡张华,家单少孤,不为乡邑所知,惟钦贵异焉。 钦子浮,字子云。 《晋诸公赞》曰:张华博识多闻,无物不知。 浮高朗经博,有美於华,起家太子舍人,病疽,截手,遂废。 朝廷器重之,就家以为国子博士,迁祭酒。 永平中为秘书监。 珽及子皓、志并至尚书。 志子谌,字子谅。 温峤表称谌清出有文思。 《谌别传》曰:谌善著文章。 洛阳倾覆,北投刘琨,琨以为司空从事中郎。 琨败,谌归段末波。 元帝之初,累召为散骑中书侍郎,不得南赴。 永和六年,卒於胡 (胡) 中,子孙过江。 妖贼帅卢循,谌之曾孙。〉
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
【評】
(No translation available)
52
评曰:桓階识睹成敗,才周当世。 陳羣动仗名義,有清流雅望; 泰弘济简至,允克堂构矣。 魏世事统台阁,重内轻外,故八座尚書,即古六卿之任也。 陳、徐、卫、卢,久居斯位,矫、宣剛断骨鲠,臻、毓規鉴清理,咸不忝厥职云。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)