1
禮二十七 〈 (凶禮三)〉 ○外國喪禮及入吊儀諸臣喪葬等儀
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
凡外國喪,告哀使至,有司擇日設次於內東門之北隅,命官攝太常卿及博士讚禮。 俟太常卿奏請,即向其國而哭之,五舉音而止。 皇帝未釋素服,人使朝見,不宣班,不舞蹈,不謝麵天顏,引當殿,喝「拜」,兩拜,奏聖躬萬福。 又喝「拜」,兩拜,隨拜萬歲。 或增賜茶藥及傳宣撫問,即出班致詞,訖,歸位。 又喝「拜」,兩拜,隨拜萬歲。 喝「祗候」,退。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
大中祥符二年十二月,北朝皇太后凶訃,遣使來告哀。 詔遣官迓之,廢朝七日,擇日備禮舉哀成服,禮官詳定儀注以聞。 其日,皇帝常服乘輿詣幕殿,俟時釋常服,服素服,白羅衫、黑銀帶、素紗軟腳襆頭。 太常卿跪,奏請皇帝為北朝皇太后凶訃至掛服,又奏請五舉音。 文武百僚進名奉慰,退幕殿。 仍遣使祭奠吊慰。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
三年正月,契丹賀正使為本國皇太後成服,所司設幕次、香、酒及衰服、絰、杖等,禮直官引使、副已下詣位,北向再拜。 班首詣前,執盞跪奠,俯伏,興,歸位,皆再拜。 俟使已下俱衰服、絰、杖,成服訖,禮直官再引各依位北向,舉哭盡哀。 班首少前,去杖,跪,奠酒訖,執杖,俯伏,興,歸位。 焚紙馬,皆舉哭,再拜畢,各還次,服吉服,歸驛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
天聖九年六月,契丹使來告哀。 禮官詳定:北朝凶訃,宜於西上閣門引來使奉書,令閣門使一員跪受承進,宰臣、樞密使已下待制已上,並就都亭驛吊慰。 七月一日,使者耶律乞石至,帝與皇太后發哀苑中,使者自驛赴左掖門入,至左升龍門下馬,入北偏門階下,行至右升龍北偏門,入朝堂西偏門,至文德殿門上奉書。 太常博士二員與禮直官讚引入文德殿西偏門階下,行至西上閣門外階下,面北跪,進書。 閣門使跪受承進。 太常博士、禮直官退。 使者入西上閣門殿後偏門,入宣祐西偏門,行赴內東門柱廊中間,過幕次祗候,朝見訖,赴崇政殿門幕次祗候,朝見皇太后訖,出。 三日,近臣慰乞石於驛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
嘉祐三年正月,契丹告國母哀。 使人到闕入見,皇帝問云:「卿離北朝日,侄皇帝悲苦之中,聖躬萬福。 」朝辭日,即云:「皇帝傳語北朝侄皇帝,嬸太皇太后上仙,遠勞人使訃告。 春寒,善保聖躬。 」中書、樞密以下、待制已上赴驛吊慰,云:「竊審北朝太皇太后上仙,伏惟悲苦。 」五月,獻遺留物。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
明道元年十一月二十四日敕:夏王趙德明薨,特輟朝三日,令司天監定舉哀掛服日辰。 其日,乘輿至幕殿,服素服。 太常博士引太常卿當御坐前跪,奏請皇帝為夏王趙德明薨舉哀,又奏請十五舉音,又奏請可止。 文武百僚進名奉慰。 告哀使、副已下朝見,首領並從人作兩班見。 先首領見,兩拜後,班首奏聖躬萬福。 又兩拜,隨拜萬歲。 喝賜例物酒食,跪受。 起,又兩拜,隨拜萬歲。 喝「各祗候」,退。 從人儀同。 是日,皇太后至幕殿,釋常服,白羅大袖、白羅大帶,舉哀如皇帝儀。 其遣使致祭吊慰,如契丹。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
所司預於滋福殿設大行皇帝神御坐,又於稍東設御坐。 祭奠吊慰使、副並素服,由西上閣門入,陳禮物於庭。 中書、門下、樞密院並立於殿下,再拜訖,升殿,分東西立。 禮直官、閣門舍人讚引耶律三隱等詣神御坐前階下,俟殿上簾卷,使、副等並舉哭,殿上皆哭。 再拜訖,引升殿西階,詣神御坐前上香、奠茶酒。 貽謀跪讀祭文畢,降階,復位,又舉哭,再拜訖,稍東立。 俟皇太后升坐,中書、樞密院起居畢,簾外侍立。 舍人引吊慰祭奠使、副朝見。 殿上舉哭,左右皆哭。 吊慰使、副蕭日新等升殿進書訖,降坐。 俟皇帝升坐,中書、樞密院起居畢,升殿侍立。 舍人引吊慰祭奠使、副朝見。 皇帝舉哭,左右皆哭。 吊慰使、副耶律寧等升殿進書訖,賜三隱等襲衣、冠帶、器幣、鞍馬,隨行舍利、牙校等衣服、銀帶、器幣有差。 吊慰使、副蕭日新等復詣承明殿,俟皇太后升坐,中書、樞密院侍立如儀。 舍人引蕭日新等升殿進問聖候書畢,賜銀器、衣著有差。 仍就客省賜三隱等茶酒,又令樞密副使張士遜別會三隱等伴宴於都亭驛。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
英宗即位,契丹使來賀乾元節,命先進書奠梓宮,見於東階。 放夏國使人見,客省以書幣入,後吊慰使見殿門外。 契丹祭奠使見於皇儀殿東廂,群臣慰於門外。 使人辭於紫宸殿,命坐賜茶。 故事賜酒五行,自是,終諒闇,皆賜茶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
神宗之喪,夏國陳慰使丁努嵬名謨鐸、副使呂則、陳聿精等進慰表於皇儀門外,退赴紫宸殿門,賜帛有差。
(No translation available)
11
元祐初,高麗入貢,有太皇太后表及進奉物。 樞密院請遵故事,惟答以皇帝回諭敕書。 已而宣仁聖烈太后崩,禮部、太常、閣門同詳定:高麗奉慰使人於小祥前後到闕,令於紫宸殿門見,客省受表以進,賜器物、酒饌,退,並常服、黑帶、不佩魚。 候見罷,純吉服。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
淳熙十四年,金國吊祭使到闕,惟皇帝先詣梓宮行燒香禮,及使入門祭訖,皆就幄舉哭外,陳設行事並如先朝舊儀。 其奉辭日,有司亦先設神御坐及設香案、茶酒、果食盤台於幾筵殿上。 宰執升殿分東西立,侍從官於殿下西面立。 使、副入門,殿上下皆哭,使、副升殿,哭止。 使、副詣神坐前一拜,上香、奠茶、三奠酒畢,拜,興,讀祭文官跪讀祭文,一拜,興,殿上下皆哭。 使、副俱降,歸位立,又再拜訖,退。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
諸臣之喪,國製:諸王、公主、宗室將軍以上有疾,皆乘輿臨問。 如小疾在家,或幸其第,有至三四者。 其宮邸在禁中,多不時而往。 惟宰相、使相、駙馬都尉疾亟,幸其第,或賜勞加禮焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
建隆元年七月,宰相範質有疾,太祖親幸其第,賜黃金、銀、絹有差。 開寶二年,趙普有疾,帝再往視,賜銀器、絹甚厚。 太平興國中,鎮寧軍節度楊信久病喑,忽能言,帝異之,遽幸其第,加賜賚。 大中祥符三年三月,鎮安軍節度使、駙馬都尉石保吉疾亟,帝將臨視之,其日大忌,宰相言於禮非便,遂遣內侍以諭保吉,明日始臨省焉。 六月,幸翰林侍講學士邢昺第視疾,賜白金千兩、衣著千匹、名藥一奩。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
熙寧七年十二月,詔頒新式,凡臨幸問疾者賜銀、絹,宰臣及樞密使帶使相者二千五百兩匹,樞密使、使相二千兩匹,知樞密院事、參知政事、樞密副使、同知樞密院事一千五百兩匹,簽書樞密院事、同簽書樞密院事、宣徽使七百五十兩匹,殿前都指揮使一千五百兩匹,駙馬都尉任使相以下者二千五百兩匹,任節度觀察留後以下者一千五百兩匹,並入內內侍省取賜。
(No translation available)
16
車駕臨奠。 《太常新禮》:宰相、樞密、宣徽使、參知政事、樞密副使、駙馬都尉薨,皆臨幸奠酹,及發引,乘輿或再往。 咸平二年,工部侍郎、樞密副使楊礪卒,即日冒雨臨其喪。 大中祥符元年,殿前都虞候、端州防禦使李繼和卒,真宗將臨其喪,以問宰臣,對曰:「繼和以品秩實無此禮。 陛下敦序外族,先朝亦嘗臨杜審瓊之喪,於禮無嫌。 」帝然之,即日幸其第。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
康定二年,右正言、知制誥吳育奏:「臣竊見車駕每有臨奠臣僚、宗戚之家,皆即時出幸,道路不戒,羽衛不全,從官奔馳,眾目驚異。 萬乘法駕,豈慎重之意乎? 雖震悼方切於皇慈; 而舉動貴合乎經禮。 臣竊詳《通禮》舊儀,蓋俟喪家成服,然後臨奠,於事不迫,在禮亦宜。 臣愚欲乞今後車駕如有臨奠去處,乞俟本家既斂成服,然後出幸,則恩意容典,詳而得中,警蹕羽儀,備之有素。 」事下禮官議:「遭喪之家,有出殯日乃成服者,恐至時難行臨奠。 請自今聖駕臨奠臣僚、宗戚之家,若奏訃在交未前,即傳宣閣門,隻於當日令所屬候儀衛備,奏請車駕出幸; 若奏訃在交未後,即次日臨奠。 庶使羽衛整肅,於事為宜。 」詔可。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
其儀:乘輿自內出,千牛將軍四人執戈,一人執桃,一人執茢,前導。 車駕將至所幸之第,讚禮者引喪主哭於大門內,望見乘輿,止哭,再拜,立於庭。 皇帝至幕殿,改素服就臨,喪主內外再拜。 皇帝哭,十五舉音,喪主內外皆哭。 皇帝詣祭所三奠酒,喪主已下再拜。 皇帝退,止哭。 從官進名奉慰。 皇帝改常服還內。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
《通禮》著:皇帝臨諸王、妃、主、外祖父母、皇后父母、宗戚、貴臣等喪,出宮服常服,至所臨處變服素服。 《天聖喪葬令》:皇帝臨臣之喪,一品服錫衰,三品已上緦衰,四品已下疑衰。 皇太子臨吊三師、三少則錫衰,宮臣四品已上緦衰,五品已下疑衰。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
輟朝之制。 《禮院例冊》:文武官一品、二品喪,輟視朝二日,於便殿舉哀掛服。 文武官三品喪,輟視朝一日,不舉哀掛服。 然其車駕臨問並特輟朝日數,各係聖恩。 一品、二品喪皆以翰林學士已下為監護葬事,以內侍都知已下為同監護葬事。 葬日,輟視朝一日,皆取旨後行。 慶曆五年四月,禮院奏:「準度支員外郎、集賢校理知院曾公亮奏:『朝廷行輟朝禮,並乞以聞哀之明日輟朝,其假日便以充數,仍為永例。 如值其日前殿須坐,則禮有重輕,自可略輕而為重,更不行輟朝之禮。 』臣今看詳公亮所奏,誠於輟朝之間適宜順變。 然慮君臣恩禮之情有所未盡,欲乞除人使見辭、春秋二宴合當舉樂,即於次日輟朝,餘乞依公亮所奏。 」詔可。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
太平興國六年,守司空兼門下侍郎平章事薛居正薨,準禮,一品喪合輟二日,詔特輟三日。 其後鄧王錢俶、太師趙普、右僕射李沆薨,皆一品,合輟二日,詔並特輟五日。 二品、三品者,亦有特輟焉。 太平興國九年,右諫議大夫、參知政事李穆卒,準禮,諫議大夫不合輟朝,特輟一日。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
開寶二年,羅彥瑰、魏仁浦薨,以郊祀及軍事不輟朝。 景德四年,同平章事王顯薨,以皇帝朝拜諸陵,吉凶難於相干,更不輟朝。 康定元年,光祿卿鄭立卒,禮官舉故事輟朝,台官言:「卿、監職任疏遠,恩禮不稱。 」自後遂不輟朝。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
孝宗乾道三年四月一日,太常寺言:「皇伯母秀王夫人薨,輟朝五日,內二日不視事。 乞自今月二日為始,輟朝至六日止,其二日、三日並不視事。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
舉哀掛服。 尚舍設次於廣德殿或講武殿、大明殿,其後皆於後苑壬地。 前一日,所司預設舉哀所幕殿,周以簾帷,色用青素。 其日,皇帝常服乘輿詣幕殿,侍臣奏請降輿,俟時釋常服,服素服,白羅衫、黑銀腰帶、素紗軟腳襆頭。 太常博士引太常卿當御坐前跪,奏請皇帝為某官薨舉哀,又請舉哭,十五舉音,又奏請可止。 中書、門下、文武百官進名於崇政殿門外奉慰。 皇帝釋素服,服常服,乘輿還內。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
真宗乳母秦國延壽保聖夫人卒,以太宗喪始期,疑舉哀,禮官言:「《通禮》:皇帝為乳母緦麻。 按《喪葬令》:皇帝為緦,一舉哀止。 秦國夫人保傅聖躬,宜備哀榮。 況太宗之喪已終易月之制,今為乳母發哀,合於禮典。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
康定二年,皇子壽國公昕薨,年二歲,禮官言:「已有爵命,宜同成人。 」遂發哀成服。 熙寧十年,永國公薨,係無服之殤,詔特舉哀成服。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
輟樂。 太平興國七年十月,中書言:「今月七日乾明節,選定二十二日大宴。 」二十日,參知政事竇偁卒,明日,皇帝親幸其第,臨喪慟哭,設奠還宮,即令罷宴。 有司奏:「伏以百司告備,六樂在庭,睿聖至仁,聞哀而罷,是以顯君父愛慈之道,勵臣子忠孝之心。 伏請宣付史館,傳錄美實。 」詔可。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
賻贈。 凡近臣及帶職事官薨,非詔葬者,如有喪訃及遷葬,皆賜賻贈,鴻臚寺與入內內侍省以舊例取旨。 其嘗踐兩府或任近侍者,多增其數,絹自五百匹至五十匹,錢自五十萬至五萬,又賜羊酒有差,其優者仍給米麥香燭。 自中書、樞密而下至兩省五品、三司三館職事、內職、軍校並執事禁近者亡歿,及父母、近親喪,皆有贈賜。 宗室期、功、袒免、乳母、殤子及女出適者,各有常數。 其特恩加賜者,各以輕重為隆殺焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
建隆元年十月,詔:「有死於矢石者,人給絹三匹,仍復其家三年,長吏存撫之。 」慶曆二年,詔:「陣亡軍校無子孫者,賜其家錢,指揮使七萬,副指揮使六萬,軍使、都頭、副兵馬使、副都頭五萬。」
(No translation available) (No translation available)
30
熙寧七年,參酌舊制著為新式:諸臣喪,兩人以上各該支賜孝贈,隻就數多者給; 官與職各該賻贈者,從多給,差遣、權並同,權發遣並與正同。 諸兩府、使相、宣徽使並前任宰臣問疾或澆奠已賜不願敕葬者,並宗室不經澆奠支賜,雖不係敕葬,並支賻贈。 餘但經問疾或澆奠支賜或敕葬者,更不支賻贈。 前兩府如澆奠隻支賻贈,仍加絹一百、布一百、羊酒米麵各一十。 諸支賜孝贈:在京,羊每口支錢一貫,以折第二等絹充,每匹折錢一貫三百文,餘支本色; 在外,米支白秔米,麵每石支小麥五斗,酒支細色,餘依價錢。 諸文臣卿監以上,武臣元係諸司使以上,分司、致仕身亡者,其賻贈並依見任官三分中給二,限百日內經所在官司投狀,召命官保關申,限外不給。 待制、觀察使以上更不召保。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
元豐五年,詔:「鄜延路沒於王事、有家屬見今在本路欲歸鄉者給賻外,其大使臣以上更支行李錢百千,小使臣五十千,差使、殿侍三十千,其餘比類支給。」
(No translation available)
32
紹興二十六年,詔:「今後命官實因幹辦公事邂逅非理致死者,並遵依舊法。 所有李光申請於《紹興條》內添注日限指揮,更不施行。 」舊法非理致死者,謂焚溺墜壓之類,通判以上賜銀五百兩,餘三百兩,職司已上取旨。 初,紹興二年五月,吏部侍郎李光申明立定折跌骨五十餘日,三十日內身亡之人,並支前項銀數。 至是,戶部侍郎宋貺言:「自立定日限,後來多是因他病身故之人,子孫規圖賞給,計會所屬,旋作差出名目,陳乞保奏,誠為期罔。 」故有是命。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
詔葬。 《禮院例冊》:諸一品、二品喪,敕備本品鹵簿送葬者,以少牢贈祭於都城外,加璧,束帛深青二、纁二。 諸重:一品柱鬲六,五品已上四,六品已下二。 諸銘旌:三品已上長九尺,五品已上八尺,六品已上七尺,皆書某官封姓之柩。 諸而車:三品已上油幰、牛絲絡綱施襈,兩廂畫龍,幰竿諸末垂六旒蘇; 七品已上油幰、施襈,兩廂畫雲氣,垂四旒蘇; 九品已上無旒蘇; 庶人鱉甲車,無幰、巽、畫飾。 諸引、披、鐸、翣、輓歌:三品已上四引、四披、六鐸、六翣、輓歌六行三十六人; 四品二引、二披、四鐸、四翣、輓歌者四行十六人; 五品、六品輓歌八人; 七品、八品輓歌六人; 六品、九品 〈 (謂非升朝者)〉 輓歌四人。 其持引、披者,皆布幘、布深衣; 輓歌,白練幘、白練褠衣,皆執鐸、綍,並鞋襪。 諸四品已上用方相,七品已上用魌頭。 諸纛:五品已上,其竿長九尺; 已下五尺已上。 諸葬不得以石為棺槨及石室,其棺槨皆不得雕鏤彩畫、施方牖檻,棺內不得藏金寶珠玉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
又按《會要》:勳戚大臣薨卒,多命詔葬,遣中使監護,官給其費,以表一時之恩。 凡凶儀皆有買道、方相、引魂車,香、蓋、紙錢、鵝毛、影輿,錦繡虛車,大輿,銘旌; 儀棺,行幕,各一; 輓歌十六。 其明器、床帳、衣輿、結彩床皆不定數。 墳所有石羊虎、望柱各二,三品以上加石人二人。 入墳有當壙、當野、祖思、祖明、地軸、十二時神、誌石、券石、鐵券各一。 殯前一日對靈柩,及至墳所下事時,皆設敕祭,監葬官行禮。 熙寧初,又著新式,頒於有司。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
乾德三年六月,中書令、秦國公孟昶薨,其母李氏繼亡,命鴻臚範禹偁監護喪事,仍詔禮官議定吉凶儀仗禮例以聞。 太常禮院言:「檢詳故事,晉天福十二年葬故魏王,周廣順元年葬故樞密使楊邠、侍衛使史弘肇、三司使王章例,並用一品禮。 墓方圓九十步,墳高一丈八尺,明器九十事,石作六事,音身隊二十人,當壙、當野、祖明、祖思、地軸、十二時神、蚊廚帳、暖帳各一,需車一,輓歌三十六人; 拂一、纛一、翣六、盾車、魂車、儀槨車、買道車、誌石車各一; 方相氏、鵝毛纛、銘旌、香輿、影輿、蓋輿、錢輿、五穀輿、酒醢輿、衣物輿、庖牲輿各一; 黃白紙帳、園宅、象生什物、行幕,並誌文、輓歌詞、啟攢啟奠祝文,並請下有司修製。 其儀:太僕寺革輅,兵部本品鹵簿儀仗,太常寺本品鼓吹儀仗,殿中省傘一、曲蓋二、朱漆團扇四,自第導引出城,量遠近各還。 贈玉一、纁二,贈祭少牢禮料,亦請下光祿、太府寺、少府監諸司依禮供應。 又楚王母依子官一品例,準令文,外命婦一品侍近二人、青衣六人,偏扇、方扇各十六,行鄣三、坐鄣二,白銅飾犢車駕牛馭人四,從人十六,夾車、從車六,傘一、大扇一、團扇二、戟六十。 伏緣久不施用,如特賜施行,即合於孟昶吉凶仗內相參排列。 」詔並令排列祗應,仍俟導引至城外,分半導至西京墳下及葬,命供奉官周貽慶押奉議軍士二指揮防護至洛陽。 又賜子玄喆墳莊一區。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
開寶四年,建武軍節度使何繼筠卒,詔遣中使護葬,仍賜寶劍、甲胄同葬。 咸平元年,護國軍節度使、駙馬都尉王承衍葬,鹵簿、鼓吹備而不作,以在太宗大祥忌禁內也。 元豐五年,崇信軍節度使、華陰郡王宗旦薨,聽以旌節、牌印葬。 尋又詔:不即隨葬者徒二年,因而行用者罪之。 紹興二十四年,太師、清河郡王張俊葬,上曰:「張俊極宣力,與他將不同,恩數務從優厚。 」仍賜七梁額花冠貂蟬籠巾朝服一襲、水銀二百兩、龍腦一百五十兩。 其後,楊存中薨,孝宗令諸寺院聲鍾,仍賜水銀、龍腦以斂。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
《熙寧新式》:先是,知制誥曾布言:「竊以朝廷親睦九族,故於死喪之際,臨吊賻恤,至於窀穸之具,皆給於縣官,又擇近臣專董其事,所以深致其哀榮而盡其送終之禮。 近世使臣沿襲故常,過取饋遺,故私家之費,往往倍於公上。 祥符中,患其無節,嘗詔有司定其數。 皇祐中,又著之《編敕》,令使臣所受無過五百,朝臣無過三百,有違之者,御史奏劾。 伏見比歲以來,不復循守,其取之者不啻十倍於著令。 乞取舊例裁定酌中之數,以為永式。 」詔令太常禮院詳定,令布裁定以聞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
嘉祐七年,詔大宗正:自今皇親之喪,五年以上未葬者,不以有無尊親新喪,並擇日葬之。 初,龍圖閣直學士向傳式言:「故事,皇親係節度使以上方許承凶營葬,其卑幼喪皆隨葬之。 自慶曆八年後,積十二年未葬者幾四百餘喪,官司難於卒辦,致濮王薨百日不及葬。 請自今兩宅遇有尊屬之喪,不以官品為限而葬之。 」下判大宗正司、太常禮儀院、司天監議,而有是詔。 元祐中,又詔御史臺:「臣僚父母無故十年不葬,即依條彈奏,及令吏部候限滿檢察。 尚有不葬父母,即未得與關升磨勘。 如失檢察,亦許彈奏。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
追封冊命。 《通禮》:策贈貴臣,守宮於主人大門外設使、副位,使人公服從朝堂受策,載於犢車,各備鹵簿,至主人之門降車。 使者稱:「有制。 」主人降階稽顙,內外皆哭。 讀冊訖,主人拜送之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
定諡。 王公及職事官三品以上薨 〈 (贈官同)〉 ,本家錄行狀上尚書省,考功移太常禮院議定,博士撰議,考功審覆,判都省集合省官參議,具上中書門下宰臣判準,始錄奏聞。 敕付所司即考功錄牒,以未葬前賜其家。 省官有異議者,聽具議聞。 蘊德丘園,聲實明著,雖無官爵,亦奏賜諡曰「先生」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
太平興國八年,詔增《周公諡法》五十五字,美諡七十一字為一百字,平諡七字為二十字,惡諡十七字為三十字。 其沈約、賀琛《續廣諡》盡廢。 後以直史館胡旦言:「舊制,文武官臣僚皆以功行上下,各賜諡法。 近朝以來,遂成闕典。 建隆以後,臣僚三品以上合賜諡者百餘人,望令史館編錄行狀,送禮官定諡付館,修入國史。 」詔:「今後並令禮官取行狀定諡,送考功詳覆,關送史館,永為定式。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
直集賢院王皞言:「諡者,行之表也。 善行有善諡,惡行有惡諡,蓋聞諡知行,以為勸戒。 《六典》:太常博士掌王公以下擬諡,皆跡其功德為之褒貶。 近者臣僚薨卒,雖官該擬諡,其家自知父祖別無善政,慮定諡之際,斥其繆戾,皆不請諡。 竊惟諡法自周公以來,垂為不刊之典,蓋以彰善癉惡,激濁揚清,使其身沒之後,是非較然,用為勸懲。 今若任其遷避,則為惡者肆誌而不悛。 乞自今後不必候其請諡,並令有司舉行,如此,則隱慝無行之人,有所沮勸。 若須行狀申乞方行擬諡,考諸方冊,別無明證。 惟衛公叔文子卒,其子戍請諡。 臣謂春秋之時,禮壞樂闕,公叔之卒,有司不能明舉舊典,故至將葬,始請諡於君。 且周制,太史掌小喪賜諡,小史掌卿大夫之家賜諡請誄。 以此知有司之職,自當舉行,明矣。 」詔下有司詳定,如皞請焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
禮院更議贈安遠軍節度使馬懷德已葬請諡,乃言:「自古作諡,皆在葬前。 唐《開元》,三品以上將葬,既啟殯,告贈諡於柩前; 無贈者,設啟奠即告諡。 既葬加諡,出於唐時。 如顏杲卿、盧弈盡忠王室,當時置而不議。 至郭知運死五十餘年乃始請諡,右司員外郎崔原以為非旌善之禮,而太常博士獨孤及謂新製死不必有諡,又謂有故闕禮,追遠請諡,順也。 及長於開元之世。 親聞啟奠告諡,而謂新製不必有諡,豈非誣哉? 又有故闕禮,追遠請諡,皆違禮經,何順之有? 國家給諡,一用唐令,然請諡之家,例供尚書省官酒食,撰議官又當有所贈遺,故或闕而不請。 景祐四年,宋綬建議,令官給酒食。 其後,又罷贈遺。 自此,既葬請諡者甚眾。 歲月浸久,官閥行跡,士大夫所不能知,子孫與其門生故吏,志在虛美隱惡,而有司據以加諡,是廢聖人之法,而褟唐庸有司之議也。 」詔:「自今得諡者,令葬前奏請; 或其家不請,則尚書、太常合議定諡,前葬牒史館及付其家。 即褟私諡不以實,論如選舉不以實法。 既葬請諡者,不定諡。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)