1
李穆李穆,字顯慶,自雲隴西成紀人,漢騎都尉陵之後也。 陵沒匈奴,子孫代居北狄,其後隨魏南遷,複歸汧、隴。 祖斌,以都督鎭髙平,因家焉。 父文保,早卒,及穆貴,贈司空。 穆風神警俊,倜儻有奇節。 周太祖首建義旗,穆便委質,釋褐統軍。 永熙末,奉迎魏武帝,授都督,封永平縣子,邑三百戸。 又領鄕兵,累以軍功進爵爲伯。 從太祖撃齊師於芒山,太祖臨陣墮馬,穆突圍而進,以馬策撃太祖而詈之,授以從騎,潰圍倶出。 賊見其輕侮,謂太祖非貴人,遂緩之,以故得免。 旣而與穆相對泣,顧謂左右曰:「成我事者,其此人乎! 」卽令撫慰關中,所至克定,擢授武衞將軍、儀同三司,進封安武郡公,增邑一千七百戸,賜以鐵券,恕其十死。 尋加開府,領侍中。 初,芒山之敗,穆以驄馬授太祖。 太祖於是廄内驄馬盡以賜之,封穆姊妹皆爲郡縣君,宗從舅氏,頒賜各有差。 轉太僕。 從於謹破江陵,增邑千戸,進位大將軍。 撃曲沔蠻,破之,授原州刺史,拜嫡子惇爲儀同三司。 穆以二兄賢、遠並爲佐命功臣,而子弟布列淸顯,穆深懼盈滿,辭不受拜。 太祖不許。 俄遷雍州刺史,兼小塚宰。 周元年,增邑三千戸,通前三千七百戸。 又別封一子爲升遷伯。 穆讓兄子孝軌,許之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
宇文護執政,穆兄遠及其子植倶被誅,穆當從坐。 先是,穆知植非保家之主,毎勸遠除之,遠不能用。 及遠臨刑,泣謂穆曰:「顯慶,吾不用汝言,以至於此,將複奈何! 」穆以此獲免,除名爲民,及其子弟亦免官。 植弟淅州刺史基,當坐戮,穆請以二子代基之命,護義而兩釋焉。 未幾,拜開府儀同三司、直州刺史,複爵安武郡公。 武成中,子弟免官爵者悉複之。 尋除少保,進位大將軍。 歳餘,拜小司徒,進位柱國,轉大司空。 奉詔築通洛城。 天和中,進爵申國公,持節綏集東境,築武申、旦郛、慈澗、崇德、安民、交城、鹿盧等諸鎭。 建德初,拜太保。 歳餘,出爲原州總管。 數年,進位上柱國,轉并州總管。 大象初,加邑至九千戸,拜大左輔,總管如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
髙祖作相,尉迥之作亂也,遣使招穆。 穆鎖其使,上其書。 穆子士榮,以穆所居天下精兵處,陰勸穆反。 穆深拒之,乃奉十三環金帶於髙祖,蓋天子之服也。 穆尋以天命有在,密表勸進。 髙祖旣受禪,下詔曰:「公旣舊德,且又父党,敬惠來旨,義無有違。 便以今月十三日恭膺天命。 」俄而穆來朝,髙祖降坐禮之,拜太師,贊拜不名,眞食成安縣三千戸。 於是穆子孫雖在繈褓,悉拜儀同,其一門執象笏者百餘人。 穆之貴盛,當時無比。 穆上表乞骸骨,詔曰:「朕初臨宇内,方藉嘉猷,養老乞言,實懷虚想。 七十致仕,本爲常人。 至若呂尚以期頤佐周,張蒼以華皓相漢,髙才命世,不拘恆禮,遲得此心,留情規訓。 公年旣耆舊,筋力難煩,今勒所司,敬蠲朝集。 如有大事,須共謀謨,別遣侍臣,就第詢訪。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
時太史奏云,當有移都之事。 上以初受命,甚難之。 穆上表曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
帝王所居,隨時興廢,天道人事,理有存焉。 始自三皇,暨夫兩漢,有一世而屢徙,無革命而不遷。 曹、馬同洛水之陽,魏、周共長安之内,此之四代,蓋聞之矣。 曹則三家鼎立,馬則四海尋分,有魏及周,甫得平定,事乃不暇,非曰師古。 往者周運將窮,禍生華裔,廟堂冠帶,屢睹姦回,士有苞藏,人稀柱石。 四海萬國,皆縱豺狼,不叛不侵,百城罕一。 伏惟陛下膺期誕聖,秉籙受圖,始晦君人之德,俯從將相之重。 内翦群凶,崇朝大定,外誅巨猾,不日肅淸。 變大亂之民,成太平之俗,百靈符命,兆庶謳歌。 幽顯樂推,日月塡積,方屈箕、潁之志,始順内外之請。 自受命神宗,弘道設教,陶冶與陰陽合德,覆育共天地齊旨。 萬物開闢之初,八表光華之旦,視聽以革,風俗且移。 至若帝室天居,未議經創,非所謂發明大造,光贊惟新。 自漢已來,爲喪亂之地,爰從近代,累葉所都。 未嘗謀龜問筮,瞻星定鼎,何以副聖主之規,表大隨之德? 竊以神州之廣,福地之多,將爲皇家興廟建寢,上玄之意,當別有之。 伏願遠順天人,取決卜筮,時改都邑,光宅區夏。 任子來之民,垂無窮之業,應神宮於辰極,順和氣於天壤,理康物阜,永隆長世。 臣日薄桑楡,位髙軒冕,經邦論道,自顧缺然。 丹赤所懷,無容噤默。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
上素嫌臺城制度迮小,又宮内多鬼妖,蘇威嘗勸遷,上不納。 遇太史奏狀,意乃惑之。 至是,省穆表,上曰:「天道聰明,已有徴應,太師民望,復抗此請,則可矣。 」遂從之。 歳餘,下詔曰:「禮制凡品,不拘上智,法備小人,不防君子。 太師、上柱國、申國公,器宇弘深,風猷遐曠,社稷佐命,公爲稱首,位極帥臣,才爲人傑,萬頃不測,百煉彌精。 乃無伯玉之非,豈有顏回之貳,故以自居寥廓,弗關憲網。 然王者作教,惟旌善人,去法弘道,示崇年德。 自今已後,雖有愆罪,但非謀逆,縱有百死,終不推問。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
薨於第,年七十七。 遺令曰:「吾荷國恩,年宦已極,啓足歸泉,無所複恨。 竟不得陪玉鑾於岱宗,預金泥於梁甫,眷眷光景,其在斯乎! 」詔遣黃門侍郎監護喪事,賵馬四匹,粟麥二千斛,布絹一千匹。 贈使持節、冀定趙相瀛毛魏衞洛懷十州諸軍事、冀州刺史。 諡曰明。 賜以石槨、前後部羽葆鼓吹、轀輬車。 百僚送之郭外。 詔遣太常卿牛弘齎哀冊,祭乙太牢。 孫筠嗣。 穆長子惇惇子筠筠父惇,字士獻,穆長子也。 仕周,官至安樂郡公、鳳州刺史,先穆卒。 筠幼以穆功,拜儀同。 ,以嫡孫襲爵。 仁壽初,叔父渾忿其吝嗇,陰遣兄子善衡賊殺之。 求盜不獲,髙祖大怒,盡禁其親族。 初,筠與從父弟瞿曇有隙,時渾有力,遂證瞿曇殺之。 瞿曇竟坐斬,而善衡獲免。 四年,議立嗣。 邳公蘇威奏筠不義,骨血相殺,請絶其封。 上不許。 惇弟怡惇弟怡,官至儀同,早卒,贈渭州刺史。 怡弟雅怡弟雅,少有識量。 周保定中,屢以軍功封西安縣男,拜大都督。 天和中,從元定征江西,時諸軍失利,遂沒於陳。 後得歸國,拜開府儀同三司,領左右軍。 其年,從太子西征吐谷渾,雅率歩騎二千,督軍糧於洮河,爲賊所躡,相持數日。 雅患之,遂與偽和,虜備稍解,縱奇兵撃破之。 賜奴婢百口,封一子爲侯。 後拜齊州刺史,俄征還京。 數載,授瀛州刺史。 髙祖作相,鎭靈州以備胡。 還授大將軍,遷荊州總管,加邑八百戸。 開皇初,進爵爲公。 雅弟恆雅弟恆,官至鹽州刺史,封陽曲侯。 恆弟榮恆弟榮,官至合州刺史、長城縣公。 榮弟直榮弟直,官至車騎將軍、歸政縣侯。 直弟雄直弟雄,官至柱國、密國公、驃騎將軍。 雄弟渾雄弟渾,最知名。 渾字金才,穆第十子也。 姿貌瑰偉,美須髯。 起家周左侍上士。 尉迥反於鄴,時穆在并州,髙祖慮其爲迥所誘,遣渾乘驛往布腹心。 穆遽令渾入京,奉熨斗於髙祖,曰:「願執威柄以熨安天下也。 」髙祖大悅。 又遣渾詣韋孝寬所而述穆意焉。 適遇平鄴,以功授上儀同三司,封安武郡公。 開皇初,進授象城府驃騎將軍。 晉王廣出籓,渾以驃騎領親信,從往揚州。 ,從左僕射楊素爲行軍總管,出夏州北三百里,破突厥阿勿俟斤於納遠川,斬首五百級。 進位大將軍,拜左武衞將軍,領太子宗衞率。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
初,穆孫筠卒,髙祖議立嗣,渾規欲紹之,謂其妻兄太子左衞率宇文述曰:「若得襲封,當以國賦之半毎歳奉公。 」述利之,因入白皇太子曰:「立嗣以長,不則以賢。 今申明公嗣絶,遍觀其子孫,皆無賴,不足以當榮寵。 唯金才有勳於國,謂非此人無可以襲封者。 」太子許之,竟奏髙祖,封渾爲申國公,以奉穆嗣。 大業初,轉右驍衞將軍。 六年,有詔追改穆封爲郕國公,渾仍襲焉。 累加光祿大夫。 九年,遷右驍衞大將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
渾旣紹父業,日增豪侈,後房曳羅綺者以百數。 二歳之後,不以俸物與述。 述大恚之,因醉,乃謂其友人於象賢曰:「我竟爲金才所賣,死且不忘! 」渾亦知其言,由是結隙。 後帝討遼東,有方士安伽陀,自言曉圖讖,謂帝曰:「當有李氏應爲天子。 」勸盡誅海内凡姓李者。 述知之,因誣構渾於帝曰:「伽陀之言信有徴矣。 臣與金才夙親,聞其情趣大異。 常日數共李敏、善衡等,日夜屛語,或終夕不寐。 渾大臣也,家代隆盛,身捉禁兵,不宜如此。 願陛下察之。 」帝曰:「公言是矣,可覓其事。 」述乃遣武賁郎將裴仁基表告渾反,卽日發宿衞千余人付述,掩渾等家,遣左丞元文都、御史大夫裴蘊雜治之。 案問數曰,不得其反狀,以實奏聞。 帝不納,更遣述窮治之。 述入獄中,召出敏妻宇文氏謂之曰:「夫人,帝甥也,何患無賢夫! 李敏、金才,名當妖讖,國家殺之,無可救也。 夫人當自求全,若相用語,身當不坐。 」敏妻曰:「不知所出,惟尊長教之。 」述曰:「可言李家謀反,金才嘗告敏雲:'汝應圖籙,當爲天子。 今主上好兵,勞擾百姓,此亦天亡隋時也,正當共汝取之。 若複渡遼,吾與汝必爲大將,毎軍二萬餘兵,固以五萬人矣。 又發諸房子侄,内外親婭,並募從征。 吾家子弟,決爲主帥,分領兵馬,散在諸軍,伺候間隙,首尾相應。 吾與汝前發,襲取禦營,子弟響起,各殺軍將。 一日之間,天下足定矣。 」述口自傳授,令敏妻寫表,封雲上密。 述持入奏之,曰:「已得金才反狀,並有敏妻密表。 」帝覽之泣曰:「吾宗社幾傾,賴親家公而獲全耳。 」於是誅渾、敏等宗族三十二人,自餘無少長,皆徙嶺外。 渾從父兄威渾從父兄威,開皇初,以平蠻功,官至上柱國、黎國公。 穆兄子詢詢字孝詢。 父賢,周大將軍。 詢沉深有大略,頗渉書記。 仕周納言上士,俄轉内史上士,兼掌吏部,以幹濟聞。 ,武帝幸雲陽宮,拜司衞上士,委以留府事。 周衞王直作亂,焚肅章門,詢於内益火,故賊不得入。 帝聞而善之,拜儀同三司,遷長安令。 累遷英果中大夫。 屢以軍功,加位大將軍,賜爵平髙郡公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
髙祖爲丞相,尉迥作亂,遣韋孝寬撃之,以詢爲元帥長史,委以心膂。 軍至永橋,諸將不一,詢密啓髙祖,請重臣監護。 髙祖遂令髙熲監軍,與熲同心協力,唯詢而已。 及平尉迥,進位上柱國,改封隴西郡公,賜帛千匹,加以口馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
,引杜陽水灌三趾原,詢督其役,民賴其利。 尋檢校襄州總管事。 歳餘,拜顯州總管。 數年,以疾征還京師,中使顧問不絶。 卒於家,時年四十九,上悼惜者久之。 諡曰襄。 有子元方嗣。 詢弟崇崇字永隆,英果有籌算,膽力過人。 周元年,以父賢勳,封乃樂縣侯。 時年尚小,拜爵之日,親族相賀,崇獨泣下。 賢怪而問之,對曰:「無勳於國,而幼少封侯,當報主恩,不得終於孝養,是以悲耳。 」賢由此大奇之。 起家州主簿,非其所好,辭不就官,求爲將兵都督。 隨宇文護伐齊,以功最,擢授儀同三司。 尋除小司金大夫,治軍器監。 建德初,遷少侍伯大夫,轉少承禦大夫,攝太子宮正。 周武帝平齊,引參謀議,以幼加授開府,封襄陽縣公,邑一千戸。 尋改封廣宗縣公,轉太府中大夫,暦工部中大夫,遷右司馭。 髙祖爲丞相,遷左司武上大夫,加授上開府儀同大將軍。 尋爲懷州刺史,進爵郡公,加邑至二千戸。 尉迥反,遣使招之。 崇初欲相應,後知叔父穆以并州附髙祖,慨然太息曰:「闔家富貴者數十人,値國有難,竟不能扶傾繼絶,複何面目處天地間乎! 」韋孝寬亦疑之,與倶臥起。 其兄詢時爲元帥長史,毎諷諭之,崇由是亦歸心焉。 及破尉惇,拜大將軍。 旣平尉迥,授徐州總管,尋進位上柱國。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
,除幽州總管。 突闕犯塞,崇輒破之。 奚、霫、契丹等懾其威略,爭來内附。 其後突厥大爲寇掠,崇率歩騎三千拒之,轉戰十余日,師人多死,遂保於砂城。 突厥圍之。 城本荒廢,不可守禦,曉夕力戰,又無所食,毎夜出掠賊營,複得六畜,以繼軍糧。 突厥畏之,厚爲其備,毎夜中結陣以待之。 崇軍苦饑,出輒遇敵,死亡略盡,遲明奔還城者,尚且百許人,然多傷重,不堪更戰。 突厥意欲降之,遣使謂崇曰:「若來降者,封爲特勤。 」崇知必不免,令其士卒曰:「崇喪師徒,罪當死,今日效命以謝國家。 待看吾死,且可降賊,方便散走,努力還鄕。 若見至尊,道崇此意。 」乃挺刃突賊,複殺二人。 賊亂射之,卒於陣,年四十八。 贈豫鄎申永澮亳六州諸軍事、豫州刺史,諡曰壯。 子敏嗣。 崇子敏敏字樹生。 髙祖以其父死王事,養宮中者久之。 及長,襲爵廣宗公,起家左千牛。 美姿儀,善騎射,歌舞管絃,無不通解。 開皇初,周宣帝后封樂平公主,有女娥英,妙擇婚對,敕貴公子弟集弘聖宮者,日以百數。 公主親在帷中,並令自序,並試技藝。 選不中者,輒引出之。 至敏而合意,竟爲姻媾。 敏假一品羽儀,禮如尚帝之女。 後將侍宴,公主謂敏曰:「我以四海與至尊,唯一女夫,當爲汝求柱國。 若授餘官,汝愼無謝。 」及進見上,上親禦琵琶,遣敏歌舞。 旣而大悅,謂公主曰:「李敏何官? 」對曰:「一白丁耳。 」上因謂敏曰:「今授汝儀同。 」敏不答。 上曰:「不滿爾意邪? 今授汝開府。 」敏又不謝。 上曰:「公主有大功於我,我何得向其女婿而惜官乎! 今授卿柱國。 」敏乃拜而蹈舞。 遂於坐發詔授柱國,以本官宿衞。 後避諱,改封經城縣公,邑一千戸。 暦蒲、豳、金、華、敷州刺史,多不蒞職,常留京師,往來宮内,侍從游宴,賞賜超於功臣。 後幸仁壽宮,以爲岐州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
大業初,轉衞尉卿。 樂平公主之將薨也,遺言於煬帝曰:「妾無子息,唯有一女。 不自憂死,但深憐之。 今湯沐邑,乞回與敏。 」帝從之。 竟食五千戸,攝屯衞將軍。 楊玄感反後城大興,敏之策也。 轉將作監,從征髙麗,領新城道軍將,加光祿大夫。 十年,帝複征遼東,遣敏於黎陽督運。 時或言敏一名洪兒,帝疑「洪」字當讖,嘗面告之,冀其引決。 敏由是大懼,數與金才、善衡等屛人私語。 宇文述知而奏之,竟與渾同誅,年三十九。 其妻宇文氏,後數月亦賜鴆而終。 梁睿梁睿,字恃德,安定烏氏人也。 父禦,西魏太尉。 睿少沉敏,有行檢。 周太祖時,以功臣子養宮中者數年。 其後命諸子與睿遊處,同師共業,情契甚歡。 七歳,襲爵廣平郡公,累加儀同三司,邑五百戸。 尋爲本州大中正。 魏恭帝時加開府,改封爲五龍郡公,拜渭州刺史。 周閔帝受禪,征爲禦伯。 未幾,出爲中州刺史,鎭新安,以備齊。 齊人來寇,睿輒挫之,帝甚嘉歎。 拜大將軍,進爵蔣國公,入爲司會。 後從齊王憲拒齊將斛律明月於洛陽,毎戰有功,遷小塚宰。 武帝時,暦敷州刺史、涼安二州總管,倶有惠政,進位柱國。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
髙祖總百揆,代王謙爲益州總管。 行至漢川而謙反,遣兵攻始州,睿不得進。 髙祖命睿爲行軍元帥,率行軍總管於義、張威、達奚長儒、梁升、石孝義歩騎二十萬討之。 時謙遣開府李三王等守通穀,睿使張威撃破之,擒數千人,進至龍門。 謙將趙儼、秦會擁衆十萬,據嶮爲營,周亙三十裡。 睿令將士銜枚出自間道,四面奮撃,力戰破之。 蜀人大駭,睿鼓行而進。 謙將敬豪守劍閣,梁岩拒平林,並懼而來降。 謙又令髙阿那肱、達奚惎等以盛兵攻利州。 聞睿將至,惎分兵據開遠。 睿顧謂將士曰:「此虜據要,欲遏吾兵勢,吾當出其不意,破之必矣。 」遣上開府拓拔宗趣劍閣,大將軍宇文夐詣巴西,大將軍趙達水軍入嘉陵。 睿遣張威、王倫、賀若震、於義、韓相貴、阿那惠等分道攻惎,自午及申,破之。 惎奔歸於謙。 睿進逼成都,謙令達奚惎、乙弗虔城守,親率精兵五萬,背城結陣。 睿撃之,謙不利,將入城,惎、虔以城降,拒謙不内。 謙將麾下三十騎遁走,新都令王寶執之。 睿斬謙於市,劍南悉平。 進位上柱國,總管如故。 賜物五千段,奴婢一千口,金二千兩,銀三千兩,食邑千戸。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
睿時威振西川,夷、獠歸附,唯南寧酋帥爨震恃遠不賓。 睿上疎曰:「竊以遠撫長駕,王者令圖,易俗移風,有國恆典。 南寧州,漢世䍧柯之地,近代已來,分置興古、雲南、建寧、硃提四郡。 戸口殷衆,金寶富饒,二河有駿馬、明珠,益寧出鹽井、犀角。 晉太始七年,以益州曠遠,分置寧州。 至偽梁南寧州刺史徐文盛,被湘東征赴荊州,屬東夏尚阻,未遑遠略。 土民爨瓚遂竊據一方,國家遙授刺史。 其子震,相承至今。 而震臣禮多虧,貢賦不入,毎年奉獻,不過數十匹馬。 其處去益,路止一千,硃提北境,卽興戎州接界。 如聞彼人苦其苛政,思被皇風。 伏惟大丞相匡贊聖朝,甯濟區宇,絶後光前,方垂萬代,辟土服遠,今正其時。 幸因平蜀士衆,不煩重興師旅,押獠旣訖,卽請略定南寧。 自盧、戎已來,軍糧須給,過此卽於蠻夷徴稅,以供兵馬。 其寧州、硃提、雲南、西爨,並置總管州鎭。 計彼熟蠻租調,足供城防食儲。 一則以肅蠻夷,二則裨益軍國。 今謹件南寧州郡縣及事意如別。 有大都督杜神敬,昔曾使彼,具所諳練,今並送往。 」書未答,又請曰:「竊以柔遠能邇,著自前經,拓土開疆,王者所務。 南寧州,漢代䍧柯之郡,其地沃壤,多是漢人,旣饒寶物,又出名馬。 今若往取,仍置州郡,一則遠振威名,二則有益軍國。 其處與交、廣相接,路乃非遙。 漢代開此,本爲討越之計。 伐陳之日,複是一機,以此商量,決謂須取。 」髙祖深納之,然以天下初定,恐民心不安,故未之許。 後竟遣史萬歳討平之,並因睿之策也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
睿威惠兼著,民夷悅服,聲望逾重,髙祖陰憚之。 薛道衡從軍在蜀,因入接宴,説睿曰:「天下之望,已歸於隋。 」密令勸進,髙祖大悅。 及受禪,顧待彌隆。 睿複上平陳之策,上善之,下詔曰:「公英風震動,妙算縱橫,淸蕩江南,宛然可見。 迴圈三複,但以欣然。 公旣上才,若管戎律,一舉大定,固在不疑。 但朕初臨天下,政道未洽,恐先窮武事,未爲盡善。 昔公孫述、隗囂,漢之賊也,光武與其通和,稱爲皇帝。 尉佗之於髙祖,初猶不臣。 孫晧之答晉文,書尚雲白。 或尋款服,或卽滅亡。 王者體大,義存遵養,雖陳國來朝,未盡籓節,如公大略,誠須責罪,尚欲且緩其誅,宜知此意。 淮海未滅,必興師旅,若命永襲,終當相屈。 想以身許國,無足致辭也。 」睿乃止焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
睿時見突厥方強,恐爲邊患,複陳鎭守之策十餘事,上書奏之曰:「竊以戎狄作患,其來久矣。 防遏之道,自古爲難。 所以周無上算,漢收下策,以其倏來忽往,雲屯霧散,強則騁其犯塞,弱又不可盡除故也。 今皇祚肇興,宇内寧一,唯有突厥種類,尚爲邊梗。 此臣所以廢寢與食,寤寐思之。 昔匈奴未平,去病辭宅,先零尚在,充國自劾。 臣才非古烈,而志追昔士。 謹件安置北邊城鎭烽候,及人馬糧貯戰守事意如別,謹並圖上呈,伏惟裁覽。 」上嘉歎久之,答以厚意。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
睿時自以周代舊臣,久居重鎭,内不自安,屢請入朝,於是征還京師。 及引見,上爲之興,命睿上殿,握手極歡。 睿退謂所親曰:「功遂身退,今其時也。 」遂謝病於家,闔門自守,不交當代。 上賜以版輿,毎有朝覲,必令三衞輿上殿。 睿初平王謙之始,自以威名太盛,恐爲時所忌,遂大受金賄以自穢。 由是勳簿多不以實,詣朝堂稱屈者,前後百數。 上令有司案驗其事,主者多獲罪。 睿惶懼,上表陳謝,請歸大理。 上慰諭遣之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
十五年,從上至洛陽而卒,時年六十五。 諡曰襄。 子洋嗣,官暦嵩、徐二州刺史、武賁郎將。 ,詔追改封睿爲戴公,命以洋襲焉。 【史論】史臣曰:李穆、梁睿,皆周室功臣,髙祖王業初基,倶受腹心之寄。 故穆首登師傅,睿終膺殊寵,觀其見機而動,抑亦民之先覺。 然方魏朝之貞烈,有愧王陵,比晉室之忠臣,終慚徐廣。 穆之子孫,特爲隆盛,硃輪華轂,凡數十人,見忌當時,禍難遄及,得之非道,可不戒歟!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)