1
隋書卷五十二列傳第十七
(No translation available)
2
○韓擒虎弟僧壽洪
(No translation available)
3
韓擒虎,字子通,河南東垣人也,後家新安。 父雄,以武烈知名,仕周,官至大將軍、洛虞等八州刺史。 擒虎少慷慨,以膽略見稱,容貌魁岸,有雄傑之表。 性又好書,經史百家皆略知大旨。 周太祖見而異之,令與諸子遊集。 後以軍功,拜都督、新安太守,稍遷儀同三司,襲爵新義郡公。 武帝伐齊,齊將獨孤永業守金墉城,擒虎說下之。 進平范陽,加上儀同,拜永州刺史。 陳人逼光州,擒虎以行軍總管擊破之。 又從宇文忻平合州。 高祖作相,遷和州刺史。 陳將甄慶、任蠻奴、蕭摩訶等共為聲援,頻寇江北,前後入界。 擒虎屢挫其鋒,陳人奪氣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
開皇初,高祖潛有吞併江南之志,以擒虎有文武才用,夙著聲名,於是拜為廬州總管,委以平陳之任,甚為敵人所憚。 及大舉伐陳,以擒虎為先鋒。 擒虎率五百人宵濟,襲採石,守者皆醉,擒虎遂取之。 進攻姑熟,半日而拔,次於新林。 江南父老素聞其威信,來謁軍門,晝夜不絕。 陳人大駭,其將樊巡、魯世真、田瑞等相繼降之。 晉王廣上狀,高祖聞而大悅,宴賜群臣。 晉王遣行軍總管杜彥與擒虎合軍,步騎二萬,陳叔寶遣領軍蔡徵守朱雀航,聞擒虎將至,眾懼而潰。 任蠻奴為賀若弼所敗,棄軍降於擒虎。 擒虎以精騎五百,直入硃雀門。 陳人欲戰,蠻奴捴之曰:「老夫尚降,諸君何事! 」眾皆散走。 遂平金陵,執陳主叔寶。 時賀若弼亦有功。 乃下詔于晉王曰:「此二公者,深謀大略,東南逋寇,朕本委之,靜地恤民,悉如朕意。 九州不一,已數百年,以名臣之功,成太平之業,天下盛事,何用過此! 聞以欣然,實深慶快。 平定江表,二人之力也。 」賜物萬段。 又下優詔於擒虎、弼曰:「申國威于萬里,宣朝化於一隅,使東南之民俱出湯火,數百年寇旬日廓清,專是公之功也。 高名塞于宇宙,盛業光於天壤,逖聽前古,罕聞其匹。 班師凱入,誠知非遠,相思之甚,寸陰若歲。 」及至京,弼與擒虎爭功於上前,弼曰:「臣在蔣山死戰,破其銳卒,擒其驍將,震揚威武,遂平陳國。 韓擒虎略不交陣,豈臣之比! 」擒虎曰:「本奉明旨,令臣與弼同時合勢,以取偽都。 弼乃敢先期,逢賊遂戰,致令將士傷死甚多。 臣以輕騎五百,兵不血刃,直取金陵,降任蠻奴,執陳叔寶,據其府庫,傾其巢穴。 弼至夕,方扣北掖門,臣啟關而納之。 斯乃救罪不暇,安得與臣相比! 」上曰:「二將俱合上勳。 」於是進位上柱國,賜物八千段。 有司劾擒虎放縱士卒,淫汙陳宮,坐此不加爵邑。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
先是,江東有謠歌曰:「黃斑青驄馬,發自壽陽涘。 來時冬氣末,去日春風始。 」皆不知所謂。 擒虎本名豹,平陳之際,又乘青驄馬,往反時節與歌相應,至是方悟。 其後突厥來朝,上謂之曰:「汝聞江南有陳國天子乎? 」對曰:「聞之。 」上命左右引突厥詣擒虎前,曰:「此是執得陳國天子者。 」擒虎厲然顧之,突厥惶恐,不敢仰視,其有威容如此。 別封壽光縣公,食邑千戶。 以行軍總管屯金城,禦備胡寇,即拜涼州總管。 俄征還京,上宴之內殿,恩禮殊厚。 無何,其鄰母見擒虎門下儀衛甚盛,有同王者,母異而問之。 其中人曰:「我來迎王。 」忽然不見。 又有人疾篤,忽驚走至擒虎家曰:「我欲謁王。 」左右問曰:「何王也? 」答曰:「閻羅王。 」擒虎子弟欲撻之,擒虎止之曰:「生為上柱國,死作閻羅王,斯亦足矣。 」因寢疾,數日竟卒,時年五十五。 子世諤嗣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
世諤倜儻驍捷,有父風。 楊玄感之作亂也,引世諤為將,每戰先登。 及玄感敗,為吏所拘。 時帝在高陽,送詣行所。 世諤曰令守者市酒殽以酣暢,揚言曰:「吾死在朝夕,不醉何為! 」漸以酒進守者,守者狎之,遂飲令致醉。 世諤因得逃奔山賊,不知所終。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
僧壽字玄慶,擒虎母弟也,亦以勇烈知名。 周武帝時,為侍伯中旅下大夫。 高祖得政,從韋孝寬平尉迥,每戰有功,授大將軍,封昌樂公,邑千戶。 開皇初,拜安州刺史。 時擒虎為廬州總管,朝廷不欲同在淮南,轉為熊州刺史。 後轉蔚州刺史,進爵廣陵郡公。 尋以行軍總管擊突厥于雞頭山,破之。 後坐事免。 數歲,複拜蔚州刺史。 突厥甚憚之。 十七年,屯蘭州以備胡。 明年,遼東之役,領行軍總管,還,檢校靈州總管事。 從楊素擊突厥,破之,進位上柱國,改封江都郡公。 煬帝即位,又改封新蔡郡公。 自是之後,不復任用。 大業五年,從幸太原。 有京兆人達奚通妾王氏,能清歌,朝臣多相會觀之,僧壽亦豫焉,坐是除名。 尋令復位。 八年,卒于京師,時年六十五。 有子孝基。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
洪字叔明,擒虎季弟也。 少驍勇,善射,膂力過人。 仕周侍伯上士,後以軍功拜大都督。 高祖為丞相,從韋孝寬破尉迥於相州,加上開府,甘棠縣侯,邑八百戶。 高祖受禪,進爵為公。 尋授驃騎將軍。 開皇九年,平陳之役,授行軍總管。 及陳平,晉王廣大獵于蔣山,有猛獸在圍中,眾皆懼。 洪馳馬射之,應弦而倒。 陳氏諸將,列觀於側,莫不歎伏焉。 王大喜,賜縑百匹。 尋以功加柱國,拜蔣州刺史。 數歲,轉廉州刺史。 時突厥屢為邊患,朝廷以洪驍勇,檢校朔州總管事。 尋拜代州總管。 仁壽元年,突厥達頭可汗犯塞,洪率蔚州刺史劉隆、大將軍李藥王拒之。 遇虜于恆安,眾寡不敵,洪四面搏戰,身被重創,將士沮氣。 虜悉眾圍之,矢下如雨。 洪偽與虜和,圍少解。 洪率所領潰圍而出,死者大半,殺虜亦倍。 洪及藥王除名為民,隆竟坐死。 煬帝北巡,至恆安,見白骨被野,以問侍臣。 侍臣曰:「往者韓洪與虜戰處也。 」帝憫然傷之,收葬骸骨,命五郡沙門為設佛供,拜洪隴西太守。 未幾,硃崖民王萬昌作亂,詔洪擊平之。 以功加位金紫光祿大夫,領郡如故。 俄而萬昌弟仲通複叛,又詔洪討平之。 師未旋,遇疾而卒,時年六十三。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
○賀若弼
(No translation available)
10
賀若弼,字輔伯,河南洛陽人也。 父敦,以武烈知名,仕周為金州總管,宇文護忌而害之。 臨刑,呼弼謂之曰:「吾必欲平江南,然此心不果,汝當成吾志。 且吾以舌死,汝不可不思。 」因引錐刺弼舌出血,誡以慎口。 弼少慷慨有大志,驍勇便弓馬,解屬文,博涉書記,有重名於當世。 周齊王憲聞而敬之,引為記室。 未幾,封當亭縣公,遷小內史。 周武帝時,上柱國烏丸軌言於帝曰:「太子非帝王器,臣亦嘗與賀若弼論之。 」帝呼弼問之,弼知太子不可動搖,恐禍及己,詭對曰:「皇太子德業日新,未睹其闕。 」帝默然。 弼既退,軌讓其背己,弼曰:「君不密則失臣,臣不密則失身,所以不敢輕議也。 」及宣帝嗣位,軌竟見誅,弼乃獲免。 尋與韋孝寬伐陳,攻拔數十城,弼計居多。 拜夀州刺史,改封襄邑縣公。 高祖為丞相,尉迥作亂鄴城,恐弼為變,遣長孫平馳驛代之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
高祖受禪,陰有並江南之志,訪可任者。 高熲曰:「朝臣之內,文武才幹,無若賀若弼者。 」高祖曰:「公得之矣。 」於是拜弼為吳州總管,委以平陳之事,弼忻然以為己任。 與壽州總管源雄並為重鎮。 弼遺雄詩曰:「交河驃騎幕,合浦伏波營,勿使騏驎上,無我二人名。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
獻取陳十策,上稱善,賜以寶刀。 開皇九年,大舉伐陳,以弼為行軍總管。 將渡江,酹酒而咒曰:「弼親承廟略,遠振國威,伐罪吊民,除凶翦暴,上天長江,鑒其若此。 如便福善禍淫,大軍利涉; 如事有乖違,得葬江魚腹中,死且不恨。 」先是,弼請緣江防人每交代之際,必集曆陽。 於是大列旗幟,營幕被野。 陳人以為大兵至,悉發國中士馬。 既知防人交代,其眾複散。 後以為常,不復設備。 及此,弼以大軍濟江,陳人弗之覺也。 襲陳南徐州,拔之,執其刺史黃恪。 軍令嚴肅,秋毫不犯。 有軍士于民間沽酒者,弼立斬之。 進屯蔣山之白土岡,陳將魯達、周智安、任蠻奴、田瑞、樊毅、孔范、蕭摩訶等以勁兵拒戰。 田瑞先犯弼軍,弼擊走之。 魯達等相繼遞進,弼軍屢卻。 弼揣知其驕,士卒且惰,於是督厲將士,殊死戰,遂大破之。 麾下開府員明擒摩訶至,弼命左右牽斬之。 摩訶顏色自若,弼釋而禮之。 從北掖門而入。 時韓擒虎已執陳叔寶,弼至,呼叔寶視之。 叔寶惶懼流汗,股忄栗再拜。 弼謂之曰:「小國之君,當大國卿,拜,禮也。 入朝不失作歸命侯,無勞恐懼。 」既而弼恚恨不獲叔寶,功在韓擒虎之後,於是與擒虎相詢,挺刃而出。 上聞弼有功,大悅,下詔褒揚,語在《韓擒虎傳》。 晉王以弼先期決戰,違軍命,於是以弼屬吏。 上驛召之,及見,迎勞曰:」克定三吳,公之功也。 「命登禦坐,賜物八千段,加位上柱國,進爵宋國公,真食襄邑三千戶,加以寶劍、寶帶、金甕、金盤各一,並雉尾扇、曲蓋,雜彩二千段,女樂二部,又賜陳叔寶妹為妾。 拜右領軍大將軍,尋轉右武候大將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
弼時貴盛,位望隆重,其兄隆為武都郡公,弟東為萬榮郡公,並刺史、列將。 弼家珍玩不可勝計,婢妾曳綺羅者數百,時人榮之。 弼自謂功名出朝臣之右,每以宰相自許。 既而楊素為右僕射,弼仍為將軍,甚不平,形於言色,由是免官,弼怨望愈甚。 後數年,下弼獄,上謂之曰:「我以高熲、楊素為宰相,汝每倡言,雲此二人惟堪啖飯耳,是何意也? 」弼曰:「熲,臣之故人,素,臣之舅子,臣並知其為人,誠有此語。 」公卿奏弼怨望,罪當死。 上惜其功,於是除名為民。 歲餘,複其爵位。 上亦忌之,不復任使,然每宴賜,遇之甚厚。 開皇十九年,上幸仁壽宮,宴王公,詔弼為五言詩,詞意憤怨,帝覽而容之。 嘗遇突厥入朝,上賜之射,突厥一發中的。 上曰:「非賀若弼無能當此。 」於是命弼。 弼再拜祝曰:「臣若赤誠奉國者,當一發破的。 如其不然,發不中也。 」既射,一發而中。 上大悅,顧謂突厥曰:「此人天賜我也!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
煬帝之在東宮,嘗謂弼曰:「楊素、韓擒虎、史萬歲三人,俱稱良將,優劣如何? 」弼曰:「楊素是猛將,非謀將; 韓擒虎是鬥將,非領將; 史萬歲是騎將,非大將。 」太子曰:「然則大將誰也? 」弼拜曰:「唯殿下所擇。 」弼意自許為大將。 及煬帝嗣位,尤被疏忌。 大業三年,從駕北巡,至榆林。 帝時為大帳,其下可坐數千人,召突厥啟民可汗饗之。 弼以為大侈,與高熲、宇文弼等私議得失,為人所奏,竟坐誅,時年六十四。 妻子為官奴婢,群從徙邊。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
子懷亮,慷慨有父風,以柱國世子拜儀同三司。 坐弼為奴,俄亦誅死。
(No translation available) (No translation available)
16
史臣曰:夫天地未泰,聖哲啟其機; 疆埸尚梗,爪牙宣其力。 周之方、邵,漢室韓、彭,代有其人,非一時也。 自晉衰微,中原幅裂,區宇分隔,將三百年。 陳氏憑長江之地險,恃金陵之餘氣,以為天限南北,人莫能窺。 高祖爰應千齡,將一函夏。 賀若弼慷慨,申必取之長策,韓擒虎奮發,賈餘勇以爭先,勢甚疾雷,鋒逾駭電。 隋氏自此一戎,威加四海。 稽諸天道,或時有廢興,考之人謀,實二臣之力。 其俶儻英略,賀若居多,武毅威雄,韓擒虎稱重。 方于晉之王、杜,勳庸綽有餘地。 然賀若功成名立,矜伐不已,竟顛殞於非命,亦不密以失身。 若念父臨終之言,必不及於斯禍矣。 韓擒虎累世將家,威聲動俗,敵國既破,名遂身全,幸也。 廣陵、甘棠,鹹有武藝,驍雄膽略,並為當時所推,赳赳干城,難兄難弟矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)