1
劉仁軌裴行儉子:光庭稹玄孫:均婁師德
(No translation available)
2
劉仁軌
(No translation available)
3
劉仁軌,字正則,汴州尉氏人。 少貧賤,好學。 值亂,不能安業,每動止,畫地書空,寓所習,卒以通博聞。 武德初,河南道安撫大使任瑰上疏有所論奏,仁軌見其稿,為竄定數言。 瑰驚異,赤牒補息州參軍。 轉陳倉尉。 部人折沖都尉魯寧者,豪縱犯法,縣莫敢屈。 仁軌約不再犯,而甯暴橫自如,仁軌搒殺之。 州以聞,太宗曰:「尉而殺吾折沖,可乎? 」召詰讓。 仁軌對曰:「寧辱臣,臣故殺之。 」帝以為剛正,更擢咸陽丞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
貞觀十四年,校獵同州。 時秋斂未訖,仁軌諫曰:「今茲澍澤沾足,百穀熾茂,收才十二。 常日贅調,已有所妨。 又供獵事,繕橋治道,役雖簡省,猶不損數萬。 少延一旬,使場圃畢勞,陛下六飛徐驅,公私交泰。 」璽書褒納。 拜新安令。 累遷給事中。 為李義府所惡,出為青州刺史。 顯慶五年,伐遼,義府欲斥以罪,使督漕,而船果覆沒。 坐免官,白衣隨軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
初,蘇定方既平百濟,留郎將劉仁願守其城,左衛中郎將王文度為熊津都督,撫納殘黨。 文度死,百濟故將福信及浮屠道琛迎故王子扶余豐立之,引兵圍仁願。 詔仁軌檢校帶方州刺史,統文度之眾,併發新羅兵為援,仁軌將兵嚴整,轉鬥陷陣,所向無前。 信等釋仁願圍,退保任存城。 既而福信殺道琛,並其眾,招還叛亡,勢張甚。 仁軌與仁願合,則解甲休士。 時定方伐高麗,圍平壤不克。 高宗詔仁軌拔軍就新羅與金法敏議去留計。 將士鹹欲還,仁軌曰:「《春秋》之義,大夫出強,有可以安社稷、便國家者,得專之。 今天子欲滅高麗,先誅百濟,留兵鎮守,制其心腹。 雖孽豎跳樑,士力未完,宜厲兵粟馬,乘無備,擊不意,百不百全。 戰勝之日,開張形勢,騰檄濟師,聲援接,虜亡矣。 今平壤不勝,熊津又拔,則百濟之燼復炎,高麗之滅無期。 吾等雖入新羅,正似坐客,有不如志,悔可得邪? 扶余豐猜貳,表合內攜,熱不支久。 宜堅守伺變以圖之,不可輕動。 」眾從其議,乃請益兵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
時賊守真峴城,仁軌夜督新羅兵薄城扳堞,比明,入之,遂通新羅饟道。 而豐果襲殺福信,遣使至高麗、倭丐援。 會詔遣右威衛將軍孫仁師率軍浮海而至,士氣振。 於是,諸將議所向,或曰:「加林城水陸之沖,盍先擊之? 」仁軌曰:「兵法避實擊虛。 加林險而固,攻則傷士,守則曠日。 周留城,賊巢穴,群凶聚焉。 若克之,諸城自下。 」於是仁師、仁願及法敏帥陸軍以進,仁軌與杜爽、扶余隆繇熊津白江會之。 遇倭人白江口,四戰皆克,焚四百艘,海水為丹。 扶余豐脫身走,獲其寶劍。 偽王子扶余忠勝、忠志等率其眾與倭人降,獨酋帥遲受信據任存城未下。 始,定方破百濟,酋領沙吒相如、黑齒常之嘯亡散,據險以應福信,至是皆降。 仁軌以赤心示之,畀取任存自效,即給鎧仗糧Я。 仁師曰:「夷狄野心難信,若受甲濟粟,資寇便也。 」仁軌曰:「吾觀相如、常之忠而謀,因機立功,尚何疑? 」二人訖拔其城。 遲受信委妻子奔高麗,百濟餘黨悉平。 仁師等振旅還,詔留仁軌統兵鎮守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
百濟再被亂,僵屍如莽,仁軌始命瘞埋弔祭焉。 葺復戶版,署官吏,開道路,營聚落,復防堰,賑貧貸乏,勸課耕種,為立官社,民皆安其所。 遂營屯田,以經略高麗。 仁願至京師,帝勞曰:「若本武將,軍中奏請,皆有文理,何道而然? 」對曰:「仁軌之辭,非臣所能。 」帝歎賞之,超進仁軌六階,真拜帶方州刺史,賜第一區,厚賚妻子,璽書褒勉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
先是,貞觀、永徽中,士戰歿者皆詔使弔祭,或以贈官推授子弟。 顯慶後,討伐恩賞殆絕; 及破百濟、平壤,有功者皆不甄敘。 州縣購募,不願行,身壯家富者,以財參逐,率得避免。 所募皆佇劣寒憊,無鬥志。 仁軌具論其弊,請加慰賚,以鼓士心。 又表用扶餘隆,使綏定餘眾。 帝乃以隆為熊津都督。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
時劉仁願為卑列道總管,詔率兵度海,使代舊屯,與仁軌俱還。 仁軌曰:「上巡狩方嶽,又經略高麗。 方農時,而吏與兵悉被代,新至者未習,萬一蠻夷生變,誰與捍之? 不如留舊兵畢獲,等級遣還。 仁軌當留,未可去。 」仁願不可,曰:「吾但知准詔耳。 」仁軌曰:「不然。 苟利國家,知無不為,臣之節也。 」因陳便宜,願留屯。 詔可。 由是以仁願為不忠。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
始,仁軌任帶方州,謂人曰:「天將富貴此翁邪! 」乃請所頒曆及宗廟諱,或問其故,答曰:「當削平遼海,頒示本朝正朔。 」卒皆如言。 及封泰山,仁軌乃率新羅、百濟、儋羅、倭四國酋長赴會。 天子大悅,擢為大司憲。 遷右相,兼檢校太子左中護。 累功封樂城縣男。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
總章元年,為熊津道安撫大使,兼浿江道總管,副李勣討高麗,平之。 以疾辭位,進金紫光祿大夫,聽致仕。 俄召為隴州刺史,拜太子左庶子、同中書門下三品,監脩國史。 咸亨五年,為雞林道大總管,東伐新羅。 仁軌率兵絕瓠蘆河,攻大鎮七重城,破之。 進爵為公,子及兄子授上柱國者三人,州党榮之,號所居為「樂城鄉三柱裏」。 俄拜尚書左僕射兼太子賓客,仍知政事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
吐蕃入寇,命為洮河道行軍鎮守大使。 永隆二年,加太子少傅。 數乞骸骨,聽解左僕射。 帝幸東都,太子監國,詔仁軌與裴炎、薛元超留輔。 及太子赴東都,又詔太孫重照留守,仁軌副之。 武后臨朝,復拜左僕射。 太孫廢,仁軌專知留守事。 上疏辭疾,因陳呂後、祿、產禍敗事以規後,後遣武承嗣齎璽書慰勉。 改文昌左相、同鳳閣鸞台三品。 卒年八十五。 詔百官赴哭,冊贈開府儀同三司、并州大都督,陪葬乾陵。 賜其家實封三百戶。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
仁軌雖貴顯,不自矜踞,接舊故如布衣時。 嘗為御史袁異式所劾,慢辱之,肋使引決。 及拜大司憲,異式尚在台,不自安,因醉以情自解。 仁軌持觴曰:「所不與公者,有如此觴。 」後既執政,薦為司元大夫。 然宦由州縣至宰輔,善致聲譽,得吏下歡心。 及鎮洮河,奏請機急,多為中書令李敬玄抑卻,仁軌乃表敬玄為帥以代己,果覆其眾。 裴炎下獄,仁軌方留守京師,郎將姜嗣宗以使來,因語炎事,且曰:「炎異于常久矣。 」仁軌曰:「使人知邪? 」曰:「知。 」及還,表嗣宗知炎反狀不告。 武后怒,拉殺之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
子浚,官太子舍人。 垂拱中,為酷吏所殺。 中宗即位,以仁軌有東宮舊,再贈司空。 浚子晃,開元中,為給事中,表請立碑,追諡曰文獻。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
裴行儉
(No translation available)
16
裴行儉,字守約,絳州聞喜人。 父仁基,隋光祿大夫,自王世充所謀歸國,被害。 贈原州都督,諡曰忠。 行儉幼引廕補弘文生。 貞觀中,舉明經,調左屯衛倉曹參軍。 時蘇定方為大將軍,謂曰:「吾用兵,世無可教者,今子也賢。 」乃盡畀以術。 遷長安令。 高宗將立武昭儀,行儉以為國家憂從此始,與長孫無忌、褚遂良秘議,大理袁公瑜擿語昭儀母,左除西州都督府長史。 麟德二年,擢累安西都護,西域諸國多慕義歸附。 召為司文少卿。 遷吏部侍郎,與李敬玄、馬載同典選,有能名,時號「裴馬」。 行儉始設長名榜、銓注等法,又定州縣升降、資擬高下為故事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
上元三年,吐蕃叛,出為洮州道左二軍總管,改秦州右軍,並受周王節度。 儀鳳二年,十姓可汗阿史那都支及李遮匐誘蕃落以動安西,與吐蕃連和,朝廷欲討之。 行儉議曰:「吐蕃叛皛方熾,敬玄失律,審禮喪元,安可更為西方生事? 今波斯王死,其子泥涅師質京師,有如遣使立之,即路出二蕃,若權以制事,可不勞而功也。 」帝因詔行儉冊送波斯王,且為安撫大食使。 徑莫賀延磧,風礫晝冥,導者迷,將士饑乏。 行儉止營致祭,令曰:「水泉非遠。 」眾少安。 俄而雲徹風恬,行數百步,水草豐美,後來者莫識其處。 眾皆驚,以方漢貳師將軍。 至西州,諸蕃郊迎,行儉召豪亻桀千餘人自隨。 揚言「大熱,未可以進,宜駐軍須秋」。 都支覘知之,不設備。 行儉徐召四鎮酋長,偽約畋,謂曰:「吾念此樂未始忘,孰能從吾獵者? 」於是子弟願從者萬人,乃陰勒部伍。 數日,倍道而進,去都支帳十餘里,先遣其所親問安否,外若閒暇,非討襲者。 又使入趣召都支。 都支本與遮匐計,及秋拒使者,已而聞軍至,倉卒不知所出,率子弟五百余人詣營謁,遂擒之。 是日,傳契箭,召諸部酋長悉來請命,並執送碎葉城。 簡精騎,約齎,襲遮匐。 道獲遮匐使者,釋之,俾前往諭其主,並言都支已擒狀,遮匐乃降,悉俘至京師。 將吏為刻石碎葉城以紀功。 帝親勞宴,曰:「行儉提孤軍,深入萬里,兵不血刃而叛黨擒夷,可謂文武兼備矣,其兼授二職。 」即拜禮部尚書兼檢校右衛大將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
詔露元年,突厥阿史德溫傅反,單于管二十四州叛應之,眾數十萬。 都護蕭嗣業討賊不克,死敗系踵。 詔行儉為定襄道行軍大總管討之。 率太僕少卿李思文、營州都督周道務部兵十八萬,合西軍程務挺、東軍李文暕等,總三十余萬,旗幟亙千里,行儉鹹節制之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
先是,嗣業饋糧,數為虜鈔,軍餒死。 行儉曰:「以謀制敵可也。 」因詐為糧車三百乘,車伏壯士五輩,齎齏陌刀、勁弩,以羸兵挽進,又伏精兵踵其後。 虜果掠車,羸兵走險。 賊驅就水草,解鞍牧馬。 方取糧車中,而壯士突出,伏兵至,殺獲幾盡。 自是糧車無敢近者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
大軍次單于北,暮,已立營,塹壕既周,行儉更命徙營高岡。 吏白:「士安堵,不可攏。 」不聽,促徙之。 比夜,風雨暴至,前占營所,水深丈餘,眾莫不駭歎,問何以知之,行儉曰:「自今第如我節制,毋問我所以知也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
賊拒黑山,數戰皆敗,行儉縱兵,前後殺虜不勝計。 偽可汗泥熟匐為其下所殺,持首來降; 又擒大首領奉職而還,餘黨走狼山。 行儉既還,阿史那伏念偽稱可汗,復與溫傅合。 明年,行儉還總諸軍,屯代州之陘口,縱反間,說伏念,令與溫傅相貳。 伏念懼,密送款,且請縛傅自效。 行儉秘不布,密以聞。 後數日,煙塵漲天而南,斥候惶駭,行儉曰:「此伏念執溫傅來降,非他也。 且受降如受敵。 」乃敕嚴備,遣單使往勞。 既而果然。 於是,突厥餘黨悉平。 帝悅,遣戶部尚書崔知悌勞軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
初,行儉許伏念以不死,侍中裴炎害其功,建言:「伏念為程務挺、張虔勖肋逐,又磧北回紇逼之,計窮而降。 」卒斬伏念及溫傅於都市。 行儉之功不錄。 封聞喜縣公。 行儉歎曰:「渾、浚之事,古今恥之。 但恐殺降則後無復來矣! 」遂稱疾不出。 永淳元年,十姓突厥車薄叛,復為金牙道大總管,未行卒,年六十四,贈幽州都督,諡曰獻。 詔皇太子遣官護視家事,子孫能自立乃停。 中宗即位,再贈揚州大都督。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
行儉工草隸,名家。 帝嘗以絹素詔寫《文選》,覽之,秘愛其法,賚物良厚。 行儉每曰:「褚遂良非精筆佳墨,未嘗輒書,不擇筆墨而妍捷者,余與虞世南耳。 」所譔《選譜》、《草字雜體》數萬言。 又為營陣、部伍、料勝負、別器能等四十六訣,武后詔武承嗣就第取去,不復傳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
行儉通陰陽、曆術,每戰,豫道勝日。 善知人,在吏部時,見蘇味道、王抃,謂曰:「二君後皆掌銓衡。 」李敬玄盛稱王勃、楊炯、盧照鄰、駱賓王之才,引示行儉,行儉曰:「士之致遠,先器識,後文藝。 如勃等,雖有才,而浮躁衒露,豈享爵祿者哉? 炯頗沉嘿,可至令長,餘皆不得其死。 」所引偏裨,若程務挺、張虔勖、崔智睟、王方翼、党金毘、劉敬同、郭待封、李多祚、黑齒常之,類為世名將,傔奏至刺史將軍者數十人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
嘗賜馬及珍鞍,令史私馳馬,馬蹶鞍壞,懼而逃。 行儉招還之,不加罪。 初,平都支、遮匐,獲瑰寶不貲,蕃酋將士願觀焉,行儉因宴,遍出示坐者。 有瑪瑙盤廣二尺,文彩粲然,軍吏趨跌盤,碎,惶怖,叩頭流血。 行儉笑曰:「爾非故也,何至是? 」色不少吝。 帝賜都支資產皿金三千餘物,橐駝馬牛稱是,行儉分給親故洎麾下,數日輒盡。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
子光庭
(No translation available)
27
子光庭。 光庭字連城,早孤。 母厙狄氏,有婦德,武后召入宮,為禦正,甚見親寵,光庭由是累遷太常丞。 以武三思婿,坐貶郢州司馬。 開元中,擢兵部郎中、鴻臚少卿。 性靜默,寡交遊,雖驟曆台省,人未之許,既而以職業稱,議者更推之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
玄宗有事岱宗,中書令張說以天子東巡,京師空虛,恐夷狄乘間竊發,議欲加兵守邊,召光庭與謀,對曰:「封禪者,所以告成功也。 夫成功者,德無不被,人無不安,萬國無不懷。 今將告成而懼夷狄,非昭德也; 大興力役,用備不虞,非安人也; 方謀會同,而阻戎心,非懷遠也。 此三者,名實乖矣。 且諸蕃,突厥為大,贄幣往來,願修和好有年矣,若遣一使,召其大臣使赴行在,必欣然應命。 突厥受詔,則諸蕃君長必相率而來,我偃旗息鼓,不復事矣。 」說曰:「善,吾所不及。 」因奏用其策,突厥果遣使來朝。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
東封還,遷兵部侍郎。 久之,拜中書侍郎、同中書門下平章事,兼御史大夫。 遷黃門侍郎,拜侍中,兼吏部尚書、弘文館學士。 撰《搖山往則》、《維城前軌》二篇獻之。 手制褒美,詔皇太子、諸王於光順門見光庭,謝所以規諷意。 光庭又引壽安丞李融、拾遺張琪、著作佐郎司馬利賓直弘文館,撰《續春秋經傳》,自戰國訖隋,表請天子修經,光庭等作傳。 書久不就。 時有建言唐應為金德者,中書令蕭嵩請百官普議。 光庭以唐符命表著天下久矣,不可改,亟奏罷之。 二十年,封正平縣男。 初,知星者言,上象變,不利大臣,請禳之。 光庭曰:「使禍可禳而去,則福可祝而來也! 」論者以為知命。 卒,年五十八,贈太師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
初,吏部求人不以資考為限,所獎拔惟其才,往往得俊乂任之,士亦自奮。 其後士人猥眾,專務趨競,銓品枉橈。 光庭懲之,因行儉長名榜,乃為循資格,無賢不肖,一據資考配擬; 又促選限盡正月。 任門下省主事閻麟之專主過官,凡麟之裁定,光庭輒然可,時語曰:「麟之口,光庭手。 」素與蕭嵩輕重不平,及卒,嵩奏一切罷之,光庭所引,盡斥外官。 博士孫琬以其用循資格,非獎勸之誼,諡曰克平,時以為希嵩意。 帝聞,特賜諡曰忠憲,詔中書令張九齡文其碑。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
子稹
(No translation available)
32
子稹,以廕仕,累遷起居郎。 開元末,壽王瑁以母寵,欲立為太子,稹陳申生、戾園禍以諫,玄宗改容謝之,詔授給事中。 稹曰:「陛下絕招諫之路,為日滋久,今臣一言而荷殊寵,則言者將眾,何以錫之? 」帝善其讓,止不拜。 俄授祠部員外郎,卒。 子倩,字容卿,曆信刺史我。 勸民墾田二萬畝,以治行賜金紫服,代第五琦為度支郎中。 卒,諡曰節。 子均。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
玄孫均
(No translation available)
34
均字君齊,以明經為諸暨尉。 數從使府辟,硜硜以才顯。 張建封鎮濠、壽,表團練判官。 時李希烈以淮、蔡叛,建封扞賊,均參贊之。 以勞加上柱國,襲正平縣男。 遷累膳部郎中,擢荊南節度行軍司馬,就拜荊南節度使。 劉辟叛,先騷黔、巫,脅荊、楚,以固首尾,均發精甲三千,逆擊之,賊望風奔卻。 加檢校吏部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
初,均與崔太素俱事中人竇文場,太素嘗晨省文場,入臥內,自謂待己至厚,徐觀後榻有頻伸者,乃均也。 德宗以均任方鎮,欲遂相之,諫官李約上疏斥均為文場養子,不可汙台輔,乃止。
(No translation available) (No translation available)
36
元和三年,入為尚書右僕射,判度支。 旨唱、授桉、送印,皆尚書郎為之,文武四品五品、郎官、御史拜廷下,御史中丞、左右丞升階答拜,時以為禮太重。 俄檢校左僕射、同中書門下平章事,為山南東道節度使,累封郇國公。 以財交權幸,任將相凡十餘年,荒縱無法度。 卒,年六十二,贈司空。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
婁師德
(No translation available)
38
婁師德,字宗仁,鄭州原武人。 第進士,調江都尉。 揚州長史盧承業異之,曰:「子,台輔器也,當以子孫相諉,詎論僚吏哉?」
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
上元初,為監察御史。 會吐蕃盜邊,劉審禮戰沒,師德奉使收敗亡於洮河,因使吐蕃。 其首領論贊婆等自赤嶺操牛酒迎勞,師德喻國威信,開陳利害,虜為畏悅。 後募猛士討吐蕃,乃自奮,戴紅抹額來應詔,高宗假朝散大夫,使從軍。 有功,遷殿中侍御史,兼河源軍司馬,並知營田事。 與虜戰白水潤,八遇八克。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
天授初,為左金吾將軍,檢校豐州都督。 衣皮袴,率士屯田,積谷數百萬,兵以饒給,無轉餉和糴之費。 武后降書勞之。 長壽元年,召授夏官侍郎,判尚書事,進同鳳閣鸞台平章事。 後嘗謂師德:「師在邊,必待營田,公不可以劬勞憚也。 」乃復以為河源、積石、懷遠軍及河、蘭、鄯、廓州檢校營田大使。 入遷秋官尚書、原武縣男,改左肅政御史大夫,並知政事。 證聖中,與王孝傑拒吐蕃於洮州,戰素羅汗山,敗績,貶原州員外司馬。 萬歲通天二年,入為鳳閣侍郎、同鳳閣鸞台平章事。 後與武懿宗、狄仁傑分道撫定河北,進納言,更封譙縣子、隴右諸軍大使,復領營田。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
聖曆三年,突厥入寇,詔檢校并州長史、天兵軍大總管。 九月,卒於會州,年七十。 贈幽州都督,諡曰貞,葬給往還儀仗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
師德長八尺,方口博脣。 深沉有度量,人有忤己,輒遜以自免,不見容色。 嘗與李昭德偕行,師德素豐碩,不能遽步,昭德遲之,恚曰:「為田舍子所留。 」師德笑曰:「吾不田舍,復在何人? 」其弟守代州,辭之官,教之耐事。 弟曰:「人有唾面,潔之乃已。 」師德曰:「未也。 潔之,是違其怒,正使自幹耳。 」在夏官注選,選者就按閱簿。 師德曰:「容我擇之可乎? 」選者不去,乃灑筆曰:「墨汙爾!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
狄仁傑未輔政,師德薦之,及同列,數擠令外使。 武后覺,問仁傑曰:「師德賢乎? 」對曰:「為將謹守,賢則不知也。 」又問:「知人乎? 」對曰:「臣嘗同僚,未聞其知人也。 」後曰:「朕用卿,師德薦也,誠知人矣。 」出其奏,仁傑慚,已而歎曰:「婁公盛德,我為所容乃不知,吾不逮遠矣! 」總邊要、為將相者三十年,恭勤樸忠,心無適莫,方酷吏殘鷙,人多不免,獨能以功名始終,與郝處俊相亞,世之言長者,稱婁、郝。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
贊曰:「仁軌等以兵開定四夷,其勇無前,至奉上則瞿瞿若不及,行儉臨下以恕,師德寬厚,其能以功名始終者,蓋近乎勇於敢則殺,勇於不敢則活者邪!
(No translation available)