1
唐張徐
(No translation available)
2
◎唐臨 (交昭) 張文瓘 (文琮錫文收) 徐有功 (商彥若)
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
唐臨,字本德,京兆長安人。 周內史瑾之孫。 其先自北海內徙。 武德初,隱太子討王世充,臨以策進說,太子引直典書坊,授右衛率府鎧曹參軍。 太子廢,出為萬泉丞。 有輕囚久系,方春,農事興,臨說令可且出囚,使就畎畝。 不許。 臨曰:「有所疑,丞執其罪。 」令移疾,臨悉縱歸,與之約,囚如期還。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
再遷侍御史。 大夫韋挺責著位不肅,明日,挺越次與江夏王道宗語,臨進曰:「王亂班。 」道宗曰:「與大夫語,何至爾! 」臨曰:「大夫亦亂班。 」挺失色,眾皆悚伏。 俄持節按獄交州,出冤系三千人。 累遷大理卿。 高宗嘗錄囚,臨占對無不盡,帝喜曰:「為國之要在用法,刻則人殘,寬則失有罪,惟是折中,以稱朕意。 」它日復訊,余司斷者輒紛訴不已,獨臨所訊無一言。 帝問故,答曰:「唐卿斷囚不冤,所以絕意。 」帝嘆曰:「為獄者固當若是。 」乃自述其考曰「形如死灰,心若鐵石」雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
臨累遷吏部尚書。 初,來濟謫臺州,李義府謫普州,臨奏許祎為江南巡察使,張倫劍南巡察使。 祎與濟善,而倫與義府有隙。 武後常右義府,察知之,謂臨遣所私督其過,坐免官。 起為潮州刺史,卒,年六十。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
臨儉薄寡欲,不好治第宅。 性旁通,專務掩人過。 見妻子,必正衣冠。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
兄皎,武德初,為秦王府記室,從王征討,掌書檄。 貞觀中,官吏部侍郎。 先是,選集四時補擬,不為限。 皎請以冬初集,盡季春止,後遂為法。 終益州長史,贈太常卿。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
子之奇,給事中。 坐章懷太子屬徙邊。 後除括蒼令,與徐敬業起兵,誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
臨孫紹紹,神龍時為太常博士。 遷左臺侍御史、度支員外郎,常兼博士。 韋庶人請妃、公主、命婦以上葬給鼓吹,詔可。 紹曰:「鼓吹本軍容,黃帝戰涿鹿,以為警衛,故曲有《靈夔吼》、《雕鶚爭》、《石墜崖》、《壯士怒》之類。 惟功臣詔葬,得兼用之。 男子有四方功,所以加寵。 雖郊祀天地,不參設,容得接閨閫哉? 在令,五品官昏葬,無給鼓吹者,唯京官五品則假四品,蓋班秩在夫若子。 請置前詔,用舊典。 」不省。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
中宗始郊,國子祭酒祝欽明等知韋後能制天子,欲迎諂之,即奏以皇后亞獻,安樂公主終獻,又四時及列帝誕日,遣使者詣陵如事生。 紹以為非禮,引正誼固爭。 帝又詔武氏陵及諸武墓皆置守戶,紹謂:「昊、順二陵守戶五百,與昭陵同。 在令,先世帝王陵戶二十,今雖崇奉外家,宜準附常典。 又親王墓戶十,梁、魯乃追贈,不可逾真王。 褒德衛卒,至逾宗廟,不可明甚,請罷之。 」又言:「比群臣務厚葬,以俑人象驂眩耀相矜,下逮眾庶,流宕成俗。 願按令切敕裁損,凡明器不許列衢路,惟陳墓所。 昏家盛設障車,擁道為戲樂,邀貨捐貲動萬計,甚傷化紊禮,不可示天下。 」事雖不從,議者美嘆。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
睿宗即位,數言政損益,再遷給事中,兼太常少卿。 先天二年,玄宗講武驪山,紹以典儀坐失軍容,當斬。 帝怒甚,執纛下,左右猶冀少貸,金吾將軍李邈遽傳詔斬之。 時深咎邈,帝亦悔,俄詔罷邈官,擯於家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
張文瓘,字稚圭,貝州武城人。 隋大業末,徙家魏州之昌樂。 幼孤,事母、兄以孝友聞。 貞觀初,第明經,補并州參軍。 時李勣為長史,嘗嘆曰:「稚圭,今之管、蕭,吾所不及。 」勣入朝,文瓘與屬僚二人皆餞,勣贈二人以佩刀、玉帶,而不及文瓘。 文瓘以疑請,勣曰:「子無為嫌。 若某,豫少決,故贈以刀,欲其果於斷; 某放誕少檢,故贈以帶,俾其守約束。 若子才,無施不可,焉用贈? 」因極推引。 再遷水部員外郎。 時兄文琮為戶部侍郎,於制,兄弟不並臺閣,出為雲陽令。 累授東西臺舍人,參知政事。 乾封二年,遷東臺侍郎、同東西臺三品,遂與勣同為宰相。 俄知左史事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
時高宗造蓬萊、上陽、合璧等宮,復征討四夷,京師養廄馬萬匹,帑瓘浸虛。 文瓘諫曰:「王者養民,逸則富以康,勞則怨以叛。 秦、漢廣事四夷,造宮室,至二世土崩,武帝末年戶口減半。 夫制治於未亂,保邦於未危。 人罔常懷,懷於有仁。 臣願撫之,無使勞而生怨。 隋監未遠,不可不察。 」帝善其言,賜繒錦百段,為減廄馬數千。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
改黃門侍郎,兼太子右庶子,又兼大理卿。 不旬日,斷疑獄四百,抵罪者無怨言。 嘗有小疾,囚相與齋禱,願亟視事。 時以執法平恕方戴胄。 後拜侍中,兼太子賓客。 諸囚聞其遷,皆垂泣,其得人心如此。 性嚴正,未嘗回容,諸司奏議,悉心糾駁,故帝委之。 或時移疾,佗宰相奏事,帝必問與文瓘議未。 若不者,曰:「往共籌之。 」或曰:「已議。 」即皆報可。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
新羅叛,帝將出兵討之。 時文瓘病臥家,自力請見,曰:「吐蕃盜邊,兵屯境未解,新羅復叛,議者欲出師,二虜俱事,臣恐人不堪弊,請息兵修德,以懷異俗。 」詔可。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
初,同列以堂饌豐余,欲少損。 文瓘曰:「此天子所以重樞務、待賢才也,吾等若不任職,當自引避,不宜節減,以自取名。 」眾乃止。 卒,年七十三,贈幽州都督,謚曰懿。 以嘗事孝敬皇帝,詔陪葬恭陵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
四子:潛,為魏州刺史; 沛,同州刺史; 洽,衛尉卿; 涉,殿中監。 父子皆至三品,時謂「萬石張家」。 韋溫誅,涉為亂兵所殺。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
文琮,好自寫書,筆不釋手。 子弟諫止,曰:「吾好此,不為倦。 」貞觀中,為治書侍御史,遷亳州刺史。 永徽初,獻《文皇帝頌》,優制褒美,拜戶部侍郎。 坐房遺愛從母弟,出為建州刺史。 州尚淫祀,不立社稷,文琮下教曰:「春秋二社本於農,今此州廢不立,尚何觀? 比歲田畝卒荒,或未之思乎! 神在於敬,可以致福。 」於是始建祀場,民悅從之。 卒於官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
子錫,久視初,為鳳閣侍郎、同鳳閣鸞臺平章事,代其甥李嶠為宰相。 請還廬陵王,不為張易之所右。 與鄭杲俱知選,坐泄禁中語,又賕謝鉅萬,時蘇味道亦坐事,同被訊,系鳳閣,俄徙司刑三品院。 錫按轡專道,神氣不懾,日膳豐鮮,無損貶。 味道徒步赴逮,席地菜食。 武後聞之,釋味道,將斬錫,既而流循州。 神龍中,累遷工部尚書,兼修國史,東都留守。 韋後臨朝,詔同中書門下三品,旬日,出為絳州刺史。 累封平原郡公,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
文琮從父弟文收,終太子率更令。 善音律,著《新樂書》十餘篇。
(No translation available) (No translation available)
21
徐有功,名弘敏,避孝敬皇帝諱,以字行,國子博士文遠孫也。 舉明經,累補蒲州司法參軍,襲封東莞縣男。 為政仁,不忍杖罰,民服其恩,更相約曰:「犯徐參軍杖者,必斥之。 」訖代不辱一人。 累遷司刑丞。 時武後僭位,畏唐大臣謀己。 於是周興、來俊臣、丘神勣、王弘義等揣識後指,置總監牧院諸獄,捕將相,俾相鉤逮,掩搦護送,楚掠凝慘。 又汙引天下豪桀,馳使者即按,一切以反論。 吏爭以周內窮詆相高,後輒勸以官賞,於是以急變相告言者無虛日。 朝野震恐,莫敢正言,獨有功數犯顏爭枉直,後厲語折抑,有功爭益牢。 時博州刺史瑯邪王沖,責息錢於貴鄉,遣家奴督斂,與尉顏餘慶相聞知,奴自市弓矢還。 會沖坐逆誅,魏州人告餘慶豫沖謀,後令俊臣鞫治,以反狀聞。 有司議:「餘慶更永昌赦,法當流。 」侍御史魏元忠謂:「餘慶為沖督償、通書,合謀明甚,非曰支黨,請殊死,籍其家。 」詔可。 有功曰:「永昌赦令:『與虺貞同惡,魁首已伏誅,支黨未發者原之。 』《書》曰:『殲厥渠魁』,律以『造意為首』,尋赦已伏語,則魁首無遺。 餘慶赦後被言,是謂支黨。 今以支為首,是以生入死。 赦而復罪,不如勿赦; 生而復殺,不如勿生。 竊謂朝廷不當爾。 」後怒曰:「何謂魁首? 」答曰:「魁者,大帥; 首者,元謀。 」後曰:「餘慶安得不為魁首? 」答曰:「若魁首者,虺貞是已。 既已伏誅,餘慶今方論罪,非支黨何? 」後意解,乃曰:「公更思之。 」遂免死。 當此時,左右及衛仗在廷陛者數百人,皆縮項不敢息,而有功氣定言詳,然不橈。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
有韓紀孝者,受徐敬業偽官,前已物故,推事使顧仲琰籍其家,詔已報可。 有功追議曰:「律,謀反者斬。 身亡即無斬法,無斬法則不得相緣。 所緣之人亡,則所因之罪減。 」詔從之,皆以更赦免,如此獲宥者數十百姓。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
累轉秋官郎中。 鳳閣侍郎任知古、冬官尚書裴行本等七人被誣當死,後謂宰相曰:「古人以殺止殺,我今以恩止殺,就群公丐知古等,賜以再生,可乎? 」俊臣、張知默固請如法,後不許。 俊臣獨引行本更驗前罪。 有功奏曰:「俊臣違陛下再生之賜,不可以示信。 」於是悉免死。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
道州刺史李仁褒兄弟為人誣構,有功爭不能得。 秋官侍郎周興劾之曰:「漢法,附下罔上者斬,面欺者亦斬。 在古,析言破律者殺。 有功故出反囚,罪當誅,請按之。 」後不許,猶坐史官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
俄起為左肅政臺侍御史,辭曰:「臣聞鹿走山林而命系庖廚者,勢固自然。 陛下以法官用臣,臣守正行法,必坐此死矣。 」後固授之。 天下聞有功復進,灑然相賀。 時有詔:「公坐流、私坐徒以上會赦免,逾百日不首者,復論。 」有功奏曰:「陛下寬殊死罪,已發者原之,是通改過之心、自新之路。 故律,告赦前事,以其罪坐之。 若無告言,所犯終不自發; 如告言赦前事,則與律乖。 今赦前之罪,不自言者,還以法論,即恩雖布天下,而一罪不能貸,臣竊為陛下不取。 」後更詔五品以上議可。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
又上疏曰:「天下員有定,比選者日多,選曹諉囑公行,囂謗滿路。 唐季人多逆節,鞫訊結斷,刑慘獄嚴,革命歲久,其流弗改。 事表生情,法外構理,而刻薄吏驅扇成奸。 雖朝堂進表,列匭內牒,叫閽弗聽,叩鼓弗聞,使申其冤,正增其枉。 誠令天官銓註有所不平、法司推斷舞法深詆、三司理匭受所上章擁塞不白者皆許臣按驗劾發,奪祿貶勞,不越月逾時,可致刑措。 」後納之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
竇孝諶妻龐為其奴怖以妖祟,教為夜解,因告以厭詛。 給事中薛季昶鞫之,龐當死。 子希瑊訟冤,有功明其枉。 季昶劾有功黨惡逆,當棄市。 有功方視事,令史泣以告。 有功曰:「豈吾獨死,而諸人長不死邪? 」安步去。 後召詰曰:「公比斷獄多失出,何耶? 」對曰:「失出,臣小過; 好生,陛下大德。 」後默然。 龐得減死,有功免為民。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
起拜左司郎中,轉司刑少卿。 與皇甫文備同按獄,誣有功縱逆黨。 久之,文備坐事下獄,有功出之。 或曰:「彼嘗陷君於死,今生之,何也? 」對曰:「爾所言者私忿,我所守者公法,不可以私害公。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
嘗謂所親曰:「大理,人命所系,不可阿旨詭辭,以求茍免。 」故有功為獄,常持平守正,以執據冤罔,凡三坐大辟,將死,泰然不憂,赦之,亦不喜,後以此重之。 所全活甚眾,酷吏為少衰,然疾之如仇矣。 改司仆少卿。 卒,年六十八,贈司刑卿。 中宗即位,加贈越州都督,遣使就第吊祭,賜物百段,授一子官。 開元初,竇希瑊等請以己官讓有功子惀,以報舊德,由是自大理司直遷恭陵令。 會昌中,追謚忠正。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
初,鹿城主簿潘好禮慕有功為人,論之曰:「昔稱張釋之為廷尉,天下無冤人,今有功斷獄,亦天下無冤人。 然釋之當漢文帝時,中外無事,守法而已。 有功居革命之際,周興、來俊臣等掩義隱賊,崇飾惡言,以誣盛德,有功守死明道,身濱殆者數矣,此其賢於釋之明甚。 」或稱有功仁恕過漢於、張。 起居舍人盧若虛曰:「徐公當雷霆之震,而能全仁恕,雖千載未見其比。 」五世孫商。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
贊曰:「徐有功不以唐、周貳其心,惟一於法,身蹈死以救人之死,故能處猜後、酷吏之間,以恕自將,內挫虐焰,不使天下殘於燎,可謂仁人也哉! 議者謂過漢於、張,渠不信夫!
(No translation available) (No translation available)
32
商,字義聲,或字秋卿,客新鄭再世,因為新鄭人。 幼隱中條山。 擢進士第。 大中時,擢累尚書左丞。 宣宗詔為巡邊使,使有指,拜河中節度使。 突厥殘種保特峨山,以千帳度河自歸,詔商綏定。 商表處山東寬鄉,置備征軍,凡千人,襞紙為鎧,勁矢不能洞。 徙節山南東道,襄多山棚,為票賊,商取材卒為捕盜將,別為屯營,寇所發,輒跡捕,捕必得,遂為精兵。 江西都將反,韋宙乘傳抵山南發兵,商命部將韓季友以捕盜營士往。 賊平,宙表留季友所部為綱紀。 咸通初,以刑部尚書為諸道鹽鐵轉運使,封東莞縣子。 四年,進同中書門下平章事,出為荊南節度使。 累進太子太保,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
子彥若,事僖宗為中書舍人。 昭宗立,再用為御史中丞。 張浚師敗太原,以彥若為戶部侍郎、同中書門下平章事。 俄代李茂貞為鳳翔節度使,不得入,還為御史大夫。 乾寧初,復當國,進位太保、齊國公。 崔胤專政,以彥若位己右,不悅,以平章事為清海軍節度使,卒於鎮,而行軍司馬劉隱因主留務。 方時多難,彥若最見信於帝,有以事自陳者,帝曰:「汝當問彥若。 」其所倚任如此。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)