1
文閔明武宣諸子
(No translation available)
2
文帝十三子。 姚夫人生世宗,後宮生宋獻公震,文元皇后生孝閔皇帝,文宣皇后叱奴氏生高祖、衛剌王直,達步干妃生齊王憲,王姬生趙僭王招,後宮生譙孝王儉、陳惑王純、越野王盛、代奰王達、冀康公通、滕聞王逌。 齊煬王別有傳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
衛剌王直,字豆羅突。 魏恭帝三年,封秦郡公,邑一千戶。 武成初,出鎮蒲州,拜大將軍,進衛國公,邑萬戶。 保定初,為雍州牧,尋進位柱國,轉大司空,出為 (梁) 〔襄〕州總管。 天和中,陳湘州刺史華皎舉州來附,詔直督綏德公陸通、大將軍田弘、權景宣、元定等兵赴援,與陳將淳于量、吳明徹等戰於沌口。 直軍不利,元定遂投江南。 直坐免官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
直高祖母弟,性浮詭,貪狠無賴。 以晉公護執政,遂貳於帝而昵護。 及沌口還,慍於免黜,又請帝除之,冀得其位。 帝夙有誅護之意,遂與直謀之。 及護誅,帝乃以齊王憲為大冢宰。 直旣乖本望,又請為大司馬,意欲總知戎馬,得擅威權。 帝揣知其意,謂之曰:「汝兄弟長幼有序,寧可反居下列也? 」乃以直為大司徒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
建德三年,進爵為王。 初,高祖以直第為東宮,更使直自擇所居。 直歷觀府署,無稱意者,至廢陟屺佛寺,欲居之。 齊王憲謂直曰:「弟兒女成長,理須寬博,此寺褊小,詎是所宜。 」直曰:「一身尚不自容,何論兒女! 」憲怪而疑之。 直嘗從帝校獵而亂行,帝怒,對衆撻之。 自是憤怨滋甚。 及帝幸雲陽宮,直在京師,舉兵反,攻肅章門。 司武尉遲運閉門拒守,直不得入。 語在《運傳》。 直遂遁走,追至荊州,獲之,免為庶人,囚於別宮。 尋而更有異志,遂誅之,及其子賀、貢、塞、響、賈、秘、津、乾理、乾璪、乾悰等十人,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
隋文帝輔政,加招等殊禮,入朝不趨,劍履上殿。 隋文帝將遷周鼎,招密欲圖之,以匡社稷。 乃邀隋文帝至第,飲於寢室。 招子員、貫及妃弟魯封、所親人史冑,皆先在左右,佩刀而立。 又藏兵刃于帷席之間,後院亦伏壯士。 隋文帝從者多在合外,唯楊弘、元冑、冑弟威及陶徹坐於戶側。 招屢以佩刀割瓜啖隋文帝,隋文帝未之疑也。 元冑覺變,扣刀而入。 招乃以大觴親飲冑酒,又命冑向廚中取漿。 冑不為之動。 滕王逌後至,隋文帝降階迎之,元冑因得耳語曰:「形勢大異,公宜速出。 」隋文帝共逌等就坐,須臾辭出。 後事覺,陷以謀反。 其年秋,誅招及其子德廣公員、永康公貫、越攜公乾銑、弟乾鈴、乾鏗等,國除。 招所著文集十卷,行於世。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
冀康公通,字屈率突。 武成初,封冀國公,邑萬戶。 天和六年十月,薨。 子絢嗣。 建德三年,進爵為王。 大象中,為隋文帝所害,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
孝閔帝一男。 陸夫人生紀厲王康。
(No translation available) (No translation available)
9
紀厲王康,字乾定。 保定初,封紀國公,邑萬戶。 建德三年,進爵為王。 仍出為總管利始等五州、大小劍二防諸軍事、利州刺史。 康驕矜無軌度,信任僚佐盧奕等,遂繕脩戎器,陰有異謀。 司錄裴融諫止之,康不聽,乃殺融。 五年,詔賜康死。 子湜嗣。 大定中,為隋文帝所害,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
明帝三男。 徐妃生畢剌王賢,後宮生酆王貞、宋王寔。
(No translation available) (No translation available)
11
畢剌王賢,字乾陽。 保定四年,封畢國公。 建德三年,進爵為王。 出為華州刺史,遷荊州總管,進位柱國。 宣政中,入為大司空。 大象初,進位上柱國、雍州牧、太師。 明年,宣帝崩。 賢性強濟,有威略。 慮隋文帝傾覆宗社,言頗泄漏,尋為所害,幷其子弘義、恭道、樹孃等,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
酆王貞,字乾雅。 初封酆國公。 建德三年,進爵為王。 大象初,為大冢宰。 後為隋文帝所害,幷子濟陰郡公德文,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
武帝生七男。 李皇后生宣帝、漢王贊,厙汗姬生秦王贄、曹王允,馮姬生道王充,薛世婦生蔡王兌,鄭姬生荊王元。
(No translation available) (No translation available)
14
漢王贊,字乾依。 初封漢國公。 建德三年,進爵為王,仍柱國。 大象末,隋文帝輔政,欲順物情,乃進上柱國、右大丞相。 外示尊崇,寔無綜理。 及諸方略定,又轉太師。 尋為隋文帝所害,幷其子淮陽公道德、弟道智、道義等,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
道王充,字乾仁。 建德六年,封王。
(No translation available) (No translation available)
16
蔡王兌,字乾俊。 建德六年,封王。
(No translation available) (No translation available)
17
荊王元,字乾儀。 宣政元年,封王。 元及兌、充、允等竝為隋文帝所害,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
宣帝三子。 朱皇后生靜皇帝,王姬生鄴王 (衍) 〔衎〕,皇甫姬生郢王術。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
鄴王 (衍) 〔衎〕,大象二年,封王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
郢王術,大象二年,封王。 與 (衍) 〔衎〕並為隋文帝所害,國除。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
史臣曰:昔賢之議者,咸云以周建五等,歷載八百; 秦立郡縣,二世而亡。 雖得失之迹可尋,是非之理互起,而因循莫變,復古未聞。 良由著論者溺於貴達,司契者難於易業,詳求適變之道,未窮於至當也。 嘗試論之:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
夫皇王迭興,為國之道匪一; 賢聖間出,立德之指殊塗。 斯豈故為相反哉,亦云治而已矣。 何則? 五等之制,行於商周之前; 郡縣之設,始於秦漢之後。 論時則澆淳理隔,易地則用舍或殊。 譬猶干戈日用,難以成垓下之業; 稷嗣所述,不可施成周之朝。 是知因時制宜者,為政之上務也; 觀民立教者,經國之長策也。 且夫列封疆,建侯伯,擇賢能,置牧守,循名雖曰異軌,責實抑亦同歸。 盛則與之共安,衰則與之共患。 共安系乎善惡,非禮義無以敦風; 共患寄以存亡,非甲兵不能靖亂。 是以齊、晉帥禮,鼎業傾而復振; 溫、陶釋位,王綱弛而更張。 然則周之列國,非一姓也,晉之群臣,非一族也,豈齊、晉強于列國,溫、陶賢於群臣者哉,蓋勢重者易以立功,權輕者難以盡節故也。 由此言之,建侯置守,乃古今之異術; 兵權勢位,蓋安危之所階乎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
太祖之定關右,日不暇給,旣以人臣禮終,未遑藩屏之事。 晉蕩輔政,爰樹其黨,宗室長幼,竝據勢位,握兵權,雖海內謝隆平之風,而國家有磐石之固矣。 高祖克翦芒刺,思弘政術,懲專朝之為患,忘維城之遠圖,外崇寵位,內結猜阻。 自是配天之基,潛有朽壤之墟矣。 宣皇嗣位,凶暴是聞,芟刈先其本枝,削黜遍於公族。 雖復地惟叔父,親則同生,文能附衆,武能威敵,莫不謝卿士于當年,從侯服於下國。 號為千乘,勢侔匹夫。 是以權臣乘其機,謀士因其隙,遷龜鼎速於俯拾,殲王侯烈于燎原。 悠悠邃古,未聞斯酷。 豈非摧枯振朽,易為力乎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
向使宣皇采姬、劉之制,覽聖哲之術,分命賢戚,布於內外,料其輕重,間以親疎,首尾相持,遠近為用。 使其勢位也足以扶危,其權力也不能為亂。 事業旣定,僥倖自息。 雖使臥赤子,朝委裘,社稷固以久安,億兆可以無患矣。 何后族之地,而勢能窺其神器哉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
全文以中華書局、一九七一年十一月版《周書》為本校。
(No translation available)