1
資治通鑑第122卷。 【宋紀四】起重光協洽,盡旃蒙大淵獻,凡五年。 。 太祖文皇帝上之下元嘉八年(辛未,公元四三一年)。 春,正月,壬午朔,燕大赦,改元大興。 。 丙申,檀道道濟等自清水救滑台,魏叔孫建、長孫道生拒之。 丁酉,道濟至壽張,遇魏安平公乙謝眷,道濟帥寧塑將軍王仲德、驍騎將軍段宏奮擊,大破之; 轉戰至高梁亭,斬魏濟州刺史悉煩庫結。 。 夏主擊秦將姚獻,敗之; 遂遣其叔父北平公韋伐帥眾一萬攻南安。 城中大饑,人相食。 秦侍中、征虜將軍出連輔政,侍中、右衛將軍乞伏延祚,吏部尚書乞伏跋跋,逾城奔夏; 秦王暮末窮蹙,輿櫬出降,並沮渠興國送於上邽。 秦太子司直焦楷奔廣寧,泣謂其父遺曰:「大人荷國寵靈,居籓鎮重任。 今本朝顛覆,豈得不率見眾唱大義以殄寇仇! 」遺曰:「今主上已陷賊庭,吾非愛死而忘義,顧以大兵追之,是趣絕其命也。 不如擇王族之賢者,奉以為主而伐之,庶有濟也。 」楷乃築誓眾,二旬之間,赴者萬餘人。 會遺病卒,楷不能獨舉事,亡奔河西。 二月,戊午,以尚書右僕射江夷為湘州刺史。 。 檀道濟等進至濟上,二十餘日間,前後與魏三十餘戰,道濟多捷。 軍至歷城,叔孫建等縱輕騎邀其前後,焚燒谷草。 道濟軍乏食,不能進。 由是安頡、司馬楚之等得專力攻滑台,魏主復使楚兵將軍王慧龍助之。 朱修之堅守數月,糧盡,與士卒熏鼠食之。 辛酉,魏克滑台,執修之及東郡太守申謨,虜獲萬餘人。 謨,鐘之曾孫也。 。 癸酉,魏主還平城,大饗,告廟,將帥及百官皆受賞,戰士賜覆十年。 。 於是魏南鄙大水,民多餓死。 尚書令劉絜言於魏主曰:「自頃邊寇內侵,戎車屢駕; 天贊聖明,所在克殄; 方難既平,皆蒙優錫。 而郡國之民,雖不征討,服勤農桑,以供軍國,實經世之大本,府庫之所資。 今自山以東,遍遭水害,應加哀矜,以弘覆育。 」魏主從之,復境內一歲租賦。 。 檀道濟等食盡,自歷城引還; 軍士有亡降魏者,具告之。 魏人追之,眾恟懼,將潰。 道濟夜唱籌量沙,以所餘少米覆其上。 及旦,魏軍見之,謂道濟資糧有餘,以降者為妄而斬之。 時道濟兵少,魏兵甚盛,騎士四合。 道濟命軍士皆被甲,己白服乘輿,引兵徐出。 魏人以為有伏兵,不敢逼,稍稍引退,道濟全軍而返。 。 青州刺史蕭思話聞道濟南歸,欲委鎮保險,濟南太守蕭承之固諫,不從。 丁丑,思話棄鎮奔平昌; 參軍劉振之戍下邳,聞之,亦委城走。 魏軍竟不至,而東陽積聚已為百姓所焚。 思話坐征,系尚方。 。 燕王立夫人慕容氏為王后。 。 庚戌,魏安頡等還平城。 魏主嘉朱修之守節,拜侍中,妻以宗女。 。 初,帝之遣到彥之也,戒之曰:「若北國兵動,先其未至,逕前入河; 若其不動,留彭城勿進。 」及安頡得宋俘,魏主始聞其言。 謂公卿曰:「卿輩前謂我用崔浩計為謬,驚怖固諫。 常勝之家,始皆自謂逾人,至於歸終,乃不能及。 」。 司馬楚之上疏,以為諸方已平,請大舉伐宋,魏主以兵久勞,不許。 徽楚之為散騎常侍,以王慧龍為滎陽太守。 。 慧龍在郡十年,農戰並修,大著聲績,歸附者萬餘家。 帝縱反間於魏,云「慧龍自以功高位下,欲引宋人入寇,因執司馬楚之以叛。 」魏主聞之,賜慧龍璽書曰:「劉義隆畏將軍如虎,欲相中害,朕自知之。 風塵之言,想不足介意。 」帝復遣客呂玄伯刺之,曰:「得慧龍首,封二百戶男,賞絹千匹。 」玄伯詐為降人,求屏人有所論; 慧龍疑之,使人探其懷,得尺刀。 玄伯叩頭請死,慧龍曰:「各為其主耳。 」釋之。 左右諫曰:「宋人為謀未已,不殺玄伯,無以制將來。 」慧龍曰:「死生有命,彼亦安能害我! 我以仁義為扞蔽,又何憂乎! 」遂捨之。 。 夏五月,庚寅,魏主如雲中。 。 六月,乙丑,大赦。 。 夏主殺乞伏暮末及其宗族五百人。 。 夏主畏魏人之逼,擁秦民十餘萬口,自治城濟河,欲擊河西王蒙遜而奪其地。 吐谷渾王慕瑰遣益州刺史慕利延、寧州刺史拾虔帥騎三萬,乘其半濟,邀擊之,執夏主定以歸,沮渠興國被創而死。 拾虔,樹洛干之子也。 。 魏之邊吏獲柔然邏者二十餘人,魏主賜衣服而遣之,柔然悅。 閏月,乙未,柔然敕連可汗遣使詣魏,魏主厚禮之。 。 魏主遣散騎侍郎周紹來聘,且求昏; 帝依違答之。 。 荊州刺史江夏王義恭,年寢長,欲專政事,長史劉湛每裁抑之,遂與湛有隙。 帝心重湛,使人詰讓義恭,且和解之。 是時,王華、王曇首皆卒,領軍將軍殷景仁素與湛善,白帝以時賢零落,征湛為太子詹事,加給事中,共參政事。 以雍州刺史張邵代湛為撫軍長史、南蠻校尉。 頃之,邵坐在雍州營私畜聚,贓滿二百四十五萬,下廷尉,當死。 左衛將軍謝述上表,陳邵先朝舊勳,蒙優貸。 帝手詔酬納,免邵官,削爵土。 述謂其子綜曰:「主上矜邵夙誠,特加曲恕,吾所言謬會,故特見酬納耳。 若此跡宣佈,則為侵奪主恩,不可之大者也。 」使綜對前焚之。 帝后謂邵曰:「卿之獲免,謝述有力焉。 」。 秋,七月,己酉,魏主如河西。 。 八月,乙酉,河西王蒙遜遣子安周入待於魏。 。 吐谷渾王慕瑰遣侍郎謝太寧奉表於魏,請送赫連定。 己丑,魏以慕瑰為大將軍,封西秦王。 。 左僕射臨川王義慶固求解職; 甲辰,以義慶為中書令,丹陽尹如故。 。 九月,癸丑,魏主還宮。 庚申,加太尉長孫嵩柱國大將軍。 以左光祿大夫崔浩為司徒,征西大將軍長孫道生為司空。 道生性清儉,一熊皮鄣泥,數十年不易。 魏主使歌工歷頌群臣曰:「智如崔浩,廉若道生。 」。 魏主欲選使者詣河西,崔浩薦尚書李順,乃以順為太常。 拜河西王蒙遜為侍中、都督涼州、西域、羌、戎諸軍事、太傅、行征西大將軍、涼州牧、涼王,王武威、張掖、敦煌、酒泉、西海、金城、西平七郡。 冊曰:「盛衰存亡,與魏升降。 北盡窮發,南極庸、□昏,西被崑嶺,東至河曲,王實征之,以夾輔皇室。 」置將相、群卿、百官,承製假授,建天子旌旗,出入警蹕,如漢初諸侯王故事。 。 壬申,魏主詔曰:「今二寇摧殄,將偃武修文,理廢職,舉逸民。 范陽盧玄、博陵崔綽、趙郡李靈、河間邢穎、勃海高允、廣平游雅、太原張偉等,皆賢俊之冑,冠冕州邦。 《易》曰:『我有好爵,吾與爾縻之。 』如玄之比者,盡敕州郡以禮發遣。 」遂征玄等及州郡所遣至者數百人,差次敘用。 崔綽以母老固辭。 玄等皆拜中書博士。 玄,諶之曾孫; 靈,順之從父兄也。 。 玄舅崔浩,每與玄言,輒歎曰:「對子真使我懷古之情更深。 」浩欲大整流品,明辨姓族。 玄止之曰:「夫創製立事,各有其時; 樂為此者,詎有幾人! 宜加三思。 」浩不從,由是得罪於眾。 。 初,魏昭成帝始製法令:「反逆者族。 其餘當死者聽入金、馬贖罪。 殺人者聽與死家馬牛、葬具以平之。 盜官物,一備五; 私物,一備十。 」四部大人共坐王庭決辭訟,無系訊連逮之苦,境內安之。 太祖入中原,患前代律令峻密,命三公郎王德刪定,務崇簡易。 季年被疾,刑罰濫酷; 太宗承之,吏文亦深。 冬,十月,戊寅,世祖命崔浩更定律令,除五歲、四歲刑,增一年刑; 巫蠱者,負羖羊、抱犬沉諸淵。 初令官階九品者得以官爵除刑。 婦人當刑而孕,產後百日乃決。 闕左懸登聞鼓,以達冤人。 。 魏主如漠南,十一月,丙辰,北部敕勒莫弗庫若干帥所部數萬騎,驅鹿數百萬頭,詣魏主行在。 魏主大獵以賜從官。 十二月,丁丑,還宮。 。 是歲,涼王改元義和。 。 林邑王范陽邁寇九德,交州兵擊卻之。 。 太祖文皇帝上之下元嘉九年(壬申,公元四三二年)。 春,正月,丙午,魏主尊保太后竇氏為皇太后,立貴人赫連氏為皇后,子晃為皇太子。 大赦,改元延和。 。 燕王立慕容後之子王仁為太子。 。 三月,庚戌,衛將軍王弘進位太保,加中書監。 丁巳,征南大將軍檀道濟進位司空,還鎮尋陽。 。 壬申,吐谷渾王慕瑰送赫連定於魏,魏人殺之。 慕瑰上表曰:「臣俘擒僭逆,獻捷王府,爵秩雖崇而士不增廓,車旗既飾而財不周賞,願垂鑒察。 」魏主下其議。 公卿以為:「慕瑰所致唯定而已,塞外之民皆為己有,而貪求無厭,不可許也。 」魏主乃詔曰:「西秦王所得金城、枹罕、隴西之地,朕即與之,乃是裂土,何須復廓。 西秦款至,綿絹隨使疏數,臨時增益,非一賜而止也。 」自是慕瑰貢使至魏者稍簡。 魏方士祁纖奏改代為萬年,以代尹為萬年尹,代令為萬年令。 崔浩曰:「昔太祖應天受命,兼稱代、魏以法殷商。 國家積德,當享年萬億,不待假名以為益也。 纖之所聞,皆非正義,復舊號。 」魏主從之。 。 夏,五月,壬申,華容文昭公王弘卒。 弘明敏有思致,而輕率少威儀,性褊隘,好折辱人,人以此少之。 雖貴顯,不營財利; 及卒,家無餘業。 帝聞之,特賜錢百萬,米千斛。 。 魏主治兵於南郊,謀伐燕。 。 帝遣使者趙道生聘於魏。 。 六月,戊寅,司徒、南徐州刺史彭城王義康改領揚州刺史。 。 詔分青州置冀州,治歷城。 。 吐谷渾王慕瑰遣其司馬趙叔入貢,且來告捷。 。 庚寅,魏主伐燕。 命太子晃錄尚書事,時晃才五歲。 又遣左僕射安原、建寧王崇等屯漠南以備柔然。 。 辛卯,魏主遣散騎常侍鄧穎來聘。 。 乙未,以吐谷渾王慕瑰為都督西秦、河、沙三州諸軍事、征西大將軍、西秦、河二州刺史,進爵隴西王,且命慕瑰悉歸南方將士先沒於夏者,得百五十餘人。 。 又加北秦州刺史楊難當征西將軍。 難當以兄子保宗為鎮將軍,鎮宕昌; 以其子為秦州刺史,守上邽。 保宗謀襲難當,事洩,難當囚之。 。 壬寅,以江夏王義恭為都督南袞等六州諸軍事、開府儀同三司、南袞州刺史,臨川王義慶為都督荊、雍等七州諸軍事、荊州刺史,竟陵王義宣為中書監,衡陽王義秀為南徐州刺史。 初,高祖以刑州居上流之重,土地廣遠,資實兵甲居朝廷之半,故遺詔令諸子居之。 上以義慶宗室令美,且烈武王有大功於社稷,故特用之。 。 秋,七月,己未,魏主至濡水。 庚申,遣安東將軍奚斤發幽州民及密雲丁零萬餘人,運攻具,出南道,會和龍。 魏主至遼西,燕王遣其侍御史崔聘奉牛酒犒師。 己巳,魏主至和龍。 。 庚午,以領軍將軍殷景仁為尚書僕射,太子詹事劉湛為領軍將軍。 。 益州刺史劉道濟,粹之弟也,信任長史費謙、別駕張熙等,聚斂興利,傷政害民,立官冶,禁民鼓鑄而貴賣鐵器,商賈失業,吁嗟滿路。 。 流民許穆之,變姓名稱司馬飛龍,自雲晉室近親,往依氐王楊難當。 難當因民之怨,資飛龍以兵,使侵擾益州。 飛龍招合蜀人,得千餘人,攻殺巴興令,逐陰平太守; 道濟遣軍擊斬之。 道濟欲以五城人制氐奴、梁顯為參軍督護,費謙固執不與。 氐奴等與鄉人趙廣構扇縣人,詐言司馬殿下猶在陽泉山中,聚眾得數千人,引向廣漢; 道濟參軍程展會治中李抗之,將五百人擊之,皆敗死。 巴西人詔唐頻聚眾應之,趙廣等進攻涪城,陷之。 於是涪陵、江陽、遂寧諸郡守皆棄城走,蜀土僑、舊俱反。 。 燕石城太守李崇等十郡降於魏。 魏主發其民三萬穿圍暫以守和龍。 崇,績之子也。 。 八月,燕王使數萬人出戰,魏昌黎公丘等擊破之,死者萬餘人。 燕尚書高紹帥萬餘家保羌胡固; 辛巳,魏主攻紹,斬之。 平東將軍賀多羅攻帶方,撫軍大將軍永昌王健攻建德,驃騎大將軍樂平王丕攻冀陽,皆拔之。 九月,乙卯,魏主引兵西還,徙營丘、成周、遼東、樂浪、帶方、玄菟六郡民三萬家於幽州。 。 燕尚書郭淵勸燕王送款獻女於魏,乞為附庸。 燕王曰:「負釁在前,結忿已深,降附取死,不如守志更圖也。 」。 魏主之圍和龍也,宿衛之士多在戰陳,行宮人少。 雲中鎮將朱受之謀與南人襲殺魏主,因入和龍,浮海南歸; 以告冠軍將軍毛修之,毛修之不從,乃止。 既而事洩,朱修之逃奔燕。 魏人數伐燕,燕王遣修之南歸求救。 修之泛海至東萊,遂還建康,拜黃門侍郎。 。 趙廣等進攻成都,劉道濟嬰城自守。 賊眾頓聚日久,不見司馬飛龍,欲散去。 廣懼,將三千人及羽儀詣陽泉寺,詐雲迎飛龍。 至則謂道人枹罕程道養曰:「汝但自言是飛龍,則坐享富貴; 不則斷頭! 」道養惶怖許諾。 廣乃推道養為蜀王、車騎大將軍、益、梁二州牧,改元泰始,備置百官。 以道養弟道助為驃騎將軍、長沙王,鎮涪城; 趙廣、帛氐奴、梁顯及其黨張尋、嚴遐皆為將軍,奉道養還成都,眾至十餘萬,四面圍城,使人謂道濟曰:「但送費謙、張熙來,我輩自解去。 」道濟遣中兵參軍裴方明、任浪之各將千餘人出戰,皆敗還。 。 冬,十一月,乙巳,魏主還平城。 。 壬子,以少府中山甄法崇為益州刺史。 。 初,燕王嫡妃王氏,生長樂公崇,崇于兄弟為最長。 及即位,立慕容氏為王后,王氏不得立,又黜崇,使鎮肥如。 崇母弟廣平公朗、樂陵公邈相謂曰:「今國家將亡,人無愚智皆知之。 王復受慕容後譖,吾兄弟死無日矣! 」乃相與亡奔遼西,說崇使降魏,崇從之。 會魏主使給事郎王德招崇,十二月,己丑,崇使邈如魏,請舉郡降。 燕王聞之,使其將封羽圍崇於遼西。 。 魏主征諸名士之未仕者,州郡多逼遣之。 魏主聞之,下詔令守宰以禮申諭,任其進退,毋得逼遣。 。 初,帝以少子紹為廬陵孝獻王嗣,以江夏王義恭子郎為營陽王嗣; 庚寅,封紹為廬陵王,郎為南豐縣王。 。 裴方明等復出擊程道養營,破之,焚其積聚。 。 賊黨江陽楊孟子將千餘人屯城南,參軍梁俊之統南樓,投書說諭孟子,邀使入城見劉道濟,道濟版為主簿,剋期討賊。 趙廣知其謀,孟子懼,將所領奔晉原,晉原太守文仲興與之同拒守。 趙廣遣帛氐奴攻晉原,破之,仲興、孟子皆死。 裴方明復出擊賊,屢戰,破之,賊遂大潰; 程道養收眾得七千人,還廣漢,趙廣別將五千餘人還涪城。 。 先是,張熙說道濟糶倉谷,故自九月末圍城至十二月,糧儲俱盡。 方明將二千人出城求食,為賊所敗,單馬獨還,賊眾復大集。 方明夜縋而上,道濟為設食,涕泣不能食。 道濟曰:「卿非大丈夫,小敗何苦! 賊勢既衰,台兵垂至,但令卿還,何憂於賊! 」即減左右以配之。 賊於城外揚言,云「方明已死」,城中大恐。 道濟夜列炬火,出方明以示眾,眾乃安。 道濟悉出財物於北射堂,令方明募人。 時城中或傳道濟已死,莫有應者。 梁俊之說道濟遣左右給使三十餘人出外,且告之曰:「吾病小損,各聽歸家休息。 」給使既出,城中乃安,應募者日有千餘人。 。 初,晉謝混尚晉陵公主。 混死,詔公主與謝氏絕婚; 公主悉以混家事委混從子弘微。 混仍世宰輔,僮僕千人,唯有二女,年數歲,弘微為之紀理生業,一錢尺帛有文簿。 九年而高祖即位,公主降號東鄉君,聽還謝氏。 入門,室宇倉廩,不異平日,田疇墾闢,有加於舊。 東鄉君歎曰:「僕射平生重此子,可謂知人; 僕射為不亡矣! 」親舊見者為之流涕。 是歲,東鄉君卒,公私鹹謂貲財宜歸二女,田宅、僮役應屬弘微。 弘微一無所取,自以私祿葬東鄉君。 。 混女夫殷睿好樗蒲,聞弘微不取財物,乃奪其妻妹及伯母、兩姑之分以還戲責。 內人皆化弘微之讓,一無所爭。 或譏之曰:「謝氏累世財產,充殷君一朝戲責。 理之不允,莫此為大。 卿視而不言,譬棄物江海以為廉耳。 設使立清名而令家內不足,亦吾所不取也。 」弘微曰:「親戚爭財,為鄙之甚。 今內人尚能無言,豈可導之使爭乎! 分多共少,不至有乏,身死之後,豈復見關也! 」。 禿髮保周自涼奔魏,魏封保周為張掖公。 。 魏李順復奉使至涼。 涼王蒙遜遣中兵校郎楊定歸謂順曰:「年衰多疾,腰髀不隨,不堪拜伏; 比三五日消息小差,當相見。 」順曰:「王之老疾,朝廷所知; 豈得自安,不見詔使! 」明日,蒙遜延順入至庭中,蒙遜箕坐隱几,無動起之狀。 順正色大言曰:「不謂此叟無禮乃至於此! 今不憂覆而敢陵侮天地,魂魄逝矣,何用見之! 」握節將出。 涼王使定歸追止之,曰:「太常既雅恕衰疾,傳聞朝廷有不拜之詔,是以敢自安耳。 」順曰:「齊桓公九合諸侯,一匡天下,周天下賜胙,命無下拜,桓公猶不敢失臣禮,下拜登受。 今王雖功高,未如齊桓; 朝廷雖相崇重,未有不拜之詔; 而遽自偃蹇,此豈社稷之福邪! 」蒙遜乃起,拜授詔。 。 使還,魏主問以涼事。 順曰:「蒙遜控制河右逾三十年,經涉艱難,粗識機變,綏集荒裔,群下畏服; 雖不能貽厥孫謀,猶足以終其一世。 然禮者德之輿,敬者身之基也; 蒙遜無禮,不敬,以臣觀之,不復年矣。 」魏主曰:「易世之後,何時當滅? 」順曰:「蒙遜諸子,臣略見之,皆庸才也。 如聞敦煌太守牧犍,器性粗立,繼蒙遜者,必此人也。 然比之於父,皆雲不及。 此殆天之所以資聖明也。 」魏主曰:「朕方有事東方,未暇西略。 如卿所言,不過數年之外,不為晚也。 」。 初,罽賓沙門曇無讖,自雲能使鬼治病,且有秘術。 涼王蒙遜甚重之,謂之「聖人」,諸女及子婦皆往受術。 魏主聞之,使李順往征之。 蒙遜留不遣,仍殺之。 魏主由是怒涼。 蒙遜荒淫猜虐,群下苦之。 。 太祖文皇帝上之下元嘉十年(癸酉,公元四三三年)。 春,正月,乙卯,魏主遣永昌王健督諸軍救遼西。 。 己未,大赦。 。 丙寅,魏以樂安王范為都督秦、雍等五州諸軍事、衛大將軍、開府儀同三司、長安鎮都大將。 魏主以范年少,更選舊德平西將軍崔徽、征北大將軍雁門張黎為之副,共鎮長安。 徽,宏之弟也。 范廉恭寬惠,徽務敦大體,黎清約公平,政刑簡易,輕徭薄賦,關中遂安。 。 二月,庚午,魏主以馮崇為都督幽、平、東夷諸軍事、車騎大將軍、幽、平二州牧,封遼西王,隸其國尚書事,食遼西十郡,承製假授尚書、刺史、征虜已下官。 。 魏平涼休屠征西將軍金崖、羌涇州刺史狄子玉與安定鎮將延普爭權,崖、子玉舉兵攻普,不克,退保胡空谷。 魏主以虎牢鎮大將陸俟為安定鎮大將,擊崖等,皆擒之。 。 魏主征陸俟為散騎常侍,出為懷荒鎮大將,未期歲,高車諸莫弗訟俟嚴急無恩,復請前鎮將郎孤。 魏主征俟還,以孤代之。 俟既至,言於帝曰:「不過期年,郎孤必敗,高車必叛。 」帝怒,切責之,使以建業公歸第。 明年,諸莫弗果殺郎孤而叛。 帝大驚,立召俟問之曰:「卿何以知其然也? 」俟曰:「高車不知上下之禮,故臣臨之以威,制之以法,欲以漸訓導,使知分限。 而諸莫弗惡臣所為,訟臣無恩,稱孤之美。 臣以罪去,孤獲還鎮,悅其稱譽,益收名聲,專用寬恕待之。 無禮之人,易生驕慢,不過期年,無復上下,孤所不堪,必將復以法裁之。 如此,則眾心怨懟,必生禍亂矣。 」帝笑曰:「卿身雖短,思慮何長也! 」即日復以為散騎常侍。 。 壬午,魏主如河西,遣兼散騎常侍宋宣來聘,且為太子晃求婚; 帝依違答之。 。 劉道濟卒,梁俊之、裴方明等密埋其屍於齋後,詐為道濟教命以答簽疏,雖其母、妻亦不知也。 程道養於毀金橋登壇郊天,方明將三千人出擊之,道養等大敗,退保廣漢。 。 荊州刺史臨川王義慶以巴東太守周籍之督巴西等五郡諸軍事,將二千人救成都。 。 三月,亡人司馬天助降於魏,自稱晉會稽世子元顯之子; 魏人以為青、徐二州刺史、東海公。 。 壬子,魏主還宮。 。 趙廣等自廣漢至郫,連營百數。 周籍之與裴方明等合兵攻郫,克之,進擊廣等於廣漢,廣等走還涪及五城。 夏,四月,戊寅,始發劉道濟喪。 。 帝聞梁、南秦二州刺史甄法護刑政不治,失氐、羌之和,乃自徒中起蕭思話為梁、南秦二州刺史。 法護,法崇之兄也。 。 涼王蒙遜病甚,國人共議,以世子菩提幼弱,立菩提之兄敦煌太守牧犍為世子,加中外都督、大將軍、錄尚書事。 蒙遜卒,謚曰武宣王,廟號太祖。 牧犍即河西王位,大赦,改元永和,立子封壇為世子,加撫軍大將軍、錄尚書事,遣使請命於魏。 牧犍聰穎好學,和雅有度量,故國人立之。 。 先是,魏主遣李順迎武宣王女為夫人。 會卒,牧犍稱先王遺意,遣左丞宋繇送其妹興平公主於魏,拜右昭儀。 。 魏主謂李順曰:「卿言蒙遜死,今則驗矣; 又言牧犍立,何其妙哉! 朕克涼州,亦當不遠。 」於是賜絹千匹,廄馬一乘,進號安西將軍,寵待彌厚,政事無鉅細,皆與之參議。 。 遣順拜牧犍都督涼沙河三州、西域羌戎諸軍事、車騎將軍、開府儀同三司、涼州刺史、河西王,以宋繇為河西王右相。 牧犍以無功受賞,留順,上表乞安、平一號; 優詔不許。 。 牧犍尊敦煌劉昺為國師,親拜之,命官屬以下皆北面受業。 。 五月,己亥,魏主如山北。 林邑王范陽邁遣使入貢,求領交州; 詔答以道遠,不許。 裴方明進軍向涪城,破張尋、唐頻、擒程道助,斬嚴遐,於是趙廣等皆奔散。 。 六月,魏永昌王健、左僕射安原督諸軍擊和龍,將軍樓孛文別將五千騎圍凡城。 燕守將封羽以凡城降,收其三千餘家而還。 辛巳,魏人發秦、雍兵一萬,築小城於長安城內。 。 秋,八月,馮崇上表請說降其父,魏主不聽。 。 九月,益州刺史甄法崇至成都,收費謙,誅之。 程道養、張尋將二千餘家逃入郪山,餘黨各擁眾藏竄山谷,時出為寇不絕。 。 戊午,魏主遣兼大鴻臚崔賾持節,拜氐王相難當為征南大將軍、開府儀同三司、秦、梁二州牧、南秦王。 賾,逞之子。 。 楊難當因蕭思話未至,甄法護將下,舉兵襲梁州,破白馬,獲晉昌太守張范,敗法護參軍魯安期等; 又攻葭萌,獲晉壽太守范延郎。 冬,十一月,丁未,法護棄城奔洋川之西城。 難當遂有漢中之地,以其司馬趙溫為梁、秦二州刺史。 。 甲寅,魏主還宮。 。 十二月,己巳,魏大赦。 。 辛未,魏主如陰山之北。 。 魏寧朔將軍盧玄來聘。 。 前秘書監謝靈運,好為山澤之遊,窮幽極險。 從者數百人,伐木開徑; 百姓驚擾,以為山賊。 會稽太守孟顗與靈運有隙,表其有異志,發兵自防。 靈運詣自陳,上以為臨川內史。 靈運游放自若,廢棄郡事,為有司所糾。 是歲,司徒遣使隨州從事鄭望生收靈運; 靈運執望生,興兵逃逸,作詩曰:「韓亡子房奮,秦帝魯連恥。 」追討,擒之。 廷尉奏靈運帥眾反叛,論正斬刑。 上愛其才,欲免官而已。 袁城王義康堅執,謂不恕。 乃降死一等,徙廣州。 久之,或告靈運令人買兵器,結健兒,欲於三江口篡取之,不果。 詔於廣州棄市。 靈運恃才放逸,多所陵忽,故及於禍。 。 魏立徐州於外黃,以刁雍為刺史。 。 太祖文皇帝上之下元嘉十一年(甲戌,公元四三四年)。 春,正月,戊戌,燕王遣使請和於魏,魏主不許。 。 楊難當以克漢中告捷於魏,送雍州流民七千家於長安。 蕭思話至襄陽,遣橫野司馬蕭承之為前驅。 承之緣道收兵,得千人,進據磝頭。 楊難當焚掠漢中,引眾西還,留趙溫守梁州; 又遣其魏興太守薛健據黃金山。 思話遣陰平太守蕭坦攻鐵城戍,拔之。 。 二月,趙溫、薛健與其馮翊太守蒲甲子合攻坦營,坦擊破之,溫等退保西水。 臨川王義慶遣龍驤將軍裴方明將三千人助承之,拔黃金戍而據之。 溫棄州城,退據小城,健、甲子退保下桃城。 思話繼至,與承之共擊趙溫等,屢破之。 行參軍王靈濟別將出洋川,攻南城,拔之,擒其守將趙英。 南城空無所資,靈濟引兵還,與承之合。 。 魏主以西海公主妻柔然敕連可汗,又納其妹為夫人,遣穎川王提往逆之。 丁卯,敕連遣其異母兄禿鹿傀送妹,並獻馬二千匹。 魏主以其妹為左昭儀。 提,曜之子也。 。 辛卯,魏主還宮; 三月,甲寅,復如河西。 。 楊難當遣其子和將兵與蒲甲子等共擊蕭承之,相拒四十餘日,圍承之數十重,短兵接,弓矢無所復施。 氐悉衣犀甲,戈矛所不能入。 承之斷槊長數尺,以大斧椎之,一槊輒貫數人。 氐不能當,燒營走,據大桃。 閏月,承之等追擊之,至南城,氐敗走,斬獲甚眾,悉收漢中故地,置戍於葭萌水。 。 初,桓希既敗,氐王楊盛據漢中,梁州刺史范元之、傅歆皆治魏興,唯得魏興、上庸、新城三郡。 及索邈為刺史,乃治南城。 至是,南城為氐所焚,不可復固,蕭思話徙鎮南鄭。 。 甲戌,赫連昌叛魏西走; 丙子,河西候將格殺之。 魏人並其群弟誅之。 。 己卯,魏主還宮。 。 辛巳,燕王遣尚書高顒上表稱籓,請罪於魏,乞以季女充掖庭; 魏主乃許之,征其太子王仁入朝。 燕王送魏使者於什門還平城。 什門在燕二十一年,不屈節。 魏主下詔褒稱,以比蘇武,拜治書御史,賜羊千口,帛千匹,策告宗廟,頒示天下。 。 戊子,休屠金當川圍魏陰密。 夏,四月,乙未,魏徵西大將軍常山王素擊之。 丁未,魏主行如河西。 壬戌,獲當川,斬之。 。 甄法護坐委鎮,賜死於獄。 楊難當遣使奉表謝罪,帝下詔赦之。 。 河西王牧犍遣使上表,告嗣位。 戊寅,詔以牧犍為都督涼、秦等四州諸軍事、征西大將軍、涼州刺史、河西王。 。 六月,甲辰,魏主還宮。 。 燕王不遣太子質魏,散騎常侍劉滋諫曰:「昔劉禪有重山之險,孫皓有長江之阻,皆為晉擒。 何則? 強弱之勢異也。 今吾弱於吳、蜀而魏強於晉,不從其欲,將有危亡之禍。 願亟遣太子,而修政事,撫百姓,收離散,賑饑窮,勸農桑,省賦役,社稷猶庶幾可保。 」燕王怒,殺之,辛亥,魏主遣撫軍大將軍永昌王健等伐燕,收其禾稼,徙民而還。 。 秋,七月,壬午,魏主如美稷,遂至隰城,命陽平王它督諸軍擊山胡白龍於西河。 它,熙之子也。 。 魏主輕山胡,日引數十騎登山臨視之。 白龍伏壯士十餘處掩擊之,魏主墜馬,幾為所擒。 內和行長代人陳建以身扞之,大呼奮擊,殺胡數人,身被十餘瘡,魏主乃免。 。 九月,戊子,大破胡眾,斬白龍,屠其城。 冬,十月,甲午,魏人破白龍餘黨於五原,誅數千人,以其妻子賜將士。 。 直一月,魏主還宮。 十二月,甲辰,復如雲中。 。 太祖文皇帝上之下元嘉十二年(乙亥,公元四三五年)。 春,正月,己未朔,日有食之。 。 辛酉,大赦。 。 辛未,上祀南郊。 。 燕王數為魏所攻,遣使詣建康稱籓奉貢。 癸酉,詔封為燕王,江南謂之黃龍國。 。 甲申,魏大赦,改元太延。 。 有老父投書於敦煌東門,求之,不獲。 書曰:「涼王三十年若七年。 」河西王牧犍以問奉常張慎,對曰:「昔虢之將亡,神降於莘。 願殿下崇德修政,以享三十年之祚; 若盤於游田,荒於酒色,臣恐七年將有大變。 」牧犍不悅。 。 二月,丁未,魏主還宮。 。 三月,癸亥,燕王遣大將湯燭入貢於魏,辭以太子王仁有疾,故未之遣。 。 領軍將軍劉湛與僕射殷景仁素善,湛之入也,景仁實引之。 湛既至,以景仁位遇本不逾己,而一旦居前,意甚憤憤; 俱被時遇,以景仁專管內任,謂為間己,猜隙漸生。 知帝信仗景仁,不可移奪,時司徒義康專秉朝權,湛嘗為義康上佐,遂委心自結,欲因宰相之力以回上意,傾黜景仁,獨當時務。 。 夏,四月,己巳,帝加景仁中書令、中護軍,即家為府; 湛加太子詹事。 湛愈憤怒,使義康毀景仁於帝; 帝遇之益隆。 景仁對親舊歎曰:「引之令入,入便噬人! 」乃稱疾解職,表疏累上。 帝不許,使停家養病。 。 湛議遣人若劫盜者於外殺之,以為帝雖知,當有以解之,不能傷義康至親之愛。 帝微聞之,遷護軍府於西掖門外,使近宮禁,故湛謀不行。 。 義康僚屬及諸附麗湛者,潛相約勒,無敢歷殷氏之門。 彭城王主簿沛郡劉敬文父成,未悟其機,詣景仁求郡。 敬文遽往謝湛曰:「老父悖耄,遂就殷鐵干祿。 由敬文暗淺,上負生成,闔門慚懼,無地自處。 」唯後將軍司馬庾炳之遊二人之間,皆得其歡心,而密輸忠於朝廷。 景仁臥家不朝謁,帝常使炳之銜命往來,湛不疑也。 炳之,登之之弟也。 。 燕王遣右衛將軍孫德來乞師。 。 五月,庚申,魏主進宜都公穆壽爵為王,汝陰公長孫道生為上黨王,宜城公奚斤為恆農王,廣陵公樓伏連為廣陵王; 加壽征東大將軍。 壽辭曰:「臣祖父崇所以得效功前朝,流福於後者,由梁眷之忠也。 今眷元勳未錄,而臣獨弈世受賞,心實愧之。 」魏主悅,求眷後,得其孫,賜爵郡公。 壽,觀之子也。 。 龜茲、疏勒、烏孫、悅般、渴槃阤、鄯善、焉耆、車師、粟持九國入貢於魏。 魏主以漢世雖通西域,有求則卑辭而來,無求則驕慢不服。 蓋自知去中國絕遠,大兵不能至故也。 今報使往來,徒為勞費,終無所益,欲不遣使。 有司固請,以為:「九國不憚險遠,慕義入貢,不宜拒絕,以抑將來。 」乃遣使者王恩生等二十輩使西域。 恩生等始度流沙,為柔然所執,恩生所敕連可汗,持魏節不屈。 魏主聞之,切責敕連,敕連乃遣恩生等還。 竟不能達西域。 。 甲戌,魏主如雲中。 。 六月,甲午,魏主以時和年豐,嘉瑞沓臻,詔大酺五日,遍祭百神,用答天貺。 。 丙午,高句麗王璉遣使入貢於魏,且請國諱。 魏主使錄帝系及諱以與之; 拜璉都督遼海諸軍事、征東將軍、遼東郡公、高句麗王。 璉,釗之曾孫也。 。 戊申,魏主命驃騎大將軍樂平王丕、鎮東大將軍徒河屈垣等帥騎四萬伐燕。 。 揚州諸郡大水,己酉,運徐、豫、南兗谷以賑之。 揚州西曹主簿沈亮建議,以為酒糜谷而不足療饑,請權禁止; 詔從之。 亮,林子之子也。 。 秋,七月,魏主畋於稒陽。 。 己卯,魏樂平王丕等至和龍。 燕王以牛酒犒軍,獻甲三千。 屈垣責其不送侍子,掠男女六千口而還。 。 八月,丙戌,魏主如河西。 九月,甲戌,還宮。 。 魏左僕射河間公安原,恃寵驕恣; 或告原謀為逆,冬,十月,癸卯,原坐族誅。 。 甲辰,魏主如定州; 十一月,乙丑,如冀州; 己巳,敗於廣州; 丙子,如鄴。 。 魏人數伐燕,燕日危蹙,上下憂懼。 太常楊□昏復勸燕王速遣太子入侍。 燕王曰:「吾未忍為此。 若事急,且東依高麗以圖後舉。 」□昏曰:「魏舉天下以擊一隅,理無不克。 高麗無信,始雖相親,終恐為變。 」燕王不聽,密遣尚書陽伊請迎於高麗。 。 丹陽尹蕭摹之上言:「佛化被於中國,已歷四代,形像塔寺,所在千數。 自頃以來,情敬浮末,不以精誠為至,更為奢競為重,材竹銅彩,糜損無極; 無關神祇,有累人事,不為之防,流遁未息。 請自今欲鑄銅像及造塔寺者,皆當列言,須報乃得為之。 」詔從之。 摹之,思話從叔也。 。 魏秦州刺史薛謹擊吐沒骨,滅之。 。 楊難當釋楊保宗之囚,使鎮童亭。 。 category:資治通鑑
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)