1
列傳第九○斡魯斡魯古勃堇婆盧火吾紮忽闍母子宗敘 (本名德壽)
(No translation available) (No translation available)
2
斡魯,韓國公劾者第三子。 康宗初,蘇濱水含國部斡豁勃堇及斡准、聽備二部有異志,斡帶治之,斡賽、斡魯為之佐,遂伐斡豁,拔其城以歸。 高麗築九城於曷懶甸。 斡賽母疾病,斡魯代將其兵者數月。 斡魯亦對築九城與高麗抗,出則戰,入則守,斡賽用之,卒城高麗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
收國二年四月,詔斡魯統諸軍,與闍母、蒲察、迪古乃合咸州路都統斡魯古等,伐高永昌。 詔曰:「永昌誘脅戍卒,竊據一方,直投其隙而取之耳。 此非有遠大計,其亡可立而待也。 東京渤海人德我舊矣,易為招懷。 如其不從,即議進討,無事多殺。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
高永昌渤海人,在遼為裨將,以兵三千,屯東京八甔口。 永昌見遼政日敗,太祖起兵,遼人不能支,遂覬覦非常。 是時,東京漢人與渤海人有怨,而多殺渤海人。 永昌乃誘諸渤海,並其戍卒人據東京,旬月之間,遠近回應,有兵八千人,遂僭稱帝,改元隆基。 遼人討之,久不能克。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
永昌使撻不野、杓合,以幣求救于太祖,且曰:「願並力以取遼。 」太祖使胡沙補往諭之曰:「同力取遼固可。 東京近地,汝輒據之,以僭大號可乎。 若能歸款,當處以王爵。 仍遣系遼籍女直胡突古來。 」高永昌使撻不野與胡沙補、胡突古偕來,而永昌表辭不遜,且請還所俘渤海人。 太祖留胡突古不遣,遣大藥師奴與撻不野往招諭之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
斡魯方趨東京,遼兵六萬來攻照散城,阿徒罕勃堇、烏論石准與戰於益褪之地,大破之。 五月,斡魯與遼軍遇於瀋州,敗之,進攻瀋州,取之。 永昌聞取瀋州,大懼,使家奴鐸刺以金印一、銀牌五十來,願去名號,稱籓。 斡魯使胡沙補、撒八往報之。 會渤海高楨降,言永昌非真降者,特以緩師耳。 斡魯進兵,永昌遂殺胡沙補等,率眾來拒。 遇於沃裏活水,我軍既濟,永昌之軍不戰而卻,逐北至東京城下。 明日,永昌盡率其眾來戰,複大敗之,遂以五千騎奔長松島。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
初,太祖下甯江州,獲東京渤海人皆釋之,往往中道亡去,諸將請殺之,太祖曰:「既以克敵下城,何為多殺。 昔先太師嘗破敵,獲百餘人,釋之,皆亡去。 既而,往往招其部人來降。 今此輩亡,後日當有效用者。 」至是,東京人恩勝奴、仙哥等,執永昌妻子以城降,即甯江州所釋東京渤海人也。 先太師,蓋謂世祖雲。 未幾,撻不野執永昌及鐸刺以獻,皆殺之。 於是,遼之南路系籍女直及東京州縣盡降。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
以斡魯為南路都統、迭勃極烈,留烏蠢知東京事。 詔除遼法,省賦稅,置猛安謀克一如本朝之制。 九月,斡魯上謁于婆魯買水,上慰勞之。 辛亥,幸斡魯第,張宴,官屬皆預,賜賚有差。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
燭偎水部實裏古達,殺酬斡、僕忽得,斡魯分胡刺古、烏蠢之兵討之。 酬斡宗室子,魁偉善戰,年十五,隸軍中,多見任用。 以兵五百,敗室韋,獲其民眾。 及招降燭偎水部,以功為謀克。 僕忽得初事撒改,從討蕭海裏,降燭偎水部,領行軍千戶。 從破黃龍府,戰達魯古城,皆有功。 其破甯江州,渤海乙塞補叛去,僕忽得追複之。 至是,與酬斡同被害。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
斡魯至石裏罕河,實裏古達遁去,追及於合撻刺山,誅其首惡四人,撫定餘眾。 詔曰:「汝討平叛亂,不勞師眾,朕甚嘉之。 酬斡等死于國事,聞其屍棄於河,俟冰釋,必求以葬。 其民可三百戶為一謀克,以眾所推服者領之,仍以其子弟等為質。 」斡魯乃還。 天眷中,酬斡贈奉國上將軍,僕忽得贈昭義大將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
斡魯從都統襲遼主,遼主西走,西京已降複叛,敵據城西浮圖,下射攻城者。 斡魯與鶻巴魯攻浮圖,奪之,複以精銳乘浮圖下射城中,遂破西京。 夏國王使李良輔將兵三萬來救遼,次於天德之境。 婁室與斡魯合軍擊敗之,追至野穀,殺數千人。 夏人渡澗水,水暴至,漂溺者不可勝計。 遼主在陰山、青塚之間,斡魯為西南路都統,往襲之。 使勃刺淑、撒曷懣以兵二百,襲遼權六院司喝離質於白水濼,獲之。 遼主留輜重於青塚,領兵一萬,往應州。 遣照裏、背答各率兵邀之,宗望奄至遼主營,盡俘其妻、子、宗族,得其傳國璽。 斡魯使使奏捷曰:「賴陛下威靈,屢敗敵兵,遼主無歸,勢必來降。 已嚴戒鄰境,毋納宋人,合饋軍糧,令銀術可往代州受之。 」詔:「遍諭有功將士,俟朕至彼,當次第推賞。 遼主戚屬勿去其輿帳,善撫存之。 遼主伶俜去國,懷悲負恥,恐隕其命。 孽雖自作,而嘗居大位,深所不忍。 如招之肯來,以其宗族付之。 已遣楊璞征糧于宋,銀術可不須往矣。 遼趙王習泥烈及諸官吏,並釋其罪,且撫慰之。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
子撒八,銀青光祿大夫。 子賽裏。
(No translation available) (No translation available)
13
斡魯古勃堇
(No translation available)
14
斡魯古勃堇,宗室子也。 太祖伐遼,使斡魯古、阿魯撫諭斡忽、急賽兩路系遼女直,與遼節度使撻不也戰,敗之,斬撻不也,酷輦嶺阿魯台罕等十四太彎皆降,斡忽、急賽兩路亦降。 與遼都統實婁戰於鹹州西,敗之,斬實婁於陣,與婁室克鹹州。 陁滿忽吐以所部降于斡魯古,鄰部戶七千亦來歸,遂與遼將喝補戰,破其軍數萬人。 太祖嘉之,以為咸州軍帥。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
斡魯伐高永昌于東京,斡魯古以鹹州軍佐之。 遼秦晉國王耶律捏裏來伐,迪古乃、婁室、婆盧火等將二萬眾,合斡魯古鹹州兵往擊之。
(No translation available) (No translation available)
16
胡突古嘗叛入於遼,居於東京,高永昌據東京,太祖索之以歸。 斡魯古伐永昌,以便宜署胡突古為千戶。 散都魯、訛魯補皆無功,亦以便宜除官。 及以便宜解權謀克斛拔魯、黃哥、達及保等職,皆非其罪。 太祖聞之,盡複斛拔魯等謀克,胡突古等皆罷去。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
太祖聞斡魯古軍中往往闕馬,而官馬多匿於私家,遂檢括之。 耶律捏裏、佛頂遺斡魯古書,請和。 斡魯古以捏裏書並所答書來上,且請曰:「複有書問,宜如何報之? 」詔曰:「若彼再來請和,汝當以阿疏等叛亡,索而不獲至於交兵,我行人賽刺亦不遣還。 若歸賽刺,及送阿疏等,則和好之議方敢奏聞。 仍恐議和非實,無失備禦。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
耶律捏裏軍蒺藜山,斡魯古以兵一萬,戍東京。 太祖使迪古乃、婁室複以兵一萬益之,詔曰:「遼主失道,肆命徂征,惟爾將士,當體朕意,拒命者討之,服者撫安之。 毋貪俘掠,毋肆殺戮。 所賜捏裏詔書,可傳致也。 」詔捏裏曰:「汝等誠欲請和,當廢黜昏主,擇立賢者,副朕吊伐之意,然後可議和約。 不然,當盡並爾國。 其審圖之。 」捏裏複書斡魯古,雲:「降去人痕孛見還,則當送阿疏等。 」上曰:「痕孛等乃交兵之後來降,阿疏則平日以罪亡去,其事特異。 」複詔捏裏,令此月十三日送阿疏至顯州,各遣重臣議疆場事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
斡魯古等攻顯州,知東京事完顏斡論以兵來會,即以兵三千先渡遼水,得降戶千余,遂薄顯州。 郭藥師乘夜來襲,斡論擊走之。 斡魯古等遂與捏裏等戰於蒺藜山,大敗遼兵,追北至阿裏真陂,獲佛頂家屬。 遂圍顯州,攻其城西南,軍士神篤逾城先入,燒其佛寺,煙焰撲人,守陴者不能立,諸軍乘之,遂拔顯州。 於是、乾、懿、豪、徽、成、川、惠等州皆降。 乾州後為閭陽縣,遼諸陵多在此,禁無所犯。 徙成、川州人於同、銀二州居之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
捏裏再以書來請和,斡魯古承前詔,以阿疏為言,答之。 駐軍顯州以聽命。 賜斡魯古等馬十匹,詔曰:「汝等力摧大敵,攻下諸城,朕甚嘉之。 遼主未獲,人心易搖,不可恃戰勝而失備禦。 」遼雙州節度使張崇降,斡魯古以便宜命複其職,仍令世襲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
斡魯古久在鹹州,多立功,亦多自恣,劾裏保、雙古等告斡魯古不法事:遼帝在中京可追襲而不追襲,鹹州糧草豐足而奏數不以實,攻顯州獲生口財畜多自取。 捏裏、孛刺束等亦告孛堇瞢葛、麻吉、窩論、赤閏、阿刺本、乙刺等多取生口財畜。 遂以闍哥代為咸州路都銑。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
闍哥亦宗室子也,既代斡魯古治鹹州。 初,迪古乃、婁室奏,攻顯州新降附之民,可遷其富者于咸州路,其貧者徙內地。 於是,詔使闍哥擇其才可幹事者授之謀克,其豪右誠心歸附者擬為猛安,錄其姓名以聞,饑貧之民,官賑給之,而使闍母為其副統雲。 久之,遼通、祺、雙、遼四州之民八百餘家,詣鹹州都統降。 上曰:「遼人賦斂無度,民不堪命,相率求生,不可使失望,分置諸部,擇善地以處之。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
太祖召斡魯古自問之,斡魯古引伏。 闍哥鞫窩論等。 詔降斡魯古為謀克,而禁錮窩論等。 天輔六年,討賊于牛心山,道病卒。 天眷中,贈特進。 天德二年,配享太祖廟廷。 大定十五年,諡莊翼。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
婆盧火
(No translation available)
25
婆盧火,安帝五代孫。 太祖伐遼,使婆盧火征迪古乃兵,失期,杖之。 後與渾黜以四千人,往助婁室、銀術哥攻黃龍府。 辭勒罕、撒孛得兄弟,直攧裏部人,嘗寇耶懶路,穆宗遣婆盧火討之。 至阿裏門河,辭勒罕偽降,遂略馬畜三百而去,複掠兀勒部二十五寨。 太祖複使婆盧火討之。 婆盧火渡蘇袞河,招降旁近諸部,因籍丁壯為軍,至特滕吳水,轍孛得偽降,複叛去,執而殺之。 婆盧火至特鄰城,圍之,辭勒罕遁去。 婆盧火破其城,執其妻子,辭勒罕遂降,曰:「我之馬牛財貨盡矣,何以為生。 」婆盧火與之馬十匹。 直攧裏部產良馬,太祖使紇石烈阿習罕掌其畜牧,婆盧火及子婆速,俱為謀克。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
天輔五年,摘取諸路猛安中萬餘家,屯田於泰州,婆盧火為都統,賜耕牛五十。 婆盧火舊居按出虎水,自是徙居泰州,而遣拾得、查端、阿裏徒歡、奚撻罕等俱徙焉。 唯族子撒刺喝嘗為世祖養子,獨得不徙。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
太祖取燕京,婆盧火為右翼,兵出居庸關,大敗遼兵,遂取居庸。 蕭妃遁去,都監高六等來送款乞降。 習古乃追蕭妃至古北口,蕭妃已過三日,不及而還。 上令婆盧火、胡實賚率輕騎追之,蕭妃已遠去,獲其從官統軍察刺、宣徽查刺,並其家族,及銀牌二、印十有一。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
及迭刺叛,婆盧火、石古乃討平之,其群官率眾降者,就使領其所部。 太宗以空名宣頭及銀牌給之。
(No translation available) (No translation available)
29
同時有婆盧火者,婁室平陝西,婆盧火、繩果監戰。 後為平陽尹,西南路招討使,終於慶陽尹。
(No translation available) (No translation available)
30
泰州婆盧火守邊屢有功,太宗賜衣一襲,並賜其子剖叔。 八年,以甲胄賜所部諸謀克。 天會十三年,加同中書門下平章事。 天眷元年,駐烏骨迪烈地,薨。 贈開府儀同三司,諡剛毅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
子剖叔,襲猛安,天眷二年,為泰州副都統,子斡帶,廣威將軍。
(No translation available)
32
吾紮忽
(No translation available)
33
婆速,官特進,子吾紮忽。
(No translation available)
34
吾紮忽,善騎射,年二十,以本班祗候郎君都管,從征伐有功,授修武校尉。 皇統二年,權領泰州軍。 平陝西,至涇州,大破宋兵于馬西鎮,超遷甯遠大將軍,襲猛安。 複以本部軍從宗弼,權都統。 正隆末,從海陵伐宋。 契丹反,與德昌軍節度使移至懣同討契丹,許以便宜從事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
大定初,除咸平尹,駐軍泰州。 俄改臨潢尹,攝元帥左都監。 與廣甯尹僕散渾坦俱從元帥右都監神土懣解臨潢之圍。 契丹引眾東行,吾紮忽追及於窊曆山。 押軍猛安契丹忽刺叔以所部助敵,攻官軍,官軍失利。 泰州節度使烏裏雅來救,未至臨潢與敵遇,烏裏雅敗,僅以數騎脫歸。 敵攻泰州,其勢大振,城中震駭,將士不敢出戰,敵四面登城。 押軍猛安烏古孫阿裏補率軍士數人持钅算刀循城,應敵力戰,斫刈甚眾,敵乃退,泰州得完。 吾紮忽乃使謀克蒲盧渾徙百姓旁邑及險厄之地,以俟大軍。 明年,聚甲士萬三千於濟州,會元帥謀衍,敗窩斡於長濼。 戰霿{箣松}河,戰陷泉,皆有功,改胡裏改節度使,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
吾紮忽性聰敏,有才智,善用軍,常出敵之不意,故能以寡敵眾,而所往無不克,號為「鶻軍」雲。
(No translation available)
37
闍母,世祖第十一子,太祖異母弟也。 高永昌據東京,斡魯往伐之,闍母等為之佐。 已克瀋州,城中出奔者闍母邀擊殆盡。 與永昌隔沃裏活水,眾遇淖不敢進,闍母以所部先濟,諸軍畢濟。 軍東京城下,城中人出城來戰,闍母破之於首山,殲其眾,獲馬五百匹。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
及斡魯古以罪去鹹州,闍母氏代之,於是闍母為咸州路副統。 遼議和久不成,太祖進兵,詔咸州路都統司,令斜葛留兵一千鎮守,闍母以余兵會於渾河。 太祖攻上京,實臨潢府,諭之不下。 遼人恃儲蓄自固。 上親臨陣,闍母以眾先登,克其外城,留守撻不野率眾出降。 都統杲兵至中京,闍母自城西沿土河以進,城中兵尚餘三千,皆不能守,遂克之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
宗翰等攻西京,闍母、婁室等於城東為木洞以捍蔽矢石,於北隅以芻茭塞其隍,城中出兵萬餘,將燒之。 溫蒂罕蒲匣率眾力戰,執旗者被創,蒲匣自執旗,奮擊卻之。 又為四輪革車,高出於堞,闍母與麾下乘車先登,諸軍繼之,遂克西京。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
與遼步騎五千戰於朔州之境,,斬首三百級。 複敗遼騎三百于河陰。 遼兵五千屯于馬邑縣南,複擊破之,隳其營壘,盡得其車馬、器械。 遼兵三萬,列營於西京之西,闍母以三千擊之。 闍母使士卒皆去馬,陣於溝塹之間,曰:「以一擊十,不致之死地,不可使戰也。 」謂眾曰:「若不勝敵,不可以求生。 」於是人皆殊死戰,遼兵遂敗,追至其營而止。 明日,複敗其兵七百餘人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
興中府宜州複叛,闍母討之,並下詔招諭,詔闍母曰:「遼之土地皆為我有,彼雖複叛,終皆吾民,可縱其耕稼,毋得侵掠。 」勃堇蒙刮、斜缽、吾撻等獲契丹九斤,興中平。
(No translation available) (No translation available)
42
闍母為南路都統,討回離保,詔曰:「回離保以烏合之眾,保據險阻,其勢必將自斃。 若彼不出掠,毋庸攻討。 」耶律奧古哲等殺回離保于景、薊之間,其眾遂潰。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
張覺據平州叛,入于宋,闍母自錦州往討之。 覺將以兵脅遷、來、潤、隰四州之民闍母至潤州,擊走張覺軍,逐北至榆關,遣俘侍書招之。 複敗覺兵于營州東北,欲乘勝進取南京。 時方暑雨,退屯海鹆需,逐水草休息,使僕虺、蒙刮兩猛安屯潤州,制未降州縣,不得與覺交通。 九月,闍母破覺將王孝古於新安,敗覺軍于樓峰口。 複與覺戰於兔耳山,闍母大敗。 太宗使宗望問闍母敗軍之狀,宗望遂以闍母軍討覺。 及宗望破張覺,太宗乃赦闍母,召宗望赴闕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
闍母連破偽都統張敦固,遂克南京,執敦固殺之。 上遣使迎勞之,詔曰:「聞下南京,撫定兵民,甚善。 諸軍之賞,卿差等以給之。 」又詔曰:「南京疆場如舊,屯兵以鎮之。 命有司運米五萬石于廣甯,給南京、潤州戍卒。 」遂下宜州,拔叉牙山,殺其節度使韓慶民,得糧五千石。 詔以南路歲饑,許田獵。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
其後宋童貫、郭藥師治兵,闍母輒因降人知之,即具奏,語在宋事中。 而宗翰、宗望皆請伐宋,於是闍母副宗望伐宋,宗望以闍母屬尊,先皇帝任使有功,請以為都統,己監戰事。 於是闍母為都統,掃喝副之,敗郭藥師兵于白河,遂降燕山,以先鋒渡河圍汴,宋人請盟。 將士分屯于安肅、雄、霸、廣、信之境,宗望還山西,闍母與劉彥宗留燕京,節制諸軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
八月,複伐宋,大軍克汴州,諸軍屯於城上。 城中諸軍潰而西出者十三萬人,闍母、撻懶分擊,大敗之。 師還,闍母為元帥左都監,攻河間,下之,大破敵兵萬余于莫州。 宗輔為右副元帥,徇地淄、青。 闍母與宗弼分兵破山谷諸屯。 宋李成兵圍淄州,烏林荅泰欲破之。 闍母克濰州。 迪古補、術烈速連破趙子昉等兵,至於河上。 烏林荅泰欲破敵於靈城鎮。 及儀伐康王,闍母欲先定河北,然後進討,太宗乃酌取群議之中,使婁室取陝西,宗翰、宗輔南伐。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
子宗敘
(No translation available)
48
子宗敘。
(No translation available)
49
宗敘,本名德壽,闍母第四子也。 奇偉有大志,喜談兵。 天德二年,充護衛,授武義將軍。 明年,授世襲謀克,擢禦院通進,遷翰林待制,兼修起居注,轉國子司業,兼左補闕。 正隆初,轉符寶郎,在宮職凡五年,皆帶劍押領宿衛。 遷大宗正丞,以母憂去官。 以本官起複,未幾,遷侍衛親軍馬軍都指揮使,改左驍騎都指揮使。 明年,海陵幸南京,宗敘至汴。 契丹撒八反,宗敘為咸平尹,兼本路兵馬都總管,以甲仗四千付之,許以便宜。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
明年二月,契丹攻甯昌,宗敘止有女直、渤海騎兵三十、漢兵百二十人,自將擊之。 遇賊千餘騎,漢兵皆散走,宗敘與女直、渤海三十騎盡銳力戰,身被二創,所乘馬中箭而僕,遂為所執。 居百餘日,會賊中有臨潢民移刺阿塔等,盜馬授之,得脫歸。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
宗敘陷賊久,盡得其虛實,見元帥完顏謀衍、平章政事完顏元宜,謂之曰:「賊眾烏合,無紀律,破之易耳。 」於是帥府欲授軍職,宗敘見謀衍貪鹵掠,失事機,欲歸白上,不肯受職,曰:「我有機密,須面奏。 」是夕,乃遁去,至廣寧,矯取驛馬,馳至京師。 而帥府先事以聞,上遣中使詰之曰:「汝為節度,不度眾寡,戰敗被獲,幸得脫歸,乃拒帥府命,輒自乘傳赴都,朕姑置汝罪,可速還軍,並力破賊。 」宗敘附奏曰:「臣非辭難者,事須面奏,不得不來。 」遂召入,乃條奏賊中虛實,及諸軍進退不合事機狀。 詔大臣議,皆以其言為然。 是時,已詔僕散忠義代謀衍為元帥進討,於是拜宗敘為兵部尚書,以本職領右翼都統,率宗甯、烏延查刺、烏林荅刺撒兵各千人,號三萬,佐忠義軍。 至花道,遇賊,與戰,左翼都統宗亨先敗走,忠義亦引卻,宗敘勒本部遮擊之,麾帳下士三百,舍馬步戰,賊不得逞。 大軍整列複至,合勢擊之,賊遂敗去。 而元帥右監軍紇石烈志寧率軍至,追及窩斡於陷泉,大破之。 複與志甯及徒單克寧,追至七渡河,複大敗之。 元帥忠義遂留宗敘自從。 賊平,入為右宣徽使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
宋兵據海州,將謀深入。 詔以宗敘為元帥右監軍,往禦之。 宗敘駐山東,分兵據守要害,敵不得西。 尋奉詔,與左副元帥紇石烈志甯參議軍事。 四年,宗敘入朝,奏曰:「暑月在近,頓兵邊陲,飛挽頗艱,乞俟秋涼進發。 」上從其請。 及還軍,授以成算,賜襲衣、弓矢。 九月,渡淮,宗敘出唐、鄧,比至襄陽,屢戰皆捷。 明年,宋人請和,軍還,除河南路統軍使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
53
河決李固渡,分流曹、單之間。 詔遣都水監梁肅視河決,宗敘言:「河道填淤不受水,故有決溢之患。 今欲河複故道,卒難成功,幸而可塞,它日不免決溢山東,非曹、單比也。 沿河數州,驟興大役,人心動搖,恐宋人乘間扇誘,構為邊患。 」梁肅亦請聽兩河分流,以殺水勢,遂止不塞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
54
十年,召至京師,拜參知政事,上曰:「卿奏黃河利害,甚合朕意。 朕念百姓差調,官吏為奸,率斂星火,所費倍蓰,委積經年,腐朽不可複用,若此等類,百孔千瘡,百姓何以堪之。 卿參朝政,擇利而行,以副朕心。 」及與上論南邊事,宗敘曰:「南人遣諜來,多得我事情。 我遣諜人,多不得其實。 蓋彼以厚賞故也。 」上曰:「彼以厚利資諜人,徒費其財,何能為也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
55
十一年,奉詔巡邊。 六月,至軍中,將戰,有疾,詔以右丞相紇石烈志甯代,宗敘還。 七月,病甚,遺表朝政得失,及邊防利害,力疾,使其子上之。 薨,年四十六。 上見其遺表,傷悼不已,輟朝,遣宣徽使敬嗣暉致祭,賻銀千兩、彩四十端、絹四百匹。 上謂宰臣曰:「宗敘勤勞國家,他人不能及也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
初,宗敘嘗請募貧民戍邊屯田,給以廩粟,既貧者無艱食之患,而富家免更代之勞,得專農業。 上善其言,而未行也。 十七年,上謂宰臣曰:「戍邊之卒,歲冒寒暑,往來番休,以馬牛往戍,往往皆死。 且奪其農時,敗其生業,朕甚閔之。 朕欲使百姓安于田裏,而邊圉強固,卿等何術可以致死。 」左丞相良弼曰:「邊地不堪耕種,不能久戍,所以番代耳。 」上曰:「卿等以此急務為未事耶。 往歲,參政宗敘嘗為朕言此事。 若宗敘,可謂盡心于國者矣。 今以兩路招討司、烏古裏石壘部族、臨潢、泰州等路,分置堡戍,詳定以聞,朕將親覽。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
57
上追念宗敘,聞其子孫家用不給,詔賜錢三千貫。 明昌五年,配享世宗廟廷。
(No translation available) (No translation available)