1
__TOC__
(No translation available)
2
序
(No translation available)
3
夫性靈之表,不知所以發於詠歌; 感動之端,不知所以關於手足。 生於心者謂之道,成於形者謂之用。 譬諸天地,其猶影響,百獸率舞,而況於人乎! 美其和平而哀其喪亂,以茲援律,乃播其聲焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
農瑟羲琴,倕鍾和磬,達靈成性,象物昭功,由此言之,其來自遠。 殷氏不綱,遺風餘孽,淫奏既興,雅章奔散,《英》《莖》之制,蓋已微矣。 孔子曰:「人能弘道,非道弘人。 」周始二《南》,《風》兼六代。 昔黃帝作《雲門》,堯作《咸池》,舜作《大韶》,禹作《大夏》,殷作《大濩》,周作《大武》,所謂因前王之禮,設俯仰之容,和順積中,英華發外。 《書》稱命夔典樂,教胄子,則《周官》所謂奏大呂,歌黃鍾。 天貺來下,人祗動色,抑揚周監,以弘雅音。 及褒豔興災,平王逢亂,禮廢親疏,樂沈河海。 是以延陵季子聞歌《小雅》曰:「其周德之衰乎! 猶有先王之遺風焉。 」而列壤稱孤,各興吟詠。 魏文侯聆古樂而恐臥,晉平公聽新聲而忘食,先王之道,漸以陵夷。 八方殊風,九州異則。 秦氏併吞,遂專刑憲,至於弦歌《詩》《頌》,干戚旄羽,投諸煙火,掃地無遺。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
漢祖提劍寰中,削平天下,文匪躬於德化,武有心於制作。 太后擯儒家之道,大臣排賈氏之言,搢紳先生所以長歎,而子政、仲舒猶不能已也。 炎漢中興,明皇帝即位,表圭景而陳《清廟》,樹槐陰而疏璧流; 祀光武於明堂,以配上帝; 召桓榮於太學,袒而割牲; 濟濟焉,皇皇焉,有足觀者。 自斯厥後,禮樂彌殷。 ,官之司樂,改名大予,式揚典禮,旁求圖讖,道鄰《雅》《頌》,事邇中和。 其有五方之樂者,則所謂「大樂九變,天神可得而禮」也。 其有宗廟之樂者,則所謂「肅雍和鳴,先祖是聽」者也。 其有社稷之樂者,則所謂「琴瑟擊鼓,以迓田祖」者也。 其有辟雍之樂者,則所謂「移風易俗,莫善於樂」者也。 其有黃門之樂者,則所謂「宴樂群臣,蹲蹲舞我」者也。 其有短簫之樂者,則所謂「王師大捷,令軍中凱歌」者也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
魏武挾天子而令諸侯,思一戎而匡九服,時逢吞滅,憲章咸蕩。 及削平劉表,始獲杜夔,揚鼙總幹,式遵前記。 三祖紛綸,咸工篇什,聲歌雖有損益,愛玩在乎雕章。 是以王粲等各造新詩,抽其藻思,吟詠神靈,讚揚來饗。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
武皇帝采漢魏之遺范,覽景文之垂則,鼎鼐唯新,前音不改。 ,光祿大夫荀勖始作古尺,以調聲韻,仍以張華等所制高文,陳諸下管。 永嘉之亂,伶官既減,曲臺宣榭,咸變汙萊。 雖復《象舞》歌工,自胡歸晉,至於孤竹之管,雲和之瑟,空桑之琴,泗濱之磬,其能備者,百不一焉。 夫人受天地之靈,蘊菁華之氣,剛柔遞用,哀樂分情。 經春陽而自喜,遇秋雕而不悅。 游乎金石之端,出乎管弦之外,因物遷逝,乘流不反。 是以楚王升輕軒于彭蠡,漢順聽鳴鳥于樊衢。 聖人功成作樂,化平裁曲,乃揚節奏,以暢中和,飾其歡欣,止於哀思者也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
凡樂之道,五聲、八音、六律、十二管,為之綱紀-{云}-。
(No translation available)
9
五聲:宮為君,宮之為言中也。 中和之道,無往而不理焉。 商為臣,商之為言強也,謂金性之堅強也。 角為民,角之為言觸也,謂象諸陽氣觸物而生也。 徵為事,徵之為言止也,言物盛則止也。 羽為物,羽之為言舒也,言陽氣將復,萬物孳育而舒生也。 古人有言曰:「禮樂不可斯須去身。 」化上遷善,有如不及。 是以聞其宮聲,使人溫良而寬大; 聞其商聲,使人方廉而好義; 聞其角聲,使人惻隱而仁愛; 聞其徵聲,使人樂養而好施; 聞其羽聲,使人恭儉而好禮。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
八音,八方之風也。 乾之音石,其風不周。 坎之音革,其風廣莫。 艮之音匏,其風融。 震之音竹,其風明庶。 巽之音木,其風清明。 離之音絲,其風景。 坤之音土,其風涼。 兌之音金,其風閶闔。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
陽六為律,謂黃鍾、太蔟、姑洗、蕤賓、夷則、無射; 陰六為呂,謂大呂、應鍾、南呂、林鍾、仲呂、夾鍾:凡有十二,以配十二辰焉。 律之為言法也,言陽氣施生各有法也; 呂之為言助也,所以助成陽功也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
正月之辰謂之寅,寅者津也,謂生物之津塗也。 二月之辰名為卯,卯者茂也,言陽氣生而孳茂也。 三月之辰名為辰,辰者震也,謂時物盡震動而長也。 四月之辰謂為巳,巳者起也,物至此時畢盡而起也。 五月之辰謂為午,午者長也,大也,言物皆長大也。 六月之辰謂之未,未者味也,言時萬物向成,有滋味也。 七月之辰謂為申,申者身也,言時萬物身體皆成就也。 八月之辰謂為酉,酉者緧也,謂時物皆綇縮也。 九月之辰謂為戌,戌者滅也,謂時物皆衰滅也。 十月之辰謂為亥,亥者劾也,言時陰氣劾殺萬物也。 十一月之辰謂為子,子者孳也,謂陽氣至此更孳生也。 十二月之辰謂為丑,丑者紐也,言終始之際,以紐結為名也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
十一月之管謂之黃鍾,黃者,陰陽之中色也。 天有六氣,地有五才,而天地數畢焉。 或曰,冬至德氣為土,土色黃,故曰黃鍾。 正月之管謂為太蔟,蔟者蔟也,謂萬物隨于陽氣太蔟而生也。 三月之管名為姑洗,姑洗者:姑,枯也; 洗,濯也,謂物生新潔,洗除其枯,改柯易葉也。 五月之管名為蕤賓,葳蕤,垂下貌也; 賓,敬也,謂時陽氣下降,陰氣始起,相賓敬也。 七月之管名為夷則,夷,平也; 則,法也,謂萬物將成,平均皆有法則也。 九月之管名為無射,射者出也,言時陽氣上升,萬物收藏無復出也。 十二月之管名為大呂,呂者助也,謂陽氣方之,陰氣助也。 十月之管名為應鍾,應者和也,謂歲功皆成,應和陽功,收而聚之也。 八月之管名為南呂,南者任也,謂時物皆秀,有懷任之象也。 六月之管名為林鍾,林者茂也,謂時物茂盛於野也。 四月之管名為仲呂者,呂,助也,謂陽氣盛長,陰助成功也。 二月之管名為夾鍾者,夾,佐也,謂時物尚未盡出,陰德佐陽而出物也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
曲
(No translation available)
15
漢自東京大亂,絕無金石之樂,樂章亡缺,不可復知。 及魏武平荊州,獲漢雅樂郎河南杜夔,能識舊法,以為軍謀祭酒,使創定雅樂。 時又有散騎侍郎鄧靜、尹商善訓雅樂,歌師尹胡能歌宗廟郊祀之曲,舞師馮肅、服養曉知先代諸舞,夔悉總領之。 遠詳經籍,近采故事,考會古樂,始設軒懸鐘磬。 而黃初中柴玉、左延年之徒,復以新聲被寵,改其聲韻。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
及武帝受命之初,百度草創。 ,詔郊祀明堂禮樂權用魏儀,遵周室肇稱殷禮之義,但改樂章而已,使傅玄為之詞-{云}-。
(No translation available) (No translation available)
17
=
(No translation available)
18
祀天地五郊夕牲歌
(No translation available)
19
=
(No translation available)
20
=
(No translation available)
21
祀天地五郊迎送神歌
(No translation available)
22
=
(No translation available)
23
=
(No translation available)
24
饗天地五郊歌
(No translation available)
25
=
(No translation available)
26
=
(No translation available)
27
天地郊明堂夕牲歌
(No translation available)
28
=
(No translation available)
29
=
(No translation available)
30
天地郊明堂降神歌
(No translation available)
31
=
(No translation available)
32
=
(No translation available)
33
天郊饗神歌
(No translation available)
34
=
(No translation available)
35
=
(No translation available)
36
地郊饗神歌
(No translation available)
37
=
(No translation available)
38
=
(No translation available)
39
明堂饗神歌
(No translation available)
40
=
(No translation available)
41
=
(No translation available)
42
祠廟夕牲歌
(No translation available)
43
=
(No translation available)
44
=
(No translation available)
45
祠廟迎送神歌
(No translation available)
46
=
(No translation available)
47
=
(No translation available)
48
祠征西將軍登歌
(No translation available)
49
=
(No translation available)
50
=
(No translation available)
51
祠豫章府君登歌
(No translation available)
52
=
(No translation available)
53
=
(No translation available)
54
祠潁川府君登歌
(No translation available)
55
=
(No translation available)
56
=
(No translation available)
57
祠京兆府君登歌
(No translation available)
58
=
(No translation available)
59
=
(No translation available)
60
祠宣皇帝登歌
(No translation available)
61
=
(No translation available)
62
=
(No translation available)
63
祠景皇帝登歌
(No translation available)
64
=
(No translation available)
65
=
(No translation available)
66
祠文皇帝登歌
(No translation available)
67
=
(No translation available)
68
=
(No translation available)
69
祠廟饗神歌 〈二篇〉
(No translation available) (No translation available)
70
=
(No translation available)
71
杜夔傳舊雅樂四曲,一曰《鹿鳴》,二曰《騶虞》,三曰《伐檀》,四曰《文王》,皆古聲辭。 及太和中,左延年改夔《騶虞》、《伐檀》、《文王》三曲,更自作聲節,其名雖存,而聲實異。 唯因夔《鹿鳴》,全不改易。 每正旦大會,太尉奉璧,群后行禮,東廂雅樂常作者是也。 後又改三篇之行禮詩。 第一曰《於赫篇》,詠武帝,聲節與古《鹿鳴》同。 第二曰《巍巍篇》,詠文帝,用延年所改《騶虞》聲。 第三曰《洋洋篇》,詠明帝,用延年所改《文王》聲。 第四曰復用《鹿鳴》。 《鹿鳴》之聲重用,而除古《伐檀》。 及晉初,食舉亦用《鹿鳴》。 至,尚書奏,使太僕傅玄、中書監荀勖、黃門侍郎張華各造 〈正旦行禮〉 及 〈王公上壽酒〉 、 〈食舉樂歌〉 詩。 荀勖云:「魏氏行禮、食舉,再取周詩《鹿鳴》以為樂章。 又《鹿鳴》以宴嘉賓,無取於朝,考之舊聞,未知所應。 」勖乃除《鹿鳴》舊歌更作 〈行禮詩〉 四篇,先陳三朝朝宗之義。 又為 〈正旦大會〉 、 〈王公上壽歌〉 詩並 〈食舉樂歌〉 詩,合十三篇。 又以魏氏歌詩或二言,或三言,或四言,或五言,與古詩不類,以問司律中郎將陳頎。 頎曰:「被之金石,未必皆當。 」故勖造晉歌,皆為四言,唯 〈王公上壽酒〉 一篇為三言五言焉。 張華以為「魏上壽、食舉詩及漢氏所施用,其文句長短不齊,未皆合古。 蓋以依詠弦節,本有因循,而識樂知音,足以制聲度曲,法用率非凡近之所能改。 二代三京,襲而不變,雖詩章辭異,興廢隨時,至其韻逗留曲折,皆系於舊,有由然也。 是以一皆因就,不敢有所改易。 」此則華、勖所明異旨也。 時詔又使中書侍郎成公綏亦作焉。 今並采列之-{云}-。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
72
=
(No translation available)
73
四廂樂歌
(No translation available)
74
=
(No translation available)
75
==
(No translation available)
76
正旦大會行禮歌 〈成公綏〉
(No translation available) (No translation available)
77
正旦大會王公上壽酒歌 〈荀勖〉
(No translation available) (No translation available)
78
食舉樂東西廂歌 〈荀勖〉
(No translation available) (No translation available)
79
冬至初歲小會歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
80
宴會歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
81
命將出征歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
82
勞還師歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
83
中宮所歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
84
宗親會歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
85
,光祿大夫荀勖以杜夔所制律呂,校太樂、總章、鼓吹八音,與律呂乖錯,乃制古尺,作新律呂,以調聲韻。 事具《律曆志》。 律成,遂班下太常,使太樂、總章、鼓吹、清商施用。 勖遂典知樂事,啟朝士解音律者共掌之。 使郭夏、宋識等造《正德》、《大豫》二舞,其樂章亦張華之所作-{云}-。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
86
正德舞歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
87
大豫舞歌 〈張華〉
(No translation available) (No translation available)
88
==
(No translation available)
89
荀勖又作新律笛十二枚,以調律呂,正雅樂,正會殿庭作之,自謂宮商克諧,然論者猶謂勖暗解。 時阮咸妙達八音,論者謂之神解。 咸常心譏勖新律聲高,以為高近哀思,不合中和。 每公會樂作,勖意咸謂之不調,以為異己,乃出咸為始平相。 後有田父耕于野,得周時玉尺,勖以校己所治鐘鼓金石絲竹,皆短校一米,於此伏咸之妙,復徵咸歸。 勖既以新律造二舞,次更修正鍾聲。 會勖薨,未竟其業。 ,詔其子籓修定金石,以施郊廟。 尋值喪亂,莫有記之者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
90
漢高祖自蜀漢將定三秦,閬中范因率賨人以從帝,為前鋒。 及定秦中,封因為閬中侯,復賨人七姓。 其俗喜舞,高祖樂其猛銳,數觀其舞,後使樂人習之。 閬中有渝水,因其所居,故名曰《巴渝舞》。 舞曲有《矛渝本歌曲》、《安弩渝本歌曲》、《安臺本歌曲》、《行辭本歌曲》,總四篇。 其辭既古,莫能曉其句度。 魏初,乃使軍謀祭酒王粲改創其詞。 粲問巴渝帥李管、種玉歌曲意,試使歌,聽之,以考校歌曲,而為之改為《矛渝新福歌曲》、《弩渝新福歌曲》、《安台新福歌曲》、《行辭新福歌曲》,《行辭》以述魏德。 ,又改《巴渝舞》曰《昭武舞》。 至,尚書奏,考覽三代禮樂遺曲,據功象德,奏作《武始》、《咸熙》、《章斌》三舞,皆執羽龠。 及晉又改《昭武舞》曰《宣武舞》,《羽龠舞》曰《宣文舞》。 咸甯元年,詔定祖宗之號,而廟樂乃停《宣武》、《宣文》二舞,而同用荀勖所使郭夏、宋識等所造《正德》、《大豫》二舞-{云}-。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)