1
__TOC__
(No translation available)
2
皇甫謐
(No translation available)
3
皇甫謐,字士安,幼名靜,安定朝那人,漢太尉嵩之曾孫也。 出叔父,徙居新安。 年二十,不好學,遊蕩無度,或以為癡。 嘗得瓜果,輒進所叔母任氏。 任氏曰:「《孝經》云:『三牲之養,猶為不孝。 』汝今年餘二十,目不存教,心不入道,無以慰我。 」因歎曰:「昔孟母三徙以成仁,曾父烹豕以存教,豈我居不卜鄰,教有所闕,何爾魯鈍之甚也! 修身篤學,自汝得之,于我何有! 」因對之流涕。 謐乃感激,就鄉人席坦受書,勤力不怠。 居貧,躬自稼穡,帶經而農,遂博綜典籍百家之言。 沈靜寡欲,始有高尚之志,以著述為務,自號玄晏先生。 著《禮樂》、《聖真》之論。 後得風痹疾,猶手不輟卷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
或勸謐修名廣交,謐以為「非聖人孰能兼存出處,居田里之中亦可以樂堯、舜之道,何必崇接世利,事官鞅掌,然後為名乎」。 作《玄守論》以答之,曰:
(No translation available) (No translation available)
5
遂不仕。 耽玩典籍,忘寢與食,時人謂之「書淫」。 或有箴其過篤,將損耗精神。 謐曰:「朝聞道,夕死可矣,況命之修短分定懸天乎!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
叔父有子既冠,謐年四十喪所生後母,遂還本宗。
(No translation available)
7
城陽太守梁柳,謐從姑子也,當之官,人勸謐餞之。 謐曰:「柳為布衣時過吾,吾送迎不出門,食不過鹽菜,貧者不以酒肉為禮。 今作郡而送之,是貴城陽太守而賤梁柳,豈中古人之道,是非吾心所安也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
時魏郡召上計掾,舉孝廉; 景元初,相國辟,皆不行。 其後鄉親勸令應命,謐為《釋勸論》以通志焉。 其辭曰:其後武帝頻下詔敦逼不已,謐上疏自稱草莽臣曰:「臣以尪弊,迷於道趣,因疾抽簪,散發林阜,人綱不閑,鳥獸為群。 陛下披榛采蘭,並收蒿艾。 是以皋陶振褐,不仁者遠。 臣惟頑蒙,備食晉粟,猶識唐人擊壤之樂,宜赴京城,稱壽闕外。 而小人無良,致災速禍,久嬰篤疾,軀半不仁,右腳偏小,十有九載。 又服寒食藥,違錯節度,辛苦荼毒,於今七年。 隆冬裸袒食冰,當暑煩悶,加以咳逆,或若溫虐,或類傷寒,浮氣流腫,四肢酸重。 於今困劣,救命呼噏,父兄見出,妻息長訣。 仰迫天威,扶輿就道,所苦加焉,不任進路,委身待罪,伏枕歎息。 臣聞《韶》《衛》不並奏,《雅》《鄭》不兼禦,故郤子入周,禍延王叔; 虞丘稱賢,樊姬掩口。 君子小人,禮不同器,況臣糠䵃,糅之彫胡? 庸夫錦衣,不稱其服也。 竊聞同命之士,咸以畢到,唯臣疾疢,抱釁床蓐,雖貪明時,懼斃命路隅。 設臣不疾,已遭堯、舜之世,執志箕山,猶當容之。 臣聞上有明聖之主,下有輸實之臣; 上有在寬之政,下有委情之人。 唯陛下留神垂恕,更旌瑰俊,索隱于傅岩,收釣於渭濱,無令泥滓久濁清流。 」謐辭切言至,遂見聽許。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
歲餘,又舉賢良方正,並不起。 自表就帝借書,帝送一車書與之。 謐雖羸疾,而披閱不怠。 初服寒食散,而性與之忤,每委頓不倫,嘗悲恚,叩刃欲自殺,叔母諫之而止。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
濟陰太守蜀人文立,表以命士有贄為煩,請絕其禮幣,詔從之。 謐聞而歎曰:「亡國之大夫不可與圖存,而以革歷代之制,其可乎! 夫『束帛戔戔』,《易》之明義,玄纁之贄,自古之舊也。 故孔子稱夙夜強學以待問,席上之珍以待聘。 士於是乎三揖乃進,明致之難也; 一讓而退,明去之易也。 若殷湯之于伊尹,文王之于太公,或身即莘野,或就載以歸,唯恐禮之不重,豈吝其煩費哉! 且一禮不備,貞女恥之,況命士乎! 孔子曰:『賜也,爾愛其羊,我愛其禮。 』棄之如何? 政之失賢,於此乎在矣。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
咸甯初,又詔曰:「男子皇甫謐沈靜履素,守學好古,與流俗異趣,其以謐為太子中庶子。 」謐固辭篤疾。 帝初雖不奪其志,尋復發詔徵為議郎,又召補著作郎。 司隸校尉劉毅請為功曹,並不應。 著論為葬送之制,名曰《篤終》,曰:而竟不仕。 卒,時年六十八。 子童靈、方回等遵其遺命。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
謐所著詩賦誄頌論難甚多,又撰《帝王世紀》、《年曆》、《高士》、《逸士》、《列女》等傳、《玄晏春秋》,並重於世。 門人摯虞、張軌、牛綜、席純,皆為晉名臣。
(No translation available) (No translation available)
13
=
(No translation available)
14
子方回
(No translation available)
15
=方回少遵父操,兼有文才。 永嘉初,博士征,不起。 避亂荊州,閉戶閒居,未嘗入城府。 蠶而後衣,耕而後食,先人後己,尊賢愛物,南土人士咸崇敬之。 刺史陶侃禮之甚厚。 侃每造之,著素士服,望門輒下而進。 王敦遣從弟暠代侃,遷侃為廣州。 侃將詣敦,方回諫曰:「吾聞敵國滅,功臣亡。 足下新破杜弢,功莫與二,欲無危,其可得乎! 」侃不從而行。 敦果欲殺侃,賴周訪獲免。 暠既至荊州,大失物情,百姓叛暠迎杜弢。 暠大行誅戮以立威,以方回為侃所敬,責其不來詣己,乃收而斬之。 荊土華夷,莫不流涕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
摯虞
(No translation available)
17
摯虞,字仲洽,京兆長安人也。 父模,魏太僕卿。 虞少事皇甫謐,才學通博,著述不倦。 郡檄主簿。 虞嘗以死生有命,富貴在天。 天之所祐者義也,人之所助者信也。 履信思順,所以延福,違此而行,所以速禍。 然道長世短,禍福舛錯,怵迫之徒,不知所守,蕩而積憤,或迷或放。 故借之以身,假之以事,先陳處世不遇之難,遂棄彝倫,輕舉遠遊,以極常人罔惑之情,而後引之以正,反之以義,推神明之應於視聽之表,崇否泰之運于智力之外,以明天任命之不可違,故作《思遊賦》。 其辭曰:舉賢良,與夏侯湛等十七人策為下第,拜中郎。 武帝詔曰:「省諸賢良答策,雖所言殊塗,皆明于王義,有益政道。 欲詳覽其對,究觀賢士大夫用心。 」因詔諸賢良方正直言,會東堂策問,曰:「頃日食正陽,水旱為災,將何所修,以變大眚? 及法令有不宜於今,為公私所患苦者,皆何事? 凡平世在於得才,得才者亦借耳目以聽察。 若有文武器能有益於時務而未見申敘者,各舉其人。 及有負俗謗議,宜先洗濯者,亦各言之。 」虞對曰:「臣聞古之聖明,原始以要終,體本以正末。 故憂法度之不當,而不憂人物之失所; 憂人物之失所,而不憂災害之流行。 誠以法得於此,則物理於彼; 人和於下,則災消於上。 其有日月之眚,水旱之災,則反聽內視,求其所由,遠觀諸物,近驗諸身。 耳目聽察,豈或有蔽其聰明者乎? 動心出令,豈或有傾其常正者乎? 大官大職,豈或有授非其人者乎? 賞罰黜陟,豈或有不得其所者乎? 河濱山岩,豈或有懷道釣築而未感於夢兆者乎? 方外遐裔,豈或有命世傑出而未蒙膏澤者乎? 推此類也,以求其故,詢事考言,以盡其實,則天人之情可得而見,咎征之至可得而救也。 若推之於物則無忤,求之於身則無尤,萬物理順,內外咸宜,祝史正辭,言不負誠,而日月錯行,夭癘不戒,此則陰陽之事,非吉凶所在也。 期運度數,自然之分,固非人事所能供禦,其亦振廩散滯,貶食省用而已矣。 是故誠遇期運,則雖陶唐、殷湯有所不變; 苟非期運,則宋、衛之君,諸侯之相,猶能有感。 唯陛下審其所由,以盡其理,則天下幸甚。 臣生長蓽門,不逮異物,雖有賢才,所未接識,不敢瞽言妄舉,無以疇答聖問。 」擢為太子舍人,除聞喜令。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
時天子留心政道,又吳寇新平,天下乂安,上《太康頌》以美晉德。 其辭曰:
(No translation available) (No translation available)
19
:於休上古,人之資始。 四隩咸宅,萬國同軌。 有漢不競,喪亂靡紀。 畿服外叛,侯衛內圮。 天難既降,時惟鞠凶。 龍戰獸爭,分裂遐邦。 備僭岷蜀,度逆海東。 權乃緣間,割據三江。 明明上帝,臨下有赫。 乃宣皇威,致天之辟。 奮武遼隧,罪人斯獲。 撫定朝鮮,奄征韓、貊。 文既應期,席捲梁、益。 元憝委命,九夷重譯。 邛、冉、哀牢,是焉底績。 我皇之登,二國既平。 靡適不懷,以育群生。 吳乃負固,放命南冥。 聲教未暨,弗及王靈。 皇震其威,赫如雷霆。 截彼江、沔,荊、舒以清。 邈矣聖皇,參乾兩離。 陶化以正,取亂以奇。 耀武六旬,輿徒不疲。 飲至數實,幹旄無虧。 洋洋四海,率禮和樂。 穆穆宮廟,歌雍詠鑠。 光天之下,莫匪帝略。 窮發反景,承正受朔。 龍馬騤騤,風于華陽。 弓矢橐服,干戈戢藏。 嚴嚴南金,業業餘皇。 雄劍班朝,造舟為梁。 聖明有造,實代天工。 天地不違,黎元時邕。 三務斯協,用底厥庸。 既遠其跡,將明其蹤。 喬山惟嶽,望帝之封。 猗歟聖帝,胡不封哉!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
以母憂解職。 久之,召補尚書郎。
(No translation available) (No translation available)
21
將作大匠陳勰掘地得古尺,尚書奏:「今尺長於古尺,宜以古為正。 」潘嶽以為慣用已久,不宜復改。 虞駁曰:「昔聖人有以見天下之賾而擬其形容,象物制器,以存時用。 故參天兩地,以正算數之紀; 依律計分,以定長短之度。 其作之也有則,故用之也有征。 考步兩儀,則天地無所隱其情; 准正三辰,則懸象無所容其謬; 施之金石,則音韻和諧; 措之規矩,則器用合宜。 一本不差而萬物皆正,及其差也,事皆反是。 今尺長於古尺幾於半寸,樂府用之,律呂不合; 史官用之,曆象失占; 醫署用之,孔穴乖錯。 此三者,度量之所由生,得失之所取征,皆絓閡而不得通,故宜改今而從古也。 唐、虞之制,同律度量衡,仲尼之訓,謹權審度。 今兩尺並用,不可謂之同; 知失而行,不可謂之謹。 不同不謹,是謂謬法,非所以軌物垂則,示人之極。 凡物有多而易改,亦有少而難變,亦有改而致煩,有變而之簡。 度量是人所常用,而長短非人所戀惜,是多而易改者也。 正失於得,反邪于正,一時之變,永世無二,是變而之簡者也。 憲章成式,不失舊物,季末苟合之制,異端雜亂之用,當以時厘改,貞夫一者也。 臣以為宜如所奏。 」又表論封禪,見《禮志》。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
虞以漢末喪亂,譜傳多亡失,雖其子孫不能言其先祖,撰《族姓昭穆》十卷,上疏進之,以為足以備物致用,廣多聞之益。 以定品違法,為司徒所劾,詔原之。
(No translation available) (No translation available)
23
時太廟初建,詔普增位一等。 後以主者承詔失旨,改除之。 虞上表曰:「臣聞昔之聖明,不愛千乘之國而惜桐葉之信,所以重至尊之命而達于萬國之誠也。 前《乙巳赦書》,遠稱先帝遺惠餘澤,普增位一等,以酬四海欣戴之心。 驛書班下,被於遠近,莫不鳥騰魚躍,喜蒙德澤。 今一旦更以主者思文不審,收既往之詔,奪已澍之施,臣之愚心竊以為不可。 」詔從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
元康中,遷吳王友。 時荀顗撰《新禮》,使虞討論得失而後施行。 元皇后崩,杜預奏:「諒暗之制,乃自上古,是以高宗無服喪之文,而唯文稱不言。 漢文限三十六日。 魏氏以降,既虞為節。 皇太子與國為體,理宜釋服,卒哭便除。 」虞答預書曰:「唐稱遏密,殷雲諒暗,各舉事以為名,非既葬有殊降。 周室以來,謂之喪服。 喪服者,以服表喪。 今帝者一日萬機,太子監撫之重,以宜奪禮,葬訖除服,變制通理,垂典將來,何必附之于古,使老儒致爭哉! 」皇太孫尚薨,有司奏「御服齊衰期」。 詔令博士議。 虞曰:「太子生,舉以成人之禮,則殤理除矣。 太孫亦體君傳重,由位成而服全,非以年也。 」從之。 虞又議玉輅、兩社事,見《輿服志》。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
後曆秘書監、衛尉卿,從惠帝幸長安。 及東軍來迎,百官奔散,遂流離鄠、杜之間,轉入南山中,糧絕饑甚,拾橡實而食之。 後得還洛,曆光祿勳、太常卿。 時懷帝親郊。 自元康以來,不親郊祀,禮儀弛廢。 虞考正舊典,法物粲然。 及洛京荒亂,盜竊縱橫,人饑相食。 虞素清貧,遂以餒卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
虞撰《文章志》四卷,注解《三輔決錄》,又撰古文章,類聚區分為三十卷,名曰《流別集》,各為之論,辭理愜當,為世所重。
(No translation available)
27
虞善觀玄象,嘗謂友人曰:「今天下方亂,避難之國,其唯涼土乎! 」性愛士人,有表薦者,恆為其辭。 東平太叔廣樞機清辯,廣談,虞不能對; 虞筆,廣不能答; 更相嗤笑,紛然於世雲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
束晳
(No translation available)
29
束晳,字廣微,陽平元城人,漢太子太傅疏廣之後也。 王莽末,廣曾孫孟達避難,自東海徙居沙鹿山南,因去疏之足,遂改姓焉。 祖混,隴西太守。 父龕,馮翊太守,並有名譽。 晳博學多聞,與兄璆俱知名。 少游國學,或問博士曹志曰:「當今好學者誰乎? 」志曰:「陽平束廣微好學不倦,人莫及也。 」還鄉里,察孝廉,舉茂才,皆不就。 璆娶石鑒從女,棄之,鑒以為憾,諷州郡公府不得辟,故晳等久不得調。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
太康中,郡界大旱,晳為邑人請雨,三日而雨注,眾謂晳誠感,為作歌曰:「束先生,通神明,請天三日甘雨零。 我黍以育,我稷以生。 何以疇之? 報束長生。 」晳與衛恆厚善,聞恆遇禍,自本郡赴喪。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
嘗為《勸農》及《餅》諸賦,文頗鄙俗,時人薄之。 而性沈退,不慕榮利,作《玄居釋》以擬《客難》,其辭曰:
(No translation available) (No translation available)
32
束晳閒居,門人並侍。 方下帷深譚,隱-{几}-而咍,含毫散藻,考撰同異,在側者進而問之曰:「蓋聞道尚變通,達者無窮。 世亂則救其紛,時泰則扶其隆。 振天維以贊百務,熙帝載而鼓皇風。 生則率土樂其存,死則宇內哀其終。 是以君子屈己伸道,不恥幹時。 上國有不索何獲之言,《周易》著躍以求進之辭。 莘老負金鉉以陳烹割之說,齊客當康衢而詠《白水》之詩。 今先生耽道修藝,嶷然山峙,潛朗通微,洽覽深識,夜兼忘寐之勤,晝騁鑽玄之思,曠年累稔,不墮其志。 鱗翼成而愈伏,術業優而不試。 乃欲闔櫝辭價,泥蟠深處,永戢琳琅之耀,匿首窮魚之渚,當唐年而慕長沮,邦有道而反甯武。 識彼迷此,愚竊不取。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
若乃士以援登,進必待求,附勢之黨橫擢,則林藪之彥不抽,丹墀步紈誇之童,東野遺白顛之叟。 盍亦因數都而事博陸,憑鷁首以涉洪流,蹈翠雲以駭逸龍,振光耀以驚沈鰌。 徒屈蟠于陷井,眄天路而不遊,學既積而身困,夫何為乎秘丘。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
且歲不我與,時若奔駟,有來無反,難得易失。 先生不知盱豫之讖悔遲,而忘夫朋盍之義務疾,亦豈能登海湄而抑東流之水,臨虞泉而招西歸之日? 徒以曲畏為梏,儒學自桎,囚大道於環堵,苦形骸於蓬室。 豈若托身權戚,憑勢假力,擇棲芳林,飛不待翼,夕宿七娥之房,朝享五鼎之食,匡三正則太階平,贊五教而玉繩直。 孰若茹藿餐蔬,終身自匿哉!」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
束子曰:「居! 吾將導爾以君子之道,諭爾以出處之事。 爾其明受餘訊,謹聽餘志。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
昔元一既啟,兩儀肇立,離光夜隱,望舒晝戢,羽族翔林,蟩蛁赴濕,物從性之所安,士樂志之所執,或背豐榮以岩棲,或排蘭闥而求入,在野者龍逸,在朝者鳳集。 雖其軌跡不同,而道無貴賤,必安其業,交不相羨,稷、契奮庸以宣道,巢、由洗耳以避禪,同垂不朽之稱,俱入賢者之流。 參名比譽,誰劣誰優? 何必貪與二八為群,而恥為七人之疇乎! 且道睽而通,士不同趣,吾竊綴處者之末行,未敢聞子之高喻,將忽蒲輪而不眄,夫何權戚之雲附哉!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
昔周、漢中衰,時難自托,福兆既開,患端亦作,朝游巍峨之宮,夕墜崢嶸之壑,晝笑夜歎,晨華暮落,忠不足以衛己,禍不可以預度,是士諱登朝而競赴林薄。 或毀名自汙,或不食其祿,比從政於匣笥之龜,譬官者於郊廟之犢,公孫泣涕而辭相,楊雄抗論於赤族。
(No translation available) (No translation available)
38
今大晉熙隆,六合寧靜。 蜂蠆止毒,熊羆輟猛,五刑勿用,八紘備整,主無驕肆之怒,臣無犛纓之請,上下相安,率禮從道。 朝養觸邪之獸,庭有指佞之草,禍戮可以忠逃,寵祿可以順保。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
且夫進無險懼,而惟寂之務者,率其性也。 兩可俱是,而舍彼趣此者,從其志也。 蓋無為可以解天下之紛,澹泊可以救國家之急,當位者事有所窮,陳策者言有不入,翟璜不能回西鄰之寇,平、勃不能正如意之立,幹木臥而秦師退,四皓起而戚姬泣。 夫如是何舍何執,何去何就? 謂山岑之林為芳,穀底之莽為臭。 守分任性,唯天所授,鳥不假甲於龜,魚不借足於獸,何必笑孤竹之貧而羨齊景之富! 恥布衣以肆志,甯文裘而拖繡。 且能約其躬,則儋石之畜以豐; 苟肆其欲,則海陵之積不足; 存道德者,則匹夫之身可榮; 忘大倫者,則萬乘之主猶辱。 將研六籍以訓世,守寂泊以鎮俗,偶鄭老於海隅,匹嚴叟於僻蜀。 且世乙太虛為輿,玄爐為肆,神游莫競之林,心存無營之室,榮利不擾其覺,殷憂不幹其寐,捐誇者之所貪,收躁務之所棄,雉聖籍之荒蕪,總群言之一至。 全素履於丘園,背纓緌而長逸,請子課吾業於千載,無聽吾言於今日也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
張華見而奇之。 石鑒卒,王戎乃辟璆。 華召晳為掾,又為司空、下邳王晃所辟。 華為司空,復以為賊曹屬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
時欲廣農,晳上議曰:轉佐著作郎,撰《晉書·帝紀》、十《志》,遷轉博士,著作如故。
(No translation available)
42
初,,汲郡人不准盜發魏襄王墓,或言安釐王塚,得竹書數十車。 其《紀年》十三篇,記夏以來至周幽王為犬戎所滅,以事接之,三家分,仍述魏事至安釐王之二十年。 蓋魏國之史書,大略與《春秋》皆多相應。 其中經傳大異,則雲夏年多殷; 益幹啟位,啟殺之; 太甲殺伊尹; 文丁殺季曆; 自周受命,至穆王百年,非穆王壽百歲也; 幽王既亡,有共伯和者攝行天子事,非二相共和也。 其《易經》二篇,與《周易》上下經同。 《易繇陰陽卦》二篇,與《周易》略同,《繇辭》則異。 《卦下易經》一篇,似《說卦》而異。 《公孫段》二篇,公孫段與邵陟論《易》。 《國語》三篇,言楚、晉事。 《名》三篇,似《禮記》,又似《爾雅》《論語》。 《師春》一篇,書《左傳》諸卜筮,「師春」似是造書者姓名也。 《瑣語》十一篇,諸國卜夢妖怪相書也。 《梁丘藏》一篇,先敘魏之世數,次言丘藏金玉事。 《繳書》二篇,論弋射法。 《生封》一篇,帝王所封。 《大曆》二篇,鄒子談天類也。 《穆天子傳》五篇,言周穆王遊行四海,見帝台、西王母。 《圖詩》一篇,畫贊之屬也。 又雜書十九篇:《周食田法》,《周書》,《論楚事》,《周穆王美人盛姬死事》。 大凡七十五篇,七篇簡書折壞,不識名題。 塚中又得銅劍一枚,長二尺五寸。 漆書皆科斗字。 初發塚者燒策照取寶物,及官收之,多燼簡斷劄,文既殘缺,不復詮次。 武帝以其書付秘書校綴次第,尋考指歸,而以今文寫之。 晳在著作,得觀竹書,隨疑分釋,皆有義證。 遷尚書郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
武帝嘗問摯虞三日曲水之義,虞對曰:「漢章帝時,平原徐肇以三月初生三女,至三日俱亡,村人以為怪,乃招攜之水濱洗祓,遂因水以泛觴,其義起此。 」帝曰:「必如所談,便非好事。 」晳進曰:「虞小生,不足以知,臣請言之。 昔周公成洛邑,因流水以泛酒,故逸詩云『羽觴隨波』。 又秦昭王以三日置酒河曲,見金人奉水心之劍,曰:『令君制有西夏。 』乃霸諸侯,因此立為曲水。 二漢相緣,皆為盛集。 」帝大悅,賜晳金五十斤。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
時有人于嵩高山下得竹簡一枚,上兩行科斗書,傳以相示,莫有知者。 司空張華以問晳,晳曰:「此漢明帝顯節陵中策文也。 」檢驗果然,時人伏其博識。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
趙王倫為相國,請為記室。 晳辭疾罷歸,教授門徒。 年四十卒,元城市裏為之廢業,門生故人立碑墓側。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
晳才學博通,所著《三魏人士傳》,《七代通記》、《晉書·紀》、《志》,遇亂亡失。 其《五經通論》、《發蒙記》、《補亡詩》、文集數十篇,行於世雲。
(No translation available) (No translation available)
47
王接
(No translation available)
48
王接,字祖遊,河東猗氏人,漢京兆尹尊十世孫也。 父蔚,世修儒史之學。 魏中領軍曹羲作《至公論》,蔚善之,而著《至機論》,辭義甚美。 官至夏陽侯相。 接幼喪父,哀毀過禮,鄉親皆歎曰:「王氏有子哉! 」渤海劉原為河東太守,好奇,以旌才為務。 同郡馮收試經為郎,七十餘,薦接于原曰:「夫驊騮不總轡,則非造父之肆; 明月不流光,則非隋侯之掌。 伏惟明府苞黃中之德,耀重離之明,求賢與能,小無遺錯,是以鄙老思獻所知。 竊見處士王接,岐嶷俊異,十三而孤,居喪盡禮,學過目而知,義觸類而長,斯玉鉉之妙味,經世之徽猷也。 不患玄黎之不啟,竊樂春英之及時。 」原即禮命,接不受。 原乃呼見曰:「君欲慕肥遁之高邪? 」對曰:「接薄祜,少孤而無兄弟,母老疾篤,故無心為吏。 」及母終,柴毀骨立,居墓次積年,備覽眾書,多出異義。 性簡率,不修俗操,鄉里大族多不能善之,唯裴頠雅知焉。 平陽太守柳澹、散騎侍郎裴遐、尚書僕射鄧攸皆與接友善。 後為郡主簿,迎太守溫宇,宇奇之,轉功曹史。 州辟部平陽從事。 時泰山羊亮為平陽太守,薦之于司隸校尉王堪,出補都官從事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
永甯初,舉秀才。 友人滎陽潘滔遺接書曰:「摯虞、卞玄仁並謂足下應和鼎味,可無以應秀才行。 」接報書曰:「今世道交喪,將遂剝亂,而識智之士鉗口韜筆,禍敗日深,如火之燎原,其可救乎? 非榮斯行,欲極陳所見,冀有覺悟耳。 」是歲,三王義舉,惠帝復阼,以國有大慶,天下秀孝一皆不試,接以為恨。 除中郎,補征虜將軍司馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
蕩陰之役,侍中嵇紹為亂兵所害,接議曰:「夫謀人之軍,軍敗則死之; 謀人之國,國危則亡之,古之道也。 蕩陰之役,百官奔北,唯嵇紹守職以遇不道,可謂臣矣,又可稱痛矣。 今山東方欲大舉,宜明高節,以號令天下。 依《春秋》褒三累之義,加紹致命之賞,則遐邇向風,莫敢不肅矣。 」朝廷從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
河間王顒欲遷駕長安,與關東乖異,以接成都王佐,難之,表轉臨汾公相國。 及東海王越率諸候討顒,尚書令王堪統行台,上請接補尚書殿中郎,未至而卒,年三十九。
(No translation available) (No translation available)
52
接學雖博通,特精《禮》《傳》。 常謂《左氏》辭義贍富,自是一家書,不主為經發。 《公羊》附經立傳,經所不書,傳不妄起,于文為儉,通經為長。 任城何休訓釋甚詳,而黜周王魯,大體乖硋,且志通《公羊》而往往還為《公羊》疾病。 接乃更注《公羊春秋》,多有新義。 時秘書丞衛恆考正汲塚書,未訖而遭難。 佐著作郎束皙述而成之,事多證異義。 時東萊太守陳留王庭堅難之,亦有證據。 皙又釋難,而庭堅已亡。 散騎侍郎潘滔謂接曰:「卿才學理議,足解二子之紛,可試論之。 」接遂詳其得失。 摯虞、謝衡皆博物多聞,咸以為允當。 又撰《列女後傳》七十二人,雜論議、詩賦、碑頌、駁難十餘萬言,喪亂盡失。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
53
長子愆期,流寓江南,緣父本意,更注《公羊》,又集《列女後傳》云。
(No translation available)
54
【史評】
(No translation available)
55
史臣曰:皇甫謐素履幽貞,閒居養疾,留情筆削,敦悅丘墳,軒冕未足為榮,貧賤不以為恥,確乎不拔,斯固有晉之高人者歟! 洎乎《篤終》立論,薄葬昭儉,既戒奢于季氏,亦無取于王孫,可謂達存亡之機矣。 摯虞、束皙等並詳覽載籍,多識舊章,奏議可觀,文詞雅贍,可謂博聞之士也。 或攝官延閣,裁成言事之書; 或蒞政秩宗,參定禋郊之禮。 虞既厄於從理,皙乃年位不充,天之報施,何其爽也! 王接才調秀出,見賞知音,惜其夭枉,未申驥足,嗟夫!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
贊曰:士安好逸,棲心蓬蓽。 屬意文雅,忘懷榮秩。 遺制可稱,養生乖術。 摯虞博聞,廣微絕群。 財成禮度,刊緝遺文。 魏篇式序,漢冊斯分。 祖遊後出,亦播清芬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)