1
武宗至道昭肅孝皇帝諱炎,穆宗第五子,母曰宣懿皇后韋氏。 六月十二日生於東宮。 三月,封潁王,本名瀍。 開成中加開府儀同三司、檢校吏部尚書,依百官例,逐月給俸料。 初,文宗追悔莊恪太子殂不由道,乃以敬宗子陳王成美為皇太子,冬十月宣制,未遑冊禮。 開成五年五年正月二日,文宗暴疾,宰相李玨、知樞密劉弘逸奉密旨,以皇太子監國。 兩軍中尉仇士良、魚弘志矯詔迎潁王於十六宅,曰:「朕自嬰疾疹,有加無瘳,懼不能躬總萬機,日厘庶政。 稽於謨訓,謀及大臣,用建親賢,以貳神器。 親弟潁王瀍昔在藩邸,與朕常同師訓,動成儀矩,性稟寬仁。 俾奉昌圖,必諧人欲。 可立為皇太弟,應軍國政事,便令權勾當。 百辟卿士,中外庶臣,宜竭乃心,輔成予志。 陳王成美先立為皇太子,以其年尚沖幼,未漸師資,比日重難,不遑冊命,迴踐朱邸,式協至公,可復封陳王。 」是夜,士良統兵士于十六宅迎太弟赴少陽院,百官謁見於東宮思賢殿。 三日,仇士良收捕仙韶院副使尉遲璋殺之,屠其家。 四日,文宗崩,宣遺詔:皇太弟宜於柩前即皇帝位,宰相楊嗣復攝冢宰。 十四日,受冊于正殿,時年二十七。 陳王成美、安王溶殂于邸第。 初,楊賢妃有寵於文宗,而莊恪太子母王妃失寵怨望,為楊妃所譖,王妃死,太子廢。 及開成末年,帝多疾無嗣,賢妃請以安王溶嗣,帝謀于宰臣李玨,玨非之,乃立陳王。 至是,仇士良立武宗,欲歸功於己,乃發安王舊事,故二王與賢妃皆死。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
二月,制穆宗妃韋氏追諡宣懿皇太后,帝之母也。 上御正殿,降德音,以開府、右軍中尉仇士良封楚國公,左軍中尉魚弘志為韓國公,太常卿崔鄲、戶部尚書判度支崔珙並本官同中書門下平章事。 敕二月十五日玄元皇帝降生日宜為降聖節,休假一日。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
三月,詔宮人劉氏、王氏並為妃。 敕朔望入閣對刑法官,是日非便,宜停。
(No translation available) (No translation available)
4
五月,中書奏:六月十二日,皇帝載誕之辰,請以其日為慶陽節。 祔宣懿太后于太廟。 初,武宗欲啟穆宗陵祔葬,中書門下奏曰:「園陵已安,神道貴靜。 光陵二十餘載,福陵則近又修崇。 竊惟孝思,足彰嚴奉。 今若再因合祔,須啟二陵,或慮聖靈不安,未合先旨。 又以陰陽避忌,亦有所疑。 不移福陵,實協典禮。 」乃止。 就舊墳增築,名曰福陵。 又奏:「准今年二月八日赦文,應京諸司勒留官,令本處剋留手力雜給與攝官者。 臣等檢詳,諸道正官料錢絕少,雜給手力即多,今正官勒留,亦管公事,料錢少於雜給,刻下事未得中。 臣等商量,其正官料錢雜給等錢,望每貫割留二百文與攝官,餘並如舊。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
秋七月,制檢校禮部尚書、華州刺史陳夷行復為中書侍郎、同平章事。
(No translation available)
6
八月十七日,葬文宗皇帝于章陵。 知樞密劉弘逸、薛季稜率禁軍護靈駕至陵所,二人素為文宗獎遇,仇士良惡之,心不自安,因是掌兵,欲倒戈誅士良、弘志。 鹵簿使兵部尚書王起、山陵使崔稜覺其謀,先諭鹵簿諸軍。 是日弘逸、季稜伏誅。 門下侍郎、同平章事楊嗣復檢校吏部尚書、潭州刺史,充湖南都團練觀察使; 中書侍郎、同平章事李玨檢校兵部尚書、桂州刺史,充桂管防禦觀察等使; 御史中丞裴夷直為杭州刺史:皆坐弘逸、季稜黨也。 易定軍亂,逐節度使陳君賞。 君賞鳩合豪傑數百人,復入城,盡誅謀亂兵士,軍城復安。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
九月,以淮南節度使、檢校尚書左僕射李德裕為吏部尚書、同中書門下平章事,尋兼門下侍郎; 以宣武軍節度使、檢校吏部尚書、汴州刺史李紳代德裕鎮淮南。 帝在藩時,頗好道術修攝之事,是秋,召道士趙歸真等八十一人入禁中,於三殿修金籙道場。 帝幸三殿,於九天壇親受法籙。 右拾遺王哲上疏,言王業之初,不宜崇信過當,疏奏不省。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
十一月,鹽鐵轉運使奏江淮已南請復稅茶,從之。 魏博節度使何進滔卒,三軍推其子重霸知留後事。 會昌元年會昌元年正月壬寅朔。 庚戌,有事於郊廟,禮畢,御丹鳳樓,大赦,改元。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
二月壬寅,以淮南節度使、檢校吏部尚書李紳為中書侍郎、同平章事。 中書奏:「南宮六曹皆有職分,各責官業,即事不因循。 近者戶部度支,多是諸軍奏請,本司郎吏束手閑居。 今後請祗令本行分判,委中書門下簡擇公幹才器相當者轉授。 」從之。 車駕幸昆明池。 賜仇士良紀功碑,詔右僕射李程為其文。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
三月,貶湖南觀察使楊嗣復潮州司馬,桂管觀察使李玨端州司馬,杭州刺史裴夷直驩州司戶。 宰臣李德裕進位司空。 三月壬申,宰相李德裕、陳夷行、崔珙、李紳等奏:「憲宗皇帝有恢復中興之功,請為百代不遷之廟。 」帝曰:「所論至當。 」續議之,事竟不行。 贈故中書令、晉國公裴度太師。 山南東道蝗害稼。 造靈符應聖院於龍首池。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
四月辛丑,敕:「《憲宗實錄》舊本未備,宜令史官重修進內。 其舊本不得注破,候新撰成同進。 」時李德裕先請不遷憲宗廟,為議者沮之,復恐或書其父不善之事,故復請改撰實錄,朝野非之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
五月辛未,中書門下奏:「據《六典》,隋置諫議大夫七人,從四品上。 大曆二年,升門下侍郎為正三品,兩省遂闕四品。 建官之道,有所未周。 詩云『袞職有闕,仲山甫補之』。 周、漢大臣,願入禁闥,補過拾遺。 張衡為侍郎,常居帷幄,從容諷諫。 此皆大臣之任,故其秩峻,其任重,則敬其言而行其道。 況蹇諤之地,宜老成之人,秩未優崇,則難用耆德。 其諫議大夫望依隋氏舊制,升為從四品,分為左右,以備兩省四品之闕。 向後與丞郎出入迭用,以重其選。 又御史中丞為大夫之貳,緣大夫秩崇,官不常置,中丞為憲臺之長。 今寺監、少卿、少監、司業、少尹並為寺署之貳,皆為四品。 中丞官名至重,見秩未崇,望升為從四品。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
六月,有禿鶖鳥集於禁苑。 庚子夜五更,小流星五十餘旁午流散。 制以魏博兵馬留後何重霸檢校工部尚書、魏州大都督府長史,充天雄軍節度使,仍賜名重順。 中書奏請依姚璹故事,宰相每月修時政記送史館,從之。 以衡山道士劉玄靖為銀青光祿大夫,充崇玄館學士,賜號廣成先生,令與道士趙歸真於禁中修法籙。 左補闕劉彥謨上疏切諫,貶彥謨為河南府戶曹。 敕:「自前中外上封論事,有所糾舉,則請留中。 今後並云『請付御史臺』,不得云『留中不下』。 如事關軍國,理須宥密,不在此限。 如臺司勘當後,若得事實,必獎奉公。 苟涉加誣,必當反問。 告示中外,明知此意。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
七月己巳,北方有流星,經天良久。 關東大蝗傷稼。 襄、郢、江左大水。 彗復出室壁之間。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
八月,回鶻烏介可汗遣使告難,言本國為黠戛斯所攻,故可汗死,今部人推為可汗。 緣本國破散,今奉太和公主南投大國。 時烏介至塞上,大首領嗢沒斯與赤心宰相相攻,殺赤心,率其部下數千帳近西城。 天德防禦使田牟以聞。 烏介又令其相頡干迦斯上表,借天德城以安公主,仍乞糧儲牛羊供給。 詔金吾大將軍王會、宗正少卿李師偃往其牙宣慰,令放公主入朝,賑粟二萬石。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
九月,幽州軍亂,逐其帥史元忠,推牙將陳行泰為留後。 三軍上章請符節,朝旨未許。 十月,幽州雄武軍使張絳遣軍吏吳仲舒入朝,言行泰慘虐,不可處將帥之任,請以鎮軍加討,許之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
十月,誅行泰,遂以絳知兵馬使。 車駕校獵咸陽。
(No translation available) (No translation available)
18
十一月丁酉朔。 壬寅夜,大星東北流,其光燭地,有聲如雷,山崩石隕。 其彗起於室,凡五十六日而滅。 太和公主遣使入朝,言烏介自稱可汗,乞行策命,緣初至漠南,乞降使宣慰,從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
十二月,中書門下奏修實錄體例:「舊錄有載禁中之言。 伏以君上與宰臣、公卿言事,皆須眾所聞見,方可書於史冊。 且禁中之語,在外何知,或得之傳聞,多涉於浮妄,便形史筆,實累鴻猷。 今後實錄中如有此色,並請刊削。 又宰臣與公卿論事,行與不行,須有明據。 或奏請允愜,必見褒稱; 或所論乖僻,因有懲責。 在藩鎮上表,必有批答,居要官啟事者,自有著明,並須昭然在人耳目。 或取捨存於堂案,或與奪形於詔敕,前代史書所載奏義,罔不由此。 近見實錄多載密疏,言不彰於朝聽,事不顯於當時,得自其家,未足為信。 今後實錄所載章奏,並須朝廷共知者,方得紀述,密疏並請不載。 如此則理必可法,人皆向公,愛憎之志不行,褒貶之言必信。 」從之。 李德裕奏改修《憲宗實錄》所載吉甫不善之迹,鄭亞希旨削之。 德裕更此條奏,以掩其迹。 搢紳謗議,武宗頗知之。 會昌二年二年春正月丙申朔,以撫王紘為開府儀同三司、幽州大都督府長史,充幽州盧龍節度大使。 以雄武軍使張絳檢校左散騎常侍,兼幽州左司馬,知兩使留後,仍賜名仲武。 中書奏百官議九宮壇本大祠,請降為中祠。 宰相崔珙、陳夷行奏定左右僕射上事儀注。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
二月丙寅,中書奏:「准元和七年敕,河東、鳳翔、鄜坊、邠寧等道州縣官,令戶部加給課料錢歲六萬二千五百貫。 吏部出得平留官數百員,時以為當。 自後戶部支給零碎不時,觀察使乃別將破用,徒有加給,不及官人,所以選人憚遠,不樂注受。 伏望令部都與實物,及時支遣。 諸道委觀察判官知給受,專判此案,隨月支給,年終計帳申戶部。 又赴選官人多京債,到任填還,致其貪求,罔不由此。 今年三銓,於前件州府得官者,許連狀相保,戶部各借兩月加給料錢,至支時折下。 所冀初官到任,不帶息債,衣食稍足,可責清廉。 」從之。 太子太師致仕蕭俛卒。 牂柯、南詔蠻遣使入朝。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
三月,遣使冊迴紇烏介可汗。 以振武麟勝節度使、銀青光祿大夫、檢校尚書右僕射、單于大都護、兼御史大夫、彭城郡開國公、食邑二千戶劉沔可檢校右僕射,兼太原尹、北京留守,充河東節度、管內觀察處置等使,代苻澈。 時迴紇在天德,命沔以太原之師討之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
四月乙丑朔,光祿大夫、守司空、兼門下侍郎、平章事李德裕,銀青光祿大夫、守右僕射、門下侍郎、平章事崔珙,銀青光祿大夫、中書侍郎、同平章事李紳,金紫光祿大夫、檢校司徒、兼太子太保牛僧孺等上章,請加尊號曰仁聖文武至神大孝皇帝。 戊寅,御宣政殿受冊。 是月九日雨,至十四日轉甚,乃改用二十三日。 時有纖人告中尉仇士良,言宰相作赦書,欲減削禁軍衣糧馬草料。 士良怒曰:「必若有此,軍人須至樓前作鬧。 」宰相李德裕等知之,請開延英訴其事。 帝曰:「奸人之詞也。 」召兩軍中尉諭之曰:「赦書出自朕意,不由宰相,況未施行,公等安得此言? 」士良惶恐謝之。 是日晴霽。 中書奏:「元日御含元殿,百官就列,唯宰相及兩省官皆未開扇前立於欄檻之內,及扇開,便侍立於御前。 三朝大慶,萬邦稱賀,唯宰相侍臣同介胄武夫,竟不拜至尊而退,酌於禮意,事未得中。 臣等請御殿日昧爽,宰相、兩省官鬥班於香案前,俟扇開,通事贊兩省官再拜,拜訖,升殿侍立。 」從之。 天德奏,迴紇族帳侵擾部內。 敕:「勸課種桑,比有敕命,如能增數,每歲申聞。 比知並無遵行,恣加翦伐,列於鄽市,賣作薪蒸。 自今州縣所由,切宜禁斷。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
五月,敕慶陽節百官率醵外,別賜錢三百貫,以備素食合宴,仍令京兆府供帳,不用追集坊市樂人。 天德軍使田牟奏:迴紇大將嗢沒斯與多覽將軍將吏二千六百人請降,遣中人齎詔慰勞之。 宰相李德裕兼守司徒。 太子太師致仕鄭覃卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
六月甲子朔,火星犯木。 丙寅,太白犯東井。 迴紇降將嗢沒斯將吏二千六百餘人至京師。 制以嗢沒斯檢校工部尚書,充歸義軍使,封懷化郡王,仍賜姓名曰李思忠; 以迴紇宰相受耶勿為歸義軍副使、檢校右散騎常侍,賜姓名曰李弘順。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
七月,嵐州人田滿川據郡叛,劉沔誅之。
(No translation available)
26
八月,迴紇烏介可汗過天德,至杷頭烽北,俘掠雲、朔北川,詔劉沔出師守雁門諸關。 迴紇首領屈武降幽州,授左武衛將軍同正。 詔以迴紇犯邊,漸浸內地,或攻或守,於理何安? 令少師牛僧孺、陳夷行與公卿集議可否以聞。 僧孺曰:「今百僚議狀,以固守關防,伺其可擊則用兵。 」宰相李德裕議:「以迴紇所恃者嗢沒、赤心耳,今已離叛,其強弱之勢可見。 戎人獷悍,不顧成敗,以失二將,乘忿入侵,出師急擊,破之必矣。 守險示弱,虜無由退。 擊之為便。 」天子以為然。 乃徵發許、蔡、汴、滑等六鎮之師,以太原節度使劉沔為迴紇南面招討使; 以張仲武為幽州盧龍節度使、檢校工部尚書,封蘭陵郡王,充迴紇東面招討使; 以李思忠為河西党項都將,迴紇西南面招討使:皆會軍於太原。 制以皇子峴為益王,岐為兗王,皇長女為昌樂公主,第二女為壽春公主,第三女永寧公主。 上御麟德殿,見室韋首領督熱論等十五人。 太原奏迴紇移帳近南四十里,索叛將嗢沒斯,昨至橫水俘虜,兼公主上表言食盡,乞賜牛羊事。 賜烏介詔曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
「朕自臨寰區,為人父母,唯好生為德,不願黷武為名。 故自彼國不幸為黠戛斯所破,來投邊境,已歷歲年,撫納之間,無所不至。 初則念其饑歉,給以糧儲; 旋則知其破傷,盡還馬價。 前後遣使勞問,交馳道途。 小小侵擾,亦盡不計。 今可汗尚此近塞,未議還蕃。 朝廷大臣,四方節鎮,皆懷疑忿,盡請興師,雖朕切務含弘,亦所未諭。 一昨數使迴來。 皆言可汗只待馬價,及令付之次,又聞所止屢遷,或侵掠雲、朔等州,或劫奪羌、渾諸部,未知此意,終欲如何? 若以未交馬價,須近塞垣,行止之間,亦宜先告邊將。 豈有倏來忽往,遷徙不常。 雖云隨逐水草,動皆逼近城柵。 遙揣深意,似恃姻好之情; 每睹蹤由,實為弛突之計。 況到橫水柵下,殺戮至多。 蕃、渾牛羊,豈吝馳掠; 黎庶何罪,皆被傷夷。 所以中朝大臣皆云:『迴紇近塞,已是違盟; 更戮邊人,實背大義。 』咸願因此翦逐,以雪殂謝之冤。 然朕志在懷柔,情深屈己,寧可汗之負德,終未忍於幸災。 石戒直久在京城,備知人實憤惋,發於誠懇,固請自行。 嘉其深見事機,不能違阻。 可汗審自問遂,速擇良圖,無至不悛,以貽後悔。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
詔太原起室韋沙陀三部落、吐渾諸部,委石雄為前鋒。 易定兵千人守大同軍,契苾通、何清朝領沙陀、吐渾六千騎趨天德,李思忠率迴紇、党項之師屯保大柵。
(No translation available) (No translation available)
29
十月,吐蕃贊普卒,遣使論普熱入朝告哀,詔將作少監李璟入蕃弔祭。 帝幸涇陽,校獵白鹿原。 諫議大夫高少逸、鄭朗等於閣內論:「陛下校獵太頻,出城稍遠,萬機廢馳,星出夜歸,方今用兵,且宜停止。 」上優勞之。 諫官出,謂宰相曰:「諫官甚要,朕時聞其言,庶幾減過。 」會昌三年三年春正月,以宿師於野,罷元會。 敕新授銀州刺史、本州押蕃落、銀川監牧使何清朝可檢校太子賓客、左龍武大將軍,令分領沙陀、吐渾、党項之眾赴振武,取劉沔處分。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
二月,先詔百官之家不得於京城置私廟者,其皇城南向六坊不得置,其閑僻坊曲即許依舊置。 太原劉沔奏:「昨率諸道之師至大同軍,遣石雄襲迴鶻牙帳,雄大敗迴鶻於殺胡山,烏介可汗被創而走。 已迎得太和公主至雲州。 」是日,御宣政殿,百僚稱賀。 制曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
「夫天之所廢,難施繼絕之恩; 人之所棄,當用侮亡之道。 朕每思前訓,豈忘格言。 迴鶻比者自恃兵強,久為桀驁,淩虐諸部,結怨近鄰。 黠戛斯潛師彗掃,穹居瓦解,種族盡膏於原野,區落遂至於荊榛。 今可汗逃走失國,竊號自立,遠逾沙漠,寄命邊陲。 朕念其衰殘,尋加賑恤。 每陳章表,多詐諛之詞; 接我使臣,如全盛之日。 無傷禽哀鳴之意,有困獸猶鬥之心。 去歲潛入朔川,大掠牛馬; 今春掩襲振武,逼近城池。 可汗皆自率兵,首為寇盜,不恥破敗,莫顧姻親。 河東節度使劉沔料敵伐謀,乘機制勝,發胡貉之騎以為前鋒,搴翎侯之旗伐彼在穴。 短兵鏖於帳下,元惡抶於彀中。 況乘匪六飛,眾纔一旅,儲備已竭,計日可擒。 太和公主居處不同,情義久絕。 懷土多思,亟聞黃鵠之歌; 失位自傷,寧免《綠衣》之歎。 念其羈苦,常軫朕心。 今已脫於豺狼,再見宮闕,上以攄宗廟之宿憤,次以慰太皇太后之深慈,永言歸寧,良用欣感。 其迴紇既以破滅,義在翦除,宜令諸道兵馬使同進討。 河東立功將士已下,優厚賞給,續條疏處分。 應在京外宅及東都修功德迴紇,並勒冠帶,各配諸道收管。 其迴紇及摩尼寺莊宅、錢物等,並委功德使與御史臺及京兆府各差官點檢收抽,不得容諸色人影占。 如犯者並處極法,錢物納官。 摩尼寺僧委中書門下條疏聞奏。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
以麟州刺史、天德行營副使石雄為銀青光祿大夫、檢校左散騎常侍、豐州刺史、御史大夫,充豐州西城中城都防禦、本管押蕃落等使。 劉沔檢校尚書左僕射,張仲武檢校尚書右僕射,餘並如故。 黠戛斯使注吾合素入朝,獻名馬二匹,言可汗已破迴鶻,迎得太和公主歸國,差人送公主入朝,愁迴鶻殘眾奪之於路。 帝遂遣中使送注吾合素往太原迎公主。 時烏介可汗中箭,走投黑車子,詔黠戛斯出兵攻之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
三月,太和公主至京師,百官班于章敬寺迎謁,仍令所司告憲宗、穆宗二室。 四月,昭義節度使劉從諫卒,三軍以從諫侄稹為兵馬留後,上表請授節鉞。 尋遣使齎詔潞府,令稹護從諫之喪歸洛陽。 稹拒朝旨。 詔中書門下兩省尚書御史臺四品已上、武官三品已上,會議劉稹可誅可宥之狀以聞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
五月,敕諸道節度使置隨身不得過六十人,觀察使不得過四十人,經略、都護不得過三十人。 築望仙觀於禁中。 宰臣百僚進議狀:「以昆戎未殄,塞上用兵,不宜中原生事,潞府請以親王遙領,令稹權知兵馬事,以俟邊上罷兵。 」獨李德裕以為澤潞內地,前時從諫許襲,已是失斷,自後跋扈難制,規脅朝廷。 以稹豎子,不可復踐前車,討之必殄。 武宗性雄俊,曰:「吾與德裕同之,保無後悔。 」自是諫官上疏言不可用兵相繼。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
六月,西內神龍寺災。 左軍中尉楚國公仇士良卒。
(No translation available) (No translation available)
36
秋七月戊子,宰相奏:「秋色已至,將議進軍,幽州須早平迴鶻,鎮、魏須速誅劉稹,各須遣使諭旨,兼偵三鎮軍情。 今日延英面奉聖旨,欲遣張賈充使。 臣等續更商量,張賈幹濟有才,甚諳軍中體勢,然性剛負氣,慮不安和,不如且命李回。 若以臺綱闕人,即兵部侍郎鄭涯久為征鎮判官,情甚精敏,雖無詞辯,言事分明,官重事閑,最似相稱。 」上曰:「不如令李回去。 」即遣回奉使三鎮。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
八月壬戌,火星自七月蒼赤色,動搖井中,至是月十六日犯輿鬼。 萬年縣東市火。 黠戛斯使諦德伊斯難珠入朝。 以右僕射、平章事陳夷行檢校司空,兼河中尹、御史大夫,充河中節度、晉絳慈隰觀察等使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
九月,制:
(No translation available)
39
「定天下者,致風俗於大同; 安生人者,齊法度於畫一。 雖晉之欒、趙,家有舊勳; 漢之韓、黥,身為佐命。 至於干亂紀律,罔不梟夷,禁暴除殘,古今大義。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
故昭義節度劉悟,頃居海岱,嘗列爪牙。 屬師道阻兵,王師問罪,三面開網,一境離心,乘此危機,遂能歸命。 憲宗嘉其誠款,授以南燕; 穆宗待以腹心,委之上黨。 招致死士,固護一方,迨於未年,已虧臣節。 劉從諫生稟戾氣,幼習亂風。 因跋扈之資,以專封壤; 恃紀綱之力,以襲兵符。 暫展執珪之儀,終無上綬之請。 隙駒為喻,魏豹姑務于絕河; 井蛙自居,孫述頗聞於恃險。 誘受戶命,妄作妖言,中罔朝廷,潛圖左道。 接壤戎帥,屢奏陰謀,顧髫齔之所矜,豈淵魚之是察。 洎乎沈痼,曾靡哀鳴,猶駐將盡之魂,恣行邪僻之志,罔或奮拔,自樹狡童。 中使授醫,莫睹其朝服; 近臣銜命,不入於壘門。 逆節甚明,人神共棄。 其贈官及先所授官爵、並劉稹在身官爵,宜並削奪。 成德軍節度使王元逵、魏博節度使何弘敬,或姻連王室,或任重藩維,懇陳一至之誠,願揚九伐之命。 吳漢任職,受詔而初無辦嚴; 卜式朴忠,未戰而義形於色。 況成德軍嘗以梟騎橫陣,首破朱滔。 戰氣方酣,再迴魯陽之日; 鼓音不息,三周不注之山。 魏博軍頃以大旆涉河,竟殲師道。 建十二郡之旗鼓,以列降人; 削六十年之厲階,盡歸皇化。 士傳餘勇,軍有雄名,必能稟酇侯之指縱,成葛亮之心伐。 咨爾二帥,朕所注懷,元逵可本官充北面招討澤潞使,弘敬充東面招討澤潞使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
曩者列祖在藩,先天啟聖。 符瑞昭晰,彩繪煥於泗亭; 鑾輅巡遊,金石刻于代邸。 實謂可封之俗,久為仁壽之鄉。 寇難以來,頗著誠節,必非同惡,咸許自新。 其昭義舊將士及百姓等,如保初心,並赦而不問。 如能捨逆效順,以州郡兵眾歸降者,必厚加封賞。 如能擒送劉稹者,別授土地,以報勳庸。 頃隨劉悟鄆州舊將校子孫,既有義心,宜思改悔。 如能感喻劉稹,束身歸朝,必當待之如初,特與洗雪。 爾等舊校,亦並酬勞。 仍委夷行、劉沔、王茂元各進兵同力攻討。 其諸道進軍,並不得焚燒廬舍,發掘墳墓,擒執百姓以為俘囚。 桑麻田苗,各許本戶為主。 罪止元惡,務拯生靈。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
於戲! 蕃維大臣,抗疏於外; 髦俊舊老,昌言於朝。 戒朕以祖宗之法,不可私一族; 刑賞之柄,所以正萬邦。 宜用甲兵,陳於原野。 雖朕以恩不聽,而群臣以義固爭,詢自僉謀,諒非獲已。 佈告中外,明體朕懷。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
仍以徐泗節度使李彥佐為澤潞西南面招討使。 河陽節度使王茂元以本軍屯萬善。 彥佐制下後逾月未出師,朝廷疑其持重,乃以天德軍石雄為彥佐之副。 劉稹牙將李丕降,用為忻州刺史。 以陳許節度使王宰充澤潞南面招討使。 河陽節度使王茂元卒,贈司徒。 王宰代茂元總萬善之師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
十月,宰相監修國史李紳、兵部郎中史館修撰判館事鄭亞進重修《憲宗實錄》四十卷,頒賜有差。 晉絳行營副招討石雄奏收賊砦五。 以河東節度使劉沔檢校司空,兼滑州刺史、御史大夫,充義成軍節度、鄭滑濮觀察等使。 以荊南節度使、檢校右僕射、同平章事李石可檢校司空、平章事,兼太原尹、北都留守,充河東節度、管內觀察等使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
十一月,敕:「中外官員,過為繁冗,量宜減省,以便軍民。 宜令吏部條疏合減員數以聞。 」十二月,王宰奏收天井關。 榆社行營都將王逢奏兵少,乞濟師,詔太原軍二千人赴之。 初,劉沔破迴鶻,留三千人戍橫水,至是,李石以太原無兵,抽橫水戍卒一千五百人以赴王逢。 是月二十八日,橫水軍至太原,請出軍優給。 舊例每一軍絹二疋,時劉沔交代後,軍庫無絹。 石以己絹益之。 方可人給一疋,便催上路。 軍人以歲將除,欲候過歲,期既速,軍情不悅。 都頭楊弁乘士卒流怨,激之為亂。 會昌四年四年春正月乙酉朔,以澤潞用兵,罷元會。 其日,楊弁逐太原節度使李石。 敕:「齋月斷屠,出於釋氏,國家創業,猶近梁、隋、卿相大臣,或沿茲弊。 鼓刀者既獲厚利,糾察者潛受請求。 正月以萬物生植之初,宜斷三日。 列聖忌斷一日。 仍准開元二十二年敕,三元日各斷三日,餘月不禁。 」壬子,河東監軍使呂義忠收復太原,生擒楊弁,盡斬其亂卒,百僚稱賀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
二月甲寅朔。 丁巳,制河中晉、絳、慈、隰等州節度觀察等使、中散大夫、檢校左散騎常侍、河中尹、御史大夫、上柱國、博陵縣開國男、食邑三百戶崔元式可檢校禮部尚書,兼太原尹、北都留守,充河東節度觀察等使。 戊午夜,太白犯鎮星。 辛酉,太原送楊弁與其同惡五十四人來獻,斬於狗脊嶺。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
三月,以晉絳副招討石雄為澤潞西面招討,以汾州刺史李丕為副。 以道士趙歸真為左右街道門教授先生。 時帝志學神仙,師歸真。 歸真乘寵,每對,排毀釋氏,言非中國之教,蠹耗生靈,盡宜除去,帝頗信之。 四月,王宰進軍攻澤州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
五月,以司農卿薛元賞為京兆尹。
(No translation available)
49
六月,金紫光祿大夫、尚書右僕射、中書侍郎、同平事、判度支崔珙貶澧州刺史。 癸丑,敕:「諫官論事,所見不同,連狀署名,事同糾率。 此後凡論公事,各隨己見,不得連署姓名。 如有大政奏論,即可連署。 」制追削故左軍中尉仇士良先授官及贈官,其家財並籍沒。 士良死後,中人於其家得兵仗數千件,兼發士良宿罪故也。 敕責授官銀青光祿大夫、澧州刺史、上柱國、安平郡開國公、食邑二千戶崔珙再貶恩州司馬員外置,以珙領鹽鐵時欠宋滑院鹽鐵九十萬貫。 帝令度支、鹽鐵、轉運合為一使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
七月,以淮南節度使、檢校司空杜悰守尚書右僕射、兼門下侍郎、同平章事,仍判度支,充鹽鐵轉運等使。 又制銀青光祿大夫、守尚書右僕射、兼門下侍郎、同平章事、監修國史、上柱國、趙郡開國公、食邑二千戶李紳可檢校司空、平章事、揚州大都督府長史、淮南節度副大使、知節度事。 吏部條奏中外合減官員一千一百一十四員。 王元逵奏邢州刺史裴問、別將高元武以城降。 洺州刺史王釗、磁州刺史安玉以城降何弘敬。 山東三州平。 潞州大將郭誼、張谷、陳揚廷遣人至王宰軍,請殺稹以自贖。 王宰以聞,乃詔石雄率軍七千入潞州,誼斬劉稹首以迎雄,澤、潞等五州平。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
八月戊戌,王宰傳稹首與大將郭誼等一百五十人,露布獻於京師,上御安福門受俘,百僚樓前稱賀。 以魏博節度使、檢校尚書右僕射、同平章事何弘敬進封廬江郡開國公,食邑二千戶; 以成德軍節度使王元逵檢校司空、兼太子太師、同平章事,進封太原郡開國公,食邑二千戶。 宰相李德裕守太尉,進封衛國公,加食邑一千戶。 以兵部侍郎、翰林學士承旨崔鉉為中書侍郎、同平章事。 河東節度使陳夷行卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
九月,以天德軍使、晉絳行營招討使石雄檢校兵部尚書、河中尹、兼御史大夫、河中晉絳慈隰等州節度使。 以前山南東道節度使盧鈞檢校尚書左僕射、潞州大都督府長史,充昭義軍節度使、澤潞邢洺觀察等使。 以忠武軍節度、陳許蔡等州觀察處置等使、河陽行營諸軍招討使、金紫光祿大夫、檢校尚書右僕射、兼御史大夫、上柱國、太原郡開國公、食邑二千戶王宰檢校司空、太原尹、北都留守,充河東節度、管內觀察處置等使。 制曰:「逆賊郭誼等,狐鼠之妖,依丘穴而作固; 牛羊之力,得水草而逾兇。 久從叛臣,皆負逆氣。 劉從諫背德反義,掩賊藏奸,積其怙亂之謀,無非親吏之計。 劉公直、安全慶等各憑地險,屢抗王師,每肆悖言,罔懷革面。 況郭誼、王協聞邢、洺歸款,懼義旅覆巢,賣孽童以圖全,據堅城而請命。 昔伍被詣吏,不免就誅; 延岑出降,終亦夷族。 致之大辟,無所愧懷。 」郭誼、劉公直、王協、安全慶、李道德、李佐堯、劉稹、稹母阿裴、稹弟曹九、滿郎、君郎、妹四娘、五娘、從兄洪卿、漢卿、周卿、魯卿、匡堯、張谷男涯、解愁、陳揚廷弟宣、男醜奴、張溢男歡郎、三寶、門客甄戈、伎術人郭諗、蔣黨、李訓兄仲京、王涯侄孫羽、韓約男茂章、茂寶、王璠男珪等,並處斬于獨柳。 敕以河陽三城鎮遏使為孟州,割澤州隸焉,與懷、孟、澤為節度,號河陽。 制以皇子愕為開府儀同三司、夏州刺史、朔方軍節度大使。 時党項叛,命親王以制之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
53
十月,車駕幸鄠縣。
(No translation available)
54
十一月,幸雲陽。
(No translation available)
55
十二月,敕:「郊禮日近,獄囚數多,案款已成,多有翻覆。 其兩京、天下州府見繋囚,已結正及兩度翻案伏款者,並令先事結斷訖申。 」時左僕射王起頻年知貢舉,每貢院考試訖,上榜後,更呈宰相取可否。 後人數不多,宰相延英論言:「主司試藝,不合取宰相與奪。 比來貢舉艱難,放人絕少,恐非弘訪之道。 」帝曰:「貢院不會我意。 不放子弟,即太過,無論子弟、寒門,但取實藝耳。 」李德裕對曰:「鄭肅、封敖有好子弟,不敢應舉。 」帝曰:「我比聞楊虞卿兄弟朋比貴勢,妨平人道路。 昨楊知至、鄭朴之徒,並令落下,抑其太甚耳。 」德裕曰:「臣無名第,不合言進士之非。 然臣祖天寶末以仕進無他伎,勉強隨計,一舉登第。 自後不於私家置《文選》,蓋惡其祖尚浮華,不根藝實。 然朝廷顯官,須是公卿子弟。 何者? 自小便習舉業,自熟朝廷間事,臺閣儀范,班行准則,不教而自成。 寒士縱有出人之才,登第之後,始得一班一級,固不能熟習也。 則子弟成名,不可輕矣。 」會昌五年五年春正月己酉朔,敕造望仙臺於南郊壇。 時道士趙歸真特承恩禮,諫官上疏,論之延英。 帝謂宰臣曰:「諫官論趙歸真,此意要卿等知。 朕宮中無事,屏去聲技,但要此人道話耳。 」李德裕對曰:「臣不敢言前代得失,只緣歸真於敬宗朝出入宮掖,以此人情不願陛下復親近之。 」帝曰:「我爾時已識此道人,不知名歸真,只呼趙鍊師。 在敬宗時亦無甚過。 我與之言,滌煩爾。 至於軍國政事,唯卿等與次對官論,何須問道士。 非直一歸真,百歸真亦不能相惑。 」歸真自以涉物論,遂舉羅浮道士鄧元起有長年之術,帝遣中使迎之。 由是與衡山道士劉玄靖及歸真膠固,排毀釋氏,而拆寺之請行焉。 宰臣李德裕、杜悰、李讓夷、崔鉉、太常卿孫簡等率文武百僚上徽號曰仁聖文武章天成功神德明道皇帝。 辛亥,有事於郊廟,禮畢,御承天門,大赦天下。 庚申,義安太后崩,敬宗之母也。 遺令皇帝三日聽政,十三日小祥,二十五日大祥,二十七日釋服。 兵部尚書歸融奏:「事貴得中,禮從順變,配祔之禮,宜有等差。 請降服期,以日易月,十二日釋服。 內外臣僚,亦請以其日釋服。 陵園制度,請無降殺。 」從之。 以前太原節度使、檢校司空李石以本官充東都留守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
二月戊寅朔,太白掩昴之北側。 諫議大夫、權知禮部貢舉陳商選士三十七人中第,物論以為請托,令翰林學士白敏中覆試,落張瀆、李玗、薛忱、張覿、崔凜、王諶、劉伯芻等七人。
(No translation available) (No translation available)
57
三月,崔鉉罷知政事,出為陝虢觀察使。 以御史中丞、兼兵部侍郎李回本官同平章事。
(No translation available) (No translation available)
58
夏四月,皇第四女封延慶公主,第五女封靖樂公主。 敕祠部檢括天下寺及僧尼人數。 大凡寺四千六百,蘭若四萬,僧尼二十六萬五百。 宰相杜悰罷知政事。 以戶部侍郎、判戶部崔元式同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
59
六月丙子,敕:「漢、魏已來,朝廷大政,必下公卿詳議,博求理道,以盡群情。 所以政必有經,人皆向道。 此後事關禮法,群情有疑者,令本司申尚書都省,下禮官參議。 如是刑獄,亦先令法官詳議,然後申刑部參覆。 如郎官、御史有能駁難,或據經史故事,議論精當,即擢授遷改以獎之。 如言涉浮華,都無經據,不在申聞。 」神策奏修望仙樓及廊舍五百三十九間功畢。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
60
秋七月庚子,敕併省天下佛寺。 中書門下條疏聞奏:「據令式,諸上州國忌日官吏行香於寺,其上州望各留寺一所,有列聖尊容,便令移於寺內; 其下州寺並廢。 其上都、東都兩街請留十寺,寺僧十人。 」敕曰:「上州合留寺,工作精妙者留之; 如破落,亦宜廢毀。 其合行香日,官吏宜於道觀。 其上都、下都每街留寺兩所,寺留僧三十人。 上都左街留慈恩、薦福,右街留西明、莊嚴。 」中書又奏:「天下廢寺,銅像、鐘磬委鹽鐵使鑄錢,其鐵像委本州鑄為農器,金、銀、鍮石等像銷付度支。 衣冠士庶之家所有金、銀、銅、鐵之像,敕出後限一月納官,如違,委鹽鐵使依禁銅法處分。 其土、木、石等像合留寺內依舊。 」又奏:「僧尼不合隸祠部,請隸鴻臚寺。 其大秦穆護等祠,釋教既已釐革,邪法不可獨存。 其人並勒還俗,遞歸本貫,充稅戶。 如外國人,送還本處收管。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
61
八月,制:
(No translation available)
62
「朕聞三代已前,未嘗言佛,漢魏之後,像教寖興。 是由季時,傳此異俗,因緣染習,蔓衍滋多。 以至於蠹耗國風而漸不覺。 誘惑人意,而眾益迷。 洎于九州山原,兩京城闕,僧徒日廣,佛寺日崇。 勞人力於土木之功,奪人利於金寶之飾,遺君親於師資之際,違配偶于戒律之間。 壞法害人,無逾此道。 且一夫不田,有受其飢者; 一婦不蠶,有受其寒者。 今天下僧尼,不可勝數,皆待農而食,待蠶而衣。 寺宇招提,莫知紀極,皆雲構藻飾,僭擬宮居。 晉、宋、齊、梁,物力凋瘵,風俗澆詐,莫不由是而致也。 況我高祖、太宗,以武定禍亂,以文理華夏,執此二柄,足以經邦,豈可以區區西方之教,與我抗衡哉! 貞觀、開元,亦嘗釐革,剗除不盡,流衍轉滋。 朕博覽前言,旁求輿議,弊之可革,斷在不疑。 而中外誠臣,協予至意,條疏至當,宜在必行。 懲千古之蠹源,成百王之典法,濟人利眾,予何讓焉。 其天下所拆寺四千六百餘所,還俗僧尼二十六萬五百人,收充兩稅戶,拆招提、蘭若四萬餘所,收膏腴上田數千萬頃,收奴婢為兩稅戶十五萬人。 隸僧尼屬主客,顯明外國之教。 勒大秦、穆護、祆三千餘人還俗,不雜中華之風。 於戲! 前古未行,似將有待; 及今盡去,豈謂無時。 驅游惰不業之徒,已逾十萬; 廢丹雘無用之室,何啻億千。 自此清淨訓人,慕無為之理; 簡易齊政,成一俗之功。 將使六合黔黎,同歸皇化。 尚以革弊之始,日用不知,下制明廷,宜體予意。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
63
制第六女封樂溫公主,第七女封長寧公主。 中書奏:「伏見公主上表稱『妾某者』,伏以臣妾之義,取其賤稱; 家人之禮,即宜區別。 臣等商量,公主上表,請如長公主之例,並云『某邑公主幾女上表』,郡、縣主亦望依此例稱謂。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
64
九月,火星犯上將。
(No translation available)
65
十月乙亥,中書奏:「汜水縣武牢關是太宗擒王世充、竇建德之地,關城東峰有二聖塑容,在一堂之內。 伏以山河如舊,城壘猶存,威靈皆盛於軒臺,風雲疑還於豐沛。 誠宜百代嚴奉,萬邦式瞻。 西漢故事,祖宗嘗行幸處,皆令邦國立廟。 今緣定覺寺例合毀拆。 望取寺中大殿材木,於東峰以造一殿,四面置宮牆,伏望名為昭武廟,以昭聖祖武功之盛。 委懷孟節度使差判官一人勾當。 緣聖像年代已久,望令李石於東都揀好畫手,就增嚴飾。 初興功日,望令東都差分司官一員薦告。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
66
十一月甲辰,敕:「悲田養病坊,緣僧尼還俗,無人主持,恐殘疾無以取給,兩京量給寺田賑濟。 諸州府七頃至十頃,各于本管選耆壽一人勾當,以充粥料。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
67
十二月,車駕幸咸陽。 給事中韋弘質上疏,論中書權重,三司錢穀不合相府兼領。 宰相奏論之曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
68
「臣等昨于延英對,恭聞聖旨常欲朝廷尊,臣下肅,此是陛下深究理本也。 臣按《管子》云:『凡國之重器,莫重於令。 令重則君尊,君尊則國安。 故國安在於尊君,尊君在於行令。 君人之理,本莫要於出令。 故曰:虧令者死,益令者死,不行令者死,不從令者死。 』又曰:『令行於上,而下論可不可,是上失其威,下繫於人也。 』自大和已來,其風大弊,令出於上,非之於下。 此弊不除,無以理國也。 昨韋弘質所論宰相不合兼領錢穀。 臣等輒以事體陳聞。 昔匡衡所以云:『大臣者,國家之股肱,萬姓所瞻仰,明王所慎擇。 』《傳》曰:『下輕其上,賤人圖柄,則國家搖動,而人不靜。 』弘質受人教導,輒獻封章,是則賤人圖柄矣。 蕭望之漢朝名儒重德,為御史大夫,奏云:『今首歲日月少光,罪在臣等,』上以望之意輕丞相,乃下侍中御史詰問。 貞觀中,監察御史陳師合上書云:『人之思慮有限,一人不可兼總數職。 』太宗曰:『此人妄有譭謗,欲離間我君臣。 』流師合於嶺外。 賈誼云:『人主如堂,群臣如陛,陛高則堂高。 』亦由將相重則君尊,其勢然也。 如宰相奸謀隱匿,則人人皆得上論。 至於制置職業,固是人主之柄,非小人所得干議。 古者朝廷之上,各守其官,思不出位。 弘質賤人,豈得以非所宜言上瀆明主,此是輕宰相撓時政也。 昔東漢處士橫議,遂有黨錮事起,此事深要懲絕。 伏望陛下詳其奸詐,去其朋徒,則朝廷安靜,制令肅然。 臣等不勝感憤之至。 」弘質坐貶官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
69
又奏曰:「天寶已前,中書除機密遷授之外,其他政事皆與中書舍人同商量。 自艱難已來,務從權便,政頗去於臺閣,事多繋於軍期,決遣萬機,不暇博議。 臣等商量,今後除機密公事外,諸候表疏、百僚奏事、錢穀刑獄等事,望令中書舍人六人,依故事先參詳可否,臣等議而奏聞。 」從之。 李德裕在相位日久,朝臣為其所抑者皆怨之。 自崔鉉、杜悰罷相後,中貴人上前言德裕太專,上意不悅,而白敏中之徒,教弘質論之,故有此奏。 而德裕結怨之深,由此言也。 會昌六年六年春正月癸卯朔。 丁巳,左散騎常侍致仕馮定卒,贈工部尚書。 己未,南詔、契丹、室韋、渤海、牂柯、昆明等國遣使入朝,對於麟德殿。 兵部侍郎、判度支盧商奏:「諸道兵討伐党項,今差度支郎官一人往所在有糧料州郡,先計度支給。 」從之。 己丑,渤海王子大之萼入朝。 東都太微宮修成玄元皇帝、玄宗、肅宗三聖容,遣右散騎常侍裴章往東都薦獻。 監察元壽奏前彭州刺史李鈇買本州龍興寺婢為乳母,違法,貶隨州長史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
70
二月壬申朔。 癸酉,以時雨愆候,詔:「京城天下系囚,除官典犯贓、持仗劫殺、忤逆十惡外,餘罪遞減一等,犯輕罪者並釋放。 征党項行營兵士,不得濫有殺傷。 」丁丑,左拾遺王龜以父興元節度使起年高,乞休官侍養,從之。 是夜,月犯畢大星,相去三寸。 庚辰,以夏州節度使米暨充東北道招討党項使。 壬午,右庶子呂讓進狀:「亡兄溫女,大和七年嫁左衛兵曹蕭敏,生二男。 開成三年,敏心疾乖忤,因而離婚。 今敏日愈,卻乞與臣侄女配合。 」從之。 乙酉,前太子少保劉沔可太子太保致仕。 前壽州刺史王鎮貶潞州長史。 丁亥夜,月色少光,至一更一點,犯熒惑,相去四寸。 後良久,其光燭地,在軫七度。 壬辰,以翰林學士、起居郎孫穀為兵部員外郎充職。 以旱,停上巳曲江賜宴。 敕:「比緣錢重幣輕,生人轉困,今新加鼓鑄,必在流行,通變救時,莫切於此。 宜申先甲之令,以儆居貨之徒。 京城諸道,宜起來年正月已後,公私行用,並取新錢。 其舊錢權停三數年。 如有違犯,同用鉛錫錢例科斷。 其舊錢並沒納。 」又敕:「諸道鑄錢,已有次第,須令舊錢流布,絹價值稍增。 文武百僚俸料,起三月一日,並給見錢一半。 先給疋段,對估時價,皆給見錢。 」貶舒州刺史蘇滌為連州刺史。 滌李宗閔黨,前自給事中為德裕所斥,累年郡守,至是李紳言其無政故也。 以邠甯節度使高承恭充西南面招討党項使。 丙申夜,月掩牛南星,又犯歲星。 丁酉,新羅使金國連入朝。 辛丑夜,東北流星如桃,色赤,其光燭地,尾跡入大角,西流穿紫微垣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
71
三月壬寅,上不豫,制改御名炎。 帝重方士,頗服食修攝,親受法籙。 至是藥躁,喜怒失常,疾既篤,旬日不能言。 宰相李德裕等請見,不許。 中外莫知安否,人情危懼。 是月二十三日,宣遺詔,以皇太叔光王柩前即位。 是日崩,時年三十三。 諡曰至道昭肅孝皇帝,廟號武宗,其年八月,葬於端陵,德妃王氏祔焉。 【論】史臣曰:開成中,王室寖卑,政由閽寺。 及綴衣將變,儲位遽移。 昭肅以孤立維城,副茲當璧。 而能雄謀勇斷,振已去之威權; 運策勵精,拔非常之俊傑。 屬天驕失國,潞孽阻兵,不惑盈庭之言,獨納大臣之計。 戎車既駕,亂略底寧,紀律再張,聲名復振,足以蹈章武出師之跡,繼元和戡亂之功。 然後迂訪道之車,築禮神之館,棲心玄牝,物色幽人,將致俗於大庭,欲希蹤于姑射。 於是削浮圖之法,懲游隋之民,志欲矯步丹梯,求珠赤水。 徒見蕭衍、姚興之謬學,不悟秦王、漢武之非求,蓋惑于左道之言,偏斥異方之說。 況身毒西來之教,向欲千祀,蚩蚩之民,習以成俗,畏其教甚于國法,樂其徒不異登仙。 如文身祝髮之鄉,久習而莫知其醜; 以吐火吞刀之戲,乍觀而便以為神。 安可正以《咸》《韶》,律之以章甫。 加以笮融、何充之佞,代不乏人,非荀卿、孟子之賢,誰興正論。 一朝隳殘金狄,燔棄胡書,結怨於膜拜之流,犯怒於鄙夫之口。 哲王之舉,不駭物情,前代存而勿論,實為中道。 欲革斯弊,以俟河清,昭肅明照,聽斯弊矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
72
宣宗聖武獻文孝皇帝諱忱,憲宗第十三子,母曰孝明皇后鄭氏。 六月二十二日,生於大明宮。 三月,封光王,名怡。 三月一日,武宗疾篤,遺詔立為皇太叔,權勾當軍國政事。 翌日,柩前即帝位,改今名,時年三十七。 帝外晦而內朗,嚴重寡言,視聸特異。 幼時宮中以為不慧。 十餘歲時,遇重疾沈綴,忽有光輝燭身,蹶然而興,正身拱揖,如對臣僚。 乳媼以為心疾。 穆宗視之,扶其背曰:「此吾家英物,非心憊也。 」賜以玉如意、御馬、金帶。 常夢乘龍升天,言之於鄭后,乃曰:「此不宜人知者,幸勿復言。 」歷太和、會昌朝,愈事韜晦,群居游處,未嘗有言。 文宗、武宗幸十六宅宴集,強誘其言,以為戲劇,謂之「光叔」。 武宗氣豪,尤不為禮。 及監國之日,哀毀滿容,接待群僚,決斷庶務,人方見其隱德焉。 四月辛未,釋服,尊母鄭氏曰皇太后。 以兵部侍郎、翰林學士承旨白敏中守本官、同中書門下平章事; 以特進、守太尉、門下侍郎、同平章事、上柱國、衛國公、食邑二千戶李德裕檢校太尉、同平章事、江陵尹、荊南節度使; 以中散大夫、大理卿馬植為金紫光祿大夫、刑部侍郎,充諸道鹽鐵等使。 以成德軍節度使王元逵檢校太保,山南西道節度使王起檢校司空,魏博節度使何弘敬、淮南節度使李紳並檢校司空,劍南西川節度使崔鄲檢校尚書右僕射,同中書門下平章事並如故。 東都留守李石奏修奉太廟畢,所司迎奉太微宮神主祔廟訖。 東都太廟者,本武后家廟,神龍中中宗反正,廢武氏廟主,立太祖已下神主付之。 安祿山陷洛陽,以廟為馬廄,棄其神主,而協律郎嚴郢收而藏之。 史思明再陷洛陽,尋又散失。 賊平,東京留守盧正己又募得之。 廟已焚毀,乃寄主于太微宮。 ,留守路嗣恭奏重修太廟,以迎神主。 詔百官參議,紛然不定,禮儀使顏真卿堅請歸祔,不從。 ,留守李石因太微宮正殿圮陊,以廢弘敬寺為太廟,迎神主祔之。 又下百僚議,皆言准故事,無兩都俱置之禮,唯禮部侍郎陳商議云:「周之文、武,有鎬、洛二廟,今兩都異廟可也。 然不宜置主於廟,主宜依禮瘞廟之北墉下。 」事未行而武宗崩。 宣宗即位,因詔有司迎太微宮寓主,祔廢寺之新廟,而知禮者非之。 制:「皇長男溫可封鄆王,二男涇可封雅王,第三男滋可封蘄王,第四男沂可封慶王。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
73
五月,左右街功德使奏:「准今月五日赦書節文,上都兩街留四寺,外更添置八所。 兩所依舊名興唐寺、保壽寺。 六所請改舊名,寶應寺改為資聖寺,青龍寺改為護國寺,菩提寺改為保唐寺,清禪寺改為安國寺,法雲尼寺改為唐安寺,崇敬尼寺改為唐昌寺。 右街添置八所。 西明寺改為福壽寺,莊嚴寺改為聖壽寺,舊留寺。 二所舊名,千福寺改為興元寺,化度寺改為崇福寺,永泰寺改為萬壽寺,溫國寺改為崇聖寺,經行寺改為龍興寺,奉恩寺改為興福寺。 」敕旨依奏。 誅道士劉玄靖等十二人,以其說惑武宗,排毀釋氏故也。 今月五日赦書節文,吏部三銓選士,祗憑資考,多匪實才,許觀察使、刺史有奇才異政之士,聞薦試用。 又觀察使、刺史交代之時,冊書所交戶口如能增添至千戶,即與超遷; 如逃亡至七百戶,罷後三年內不得任使。 又徒流人在天德、振武者,管中量借糧種,俾令耕田以為業。 以劍南東川節度使、檢校禮部尚書盧商為兵部侍郎、同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
74
六月,以戶部侍郎、充諸道鹽鐵轉運使馬植本官同平章事。 七月,以兵部尚書李讓夷為劍南東川節度使。 十月,敕:「太廟祫享,合以功臣配。 其憲宗廟,以裴度、杜黃裳、李愬、高崇文等配享。 」以荊南節度使李德裕為東都留守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
75
十一月,有司享太廟,其穆宗室文曰「皇兄」。 太常博士閔慶之奏:「夫禮有尊尊,而不敘親親。 祝文稱弟未當,請改為'嗣皇帝'。 」從之。 京兆府奏:「京師百司職田斛鬥,請准會昌三年例,許人永自送納京師,親冀州縣無得欺隱。 」從之。 以江西觀察使周墀為義成軍節度使、鄭滑觀察等使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
76
十二月,刑部尚書、判度支崔元式奏:「准七月二日敕,綾紗絹等次弱疋段,並同禁斷,不得織造。 臣欲與鹽鐵戶部三司同條疏,先勘左藏庫,令分析出次弱疋段州府,即牒本道官搜索狹小機杼,令焚毀。 其已納到次弱疋段,具數以聞。 」上從之。 大中元年春正月戊戌朔,宮苑使奏:「皇帝致齋行事,內諸宮苑門共九十四所,並令鎖閉,鑰匙進內。 候車駕還宮,則請領。 」從之。 戊申,皇帝有事于郊廟,禮畢,御丹鳳門,大赦,改元,制條曰:「古者郎官出宰,卿相治郡,所以重親人之官,急為政之本。 自澆風久扇,此道稍消,頡頏清途,便臻顯貴。 治人之術,未嘗經心,欲使究百姓艱危,通天下利病,不可得也。 為政之始,思厚儒風,軒墀近臣,蓋備顧問,如其不知人疾苦,何以膺朕眷求? 今後諫議大夫、給事中、中書舍人曾任刺史、縣令,或在任有贓累者,宰臣不得擬議。 守宰親人,職當撫字,三載考績,著在格言。 貞元年中,屢下明詔,縣令五考,方得改移。 近者因循,都不遵守,諸州或得三考,畿府罕及二年,以此字人,若為成政? 道塗郡吏有迎送之勞,鄉里庶民無蘇息之望。 自今須滿三十六個月,永為常式。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
77
二月丁卯,制:「憲宗第十七子惕封彭王,第十八子惴為棣王; 皇第五子澤為濮王,第六子潤為鄂王。 」敕修百福殿。 以檢校太尉、東都留守李德裕為太子少保,分司東都; 以給事中鄭亞為桂州刺史、御史中丞、桂管防禦觀察等使。 二月丁酉,禮部侍郎魏扶奏:「臣今年所放進士三十三人,其封彥卿、崔琢、鄭延休等三人,實有詞藝,為時所稱,皆以父兄見居重位,不令中選。 」詔令翰林學士承旨、戶部侍郎韋琮重考覆,敕曰:「彥卿等所試文字,並合度程,可放及第。 有司考試,祗在至公,如涉請托,自有朝典。 今後但依常例放榜,不別有奏聞。 」帝雅好儒士,留心貢舉。 有時微行人間,采聽輿論,以觀選士之得失。 每山池曲宴,學士詩什屬和,公卿出鎮,亦賦詩餞行。 凡對臣僚,肅然拱揖,鮮有輕易之言。 大臣或獻章疏,即燒香盥手而覽之。 當時以大中之政有貞觀之風焉。 又敕:「自今進士放榜後,杏園任依舊宴集,有司不得禁制。 」武宗好巡遊,故曲江亭禁人宴聚故也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
78
閏三月,敕:「會昌季年,並省寺宇。 雖雲異方之教,無損致理之源。 中國之人,久行其道,厘革過當,事體未弘。 其靈山勝境、天下州府,應會昌五年四月所廢寺宇,有宿舊名僧,復能修創,一任住持,所司不得禁止。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
79
四月,積慶太后蕭氏崩,諡曰貞獻,文宗母也。
(No translation available)
80
六月,以義成軍節度使周墀為兵部侍郎、判度支。 冊黠戛斯王子為為英武誠明可汗,命鴻臚卿李業入蕃冊拜。 以金紫光祿大夫、守太子少保分司東都、上柱國、奇章郡開國公、食邑二千戶牛僧孺守太子太師,銀青光祿大夫、行太子賓客、上柱國、隴西郡開國公、食邑二千戶李彥佐為太子太保。 並依前分司。 以左諫議大夫庾簡休為虢州刺史,以正議大夫、行尚書考功郎中、知制誥、上柱國崔璵為中書舍人,以中散大夫、前湖州刺史、彭陽縣開國男、食邑三百戶令狐綯行尚書考功郎中、知制誥。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
81
秋七月,制以正議大夫、尚書戶部侍郎、知制誥、翰林學士承旨、柱國、賜紫金魚袋韋琮以本官同中書門下平章事。 以太子少保分司東都、衛國公李德裕為人所訟,貶潮州司馬員外置同正員。
(No translation available) (No translation available)
82
八月,工部尚書、中書侍郎、平章事盧商出為鄂嶽觀察使,。 神策軍奏修百福殿成,名其殿曰雍和殿,樓曰親親樓,凡廊舍屋宇七百間,以會諸王子孫。
(No translation available) (No translation available)
83
九月,前永甯縣尉吳汝納詣闕稱冤,言:「弟湘任揚州江都縣尉,被節度使李紳誣奏湘贓罪,宰相李德裕曲情祔紳,斷臣弟湘致死。 」詔下御史臺鞫按。 大中二年二年春正月壬戌,宰臣率文武百僚上徽號曰聖敬文思和武光孝皇帝,御宣政殿受冊訖,宣德音。 神策軍修左銀臺門樓、屋宇及南面城牆,至睿武樓。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
84
二月,制劍南西川節度、光祿大夫、檢校吏部尚書、同平章事、成都尹、上柱國、隴西郡開國公、食邑二千戶李回責授湖南觀察使,桂州刺史、御史中丞、桂管防禦觀察使鄭亞貶循州刺史,前淮南觀察判官魏鉶貶吉州司戶,陸渾縣令元壽貶韶州司戶,殿中侍御史蔡京貶澧州司馬。 御史台奏:
(No translation available) (No translation available)
85
據三司推勘吳湘獄,謹具逐人罪狀如後:揚州都虞候盧行立、劉群,於一月十四日,于阿顏家吃酒,與阿顏母阿焦同坐,群自擬收阿顏為妻,妄稱監軍使處分,要阿顏進奉,不得嫁人,兼擅令人監守。 其阿焦遂與江都縣尉吳湘密約,嫁阿顏與湘。 劉群與押軍牙官李克勳即時遮欄不得,乃令江都百姓論湘取受,節度使李紳追湘下獄,計贓處死。 具獄奏聞。 朝廷疑其冤,差御史崔元藻往揚州按問,據湘雖有取受,罪不至死。 李德裕党附李紳,乃貶元藻嶺南,取淮南元申文案,斷湘處死。 今據三司使追崔元藻及淮南元推判官魏鉶並關連人款狀,淮南都虞候劉群、元推判官魏鉶、典孫貞高利錢倚黃嵩、江都縣典沈頒陳宰、節度押牙白沙鎮遏使傅義、左都虞候盧行立、天長縣令張弘思、曲張洙清陳回、右廂子巡李行璠、典臣金弘舉、送吳湘妻女至澧州取受錢物人潘宰、前揚府錄事參軍李公佐、元推官元壽吳珙翁恭、太子少保分司李德裕、西川節度使李回、桂管觀察使鄭亞等,伏候敕旨。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
86
其月,敕:
(No translation available)
87
三月己酉,兵部侍郎、判度支周墀本官平章事。 以禮部尚書、鹽鐵轉運使馬植本官同平章事。 日本國王子入朝貢方物。 王子善棋,帝令侍詔顧師言與之對手。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
88
五月己未,日有蝕之。
(No translation available)
89
六月己丑,太皇太后郭氏崩,諡懿安,憲宗妃,穆宗之母也。 戶部侍郎,兼御史大夫、判度支崔龜從奏:「應諸司場院官請卻官本錢後,或有欺隱欠負,征理須足,不得苟從恩蕩,以求放免。 今後凡隱盜欠負,請如官典犯贓例處分。 縱逢恩赦,不在免限。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
90
七月戊午,以前山南西道節度使高元裕為吏部尚書。
(No translation available)
91
八月戊子,朝散大夫、中書舍人、充翰林學士、上柱國、平陰縣開國男、食實封三百戶賜紫金魚袋畢諴為刑部侍郎。
(No translation available)
92
九月,敕:「比有無良之人,於街市投匿名文書,及于箭上或旗幡上縱為奸言,以亂國法。 此後所由切加捉搦,如獲此色,便仰焚瘞,不得上聞。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
93
十一月,兵部侍郎、判戶部事魏扶奏:「天下州府錢物、斛斗、文簿,並委錄事參軍專判,仍與長史通判,至交代時具數申奏。 如無懸欠,量與減選注擬。 」敕:「路隨等所修《憲宗實錄》舊本,卻仰施行。 其會昌新修者,仰並進納。 如有鈔錄得,敕到並納史館,不得輒留,委州府嚴加搜捕。 」以戶部侍郎、判度支崔龜從本官同平章事。 銀青光錄大夫、門下侍郎,兼禮部尚書、同平章事韋琮為太子詹事,分司東都。 大中三年三年春正月丙寅,涇原節度使康季榮奏,吐蕃宰相論恐熱以秦、原、安樂三州及石門等七關之兵民歸國。 詔太僕卿陸耽往喻旨,仍令靈武節度使硃叔明、邠甯節度使張君緒,各出本道兵馬應接其來。 乙太常卿封敖檢校兵部尚書,為興元尹、山南西道節度使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
94
三月乙卯,敕待詔官宜令與刑法官、諫官次對。 銀青光祿大夫、中書侍郎、同平章事、監修國史、上柱國、汝南縣開國子、食邑五百戶周墀檢校刑部尚書、梓州刺史,充劍南東川節度使。
(No translation available) (No translation available)
95
四月,以正議大夫、守中書侍郎、同平章事、集賢殿大學士、賜紫金魚袋馬植為太子賓客,分司東都; 以正議大夫、守御史大夫、上柱國、博陵縣開國子、食邑五百戶、賜紫金袋崔鉉可中書侍郎、平章事; 正議大夫、行兵部侍郎、判戶部事、上柱國、钜鹿縣開國男、食邑五百戶、賜紫金魚袋魏扶可本官、平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
96
五月,幽州節度使、檢校司徒、平章事張仲武卒,三軍以其子直方知留後事。
(No translation available)
97
六月癸未,五色雲見於京師。 敕:先經流貶罪人,不幸歿於貶所,有情非惡逆,任經刑部陳牒,許令歸葬,絕遠之處,仍量事官給棺櫝。 康季榮奏收原州、石門驛藏木峽制勝六磐石峽等六關訖。 邠甯張君緒奏,今月十三日暇復蕭關。 御史台奏,義成軍節度使韋讓于懷真坊侵街造屋九間,已令毀拆訖。 敕于蕭關置武州,改長樂為威州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
98
七月,三州七關軍人百姓,皆河、隴遺黎,數千人見於闕下。 上御延喜門撫慰,令其解辮,賜之冠帶,共賜絹十五萬疋。
(No translation available) (No translation available)
99
八月,鳳翔節度使李玭奏收復秦州,制曰:
(No translation available)
100
九月辛亥,西川節度使杜忭奏收復維州。 制曰:
(No translation available) (No translation available)
101
以起居郎庾道蔚、禮部員外郎李文儒並充翰林學士。
(No translation available)
102
十月辛巳,京師地震,河西、天德、靈夏尤甚,戍卒壓死者數千人。
(No translation available)
103
十一月,東川節度使鄭涯、鳳翔節度使李玭奏修文川谷路,自靈泉至白雲置十一驛,下詔褒美。 經年為雨所壞,又令封敖修斜谷舊路。 以刑部侍郎韋有翼為御史中丞,以職方員外郎鄭處誨兼御史知雜。 幽州軍亂,逐其留後張直方,軍人推其衙將周綝為留後。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
104
十二月,追諡順宗曰至德大聖大安孝皇帝,憲宗曰昭文章武大聖孝皇帝。 初以河、湟收復,百僚請加徽號,帝曰:「河、湟收復,繼成先志,朕欲追尊祖宗,以昭功烈。 」白敏中等對曰:「非臣愚昧所能及。 」至是,上御宣政殿行事,及冊出,俯樓目送,流涕嗚咽。 崖州司戶參軍李德裕卒於貶所。 大中四年四年春正月,以追尊二聖,御正殿,大赦天下:「徒流比在天德者,以十年為限,既遇鴻恩,例減三載。 但使迴圈添換,邊不闕人,次第放歸,人無怨苦。 其秦、原、威、武諸州、諸關,先准格徒流人,亦量與立限,止於七年,如要住者,亦聽。 諸州府縣官如請工假,一月巳下,權差諸廳判官; 一月已上,即准勾當例,其課料等據數每貫刻二百文,與見判案官添給。 有故意殺人者,雖已傷未死、已死更生,意欲殺傷,偶然得免,並同已殺人條處分。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
105
二月,皇女萬壽公主出降右拾遺鄭顥,以顥為銀青光祿大夫、行起居郎、駙馬都尉。
(No translation available)
106
三月己卯,刑部奏:「監臨主守,應將官物私自貸使並貸借人,及以己物中納官司者,並專知別當主掌所由有犯贓,並同犯入己贓,不在原赦之限。 」從之。 以幽州節度副大使檢校工部尚書張直方為左金吾衛將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
107
四月,敕:「法司用刑,或持巧詐,分律兩端,遂成其罪。 既奸吏得計,則黎庶何安? 自今後應書罪定刑,宜直指其事,不得舞文,妄有援引。 」又刑部奏:「淮今年正月一日敕節文,據三月二十六日敕,竊盜贓至一貫文處死,宜委所司重詳定條目奏聞。 臣等檢校,並請准三月二十四日敕,竊盜贓滿三疋已上決殺,如贓數不充,量請科放。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
108
七月丙子,大理卿劉蒙奏:「古者懸法示人,欲使人從善遠罪,至於不犯,以致刑措。 准十月二十六日刑部侍郎高釴條疏,准勘節目一十一件,下諸州府粉壁書於錄事參軍食堂,每申奏罪人,須依前件節目。 歲月滋久,文字湮淪,州縣推案,多違漏節目。 今後請下諸道,令刻石置於會食之所,使官吏起坐觀省,記憶條目,庶令案牘周詳。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
109
八月,刑部侍郎、御史中丞魏掞奏:「諸道州府百姓詣台訴事,多差御史推劾,臣恐煩勞州縣,先請差度支、戶部、鹽鐵院官帶憲銜者推劾。 又各得三司使申稱,院官人數不多,例專掌院務,課績不辦。 今諸道觀察使幕中判官,少不下五六人,請於其中帶憲銜者委令推劾。 如累推有勞,能雪冤滯,御史台闕官,便令奏用。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
110
九月,以朝請大夫、檢校禮部尚書、孟州刺史、河陽三城節度使李拭為太原尹、北都留守、河東節度等使。 幽州節度周綝卒,軍人立其牙將張允伸為留後。
(No translation available) (No translation available)
111
十月,中書侍郎、平章事魏扶罷知政事。
(No translation available)
112
十一月己亥,敕:「收復成、維、扶等三州,建立已定,條令制置,一切合同。 其已配到流人,宜淮秦、原、威、武等州流例,七年放還。 」以戶部侍郎、判本司事令狐綯為兵部侍郎、同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
113
十二月,以華州刺史周敬復為光祿大夫、檢校左散騎常侍,兼洪州刺史、江南西道團練觀察使,賜金紫。 大中五年五年春正月甲戌,制皇第七子洽封懷王,第八子汭為昭王,第九子汶為康王。 敕兩京天下州府,起大中五年正月一日已後,三年內不得殺牛。 如郊廟享祀合用者,即以諸畜代。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
114
二月,戶部侍郎裴休充諸道鹽鐵轉運等使。
(No translation available)
115
四月癸卯,刑部侍郎劉瑑奏:據今年四月十三日已前,凡二百二十四年,雜制敕計六百四十六門,二千一百六十五條,議輕重,名曰《大中刑法統類》,欲行用之。
(No translation available)
116
五月,以太原尹、河東節度使李拭為鳳翔節度使; 李業檢校戶部尚書、太原尹、北都留守,充河東節度使; 守司空、門下侍郎、太原郡開國伯、食邑一千戶白敏中檢校司徒、同平章事邠州刺史,充邠寧節度觀察、東面招討党項等使; 以戶部侍郎、判戶部事魏謩本官同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
117
七月,宰相監修國史崔龜從續柳芳《唐曆》二十二卷上之。
(No translation available)
118
八月,敕:「公主邑司擅行文牒,恐多影庇,有率條章。 今後公主除緣征封外,不得令邑司行文書牒府縣,如緣公事,令邑司申宗正寺,與酌事體施行。 」沙州刺史張義潮遣兄義澤以瓜、沙、伊、肅等十一州戶口來獻,自河、隴陷蕃百餘年,至是悉復隴右故地。 以義潮為瓜沙伊等州節度使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
119
九月,敕:「條疏刺史交代,須一一交割公事與知州官,方得離任。 准會昌元年敕,刺史只禁科率官吏抑配人戶,至於使州公廨及雜利潤,天下州府皆有規制,不敢違越。 緣未有明敕處分,多被無良人吏致使恐嚇,或致言訟。 起今後應刺史下擔什物,及除替後資送錢物,但不率斂官吏,科配百姓,一任各守州縣舊例色目支給。 如無公廨,不在資送之限。 若輒有率配,以入己贓論。 」以正議大夫、兵部侍郎、諸道鹽鐵轉運使、上柱國、河東縣開國子裴休守禮部尚書,進階金紫; 以前宣歙觀察使、太中大夫、檢校左散騎常侍裴諗權知兵部侍郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
120
十月己亥,京兆尹韋博奏:「京畿富戶為諸軍影占,苟免府縣色役,或有追訴,軍府紛然。 請准十二月敕,諸軍使不得強奪百姓入軍。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
121
十一月,中書侍郎,兼吏部尚書、平章崔龜從檢校尚書估僕射、汴州刺史,充宣武軍節度使。 沙州置歸義軍,以張義潮為節度使。 太子詹事姚康獻《帝王政纂》十卷; 又撰《統史》三百卷,上自開闢,下盡隋朝,帝王美政、詔令、制置、銅鹽錢穀損益、用兵利害,下至僧道是非,無不備載,編年為之。 國子祭酒馮審奏:「文宣王廟,始太宗立之,睿宗書額,武后竊政之日,改篆題『大周』二字,請削之。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
122
十二月,盜斫景陵神門戟,京兆尹韋博罰兩月俸,貶宗正卿李文舉睦州刺史,陵令吳閱岳州司馬,奉先令裴讓隋州司馬。 是歲,湖南大饑。 大中六年六年春正月戊辰,以隴州防禦使薛逵為秦州刺史、天雄軍使,兼秦、成兩州經略使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
123
二月,右衛大將軍鄭光以賜田請免租稅。 宰相魏謩奏曰:「鄭光以國舅之親,賜田可也,免稅無以勸蒸民。 」敕曰:「一依人戶例供稅。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
124
三月,隴州刺史薛逵奏修築定成關工畢。
(No translation available)
125
四月丁酉,敕:「常平義倉斛斗,每年檢勘,實水旱災處,錄事參軍先勘人戶多少,支給先貧下戶,富戶不在支給之限。 」以禮部尚書、諸道鹽鐵轉運等使裴休可本官同平章事。
(No translation available) (No translation available)
126
五月,敕:「天下軍府有兵馬處,宜選會兵法能弓馬等人充教練使,每年合教習時,常令教習。 仍于其時申兵部。 」御史台奏:「諸色刑獄有關連朝官者,尚書省四品已上、諸司三品已上官,宜先奏取進止。 如取諸色官狀,即申中書取裁。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
127
秋七月丙辰,前淮南節度使、金紫光祿大夫、檢校尚書左僕射、兼揚州大都督府長史、御史大夫、上柱國、贊皇郡開國公、食邑一千五百戶李玨卒,贈司空。 敕犯贓人平贓,據律以當時物價上旬估。 請取所犯之處,其月內上旬時估平之。 從之。 檢校司空、太子少師、上柱國、范陽郡開國公、食邑二千戶盧鈞可太原尹、北都留守、河東節度使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
128
九月,敕起居郎轉官月限,宜以二十個月。 大中七年七年春正月壬辰,金紫光祿大夫、守太子少傅分司、上柱國、晉陵郡開國公、食邑二千戶歸融卒,贈右僕射。 宗正卿李文會貶睦州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
129
四月,以御史大夫鄭朗為中書侍郎、同平章事。
(No translation available)
130
五月,左衛率府倉曹張戣集律令格式條件相類一千二百五十條,分一百二十一門,號曰《刑法統類》,上之。
(No translation available)
131
七月,以正議大夫、尚書左丞、上柱國、賜金魚袋崔璪為刑部尚書,以銀青光祿大夫、行兵部侍郎、知制誥、充翰林學士蘇滌為尚書左丞,權知戶部侍郎崔璵可權知兵部侍郎。
(No translation available)
132
十月,尚書左僕射、門下侍郎、平章事、太清宮使、弘文館大學士崔鉉進《續會要》四十卷,修撰官楊紹復、崔瑑、薛逢、鄭言等,賜物有差。 大中八年八年春正月,陝州黃河清。
(No translation available) (No translation available)
133
二月,南蠻進犀牛,詔還之。
(No translation available)
134
三月,敕以旱詔使疏決繋囚。 宰相監修國史魏謩修成《文宗實錄》四十卷,上之,修史官給事中盧耽、太常少卿蔣偕、司勳員外郎王渢、右補闕盧吉,頒賜銀器、錦彩有差。 以山南東道節度使、檢校戶部尚書、襄州刺史、上柱國、酒泉縣開國子、食邑三百戶李景讓為吏部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
135
五月,以中書舍人、翰林學士韋澳為京兆尹; 以戶部侍郎、翰林學士承旨、上柱國、武功縣開國子、食邑三百戶蘇滌檢校兵部尚書,兼江陵尹、御史大夫,充荊南節度管內觀察處置等使。
(No translation available) (No translation available)
136
七月,銀青光祿大夫、守門下侍郎、同平章事魏謩兼戶部尚書。
(No translation available)
137
八月,以司農卿鄭助為檢校左散騎常侍,兼夏州刺史、御史大夫、上柱國、滎陽縣開國男、食邑三百戶、夏綏銀宥等州節度營田觀察處置押蕃落安撫平夏党項等使。 大中九年九年春正月辛巳,銀青光祿大夫、秘書監、許昌縣開國男陳商卒,贈工部尚書。
(No translation available) (No translation available)
138
二月,中書侍郎,兼禮部尚書、同平章事裴休檢校吏部尚書,兼汴州刺史、御史大夫,充宣武軍節度使、汴宋亳潁觀察處置等使。
(No translation available)
139
三月,試宏詞舉人,漏匯題目,為御史台所劾,侍郎裴諗改國子祭酒,郎中周敬復罰兩月俸料,考試官刑部郎中唐枝出為處州刺史,監察御史馮顓罰一月俸料。 其登科十人並落下。 其吏部東銓委右丞盧懿權判。 以吏部侍郎鄭涯檢校禮部尚書,兼定州刺史、御史大夫,充義武軍節度、易定州觀察處置、北平軍等使。 御史台據正月八日禮部貢院捉到明經黃續之、趙弘成、全質等三人偽造堂印、堂帖,兼黃續之偽著緋衫,將偽帖入貢院,令與舉人虞蒸、胡簡、黨贊等三人及第,許得錢一千六百貫文。 據勘黃續之等罪款,具招造偽,所許錢未曾入手,便事敗。 奉敕並准法處死。 主司以自獲奸人,並放。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
140
七月,以河東節度使、檢校司空、太原尹、北都留守、上柱國、范陽郡開國公、食邑三千戶盧鈞守尚書右僕射。
(No translation available)
141
八月,以門下侍郎、守尚書右僕射、監修國史、博陵縣開國伯、食邑一千戶崔鉉檢校司空、同平章事,兼揚州大都督府長史,充淮南節度副大使、知節度使事。 宣宗宴餞,賦詩以賜之。
(No translation available) (No translation available)
142
九月,昭義節度使、檢校禮部尚書,兼潞州大都督府長史、御史大夫、上柱國、賜紫金魚袋鄭涓檢校刑部尚書、太原尹、北都留守、御史大夫,充河東節度、管內觀察處置等使。
(No translation available)
143
十一月,以河南尹劉瑑檢校工部尚書、汴州刺史、兼御史大夫、充宣武軍節度、宋亳汴潁觀察處置等使。 以中書舍人鄭顥為禮部侍郎。 大中十年十年春正月乙巳,以正議大夫、華州刺史、潼關防禦、鎮國軍等使、上柱國、隴西縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋李訥檢校左散騎常侍,兼越州刺史、御史大夫、浙江東道都團練觀察等使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
144
三月,中書門下奏:「據禮部貢院見置科目,《開元禮》、《三禮》、《三傳》、《三史》、學究、道舉、明算、童子等九科,近年取人頗濫,曾無實藝可采,徒添入仕之門。 須議條疏,俾精事業。 臣已于延英面論,伏奉聖旨,將文字來者。 其前件九科,臣等商量,望起大中十年,權停三年,滿後,至時赴科試者,令有司據所舉人先進名,令中書舍人重覆問過。 中有本業稍通,堪備朝廷顧問,即作等第進名,候敕處分。 如有事業荒蕪,不合送名數者,考官即議朝責。 其童子近日諸道所薦送者,多年齒已過,偽稱童子,考其所業,又是常流。 起今日後,望今天下州府薦送童子,並須實年十一、十二已下,仍須精熟一經,問皆全通,兼自能書寫者。 如違制條,本道長吏亦議懲法。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
145
四月癸丑,以刑部郎中盧搏為廬州刺史,以給事中、渤海郡開國公、食邑二千戶高少逸檢校禮部尚書、華州刺史、潼關防禦、鎮國軍等使。
(No translation available)
146
六月,以兵部郎中裴夷直為蘇州刺史。
(No translation available)
147
六月,以兵部郎中裴夷直為蘇州刺史。
(No translation available)
148
九月,以中書舍人杜審權知禮部貢舉。
(No translation available)
149
十月,邠甯慶節度使、檢校禮部尚書、邠州刺史、上柱國、賜紫金魚袋諴為檢校兵部尚書、潞州大都府長史、御史大夫,充昭義節度副大使、知節度使、潞邢洺等州觀察使。 桂管觀察使令狐定卒,贈禮部尚書。 大中十一年十一年春正月,以銀青光祿大夫、守吏部尚書、上柱國、酒泉縣開國男、食邑三百戶李景讓為御史大夫; 以朝請大夫、守御史中丞,兼尚書右丞、上柱國、賜紫金魚袋夏侯孜為戶部侍郎、判戶部事; 以朝散大夫、守京兆尹、上柱國、扶風縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋韋澳檢校工部尚書、孟州刺史、御史大夫,充河陽三城節度、孟懷澤觀處置等使。 先是,車駕將幸華清宮,兩省官進狀論奏,詔曰:「朕以驪山近宮,真聖廟貌,未嘗修謁,自謂闕然。 今屬陽和氣清,中外事簡,聽政之暇,或議一行。 蓋崇禮敬之心,非以逸遊為事。 雖申敕命,兼慮勞人。 卿等職備禁闈,志勤奉上,援據前古,列狀上章,載陳懇到之詞,深睹盡忠之節。 已允來請,所奏鹹知。 」以劍南西川節度副大使、知節度事、管內觀察處置統押近界諸蠻及西山八國雲南安撫等使、特進、檢校司徒、同中書門下平章事、兼成都尹、上柱國、太原郡開國公、食邑二千戶白敏中以本官兼江陵尹,充荊南節度、管內觀察處置等使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
150
二月,以夏綏銀宥節度使、通議大夫、檢校左散騎常侍、夏州刺史、御史大夫、上柱國、滎陽縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋鄭助為檢校工部尚書、邠州刺史,充邠甯慶節度、管內營田觀察處置,兼充慶州南路救援、鹽州及當道沿路鎮寨糧料等使; 以右金吾衛將軍田在賓校右散騎常侍,兼夏州刺史,代鄭助為夏、綏、銀、宥節度等使。 以荊南節度使、銀青光祿大夫、檢校兵部尚書、兼江陵尹、御史大夫、上柱國、武功郡開國男、食邑三百戶蘇滌為太常卿。 以銀青光祿大夫、守門下侍郎、兼戶部尚書、同平章事、監修國史、上柱國魏謩檢校戶部尚書、同平章事,兼成都尹,充劍南西川節度副大使、知節度事。 乙太中大夫、守工部尚書、上柱國、賜紫金魚袋崔慎由為中書侍郎、同平章事。 以成德軍節度、鎮冀深趙觀察處置等使、起復雲麾將軍、守左金吾衛大將軍同正、檢校兵部尚書、鎮州大都督府長史王紹鼎為銀青光祿大夫、檢校尚書右僕射,餘官如故。 以通議大夫、守中書門下侍郎、兼禮部尚書、同平章事、集賢殿大學士、上柱國、賜紫金魚袋鄭朗可監修國史。 太中大夫、守工部尚書、同平章事、上柱國、賜紫金魚袋崔慎由可集賢院大學士。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
151
三月,起復朝請大夫、深州刺史、御史大夫,兼成德軍節度判官王紹懿可檢校左散騎常侍、鎮府左司馬、知府事,充成德軍節度副使,兼充都知兵馬使。 以成德軍中軍兵馬使、銀青光祿大夫、檢校太子賓客、兼監察御史、上柱國王景胤可本官、深州刺史、本州團練守捉使。 檢校左散騎常侍、右神武大交軍知軍事王紹孚可落起復,依前右神武大將軍。 紹懿、紹孚,鎮州王紹鼎之弟也。 景胤,紹鼎子也。 以朝請大夫、檢校刑部尚書、華州刺史、上柱國、酂縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋蕭俶為太子賓客,分司東都。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
152
四月,以職方郎中、知制誥裴坦為中書舍人。 以朝議大夫、權知京兆尹崔郢為濮王傅,分司東都,以決殺府吏也; 以江西觀察使、洪州刺史、御史中丞、上柱國、賜紫金魚袋張毅夫為京兆尹。 以鳳翔節度使、正議大夫、檢校戶部尚書,兼鳳翔尹、上柱國、襲晉國公、食邑三千戶、襲實封一百五十戶裴識可許州刺史,充忠武軍節度、陳許蔡觀察等使; 以吏部侍郎盧懿檢校工部部尚書,兼鳳翔尹、御史大夫、鳳翔隴右節度使; 以中書舍人鄭憲為洪州刺史、御史中丞、江南西道都團練觀察處置待使,仍賜紫金魚袋。 以安南宣慰使、右千牛衛大將軍宋涯為安南都護、御史中丞、本管經略招討處置等使。 以幽州節度使張允伸弟允中為荊州刺史,允千檀州刺史,允辛安塞軍使,允舉納降軍使,並兼御史中丞。 以前邠甯節度使、朝議大夫、檢校工部尚書、邠州刺史、上柱國、賜紫金魚柳憙可檢校禮部尚書、河南尹。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
153
五月,以職方郎中李玄為壽州刺史。
(No translation available)
154
六月,以朔方靈武定遠等城節度使、朝散大夫、檢校左散騎常侍、靈州大都督府長史、上柱國、賜紫金魚袋劉潼為鄭州刺史,馳驛赴任,以給邊兵糧不及時也。 以安南都護宋涯為容州刺史、容管經略招討處置等使。 制皇第三男灌封衛王,第十一男澭封廣王。 以朝散大夫、守尚書兵部侍郎、判度支、上柱國、彭城縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋蕭鄴本官同平章事、判度支。 以右監門將軍、知內府省事、清河公崔巨淙為淮南監軍。 以特進、檢校司空、兼太子太傅分司東都、上柱國、扶風郡開國公、食邑二千戶杜忭本官判東都尚書省、兼御史大夫,充東都留守、東畿汝都防禦使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
155
七月,以飛龍使、宮闈局令王歸長守內侍省內常侍,知省事,充內樞密使。 責授邠州員外司馬張直方為右驍衛大將軍。
(No translation available) (No translation available)
156
八月,成德軍節度使、檢校尚書右僕射王紹鼎卒,贈司空,賻布帛三百段。 以皇子昭王汭為開府儀同三司、守鎮州大都督府長史、成德軍節度、鎮冀深趙觀察等大使; 以成德軍節度副使、都知兵馬使、左司馬、知府事、御史中丞王紹懿為成德軍副使留後。 以義武軍節度、易定觀察等使、檢校禮部尚書、定州刺史、上柱國、滎陽縣開國男、食邑三百戶鄭涯檢校戶部尚書、汴州刺史、上柱國,充宣武軍節度副大使、知節度事、宋亳觀察、亳州太清宮等使; 以四鎮北庭行軍、涇原渭武節度使、銀青光祿大夫、檢校右散騎常侍、涇州刺史、御史大夫、上柱國、范陽縣開國男、食邑三百戶盧簡求可檢校工部尚書、定州刺史、義武節度使、易定觀察、北平軍等使; 以鹽州防禦押蕃落諸軍防秋都知兵馬使、度支烏池榷稅使、檢校右散騎常侍、鹽州刺史、上柱國、賜紫金魚袋陸耽代簡求為涇原節度使。 以翰林學士、朝散大夫、中書舍人、賜紫金魚袋曹確權知河南尹。 汝州防禦使令狐緒有善政,郡人詣闕請立德政碑頌。 緒以弟綯在中書,上表乞寢,從之。 乙太常卿蘇滌為兵部尚書、權知吏部銓事,以銀青光祿大夫、守散騎常侍、上柱國、渤海郡開國伯、食邑七百戶封敖為太常卿。 是月,熒惑犯東井。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
157
九月,以秦州刺史李承勳為朝散大夫、檢校工部尚書、涇州刺史,充四鎮北庭涇原渭武節度等使; 以禮部郎中楊知溫充翰林學士; 以中散大夫、尚書禮部侍郎、上柱國、賜紫金魚袋杜審權為陝州大都督府長史、兼御史大夫、陝虢都防禦觀察處置等使; 以銀青光祿大夫、檢校司空、兼太子太師、上柱國、范陽郡開國公、食邑二千戶盧鈞為檢校司空、同中書門下平章事、興元尹,充山南西道節度等使。 右補闕陳嘏、左拾遺王譜、右拾遺薛傑上疏諫遣中使往羅浮山迎軒轅先生。 詔曰:「朕以萬機事繁,躬親庶務,訪聞羅浮山處士軒轅集,善能攝生,年齡亦壽,乃遣使迎之,或冀有少保理也。 朕每觀前史,見秦皇、漢武為方士所惑,常以之為誡。 卿等位當論列,職在諫司,閱示來章,深納誠意。 」仍謂崔慎由曰:「為吾言於諫官,雖少翁、欒大復生,不能相惑。 如聞軒轅生高士,欲與之一言耳。 」宰相鄭朗累月請告,三章求免。 是月乙未,彗出於房初度,長三尺。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
158
十月,制通議大夫、守中書侍郎、禮部尚書、同平章事、監修國史、上柱國、賜紫金魚袋鄭朗可檢校尚書右僕射,兼太子少師。 以山南西道節度使、中散大夫、檢禮校部尚書、興元尹、上柱國、賜紫金魚袋蔣系權知刑部尚書,宰相崔慎由兼修國史,蕭鄴兼集賢殿大學士。 以華州刺史高少逸為左散騎常侍,以蘇州刺史裴夷直為華州刺史、潼關防禦、鎮國軍等使,乙太常少卿崔鈞為蘇州刺史。 入回鶻冊禮使、衛尉少卿王端章貶賀州司馬,副使國子《禮記》博士李尋為郴州司馬,判官河南府士曹李寂永州司馬。 端章等出塞,黑車子阻路而回故也。 以成德軍觀察留後、御史中丞、賜紫金魚袋王紹懿檢校工部尚書,兼鎮州大都督府長史、御史大夫,充成德軍節度、鎮冀深趙觀察等使。 以中書舍人李籓權知禮部貢院。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
159
十一月,太子少師鄭朗卒,贈司空。 銀青光祿大夫、檢校尚書左僕射、兼太子太保、充右羽林統軍、御史大夫、上柱國、滎陽縣開國男、食邑三百戶鄭光卒,輟朝三日,贈司徒,仍令百官奉慰。 上之元舅也。 宰相崔慎由為中書侍郎兼禮部尚書,尚書蕭鄴兼工部尚書,余並如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
160
十二月,以昭義軍節度使、朝議大夫、檢校工部尚書、上柱國、平陰縣開國男、食邑三百戶畢諴為太原尹、北都留守、河東節度使; 朝議大夫、檢校禮部尚書、兼太原尹、北都留守、上柱國、賜紫金魚袋劉瑑為尚書戶部侍郎、判度支。 以翰林學士承旨、通議大夫、守尚書戶部侍郎、知制誥、上護軍、賜紫金魚袋蔣伸為兵部侍郎,充職。 以金紫光祿大夫、守太子少保分司東都、上柱國、河東縣開國男、食邑五百戶裴休檢校戶部尚書兼潞州大都督府長史、昭義軍節度副大使、知節度事、潞磁邢洺觀察等使。 以正議大夫、行尚書兵部侍郎、上柱國、河東縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋柳仲郢本官兼御史大夫,充諸道鹽鐵轉運使。 以正議大夫、檢校戶部尚書、兼太子賓客、上柱國、賜紫金魚袋孔溫業本官分司東都,以病請告故也。 禮部郎中楊右溫本官知制誥,充翰林學士。 以幽州中軍使、檢校國子祭酒、幽府左司馬、知府事、御史中丞張簡真檢校右散騎常侍,允伸之子也。 以中散大夫、權知刑部尚書、上柱國、賜紫金魚袋蔣系檢校戶部尚書、鳳翔尹、御史大夫、鳳翔隴右節度觀察處置等使。 是歲,舒州吳塘堰有眾禽成巢,闊七尺,高七丈,而水禽、山鳥、鷹隼、燕雀之類,無不馴狎。 又有鳥人面緣毛,爪喙皆紺色,其聲曰「甘」,人呼為「甘蟲」。 大中十二年十二年春正月,以晉陽令鄭液為通州刺史。 羅浮山人軒轅集至京師,上召入禁中,謂曰:「先生遐壽而長生可致乎? 」曰:「徹聲色,去滋味,哀樂如一,德施周給,自然與天地合德,日月齊明,何必別求長生也。 」留之月餘,堅求還山。 以前鄉貢進士于琮為秘書省校書郎,尋尚皇女廣德公主,改銀青光祿大夫、守右拾遺、駙馬都尉。 以安南本管經略招討處置使、朝散大夫、檢校左散騎常侍、安南都護、御史大夫、賜紫金魚袋李弘甫為宗正卿。 以中大夫、守京兆尹、上柱國、賜紫金魚袋張毅夫為鄂州刺史、御史大夫、鄂岳蘄黃申等州都團練觀察使。 乙太中大夫、福州刺史、御史中丞、上柱國、賜紫金魚袋楊發檢校右散騎常侍、廣州刺史、御史大夫,充嶺南東道節度觀察處置等使。 以朝散大夫、守康王傅分司東都、上柱國、襲魏郡開國公、食邑二千戶、賜紫金魚袋王式為安南都護、兼御史中丞,充安南本管經略招討處置等使。 以朝請大夫、前守太了賓客分司東都、上柱國、酂縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋蕭俶守太子少保分司。 以朝請大夫、檢校左散騎常侍、右金吾將軍、充右街使、上柱國、襲太原郡開國公、食邑二千戶、賜紫金魚袋王鎮為檢校左散騎常侍、使持節都督福州諸軍事,福州刺史、御史大夫,充福建等州都團練觀察處置等使。 以翰林學士、朝議郎、守尚書司勳郎中、知制誥、賜緋魚袋孔溫裕為中書舍人,充職。 以右驍衛上將軍李正源守大內皇城留守。 以朝議大夫、守尚書戶部侍郎、判度支、上柱國、賜紫金魚袋劉瑑本官同平章事,依前判度支。 乙太中大夫、守中書侍郎、兼禮部尚書、同平章事、監修國史、上柱國、賜紫金魚袋崔慎由檢校禮部尚書、梓州刺史、御史大夫、劍南東川節度副大使、知節度事,代韋有翼; 以有翼為吏部侍郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
161
二月,以前邕管經略招討處置使、朝議郎、邕州刺史、御史中丞、賜紫金魚袋段文楚為昭武校尉、右金吾衛將軍; 以朝議郎、守中書舍人、權知禮部貢舉、上柱國、賜緋魚袋李籓為尚書戶部侍郎。 以朝散大夫、守工部尚書、同平章事、充集賢殿大學士、上柱國、彭城縣開國男、食邑三百戶、賜紫金魚袋蕭鄴為監修國史。 以朝議大夫、守戶部侍郎、同平章事、判度支、主柱國、賜紫金魚袋劉瑑可充集賢院學士。 以渤海國王弟權知國務大虔晃為銀青光祿大夫、檢校秘書監、忽汗州都督,冊為渤海國王。 以兵部侍郎柳仲郢為刑部尚書。 以朝議大夫、守尚書戶部侍郎、判戶部事、上柱國、賜紫金魚袋夏侯孜為兵部侍郎,充諸道鹽鐵轉運使; 以朝請大夫、權知刑部侍郎、賜紫金魚袋杜勝為戶部侍郎、判戶部事。 光祿大夫、守左領軍衛大將軍分司東都、上柱國、會稽縣開國公、食邑一千五百戶康季榮可檢校尚書右僕射,兼右衛上將軍分司。 貶前利州刺史杜倉為賀州司戶,蔡州刺史李叢邵州司馬。 以工部郎中、知制誥于德孫,庫部郎中、知制誥苗恪,並可中書舍人,依前翰林學士。 以前右金吾衛將軍鄭漢璋,前鴻臚少卿鄭漢卿,並起復授本官,國舅光之子也。 以銀青光祿大夫、行給事中、駙馬都尉衛洙為工部侍郎,前濮王傅分司皇甫權為康王傅分司。 以庫部員外郎、史館修撰李渙為長安令。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
162
閏二月,以司農少卿盧籍為代州刺史,前江陵少尹杜惲為司農少卿。 以河東馬步都虞候段威為朔州刺史,充天寧軍使,兼興唐軍沙陀三部落防遏都知兵馬使。
(No translation available) (No translation available)
163
五月,以兵部侍郎、鹽鐵轉運使夏侯孜本官同平章事。
(No translation available)
164
六月,南蠻攻安南府。
(No translation available)
165
八月,洪州賊毛合、宣州賊康全大攻掠郡縣,詔兩浙兵討平之。
(No translation available)
166
十二月,太子少保魏掞卒,贈司徒。 大中十三年十三年春正月,以虢陝觀察使杜審權為戶部侍郎、判戶部事。
(No translation available) (No translation available)
167
三月,宰相蕭鄴罷知政事,守吏部尚書。
(No translation available)
168
四月,以翰林學士承旨、兵部侍郎、知制誥蔣伸本官同平章事。
(No translation available)
169
五月,上不豫,月餘不能視朝。
(No translation available)
170
八月七日,宣遺詔立鄆王為皇太子,勾當軍國事。 是日,崩于大明宮,聖壽五十。 詔門下侍郎、平章事令狐綯攝塚宰。 群臣上諡曰聖武獻文孝皇帝,廟號宣宗。 十四年二月,葬於貞陵。 【論】史臣曰:臣嘗聞黎老言大中故事,獻文皇帝器識深遠,久曆艱難,備知人間疾苦。 自寶曆巳來,中人擅權,事多假借,京師豪右,大擾窮民。 洎大中臨馭,一之日權豪斂跡,二之日奸臣畏法,三之日閽寺讋氣。 由是刑政不濫,賢能效用,百揆四岳,穆若清風,十餘年間,頌聲載路。 上宮中衣浣濯之衣,常膳不過數器,非母后侑膳,輒不舉樂,歲或小饑,憂形於色。 雖左右近習,未嘗見怠惰之容。 與群臣言,儼然煦接,如待賓僚,或有所陳聞,虛襟聽納。 舊時人主所行,黃門先以龍腦、郁金藉地,上悉命去之。 宮人有疾,醫視之,既瘳,即袖金賜之,誡曰:「勿令敕使知,謂予私于侍者。 」其恭儉好善如此。 季年風毒,召羅浮山人軒轅集,訪以治國治身之要,其伎術詭異之道,未嘗措言。 集亦有道之士也。 十三年春,堅求還山。 上曰:「先生少留一年,候于羅浮山別創一道館。 」集無留意,上曰:「先生舍我亟去,國有災乎? 朕有天下,竟得幾年? 」集取筆寫「四十」字,而十字挑上,乃十四年也。 興替有數,其若是乎! 而帝道皇猷,始終無缺,雖漢文、景不足過也。 惜乎簡藉遺落,舊事十無三四,吮墨揮翰,有所慊然。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
171
贊曰:李之英主,實惟獻文。 粃粺盡去,淑慝斯分。 河、隴歸地,朔漠消氛。 到今遺老,歌詠明君。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)