1
志第二十二職官一=【序】=高祖發跡太原,官名稱位,皆依隋舊。 及登極之初,未遑改作,隨時署置,務從省便。
(No translation available) (No translation available)
2
武德七年定令:以太尉、司徒、司空為三公。 尚書、門下、中書、秘書、殿中、內侍為六省。 次御史台; 次太常、光祿、衛尉、宗正、太僕、大理、鴻臚、司農、太府,為九寺; 次將作監; 次國子學; 次天策上將府; 次左右衛、左右驍衛、左右領軍、左右武候、左右監門、左右屯、左右領,為十四衛府。 東宮置三師、三少、詹事府、門下典書兩坊。 次內坊; 次家令、率更、僕三寺; 次左右衛率府、左右宗衛率府、左右虞候率府、左右監門率府、左右內率府,為十率府。 王公以下置府佐國官。 公主置邑司已下。 並為京職事官。 州縣、鎮戍、岳瀆、關津為外職事官。 又以開府儀同三司、特進、左光祿大夫、右光祿大夫、散騎常侍、太中大夫、通直散騎常侍、中大夫、員外散騎常侍、中散大夫、散騎侍郎、通直散騎侍郎、員外散騎侍郎、朝議郎、承議郎、通議郎、通直郎、朝請郎、宣德郎、朝散郎、宣義郎、給事郎、征事郎、承奉郎、承務郎、儒林郎、登仕郎、文林郎、將仕郎,並為文散官。 輔國、鎮軍二大將軍,冠軍、雲麾、忠武、壯武、宣威、明威、信遠、遊騎、遊擊十將軍,為散號將軍,以加武士之無職事者。 改上開府儀同三司為上輕車都尉,開府儀同三司為輕車都尉,儀同三司為騎都尉,秦王、齊王下統軍為護軍,副統軍為副護軍,上大都督為驍騎尉,大都督為飛騎尉,帥都督為雲騎尉,都督為武騎尉,車騎將軍為游騎將軍,親衛驃騎將軍為親衛中郎將,其勳衛驃騎准此。 親衛車騎將軍為親衛郎將,其勳衛翊衛車騎並准此。 監門府郎將為監門中郎將,領左右郎將,准此。 諸軍驃騎將軍為統軍,其秦王、齊王下領三衛及庫直、驅咥直、車騎並准此。 諸軍車騎將軍為別將。 其散官文騎尉為承議郎,屯騎尉為通直郎,雲騎尉為登仕郎,羽騎尉為將仕郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
武德九年,罷天策上將府。
(No translation available)
4
貞觀元年,改國子學為國子監,分將作為少府監,通將作為三監。 八年七月,始以雲麾將軍為從三品階。 九月,以統軍正四品下,別將正五品上。 十一年,改令置太師、太傅、太保為三師。 其三公已下,六省、一台、九寺、三監、十二衛、東宮諸司,並從舊定。 又改以光祿大夫為從二品,金紫光祿大夫為正三品,銀青光祿大夫為從三品,正議大夫為正四品上,通議大夫為正四品下,太中大夫為從四品上,中大夫為從四品下,中散大夫為正五品上,朝議大夫為正五品下,朝請大夫為從五品上,朝散大夫為從五品下。 其六品下,唯改通議郎為奉議郎,自餘依舊。 更置驃騎大將軍為從一品武散官; 輔國、鎮軍二大將軍為從二品武散官。 冠軍將軍加大字。 及雲麾已下、遊擊已上,改為五品已上武散官。 又置昭武、振威、致果、翊麾、宣節、禦武、仁勇、陪戎八校尉副尉為六品已下武散官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
凡九品已上職事,皆帶散位,謂之本品。 職事則隨才錄用,或從閑入劇,或去高就卑,遷從出入,參差不定。 散位則一切以門廕結品,然後勞考進敘。 《武德令》,職事高者解散官,欠一階不到為「兼」。 職事卑者,不解散官。 《貞觀令》,以職事高者為「守」,職事卑者為「行」,仍各帶散位。 其欠一階,依舊為「兼」,與當階者,皆解散官。 永徽已來,欠一階者,或為兼,或帶散官,或為守,參而用之。 其兩職事者亦為「兼」,頗相錯亂。 咸亨二年,始一切為「守」。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
自高宗之後,官名品秩,屢有改易。 今錄永泰二年官品。 其改易品秩者,注於官品之下。 若改官名及職員有加減者,則各附之於本職云。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
唐初因隋號,武德三年三月,改納言為侍中,內史令為中書令,給事郎為給事中,內書省為中書省。
(No translation available)
8
貞觀二十三年六月,改民部尚書為戶部尚書。 七月,改治書侍御史為御史中丞,改諸州治中為司馬,別駕為長史,治禮郎為奉禮郎。
(No translation available) (No translation available)
9
顯慶元年,改戶部尚書為度支尚書,侍郎為度支侍郎。 又置驃騎大將軍員,從一品。
(No translation available) (No translation available)
10
龍朔二年二月甲子,改百司及官名。 改尚書省為中台,僕射為匡政,左右丞為肅機,左右司郎中為丞務,吏部為司列,主爵為司封,考功為司績,禮部為司禮,祠部為司禋,膳部為司膳,主客為司蕃,戶部為司元,度支為司度,倉部為司倉,金部為司珍,兵部為司戎,職方為司域,駕部為司輿,庫部為司庫,刑部為司刑,都官為司僕,比部為司計,工部為司平,屯田為司田,虞部為司虞,水部為司川,余司依舊。 尚書為太常伯,侍郎為少常伯,郎中為大夫。 中書門下為東西台。 侍中為左相,黃門侍郎為東台侍郎,給事中為東台舍人,散騎常侍為左右侍極,諫議大夫為正諫大夫。 中書令為右相,侍郎為西台侍郎,舍人為西台舍人。 秘書省為蘭台,監為太史,少監為侍郎,丞為大夫。 著作郎為司文郎中,太史令為秘閣郎中。 御史台為憲台,御史大夫為大司憲,御史中丞為司憲大夫。 殿中省為中禦府,丞為大夫。 尚食為奉膳,尚藥為奉醫,尚衣為奉冕,尚舍為奉扆,尚乘為奉駕,尚輦為奉禦,並為大夫。 內侍省為內侍監。 太常為奉常,光祿為司宰,衛尉為司衛,宗正為司宗,太僕為司馭,大理為詳刑,正為大夫。 鴻臚為司文,司農為司稼,太府為外府,卿並為正卿。 少府監為內府監。 將作監為繕工監,大匠為大監,少匠為少監。 國子監為司成館,國子祭酒為大司成,司業為少司成,博士為宣業。 都水為司津監。 左、右衛府、左、右驍衛府、左、右武衛府,並除「府」字。 左、右屯衛府為左右威衛,左、右領軍衛為左右戎衛,武候為金吾衛,千牛為奉宸衛,屯營為羽林軍。 詹事為端尹府,門下、典書為左右春坊,左右庶子為左右中護。 中允為左贊善大夫,洗馬為司經大夫,中舍人為右贊善大夫。 家令寺為宮府寺,率更寺為司更寺,僕寺為馭僕寺,長官並為大夫。 左、右衛率府為典戎衛,左、右宗衛率府為司禦衛,左右虞候率府為清道衛,監門率府為崇掖衛,內率府為奉裕衛。 七日,又制廢尚書令,改起居郎為左史,起居舍人為右史,著作佐郎為司文郎,太史丞為秘閣郎,左右千牛為奉宸,司議郎為左司議郎,太子舍人為右司議郎。 典膳、藥藏、內直監、宮門大夫,並改為郎。 太子千牛為奉裕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
總章二年置司列、司戎少常伯各兩員。
(No translation available)
12
咸亨元年十二月詔:「龍朔二年新改尚書省百司及僕射已下官名,並依舊。 其東宮十率府,有異上臺諸衛,各宜依舊為率府。 其左司議郎除「左」字。 其左、右金吾、左、右威衛,依新改」。 永淳元年七月,置州別駕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
光宅元年九月,改尚書省為文昌台,左、右僕射為文昌左、右相。 吏部為天官,戶部為地官,禮部為春官,兵部為夏官,刑部為秋官,工部為冬官。 門下省為鸞台,中書省為鳳閣,侍中為納言,中書令為內史。 太常為司禮,鴻臚為司賓,宗正為司屬,光祿為司膳,太府為司府,太僕為司僕,衛尉為司衛,大理為司刑。 司農依舊。 左、右驍衛為左右威衛,左、右武衛為左、右鷹揚衛,左、右威衛為左右豹衛,左、右領軍衛為左右玉鈴衛。 左、右金吾衛依舊。 御史台改為左肅政台,專知京百官及監諸軍旅,並承詔出使。 更置右肅政台,專知諸州案察。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
垂拱元年二月,改黃門侍郎為鸞台侍郎,文昌都省為都台,主爵為司封,秘書省為麟台,內侍省為司宮台,少府監為尚方監。 其左、右尚方兩署除「方」字。 將作監為營繕監,國子監為成均監,都水監為水衡監。 其詹事府為宮尹府,詹事為太尹,少詹事為少尹。 左、右內率府為左右奉裕率府,千牛為左右奉裕,左、右監門率府為左右控鶴禁率府,諸衛鎧曹改為胄曹,司膳寺肴藏署改為珍羞署。 十月,增置天官侍郎二員。 又置左、右補闕、拾遣各二員。 三年,加秋官侍郎一員。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
永昌元年,置左、右司員外郎各一員。
(No translation available)
16
天授二年,增置左、右補闕、拾遺各三員,通滿五員。
(No translation available)
17
長壽二年,增夏官侍郎三員。
(No translation available)
18
大足元年,加營繕少匠一員,左右羽林衛各增置將軍一員。 洛、雍、並、荊、揚、益六州,置左、右司馬各一員。
(No translation available) (No translation available)
19
長安三年,增置司勳員外郎一員,地官依舊置侍郎一員,洛、並及三大都督府司馬宜依舊置一員。
(No translation available)
20
神龍元年二月,台閣官名,並依永淳已前故事。 廢左、右司員外郎。 左右千牛衛各置大將軍一員。 東都置太廟官吏,增置太常、大理少卿各一員。 二年,又置員外官凡二千餘人。 超授閹官七品已上員外者,又千餘人。 十二月,復置左右司員外郎各一員。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
景雲二年,復置太子左、右諭德、太子左、右贊善大夫各兩員。 雍、洛及大都督府長史加為三品階,別駕致敬,依前。
(No translation available) (No translation available)
22
太極元年,光祿、大理、鴻臚、太府、衛尉、宗正,各增置少卿一員。 秘書少監、國子司業、少府少監、將作少匠、左右台中丞,各增置一員。 雍、洛二州及益、並、荊、揚四大都督府,各增置司馬一員,分為左、右司馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
開元元年十二月,改尚書左右僕射為左右丞相,中書省為紫微省,門下省為黃門省,侍中為監。 雍州為京兆府,洛州為河南府。 長史為尹,司馬為少尹,錄事參軍為司錄參軍,余司改司為曹。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
五年九月,紫微省依舊為中書省,黃門省為門下省,黃門監為侍中。
(No translation available)
25
二十四年九月,改主爵為司封。
(No translation available)
26
天寶元年二月,侍中改為左相,中書令改為右相,左、右丞相依舊為僕射,黃門侍郎為門下侍郎。 改州為郡,刺史為太守。
(No translation available) (No translation available)
27
十一載正月,改吏部為文部,兵部為武部,刑部為憲部。 其行內諸司有部者並改。 改駕部為司駕,改庫部為司庫,金部為司金,倉部為司儲,比部為司計,祠部為司禋,膳部為司膳,虞部為司虞,水部為司水。 將作大匠為監,少匠為少監。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
至德二載十二月敕:「近日所改百司額及郡名並官名,一切依故事。 」於是侍中、中書令、兵、吏部等並仍舊。 罷郡為州,復以太守為刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
正第一品
(No translation available)
30
太師、太傅、太保、太尉、司徒、司空、王
(No translation available)
31
從第一品
(No translation available)
32
開府儀同三司、太子太師、太子太傅、太子太保、驃騎大將軍、嗣王、郡王、國公
(No translation available)
33
正第二品
(No translation available)
34
特進、輔國大將軍、開國郡公、上柱國
(No translation available)
35
從第二品
(No translation available)
36
尚書左右僕射、太子少師、太子少傅、太子少保、京兆、河南、太原等七府牧、大都督、大都護、光祿大夫、鎮軍大將軍、開國縣公、柱國
(No translation available)
37
正第三品
(No translation available)
38
侍中、中書令、吏部尚書、門下侍郎、中書侍郎、左右衛、左右驍衛、左右武衛、左右威衛、左右領軍衛、左右金吾衛、左右監門衛、左右羽林軍、左右龍武、左右英武六軍大將軍、左右千牛衛大將軍、戶部、禮部、兵部、刑部、工部尚書、太子賓客、太常卿、宗正卿、太子詹事、左右散騎常侍、內侍監、中都督、上都護、金紫光祿大夫、冠軍大將軍、懷化大將軍、上護軍
(No translation available)
39
從第三品
(No translation available)
40
御史大夫、秘書監、光祿、衛尉、太僕、大理、鴻臚、司農、太府卿、國子祭酒、殿中監、少府監、將作監、諸衛羽林〔入正三品〕千牛龍武將軍、下都督、上州刺史、京兆、河南、太原等七尹、五大都督府長史、大都護府副都護、親王傅、銀青光祿大夫、開國侯、雲麾將軍、歸德將軍、護軍
(No translation available)
41
正第四品上階
(No translation available)
42
門下侍郎、中書侍郎、尚書左丞、吏部侍郎、太常少卿、太子左庶子、太子少詹事、太子左右衛、左右司禦、左右清道、左右內率、左右監門率府率、中州刺史、軍器監、上都護府副都護、上府折沖都尉、正議大夫、開國伯、忠武將軍、上輕車都尉
(No translation available)
43
正第四品下階
(No translation available)
44
尚書右丞、諸司侍郎、太子右庶子、左右諭德、左右千牛衛、左右監門衛中郎將、親勳翊衛羽林中郎將、下州刺史、通議大夫、壯武將軍
(No translation available)
45
從第四品上階
(No translation available)
46
秘書少監、八寺少卿、殿中少監、太子左右衛、司禦、清道、內率、監門副率、太子親勳翊衛中郎將、太子家令、太子率更令、太子僕、內侍、大都護親王府長史、太中大夫、宣威將軍、輕車都尉
(No translation available)
47
從第四品下階
(No translation available)
48
國子司業、少府少監、將作少匠、京兆、河南、太原府少尹、大都督府、大都護府、親王府司馬、上州別駕、中府折沖都尉、中大夫、明威將軍
(No translation available)
49
正第五品上階
(No translation available)
50
諫議大夫、御史中丞、國子博士、給事中、中書舍人、太子中允、太子左右贊善大夫、都水使者、萬年、長安、河南、洛陽、太原、晉陽、奉先、會昌縣令、親勳翊衛羽林郎將、中都督府、上都護府長史、親王府諮議參軍事、軍器少監、太史少監、親王府典軍、中散大夫、開國子、定遠將軍、上騎都尉
(No translation available)
51
正第五品下階
(No translation available)
52
太子中舍人、尚食、尚藥、奉禦、太子親勳翊衛郎將、內常侍、中都督、上都護府司馬、中州別駕、下府折沖都尉、朝議大夫、寧遠將軍
(No translation available)
53
從第五品上階
(No translation available)
54
尚書左右諸司郎中、秘書丞、著作郎、太子洗馬、殿中丞、尚衣、尚舍、尚乘、尚輦、奉禦、獻陵昭陵恭陵橋陵八陵令、親王府副典軍、下都督府、上州長史、下州別駕、朝請大夫、開國男、遊擊將軍、騎都尉
(No translation available)
55
從第五品下階
(No translation available)
56
大理正、太常丞、太史令、內給事太子典內、下都督府、上州司馬、親王友、宮苑總監、上牧監、上府果毅都尉、駙馬都尉、奉車都尉、朝散大夫、遊擊將軍
(No translation available)
57
正第六品上階
(No translation available)
58
太學博士、太子詹事府丞、太子司議郎、太子舍人、中郡長史、太子典膳藥藏郎、京兆、河南、太原府諸縣令、親王府掾屬、武庫中尚署令、諸衛左右司階、中府果毅都尉、鎮軍兵滿二萬人已上司馬、親勳翊衛校衛、朝議郎、昭武校尉、驍騎尉
(No translation available)
59
正第六品下階
(No translation available)
60
千牛備身左右、太子文學、下州長史、中州司馬、內謁者監、中牧監、上牧副監、上鎮將、承議郎、昭武副尉
(No translation available)
61
從第六品上階
(No translation available)
62
起居郎、起居舍人、尚書諸司員外郎、八寺丞、大理司直、國子助教、城門符寶郎、通事舍人、秘書郎、著作佐郎、侍御醫、諸衛羽林長史、兩京市署令、下州司馬、親王文學、主簿、記室、錄事參軍、諸州上縣令、諸率府左右司階、鎮軍兵不滿二萬人司馬、左右監門校尉、親勳翊衛旅帥、奉議郎、振威校尉、飛騎尉
(No translation available)
63
從第六品下階
(No translation available)
64
侍御史、少府、將作、國子監丞、太子內直典設宮門郎、太公廟令、司農寺諸園苑監、沙苑監、下牧監、宮苑總監副、互市監、中牧副監、下府果毅都尉、親王府校尉、通直郎、振威副尉
(No translation available)
65
正第七品上階
(No translation available)
66
四門博士、詹事司直、左右千牛衛長史、尚食尚藥直長、太子左右衛司禦清道率府長史、軍器監丞、諸州中縣令、京兆河南太原府司錄參軍事、大都督大都護府錄事參軍事、親王府諸曹參軍、中鎮將、太子千牛、親勳翊衛隊正副隊正、朝請郎、致果校尉、雲騎尉
(No translation available)
67
正第七品下階
(No translation available)
68
尚衣尚舍尚乘尚輦直長、太子通事舍人、內寺伯、京兆河南太原府大都督大都護府諸曹參軍、中都督上都護府錄事參軍事、諸倉諸冶司竹溫湯監、諸衛左右中候、上府別將、上府長史、上鎮副、下鎮將、下牧副監、宣德郎、致果副尉
(No translation available)
69
從第七品上階
(No translation available)
70
殿中侍御史、左右補闕、太常博士、太學助教、門下錄事、中書主書、尚書都事、九寺主簿、太子詹事主簿、太子左右內率監門率府長史、太子侍醫、太子三寺丞、都水監丞、諸州中下縣令、親王府東西閣祭酒、京縣丞、下都督府上州錄事參軍、中都督上都護府諸曹參軍事、中府別將長史、中鎮副、左右監門直長勳衛、太子親衛、朝散郎、翊麾校尉、武騎尉
(No translation available)
71
從第七品下階
(No translation available)
72
太史丞、御史台少府將作國子監主簿、掖庭令、宮闈令、上署令、諸州下縣令、諸陵署丞、司農寺諸園苑副監、宮苑總監丞,下都督府諸曹參軍,太子內坊丞、親王國令、公主家令、上州諸參軍事、下府別將長史、下鎮副、諸屯監、諸率府左右中候、鎮軍滿二萬人以上諸曹判司、太子左右監門直長、親王府旅帥、諸折沖府校尉、宣議郎、翊麾副尉
(No translation available)
73
正第八品上階
(No translation available)
74
監察御史、協律郎、諸衛羽林龍武軍錄事參軍事、中署令、中州錄事參軍事、太醫博士、太子典膳藥藏丞、軍器監主簿、武庫署丞、兩京市署丞、上牧監丞、鎮軍不滿二萬人以上諸曹判司、翊衛、太子勳衛、親王府執仗執乘親事、給事郎、宣節校尉
(No translation available)
75
正第八品下階
(No translation available)
76
奚官內僕內府局令、下署令、諸衛羽林龍武諸曹參軍事、中州諸司參軍事、親王府京兆河南太原府大都督大都護府參軍事、尚藥局司醫、京兆河南太原府諸縣丞、太子內直宮門丞、太公廟丞、諸宮農圃監、互市監丞、司竹副監、司農寺諸園苑監丞、靈台郎、諸衛左右司戈、上戍主、備身、征事郎、宣節副尉
(No translation available)
77
從第八品上階
(No translation available)
78
左右拾遣、太醫署針博士、四門助教、左右千牛衛錄事參軍、下州錄事參軍、諸州上縣丞、中牧監丞、京縣主簿、太子左右衛司禦清道率府錄事參軍、中都督府上都護府參軍、親王府行參軍、京兆河南太原大都督府博士、諸倉諸冶司竹溫湯監丞、保章正、太子翊衛諸府旅帥、承奉郎、禦侮校尉
(No translation available)
79
從第八品下階
(No translation available)
80
大理評事、律學博士、太醫署丞、醫監、太子左右春坊錄事、左右千牛衛諸曹參軍、內謁者、太子左右衛司禦清道率府諸曹參軍事、太子諸署令、掖庭宮圍局丞、太史都水監主簿、中書門下尚書都省兵吏部考功禮部主事、上署丞、下都督府上州參軍事、中都督府上州博士、諸州中縣丞、諸王府典簽、京縣尉、親王國大司農、公主家丞、諸屯監丞、上關令、上府兵曹、上鎮倉曹兵曹參軍事、挈壺正、中戍主、上戌副、率府左右司戈、太子備身、親王府隊正、承務郎、禦侮副尉
(No translation available)
81
正第九品上階
(No translation available)
82
校書郎、太祝、太子左右內率監門府錄事參軍、太子內方典直、中署丞、典客署掌客、親勳翊衛府羽林兵曹參軍事、嶽瀆令、諸津令、下牧監丞、諸州中下丞、中郡博士、京兆河南太原府諸縣主簿、武庫署監事、儒林郎、仁勇校尉
(No translation available)
83
正第九品下階
(No translation available)
84
正字、太子校書、奚官內僕內府局丞、下署丞、尚食局食醫、尚藥局醫佐、尚乘局奉乘司庫司廩、太史局司辰、典廄署主乘、太子左右內率監門率府諸曹參軍事、太子三寺主簿、詹事府錄事、太子親勳翊府兵曹參軍事、諸州下縣丞、諸州上縣中縣主簿、中州參軍事、下州博士、京兆河南太原府諸縣尉、上牧主簿、諸宮農圃監丞、中關令、中府兵曹、親王國尉、上關丞、諸衛左右執戟、中鎮兵曹參軍、下戍主、諸折沖府隊正、登仕郎、仁勇副尉
(No translation available)
85
從第九品上階
(No translation available)
86
尚書諸司御史台秘書省殿中省主事、奉禮郎、律學助教、太子正字、弘文館校書、太史司曆、太醫署醫助教、京兆河南太原府九寺少府將作監錄事、都督都護府上州錄事市令、宮匹總監主簿、中牧監主簿、諸州中下縣主簿、上縣中縣尉、下府兵曹、文林郎、陪戎校尉
(No translation available)
87
從第九品下階
(No translation available)
88
內侍省主事、國子監親王府錄事、太子左右春坊主事、崇文館校書、書學博士、算學博士、門下典儀、太醫署按摩咒禁博士、太卜署博士、太醫署針助教、太醫署醫正、太卜署卜正、太史局監候、親王國丞、掖庭局宮教博士、太子諸署丞、太子典食署丞、太子廄牧署典乘、諸監作諸監事計官、太官署監膳、太樂鼓吹署樂正、大理寺獄丞、下州參軍事、中州下州醫博士、諸州中縣下縣尉、京縣錄事、下牧監主簿、下關令、中關丞、諸衛羽林長上、公主邑司錄事、諸津丞、下鎮兵曹參軍、諸率府左右執戟、親王府隊副、諸折沖府隊副、將仕郎、陪戎副尉
(No translation available)
89
流內九品三十階之內,又有視流內起居,五品至從九品。 初以薩寶府、親王國官及三師、三公、開府、嗣郡王、上柱國已下護軍勳官帶職事者府官等品。 開元初,一切罷之。 今唯有薩寶、祅正二官而已。 又有流外自勳品以至九品,以為諸司令史、贊者、典謁、亭長、掌固等品。 視流外亦自勳品至九品,開元初唯留薩寶、祅祝及府史,餘亦罷之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
90
職事者,諸統領曹事,供命王命,上下相攝,以持庶績。 近代已來,又分為文武二職,分曹置員,各理所掌。 五品已上,舊制吏部尚書進用。 自隋已後,則中書門下知政事官訪擇聞奏,然後下制授之。 三品已上,德高委重者,亦有臨軒冊授。 自神龍之後,冊禮廢而不用,朝遷命官,制敕而已。 六品已上,吏部選擬錄奏,書旨授之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
91
有唐已來,出身入仕者,著令有秀才、明經、進士、明法、書算。 其次以流外入流。 若以門資入仕,則先授親勳翊衛六番,隨文武簡入。 選例又有齋郎、品子、勳官及五等封爵、屯官之屬,亦有番第,許同揀選。 天寶三載,又置崇玄學,習《道德》等經,同明經例。 自余或臨時聽敕,不可盡載。 其秀才,有唐已來無其人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
92
職事官資,則清濁區分,以次補授。 又以三品已下官,及門下、中書侍郎、尚書左右丞、諸司侍郎、太常少卿、太子少詹事、左右庶子、秘書少監、國子司業為清望官。 太子左右諭德、左右衛左右千牛衛中郎將、太子左右率府左右內率府率及副、太子左右衛率府中朗將、諫議大夫、御史中丞、給事中、中書舍人、太子中允、中舍人、左右贊善大夫、洗馬、國子博士、尚書諸司郎中、秘書丞、著作郎、太常丞、左右衛郎將、左右衛率府郎將、起居郎、起居舍人、太子司議郎、尚書諸司員外郎、太子舍人、侍御史、秘書郎、著作佐郎、太學博士、詹事丞、太子文學、國子助教、左右補闕、殿中侍御史、太常博士、四門博士、詹事司直、太學助教、左右拾遺、監察御史、四門助教為清官。 自外各以資次遷授。 開元中,裴光庭為吏部尚書,始用循資格以注擬六品已下選人。 其後每年雖小有移改,然相承至今用之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
93
武散官,舊謂之散位,不理職務,加官而已。 後魏及梁,皆以散號將軍記其本階。 自隋改用開府儀同三司已下。 貞觀年,又分文武,入仕者皆帶散位,謂之本品。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
94
以門資出身者,諸嗣王、郡王出身從四品下,親王諸子封郡公者從五品上,國公正六品上,郡公正六品下,縣公從六品上,侯正七品上,伯正七品下,子從七品上,男從七品下。 皇帝緦麻以上親、皇太后周親出身六品上。 皇太后大功親、皇后周親從六品上。 皇帝袒免親、皇太后小功緦麻親、皇后大功親正七品上。 皇后小功緦麻親、皇太子妃周親從七品上。 其外戚各依服屬降宗親二階敘。 諸娶郡主者出身六品上,娶縣主者正七品上,郡主子出身從七品上。 縣主子從八品上。 一品子正七品上,二品子正七品下,三品子從七品上,從三品子從七品下,正四品子正八品上,從四品子正八品下,正五品子從八品上,從五品及國公子從八品下。 三品以上廕曾孫,五品以上廕孫。 孫降子一等,曾孫降孫一等。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
95
諸秀才出身,上上第,正八品上; 上中第,正八品下; 上下第,從九品上。 明經出身,上上第,從八品下; 上中第,從九品上。 進士、明法出身,甲第,從九品上; 乙第,從九品下。 若通二經已外,每一經加一等。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
96
勳官預文武選者,上柱國正六品上敘,以下遞降一階。 凡入仕之後,遷代則以四考為限。 四考中中,進年勞一階敘。 每一考中上,進一階; 一考上下,進二階。 五品已上非恩制所加,更無進之令。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
97
自武德至乾封,未有泛階之恩。 應入三品者,皆以恩舊特拜,入五品者多依選敘,計階至朝散大夫已上,奏取進止,每年量多少進敘。 餘並依本品授官。 若滿三計至,即一切聽入。 至乾封元年,文武普加二階。 永淳元年二月敕:「文武官累積勞效,計至五品。 一計至者,多未甄擢。 再計至者,隨例必升,賢愚一貫。 自今已後,一計至已上,有在官清慎,狀跡灼然,材堪應務者,所司具狀錄奏,當與進階。 若公正無聞,循默自守,及未經任州縣官者,雖頻經計至,不在加階之限。 即為恆例。 」弘道元年,又普加一階。 乃有九品職事及三衛階高者,併入五品。 則天朝,泛階漸多,始令仕經八考,職事六品者許入。 萬歲通天元年敕:「自今已後,文武官加階應入五品者,並取出身,已曆十二考已上,進階之時,見居六品官。 其應入三品人,出身已二十五考以上,進階見居三品官。 」無幾,入五品又加至十六考。 神功元年制「勳官、品子、流外國官出身,不得任清資要官。 應入三品,不得進階」。 開元已來,伎術者經二十考,三省都事及主事、錄事十八考,亦聽敘。 吏部檢歷任階考,判成錄奏。 每制之日,應入三品五品者,皆令人參趁。 或是遠方牧宰、諸司閒職,齎持金帛贈遣主典,知加階令史,乃有受納萬數者。 台省要職,以加位為榮,亦有遣主典錢帛者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
98
舊例,開府及特進,雖不職事,皆給俸祿,預朝會,行立在於本品之次。 光祿大夫已下,朝散大夫已上,衣服依本品,無祿俸,不預朝會。 朝議郎已下,黃衣執笏,於吏部分番上下承使及親驅使,甚為猥賤。 每當上之時,至有為主事令史守扃鑰執鞭帽者。 兩番已上,則隨番許簡,通時務者始令參選。 一登職事已後,雖官有代滿,即不復番上。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
99
勳官者,出於周、齊交戰之際。 本以酬戰士,其後漸及朝流。 階爵之外,更為節級。 周置上開府儀同三司、開府儀同三司、上儀同三司、儀同三司等十一號。 隋文帝因周之舊,更增損之。 有上柱國、柱國、上大將軍、大將軍、上開府儀同三司、開府儀同三司,上儀同三司、儀同三司,大都督、帥都督、都督,起正二品至七品,總十一等,用賞勳勞。 煬帝又改為左光祿大夫、右光祿大夫、金紫光祿大夫、銀青光祿大夫、正議大夫、朝請大夫、朝散大夫、建節奮武尉、宣惠尉十一等,以代都督已上。 又增置綏德、懷仁、守義、奉誠、立信等五尉,以至從九品。 武德初,雜用隋制,至七年頒令,定用上柱國、柱國、上大將軍、大將軍、上輕車都尉、輕車都尉、上騎都尉、騎都尉、驍騎尉、飛騎尉、雲騎尉、武騎尉,凡十二等,起正二品,至從七品。 貞觀十一年,改上大將軍為上護軍,大將軍為護軍,自外不改,行之至今。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
100
永微已後,以國初勳名與散官名同,年月既久,漸相錯亂。 咸亨五年三月,更下詔申明,各以類相比。 武德初光祿大夫比今日上柱國,左光祿大夫比柱國,右光祿大夫及上大將軍比上護軍,金紫光祿大夫及將軍比護軍,銀青光祿大夫及上開府比上輕車都尉,正議大夫及開府比輕車都尉,通議大夫及上儀同三司比上騎都尉,朝請大夫及儀同比騎都尉。 授勳者動盈萬計,每年納課,亦分番於兵部及本郡當上省司。 又分支諸曹,身應役使,有類僮僕,據令乃與公卿齊班,論實在於胥吏之下。 蓋以其猥多,又出自兵卒,所以然也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
101
武德初,以諸道軍務事繁,分置行台尚書省。 其陝東道大行台尚書省,令一人,掌管內軍人,總判省事。 僕射一人,掌貳令事。 左丞一人,右丞一人,掌分司糾正省內。 都事一人,主事四人,並掌同京省。 兵部尚書一人,兼掌吏部事。 司勳郎中一人。 主事一人。 考功郎中一人,主事一人。 兵部郎中一人,主事二人。 駕部郎中一人,主事二人。 民部尚書一人,兼掌禮部事。 禮部郎中一人,主事一人。 膳部郎中一人,主事一人。 度支郎中一人,主事二人。 倉部郎中一人,主事二人。 工部郎中一人,主事一人。 屯田郎中一人,主事一人。 每郎中兼京省二司。 食貨監一人,掌膳羞、財物、賓客、鋪設、音樂、醫藥事,丞二人。 農圃監一人,掌倉廩、園圃、柴炭、芻槁、運漕之事,丞四人。 武器監一人,掌兵仗、廄牧之事,丞二人。 百工監一人,掌舟車及營造雜作之事,丞四人。 諸道行台尚書省令一人,掌同陝東道大行台。 僕射一人,丞一人,都事二人,主事二人。 兵部尚書一人,兼掌吏部、禮部事。 考功郎中一人。 主事二人。 膳部郎中一人,主事二人。 兵部郎中二人,主事二人。 民部尚書一人,兼掌刑部、工部。 倉部郎中二人,主事二人。 刑部郎中一人,主事二人。 屯田郎中一人,主事二人。 食貨監一人,兼掌農圃監事,丞一人。 兼掌百工監事,丞二人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
102
時秦王、齊王府官之外,又各置左右六護軍府及左右親事帳內府。 其左一右一護軍府護軍各一人,掌率統軍已下侍衛陪從。 副護軍各二人。 長史各一人。 錄事參軍各一人。 倉曹參軍事各一人,兵曹參軍事各一人,鎧曹參軍事各一人。 統軍各五人,別將各十人,分掌領親勳衛及外軍。 左二右二護軍府、左三右三護軍府,各減統軍三人,別將六人。 余職員同左一右一府。 其左右親事府統軍各一人,掌率左右別將、侍衛陪從。 長史一人。 錄事參軍事各一人。 兵曹參軍事各一人,鎧曹參軍事各一人。 左別將各一人,右別將各一人。 掌率親事以上侍衛陪從。 其帳內府職員品秩,與統軍府同。 又有庫直及驅咥直。 各於左右內選才堪者,量事置之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
103
武德四年,太宗平洛陽之後,又置天策上將府官員。 天策上將一人,掌國之征討,總判府事。 長史、司馬各一人,從事中郎二人,並掌通判府事。 軍諮祭酒二人,謀軍事,贊相禮儀,宴接賓客。 典簽四人,掌宣傳導引之事。 主簿二人,掌省復教命。 錄事二人,記室參軍事二人,掌書疏表啟,宣行教命。 功曹參軍事二人,掌官員假使、儀式、醫藥、選舉、考課、祿恤、鋪設等事。 倉曹參軍二人,掌糧廩、公廨、田園、廚膳、過所等事。 兵曹參軍事二人,掌兵士簿帳、差點等事。 騎曹參軍事二人,掌馬驢雜畜簿帳及牧養支料草粟等事。 鎧曹參軍事二人,掌戎仗之事。 士曹參軍事二人,掌營造及罪罰之事。 參軍事六人,掌出使及雜檢校之事。 其陝東道大行台尚書令及天策上將,太宗在籓為之。 及升儲,並省之。 山東道行台,武德五年省。 餘道九年省。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)