1
劉幽求劉幽求,冀州武強人也。 聖歷年,應制舉,拜閬中尉,刺史不禮焉,乃棄官而歸。 久之,授朝邑尉。 初,桓彥範、敬暉等雖誅張易之兄弟,竟不殺武三思。 幽求謂桓、敬曰:「三思尚存,公輩終無葬地。 若不早圖,恐噬臍無及。 」桓、敬等不從其言,後果爲三思誣構,死於嶺外。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
及韋庶人將行篡逆,幽求與玄宗潛謀誅之,乃與苑總監鍾紹京、長上果毅麻嗣宗及太平公主之子薛崇暕等夜從入禁中討平之。 是夜所下制敕百餘道,皆出於幽求。 以功擢拜中書舍人,令參知機務,賜爵中山縣男,食實封二百戸。 翌日,又授其二子五品官,祖、父俱追贈刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
睿宗即位,加銀青光祿大夫,行尚書右丞,仍舊知政事,進封徐國公,加實封通前五百戸,賜物千段、奴婢二十人、宅一區、地十頃、馬四匹,加以金銀雜器。 ,遷戸部尚書,罷知政事。 月餘,轉吏部尚書,擢拜侍中,降璽書曰:「頃者,王室不造,中宗厭代,外戚專政,奸臣擅國,將傾社稷,幾遷龜鼎,朕躬與王公,皆將及於禍難。 卿見危思奮,在變能通,翊贊儲君,協和義士,殄殲元惡,放殛兇徒。 我國家之復存,醫茲是賴,厥庸甚茂,朕用嘉焉。 故委卿以衡軸,胙卿以茅土,然征賦未廣,寵錫猶輕。 昔西漢行封,更擇多戸; 東京定賞,復增大邑。 故加賜卿實封二百戸,兼舊七百戸。 使夫高岸爲谷,長河如帶,子子孫孫,傳國無絕。 又以卿忘軀徇難,宜有恩榮,故特免卿十死罪,並書諸金鐵,俾傳於後。 卿其保茲功業,永作國楨,可不美歟! 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
先天元年,拜尚書右僕射、同中書門下三品,監修國史。 幽求初自謂功在朝臣之右,而誌求左僕射,兼領中書令。 俄而竇懷貞爲左僕射,崔湜爲中書令,幽求心甚不平,形於言色。 湜又托附太平公主,將謀逆亂。 幽求乃與右羽林將軍張暐請以羽林兵誅之,乃令暐密奏玄宗曰:「宰相中有崔湜、崔羲,俱是太平公主進用,見作方計,其事不輕。 殿下若不早謀,必成大患。 一朝事出意外,太上皇何以得安? 古人云:『當斷不斷,反受其亂。 』唯請急殺此賊。 劉幽求已共臣作定謀計訖,願以身正此事,赴死如歸。 臣既職典禁兵,若奉殿下命,當即除翦。 」上深以爲然。 暐又泄其謀於侍御史鄧光賓,玄宗大懼,遽列上其狀,睿宗下幽求等詔獄,令法官推鞫之。 法官奏幽求等以疏間親,罪當死。 玄宗屢救獲免,乃流幽求於封州,暐於峰州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
歳餘,太平公主等伏誅,其日下詔曰:「劉幽求風雲玄感,川嶽粹靈,學綜九流,文窮三變。 義以臨事,精能貫日; 忠以成謀,用若投水。 茂勛立艱難之際,嘉話盈啟沃之初,存讜直以不顧,爲奸邪之所忌。 釁萌頗露,譖端潛發,元宰見逐,讒人孔多。 既殄群兇,方宣大化,期問政於經始,載登賢於蘿蔔。 可依舊金紫光祿大夫,守尚書左僕射,知軍國事,監修國史,上柱國、徐國公,仍依舊還封七百戸,並賜錦衣一襲。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
開元初,改尚書左右僕射爲左右丞相,乃授幽求尚書左丞相,兼黃門監。 未幾,除太子少保,罷知政事。 姚崇素嫉忌之,乃奏言幽求郁怏於散職,兼有怨言,貶授睦州刺史,削其實封六百戸。 歳餘,稍遷杭州刺史。 三年,轉桂陽郡刺史,在道憤恚而卒,年六十一,贈禮部尚書,謚曰文獻,配享睿宗廟庭。 ,重贈司徒。 鍾紹京鍾紹京,虔州贛人也。 初爲司農録事,以工書直鳳閣,則天時明堂門額、九鼎之銘,及諸宮殿門榜,皆紹京所題。 景龍中,爲苑總監。 玄宗之誅韋氏,紹京夜中帥戸奴及丁夫以從。 及事成,其夜拜紹京銀青光祿大夫、中書侍郎,參知機務。 翌日,進拜中書令,加光祿大夫,封越國公,賜實封五百戸,賜物二千段、馬十匹。 紹京既當朝用事,恣情賞罰,甚爲時人所惡。 俄又抗疏讓官,睿宗納薛稷之言,乃轉爲戸部尚書,出爲蜀州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
玄宗即位,復召拜戸部尚書,遷太子詹事。 時姚崇素惡紹京之爲人,因奏紹京發言怨望,左遷綿州刺史。 及坐事,累貶琰川尉,盡削其階爵及實封。 俄又歷遷溫州別駕。 ,入朝,因垂泣奏曰:「陛下豈不記疇昔之事耶? 何忍棄臣荒外,永不見闕庭。 且當時立功之人,今並亡歿,唯臣衰老獨在,陛下豈不垂湣耶? 」玄宗爲之惘然,即日拜銀青光祿大夫、右諭德。 久之,轉少詹事。 年八十餘卒。 紹京雅好書畫古跡,聚二王及褚遂良書至數十百卷。 ,重贈太子太傅。 郭元振郭元振,魏州貴鄉人。 舉進士,授通泉尉。 任俠使氣,不以細務介意,前後掠賣所部千餘人,以遺賓客,百姓苦之。 則天聞其名,召見與語,甚奇之。 時吐蕃請和,乃授元振右武衞鎧曹,充使聘於吐蕃。 吐蕃大將論欽陵請去四鎮兵,分十姓之地,朝廷使元振因察其事宜。 元振還,上疏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
則天從之。
(No translation available)
9
又上言曰:「臣揣吐蕃百姓倦徭戍久矣,咸願早和。 其大將論欽陵欲分四鎮境,統兵專制,故不欲歸款。 若國家每歳發和親使,而欽陵常不從命,則彼蕃之人怨欽陵日深,望國恩日甚,設欲廣舉醜徒,固亦難矣。 斯亦離間之漸,必可使其上下俱懷情阻。 」則天甚然之。 自是數年間,吐蕃君臣果相猜貳,因誅大將論欽陵。 其弟贊婆及兄子莽布支並來降,則天仍令元振與河源軍大使夫蒙令卿率騎以接之。 後吐蕃將麹莽布支率兵入寇,涼州都督唐休璟勒兵破之。 元振參預其謀,以功拜主客郎中。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
大足元年,遷涼州都督、隴右諸軍州大使。 先是,涼州封界南北不過四百餘里,既逼突厥、吐蕃,二寇頻歳奄至城下,百姓苦之。 元振始於南境破口置和戎城,北界磧中置白亭軍,控其要路,乃拓州境一千五百里,自是寇虜不復更至城下。 元振又令甘州刺史李漢通開置屯田,盡其水陸之利。 舊涼州粟斛售至數千,及漢通收率之後,數年豐稔,乃至一匹絹粟數十斛,積軍糧支數十年。 元振風神偉壯,而善於撫御,在涼州五年,夷夏畏慕,令行禁止,牛羊被野,路不拾遺。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
神龍中,遷左驍衞將軍,兼檢校安西大都護。 時西突厥首領烏質勒部落強盛,款塞通和,元振就其牙帳計會軍事。 時天大雪,元振立於帳前,與烏質勒言議。 須臾,雪深風凍,元振未嘗移足,烏質勒年老,不勝寒苦,會罷而死。 其子娑葛以元振故殺其父,謀勒兵攻之。 副使御史中丞解琬知其謀,勸元振夜遁,元振曰:「吾以誠信待人,何所疑懼,且深在寇庭,遁將安適? 」乃安臥帳中。 明日,親入虜帳,哭之甚哀,行吊贈之禮。 娑葛乃感其義,復與元振通好,因遣使進馬五千匹及方物。 制以元振爲金山道行軍大總管。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
先是,娑葛與阿史那闕啜忠節不和,屢相侵掠。 闕啜兵眾寡弱,漸不能支。 元振奏請追闕啜入朝宿衞,移其部落入於瓜、沙等州安置,制從之。 闕啜行至播仙城,與經略使、右威衞將軍周以悌相遇,以悌謂之曰:「國家有以高班厚秩待君者,以君統攝部落,下有兵眾故也。 今輕身入朝,是一老胡耳,在朝之人,誰復喜見? 非唯官資難得,亦恐性命在人。 今宰相有宗楚客、紀處訥,並專權用事,何不厚貺二公,請留不行。 仍發安西兵並引吐蕃以擊娑葛,求阿史那獻爲可汗以招十姓,使郭虔瓘往拔汗那征甲馬以助軍用。 既得報讎,又得存其部落。 如此,與入朝受制於人,豈復同也! 」闕啜然其言,便勒兵攻陷於闐坎城,獲金寶及生口,遣人間道納賂於宗、紀。 元振聞其謀,遽上疏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
疏奏不省。
(No translation available)
14
楚客等既受闕啜之賂,乃建議遣攝御史中丞馮嘉賓持節安撫闕啜,御史呂守素處置四鎮,持璽書便報元振。 除牛師獎爲安西副都護,便領甘、涼已西兵募,兼征吐蕃,以討娑葛。 娑葛進馬使娑臘知楚客計,馳還報娑葛。 娑葛是日發兵五千騎出安西,五千騎出撥換,五千騎出焉耆,五千騎出疏勒。 時元振在疏勒,於河口柵不敢動。 闕啜在計舒河口候見嘉賓,娑葛兵掩至,生擒闕啜,殺嘉賓等。 呂守素至僻城,亦見害。 又殺牛師獎於火燒城,乃陷安西,四鎮路絕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
楚客又奏請周以悌代元振統眾,征元振,將陷之。 使阿史那獻爲十姓可汗,置軍焉耆以取娑葛。 娑葛遺元振書曰:「與漢本來無惡,只讎於闕啜。 而宗尚書取闕啜金,枉擬破奴部落,馮中丞、牛都護相次而來,奴等豈坐受死! 又聞史獻欲來,徒擾亂軍州,恐未有寧日,乞大使商量處置。 」元振奏娑葛狀。 楚客怒,奏言元振有異圖。 元振使其子鴻間道奏其狀,以悌竟得罪,流於白州。 復以元振代以悌,赦娑葛罪,冊爲十四姓可汗。 元振奏稱西土未寧,事資安撫,逗遛不敢歸京師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
會楚客等被誅,睿宗即位,征拜太仆卿,加銀青光祿大夫。 ,同中書門下三品,代宋璟爲吏部尚書。 無幾,轉兵部尚書,封館陶縣男。 時元振父愛年老在鄉,就拜濟州刺史,仍聽致仕。 其冬,與韋安石、張説等俱罷知政事。 ,爲朔方軍大總管,始築定遠城,以爲行軍計集之所,至今賴之。 明年,復同中書門下三品。 及蕭至忠、竇懷貞等附太平公主潛謀不順,玄宗發羽林兵誅之,睿宗登承天門,元振躬率兵侍衞之。 事定論功,進封代國公,食實封四百戸,賜物一千段。 又令兼御史大夫,持節爲朔方道大總管,以備突厥,未行。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
玄宗於驪山講武,坐軍容不整,坐於纛下,將斬以徇,劉幽求、張説於馬前諫曰:「元振有翊贊大功,雖有罪,當從原宥。 」乃赦之,流於新州。 尋又思其舊功,起爲饒州司馬。 元振自恃功勛,怏怏不得誌,道病卒。 ,追贈太子少保。 有文集二十卷。 張説張説,字道濟,其先范陽人,代居河東,近又徙家河南之洛陽。 弱冠應詔舉,對策乙第,授太子校書,累轉右補闕,預修《三教珠英》。 久視年,則天幸三陽宮,自夏涉秋,不時還都,説上疏諫曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
疏奏不省。
(No translation available)
19
長安初,修《三教珠英》畢,遷右史、內供奉,兼知考功貢舉事,擢拜鳳閣舍人。 時臨臺監張易之與其弟昌宗構陷御史大夫魏元忠,稱其謀反,引説令證其事。 説至御前,揚言元忠實不反,此是易之誣構耳。 元忠由是免誅,説坐忤旨配流欽州。 在嶺外歳餘。 中宗即位,召拜兵部員外郎,累轉工部侍郎。 景龍中,丁母憂去職,起復授黃門侍郎,累表固辭,言甚切至,優詔方許之。 是時風教紊類,多以起復爲榮,而説固節懇辭,竟終其喪制,大爲識者所稱。 服終,復爲工部侍郎,俄拜兵部侍郎,加弘文館學士。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
睿宗即位,遷中書侍郎,兼雍州長史。 秋,譙王重福於東都構逆而死,留守捕系枝黨數百人,考訊結構之狀,經時不決。 睿宗令説往按其獄,一宿捕獲重福謀主張靈均、鄭愔等,盡得其情狀,自餘枉被繋禁者,一切釋放。 睿宗勞之曰:「知卿按此獄,不枉良善,又不漏罪人。 非卿忠正,豈能如此? 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
玄宗在東宮,説與國子司業褚無量俱爲侍讀,深見親敬。 明年,同中書門下平章事,監修國史。 是歳二月,睿宗謂侍臣曰:「有術者上言,五日內有急兵入宮,卿等爲朕備之。 」左右相顧莫能對,説進曰:「此是讒人設計,擬搖動東宮耳。 陛下若使太子監國,則君臣分定,自然窺覦路絕,災難不生。 」睿宗大悅,即日下制皇太子監國。 明年,又制皇太子即帝位。 俄而太平公主引蕭至忠、崔湜等爲宰相,以説爲不附己,轉爲尚書左丞,罷知政事,仍令往東都留司。 説既知太平等陰懷異計,乃因使獻佩刀於玄宗,請先事討之,玄宗深嘉納焉。 及至忠等伏誅,征拜中書令,封燕國公,賜實封二百戸。 其冬,改易官名,拜紫微令。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
自則天末年,季冬爲潑寒胡戲,中宗嘗御樓以觀之。 至是,因蕃夷入朝,又作此戲。 説上疏諫曰:「臣聞韓宣適魯,見周禮而嘆; 孔子會齊,數倡優之罪。 列國如此,況天朝乎。 今外蕃請和,選使朝謁,所望接以禮樂,示以兵威。 雖曰戎夷,不可輕易,焉知無駒支之辯,由餘之賢哉? 且潑寒胡未聞典故,裸體跳足,盛德何觀; 揮水投泥,失容斯甚。 法殊魯禮,褻比齊優,恐非幹羽柔遠之義,樽俎折沖之禮。 」自是此戲乃絕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
俄而爲姚崇所構,出爲相州刺史,仍充河北道按察使。 俄又坐事左轉岳州刺史,仍停所食實封三百戸,遷右羽林將軍,兼檢校幽州都督。 ,檢校并州大都督府長史,兼天兵軍大使,攝御史大夫,兼修國史,仍賫史本隨軍修撰。 八年秋,朔方大使王晙誅河曲降虜阿布思等千餘人。 時并州大同、橫野等軍有九姓同羅、拔曳固等部落,皆懷震懼。 説率輕騎二十人,持旌節直詣其部落,宿於帳下,召酋帥以慰撫之。 副使李憲以爲夷虜難信,不宜輕涉不測,馳狀以諫,説報書曰:「吾肉非黃羊,必不畏吃; 血非野馬,必不畏刺。 士見危致命,是吾效死之秋也。 」於是九姓感義,其心乃安。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
九年四月,胡賊康待賓率眾反,據長泉縣,自稱葉護,攻陷蘭池等六州。 詔王晙率兵討之,仍令説相知經略。 時叛胡與党項連結,攻銀城、連谷,以據倉糧,説統馬步萬人出合河關掩擊,大破之。 追至駱駝堰,胡及党項自相殺。 阻夜,胡乃西遁入鐵建山,餘黨潰散。 説招集党項,復其居業。 副使史獻請因此誅党項,絕其翻動之計,説曰:「先王之道,推亡固存,如盡誅之,是逆天道也。 」因奏置麟州,以安置党項餘燼。 其年,拜兵部尚書、同中書門下三品,仍依舊修國史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
明年,又敕説爲朔方軍節度大使,往巡五城,處置兵馬。 時有康待賓餘黨慶州方渠降胡康願子自立爲可汗,舉兵反,謀掠監牧馬,西涉河出塞。 説進兵討擒之,並獲其家屬於木盤山,送都斬之,其黨悉平,獲男女三千餘人。 於是移河曲六州殘胡五萬餘口配許、汝、唐、鄧、仙、豫等州,始空河南逆方千里之地。 説以討賊功,復賜實封二百戸。 先是,緣邊鎮兵常六十餘萬,説以時無強寇,不假師眾,奏罷二十餘萬,勒還營農。 玄宗頗以爲疑,説奏曰:「臣久在疆場,具悉邊事,軍將但欲自衞及雜使營私。 若禦敵制勝,不在多擁閑冗,以妨農務。 陛下若以爲疑,臣請以闔門百口爲保。 以陛下之明,四夷畏伏,必不慮減兵而招寇也。 」上乃從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
時當番衞士,浸以貧弱,逃亡略盡。 説又建策,請一切罷之,別召募強壯,令其宿衞,不簡色役,優爲條例,逋逃者必爭來應募。 上從之。 旬日,得精兵一十三萬人,分系諸衞,更番上下,以實京師,其後彍騎是也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
是歳,玄宗將還京,而便幸并州,説進言曰:「太原是國家王業所起,陛下行幸,振威耀武,並建碑紀德,以申永思之意。 若便入京,路由河東,有漢武脽上後土之祀,此禮久闕,歷代莫能行之。 願陛下紹斯墜典,以爲三農祈谷,此誠萬姓之福也。 」上從其言。 及祀後土禮畢,説代張嘉貞爲中書令。 夏四月,玄宗親爲詔曰:「動惟直道,累聞獻替之誠; 言則不諛,自得謀猷之體。 政令必俟其增損,圖書又藉其刊削,才望兼著,理合褒升。 考中上。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
説又首建封禪之議。 十三年,受詔與右散騎常侍徐堅、太常少卿韋縚等撰東封儀註。 舊儀不便者,説多所裁正,語在《禮志》。 玄宗尋召説及禮官學士等賜宴於集仙殿,謂説曰:「今與卿等賢才同宴於此,宜改名爲集賢殿。 」因下制改麗正書院爲集賢殿書院,授説集賢院學士,知院事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
及將東封,授説爲右丞相兼中書令,源乾曜爲左丞相兼侍中,蓋勒成岱宗,以明宰相佐成王化也。 説又撰《封禪壇頌》以紀聖德。 初,源乾曜本意不欲封禪,而説因贊其事,由是頗不相平。 及登山,説引所親攝供奉官及主事等從升,加階超入五品,其餘官多不得上。 又行從兵士,惟加勛,不得賜物,由是頗爲內外所怨。 先是,御史中丞宇文融獻策,請括天下逃戸及籍外剩田,置十道勸農使,分往檢察。 説嫌其擾人不便,數建議違之。 及東封還,融又密奏分吏部置十銓,融與禮部尚書蘇颋等分掌選事。 融等每有奏請,皆爲説所抑,由是銓綜失敘。 融乃與御史大夫崔隱甫、中丞李林甫奏彈説引術士夜解及受贓等狀,敕宰臣源乾曜、刑部尚書韋抗、大理少卿胡珪、御史大夫崔隱甫就尚書省鞫問。 説兄左庶子光詣朝堂割耳稱冤。 時中書主事張觀、左衞長史範堯臣並依倚説勢,詐假納賂,又私度僧王慶則往來與説占卜吉兇,爲隱甫等所鞫伏罪。 説經兩宿,玄宗使中官高力士視之,回奏:「説坐於草上,於瓦器中食,蓬首垢面,自罰憂懼之甚。 」玄宗憫之。 力士奏曰:「説曾爲侍讀,又於國有功。 」玄宗然其奏,由是停兼中書令,觀及慶則決杖而死,連坐遷貶者十餘人。 隱甫及融等恐説復用爲己患,又密奏毀之。 明年,詔説致仕,仍令在家修史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
初,説爲相時,玄宗意欲討吐蕃,説密奏許其通和,以息邊境,玄宗不從。 及瓜州失守,王掞死,説因獲巂州鬥羊,上表獻之,以申諷諭。 其表:「臣聞勇士冠雞,武夫戴鹖,推情舉類,獲此鬥羊。 遠生越巂,蓄性剛決,敵不避強,戰不顧死,雖爲微物,誌不可挫。 伏惟陛下選良家於六郡,求猛士於四方,鳥不遁才,獸不藏伎。 如蒙效奇靈圃,角力天場,卻鼓怒以作氣,前躑躅以奮擊。 趹若奔雲之交觸,碎如轉石之相叩,裂骨賭勝,濺血爭雄,敢毅見而沖冠,鷙狠聞而擊節。 冀將少助明主市駿骨、揖怒蛙之意也。 若使羊能言,必將曰『若鬥不解,立有死者』。 所賴至仁無殘,量力取勸焉。 臣緣損足,未堪履地,謹遣男詣金明門奉進。 」玄宗深悟其意,賜絹及雜彩一千匹。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
十七年,復拜尚書左丞相、集賢院學士,尋代源乾曜爲尚書左丞相。 視事之日,上敕所司供帳,設音樂,內出酒食,御制詩一篇以敘其事。 尋以修謁陵儀註功,加開府儀同三司。 時長子均爲中書舍人,次子垍尚寧親公主,拜駙馬都尉,又特授説兄慶王傅光爲銀青光祿大夫。 當時榮寵,莫與爲比。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
十八年,遇疾,玄宗每日令中使問疾,並手寫藥方賜之。 十二月薨,時年六十四。 上慘惻久之,遽於光順門舉哀,因罷十九年元正朝會,詔曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
始玄宗在東宮,説已蒙禮遇。 及太平用事,儲位頗危,説獨排其黨,請太子監國,深謀密畫,竟清內難,遂爲開元宗臣。 前後三秉大政,掌文學之任凡三十年。 爲文俊麗,用思精密,朝廷大手筆,皆特承中旨撰述,天下詞人,咸諷誦之。 尤長於碑文、墓誌,當代無能及者。 喜延納後進,善用己長,引文儒之士,佐佑王化,當承平歳久,誌在粉飾盛時。 其封泰山,祠脽上,謁五陵,開集賢,修太宗之政,皆説爲倡首。 而又敦氣義,重然諾,於君臣朋友之際,大義甚篤。 時中書舍人徐堅自負文學,常以集賢院學士多非其人,所司供膳太厚,嘗謂朝列曰:「此輩於國家何益,如此虛費。 」將建議罷之。 説曰:「自古帝王功成,則有奢縱之失,或興池臺,或玩聲色。 今聖上崇儒重道,親自講論,刊正圖書,詳延學者。 今麗正書院,天子禮樂之司,永代規模,不易之道也。 所費者細,所益者大。 徐子之言,何其隘哉! 」玄宗知之,由是薄堅。 説既遭訕鑠,罷知政事,專集賢文史之任,每軍國大事,帝遣中使先訪其可否。 説嘗自制其父《贈丹州刺史騭碑文》,玄宗聞之而御書其碑額賜之曰「嗚呼,積善之墓」。 有文集三十卷。 太常謚議曰「文貞」,左司郎中陽伯誠駁議,以爲不稱,工部侍郎張九齡立議,請依太常爲定,紛綸未決。 玄宗爲説自制神道碑文,御筆賜謚曰「文貞」,由是方定。 説子均均、垍皆能文。 説在中書,兄弟已掌綸翰之任。 居父憂服闋,均除戸部侍郎,轉兵部。 二十六年,坐累貶饒州刺史,以太子左庶子征,復爲戸部侍郎。 九載,遷刑部尚書。 自以才名當爲宰輔,常爲李林甫所抑。 及林甫卒,依附權臣陳希烈,期於必取。 既而楊國忠用事,心頗惡之,罷希烈知政事,引文部侍郎韋見素代之,仍以均爲大理卿。 均大失望,意常郁郁。 祿山之亂,受偽命爲中書令,掌賊樞衡。 李峴、呂諲條疏陷賊官,均當大辟。 肅宗於説有舊恩,特免死,長流合浦郡。 説子垍垍,以主婿,玄宗特深恩寵,許於禁中置內宅,侍爲文章,嘗賜珍玩,不可勝數。 時兄均亦供奉翰林院,常以所賜示均,均戲謂垍曰:「此婦翁與女婿,非天子賜學士也。 」天寶中,玄宗嘗幸垍內宅,謂垍曰:「希烈累辭機務,朕擇其代者,孰可? 」垍錯愕未對,帝即曰:「無逾吾愛婿矣。 」垍降階陳謝。 楊國忠聞而惡之,及希烈罷相,舉韋見素代,垍深觖望。 正月,范陽節度使安祿山入朝。 時祿山立破奚、契丹功,尤加寵異。 祿山求帶平章事,下中書擬議。 國忠進言曰:「祿山誠立軍功,然眼不識字,制命若行,臣恐四夷輕國。 」玄宗乃止,加左僕射而已。 及祿山還鎮,命中官高力士餞於浐坡。 既還,帝曰:「祿山慰意否? 」力士曰:「觀其深心郁郁,必伺知宰相之命不行故也。 」帝告國忠,國忠曰:「此議他人不知,必張垍所告。 」帝怒,盡逐張垍兄弟。 出均爲建安太守,垍爲盧溪郡司馬,埱爲宜春郡司馬。 歳中召還,再遷爲太常卿。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
祿山之亂,玄宗幸蜀,宰相韋見素、楊國忠、御史大夫魏方進等從,朝臣多不至。 次咸陽,帝謂高力士曰:「昨日蒼黃離京,朝官不知所詣,今日誰當至者? 」力士曰:「張垍兄弟世受國恩,又連戚屬,必當先至。 房琯素有宰相望,深爲祿山所器,必不此來。 」帝曰:「事未可料。 」是日,琯至,帝大悅,因問均、垍,琯曰:「臣離京時,亦過其舍,比約同行,均報雲『已於城南取馬』。 觀其趣向,來意不切。 」既而均弟兄果受祿山偽命,垍與陳希烈爲賊宰相,垍死於賊中。 附陳希烈陳希烈者,宋州人也。 精玄學,書無不覽。 開元中,玄宗留意經義,自褚無量、元行沖卒後,得希烈與鳳翔人馮朝隱,常於禁中講《老》、《易》。 累遷至秘書少監,代張九齡專判集賢院事。 玄宗凡有撰述,必經希烈之手。 李林甫知上睠待深異,又以和裕易制,乃引爲宰相,同知政事,相行甚歡。 而林甫居位日久,雖陰謀奸畫足以自固,亦希烈佐佑唱和之力也。 累遷兼兵部尚書、左相,封潁川郡開國公,寵遇侔於林甫。 及林甫死,楊國忠用事,素忌嫉之。 乃引韋見素同列,罷希烈知政事,守太子太師。 希烈失恩,心頗怏怏。 祿山之亂,與張垍、達奚珣同掌賊之機衡。 六等定罪,希烈當斬,肅宗以上皇素遇,賜死於家。 史臣曰史臣曰:劉徐公負不羈之材,逢抵巇之運,遂能奮命決策,扶力中興,朝爲徒步之人,夕據公侯之位,茍非輕死重利,不恥不義之富,安及此哉! 郭代公、張燕公解逢掖而登將壇,驅貔虎之師,斷獯戎之臂,暨居衡軸,克致隆平,可謂武緯文經,惟申與甫而已。 惜乎均、垍務速,失節賊廷。 自武德已來,稱賢相者,房、杜、姚、宋四公,皆遭無賴子弟汙圮先業,非獨燕國之不幸也。 希烈柔而多智,長於名理,竟死於名。 所謂離婁不見其眉睫,與夫平叔、太初,同膏肓耳。 贊贊曰:箕、微去紂,閎、散扶昌。 謀不近義,旋踵而亡。 幽求不令,道濟允臧。 偉哉郭侯,勛德煌煌。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)