1
張鎰,蘇州人,朔方節度使齊丘之子也。 以門廕授左衛兵曹參軍。 郭子儀為關內副元帥,以嘗伏事齊丘,辟鎰為判官。 授大理評事,遷殿中侍御史。 乾元初,華原令盧樅以公事呵責邑人內侍齊令詵,令詵銜之,構誣。 外發鎰按驗,樅當降官,及下有司,樅當杖死。 鎰其公服白其母曰:「上疏理樅,樅必免死,鎰必坐貶。 若以私則鎰負於當官,貶則以太夫人為憂,敢問所安? 」母曰:爾無累於道,吾所安也。 」遂執奏正罪,樅獲配流,鎰貶撫州司戶。 量移晉陵令,未之官,洪吉觀察張鎬辟為判官,奏授殿中侍御史。 遷屯田員外郎,轉祠部、右司二員外。 母憂居喪有聞,免喪,除司勛員外。 交遊不雜,與楊綰、崔祐甫相善。 大歷五年,除濠州刺史,為政清凈,州事大理。 乃招經術之士,講訓生徒,比去郡,升明經者四十余人。 撰《三禮圖》九卷、《五經微旨》十四卷、《孟子音義》三卷。 李靈曜反於汴州,鎰訓練鄉兵,嚴守禦之備,詔書褒異,加侍御史、沿淮鎮守使。 尋遷壽州刺史,使如故。 德宗即位,除江南西道都團練觀察使、洪州刺史、兼御史中丞,征拜吏部侍郎,尋除河中晉絳都防禦觀察使。 到官數日,改汴滑節度觀察使、汴州刺史、兼御史大夫,以疾辭,逗留於中路,征入,養疾私第。 未幾,拜中書侍郎、平章事、集賢殿學士,修國史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
建中三年正月,太仆卿趙縱為奴當千發其陰事,縱下御史臺,貶循州司馬,留當千於內侍省。 鎰上疏論之曰:
(No translation available) (No translation available)
3
伏見趙縱為奴所告下獄,人皆震懼,未測聖情。 貞觀二年,太宗謂侍臣曰:比有奴告其主謀逆,此極弊法,特須禁斷。 假令有謀反者,必不獨成,自有他人論之,豈藉其奴告也。 自今已後,奴告主者皆不受,盡令斬決。 」由是賤不得幹貴,下不得陵上,教化之本既正,悖亂之漸不生。 為國之經,百代難改,欲全其事體,實在防微。 頃者長安令李濟得罪因奴,萬年令霍晏得罪因婢,愚賤之輩,悖慢成風,主反畏之,動遭誣告,充溢府縣,莫能斷決。 建中元年五月二十八日,詔曰:準鬥競律,諸奴婢告主,非謀叛已上者,同自首法,並準律處分。 」自此奴婢復順,獄訴稍息。 今趙縱非叛逆,奴實奸兇,奴在禁中,縱獨下獄,考之於法,或恐未正。 將帥之功,莫大於子儀; 人臣之位,莫大於尚父。 歿身未幾,墳土僅乾,兩婿先已當辜,趙縱今又下獄。 設令縱實抵法,所告非奴,才經數月,連罪三婿。 錄勛念舊,猶或可容,況在章程,本宜宥免。 陛下方誅群賊,大用武臣,雖見寵於當時,恐息望於他日。 太宗之令典尚在,陛下之明詔始行,一朝偕違,不與眾守,於教化恐失,於刑法恐煩,所益悉無,所傷至廣。 臣非私趙縱,非惡此奴,叨居股肱,職在匡弼,斯昌大體,敢不極言。 伏乞聖慈,納臣愚懇。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
上深納之,縱於是左貶而已,當千杖殺之。 鎰乃令召子儀家僮數百人,以死奴示之。
(No translation available) (No translation available)
5
盧杞忌鎰名重道直,無以陷之,以方用兵西邊,杞乃偽請行,上固以不可,因薦鎰以中書侍郎為鳳翔隴右節度使代硃泚,與吐蕃相尚結贊等盟於清水。 將盟,鎰與結贊約各以二千人赴壇所,執兵者半之,列於壇外二百步; 散從者半之,分立壇下。 鎰與賓佐齊映、齊抗及盟官崔漢衡、樊澤、常魯、於頔等七人,皆朝服; 結贊與其本國將相論悉頰藏、論臧熱、論利陁、斯官者、論力徐等亦七人,俱升壇為盟。 初,約漢以牛,蕃以馬為牲,鎰恥與之盟,將殺其禮,乃請結贊曰:「漢非牛不田,蕃非馬不行,今請以羊豕犬三物代之。 」結贊許諾。 時塞外無豕,結贊請以羝羊,鎰出犬、白羊,乃坎於壇北刑之,雜血一器而歃,盟文曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
唐有天下,恢奄禹跡,舟車所至,莫不率俾。 以累聖重光,卜年惟永,恢王者之丕業,被四海以聲教。 與吐蕃贊普,代為婚姻,因結鄰好,安危同體,甥舅之國,將二百年。 其間或因小忿,棄惠為仇,封疆騷然,靡有寧歲。 皇帝踐阼,湣茲黎元,乃釋俘囚悉歸蕃落。 二國展禮,同茲協和,行人往復,累布成命。 是必詐謀不起,兵革不用矣。 彼猶以兩國之要,求之永久,古有結盟,今請用之。 國家務息邊人,外其故地,棄利蹈義,堅盟從約。 今國家所守界:涇州西至彈箏峽西口,隴州西至清水縣,鳳州西至同谷縣,暨劍南西山、大渡河東,為漢界。 蕃國守鎮在蘭、渭、原、會,西至臨洮,又東至成州,抵劍南西界磨些諸蠻、大渡水西南,為蕃界。 其兵馬鎮守之處州縣見有居人,彼此兩邊見屬漢諸蠻,以今所分見住處依前所有不載者,蕃有兵馬處蕃守,漢有兵馬處漢守,不得侵越。 其先未有兵馬處,不得雜置並築城堡耕種。 今二國將相受辭而會,齋戒將事,告天地山川之神,惟神昭臨,無得衍墜。 其盟文藏於郊廟,副在有司,二國之誠,其永保之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
結贊亦出盟文,不加於坎,但埋牲而已。 盟畢,結贊請鎰就壇之西南隅佛幄中焚香為誓,誓畢,復升壇飲酒。 獻酬之禮,各用其物,以將厚意而歸。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
德宗將幸奉天,鎰竊知之,將迎鑾駕,具財貨服用獻行在。 李楚琳者,嘗事硃泚,得其心。 軍司馬齊映等密謀曰:「楚琳不去,必為亂。 」乃遣楚琳屯於隴州。 楚琳知其謀,乃托故不時發。 鎰始以迎駕心憂惑,以楚琳承命去矣,殊不促其行。 鎰修飾邊幅,不為軍士所悅。 是夜,楚琳遂與其黨王汾、李卓、牛僧伽等作亂。 鎰夜縋而走,判官齊映自水竇出,齊抗為傭保負荷而逃,皆獲免。 鎰出鳳翔三十里,及二子皆為候騎所得,楚琳俱殺之; 判官王沼、張元度、柳遇、李漵被殺。 尋贈太子太傅,葬事官給。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
馮河清者,京兆人也。 初以武藝從軍,隸朔方節度郭子儀,以戰功授左衛大將軍同正; 隸涇原節度馬璘,頻以偏師禦吐蕃,甚有殺獲之功。 歷試太子詹事、兼御史中丞,充兵馬使。 建中四年,節度使姚令言奉詔率兵赴關東,以河清知兵馬留後,判官、殿中侍御史姚況知州事。 及令言至京師,所統兵叛,上幸奉天,河清與況聞之,乃集三軍大哭,因共激勵將吏,誓敦誠節,眾頗義之。 即時發甲仗、器械、車百余輛,連夜送行在所。 時駕初遷幸,六軍雖集,蒼黃之際,都無戎器,及涇州甲仗至,軍士大振,特詔褒其誠效,拜四鎮北庭行軍涇原節度使、兼御史大夫; 姚況兼御史中丞、行軍司馬。 俄加河清檢校工部尚書。 賊泚及姚令言累遣間諜招誘,河清輒拘而戮焉。 及駕幸梁州,其將田希鑒潛通泚,使結兇黨害河清。 尋贈尚書左僕射,葬事官給。 興元元年,贈太子少傅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
劉從一,中書侍郎林甫之玄孫也。 祖令植,禮部侍郎。 父孺之,京兆府少尹。 從一少舉進士,大歷中宏詞,授秘書省校書郎,以調中第,補渭南尉,雅為常袞所推重。 及袞為相,遷監察御史。 居無何,丁母憂。 服除,宰相盧杞薦之,超遷侍御史。 居數月,以親避除刑部員外郎。 建中末,普王之為元帥也,遷吏部郎中、兼御史中丞,為元帥判官。 德宗居奉天,拜刑部侍郎、平章事,從幸梁州。 明年六月,改中書侍郎、平章事。 歲中,加集賢殿大學士、修史。 上遇之甚厚,以容身遠罪而已,不能有所匡輔。 無幾,以疾請告,至是,病甚辭位,章疏六上,乃許,除戶部尚書。 尋卒,年四十四,輟朝三日,贈太子太傅。 初,林甫生祥道,麟德初為右相,祥道即從一曾伯祖也。 令植從父兄齊賢,弘道初為侍中。 自祥道至從一,劉氏凡三相。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
蕭復,字履初,太子太師嵩之孫,新昌公主之子。 父衡,太仆卿、駙馬都尉。 少秉清操,其群從兄弟,競飾輿馬,以侈靡相尚,復衣浣濯之衣,獨居一室,習學不倦,非詞人儒士不與之遊。 伯華每嘆異之。 以主廕,初為宮門郎,累至太子仆。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
廣德中,連歲不稔,谷價翔貴,家貧,將鬻昭應別業。 時宰相王縉聞其林泉之美,心欲之,乃使弟竑誘焉,曰:「足下之才,固宜居右職,如以別業奉家兄,當以要地處矣。 」復對曰:「仆以家貧而鬻舊業,將以拯濟孀幼耳,倘以易美職於身,令門內凍餒,非鄙夫之心也。 」縉憾之,乃罷復官。 沈廢數年,復處之自若。 後累至尚書郎。 大歷十四年,自常州刺史為潭州刺史、湖南觀察使。 及為同州刺史,州人阻饑,有京畿觀察使儲廩在境內,復輒以賑貸,為有司所劾,削階。 朋友唁之,復怡然曰:「茍利於人,敢憚薄罰。 」尋為兵部侍郎。 建中末,普王為襄漢元帥,以復為戶部尚書、統軍長史,以復父名衡,特詔避之,未行。 扈駕奉天,拜吏部尚書、平章事。 復嘗奏曰:「宦者自艱難已來,初為監軍,自爾恩幸過重。 此輩只合委宮掖之寄,不可參兵機政事之權。 」上不悅,又請別對,奏云:「陛下臨禦之初,聖德光被,自用楊炎、盧杞秉政,惛瀆皇猷,以致今日。 今雖危急,伏願陛下深革睿思,微臣敢當此任。 若令臣依阿偷免,臣不敢曠職。 」盧杞奏對於上前,阿諛順旨,復正色曰:「杞之詞不正。 」德宗愕然,退謂左右曰:「蕭復頗輕朕。 」遂令往江南宣撫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
先時,淮南節度陳少遊首稱臣於李希烈,鳳翔將李楚琳殺節度使張鎰以應硃泚,鎰判官韋臯先知隴州留後,首殺豳叛卒數百人,不應楚琳。 復江南使回,與宰相同對訖,復獨留,奏曰:「陛下自返宮闕,勛臣已蒙官爵,唯旌善懲惡,未有區分。 陳少遊將相之寄最崇,首敗臣節; 韋臯名宦最卑,特建忠義。 請令韋臯代少遊,則天下明然知逆順之理。 」上許之。 復出,宰相李勉、盧翰、劉從一方同歸中書,中使馬欽緒至,揖從一,附耳語而退,諸相各歸閣。 從一詣復曰:「適欽緒宣旨,令與公商量朝來所奏便進,勿令李勉、盧翰知。 」復曰:「適來奏對,亦聞斯旨,然未諭聖心,已面陳述,上意尚爾,復未敢言其事。 」復又曰:「唐、虞有僉曰之論,朝廷有事,尚合與公卿同議。 今勉、翰不可在相位,即去之; 既在相位,合同商量,何故獨避此之一節? 且與公行之無爽,但恐浸以成俗,此政之大弊也。 」竟不言於從一。 從一奏之,上浸不悅。 復累表辭疾,請罷知政事,從之,守太子左庶子。 三年,坐郜國公主親累,檢校左庶子,於饒州安置。 四年,終於饒州,時年五十七。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
復門望高華,誌礪名節,與流俗不甚通狎。 及登臺輔,臨事不茍,頗為同列所嫉,以故居位不久。 性孝友,居家甚睦,為族子所累,晏然屏退,口未嘗言。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
郜國公主者,肅宗之女也,出降駙馬蕭升,升於復為從兄弟,升早卒。 貞元中,蜀州別駕蕭鼎、商州豐陽令韋恪、前彭州司馬李萬、太子詹事李升等出入主第,穢聲流聞。 德宗怒,幽主於別第,李萬決殺,升貶嶺南,蕭鼎、韋恪決四十,長流嶺表。 又言公主行厭禱,其子位為禱文,位弟佩、儒、偲及異父兄駙馬都尉裴液,並長流端州。 公主女為皇太子妃,即順宗也。 太子懼,亦請與妃離婚。 六年,郜國薨,位兄弟及液詔還京師。 液父徽,初尚郜國; 徽卒,降蕭升。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
柳渾,字夷曠,襄州人,其先自河東徙焉。 六代祖惔,梁僕射。 渾少孤,父慶休,官至渤海丞,而誌學棲貧。 天寶初,舉進士,補單父尉。 至德中,為江西采訪使皇甫侁判官,累除衢州司馬。 未至,召拜監察御史。 臺中執法之地,動限儀矩,渾性放,不甚檢束,僚長拘局,忿其疏縱。 渾不樂,乞外任,執政惜其才,奏為左補闕。 明年,除殿中侍御史,知江西租庸院事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
大歷初,魏少遊鎮江西,奏署判官,累授檢校司封郎中。 州理有開元寺僧與徒夜飲,醉而延火,歸罪於守門瘖奴,軍候亦受財,同上其狀,少遊信焉。 人知奴冤,莫肯言。 渾與崔祐甫遽入白,少遊驚問,醉僧首伏。 既而謝曰:「微二君子,幾成老夫暗劣矣。 」自此以公正聞。 及路嗣恭領鎮,復以為都團練副使。 十二年,拜袁州刺史。 居二年,崔祐甫入相,薦為諫議大夫、浙江東西黜陟使,累遷尚書左丞。 及駕在奉天,微服徒行,遁終南山谷,逾旬方達行在。 扈從至梁州,改左散騎常侍。 初,渾之歸行在,賊泚籍其名甚,願以致之,猶疑匿在閭裏,乃加宰相。 及克復,渾尚名載,乃上言:「頃為狂賊點穢,臣實恥稱舊名,矧字或帶戈,時當偃武,請改名渾。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
貞元二年,拜兵部侍郎,封宜城縣伯。 三年正月,加同平章事,仍判門下省。 時上命玉工為帶,墜壞一銙,乃私市以補; 及獻,上指曰:「此何不相類? 」工人伏罪,上命決死。 詔至中書,渾執曰:「陛下若便殺則已,若下有司,即須議讞。 且方春行刑,容臣條奏定罪。 」以誤傷乘輿器服,杖六十,余工釋放,詔從之。 復奏:「故尚書左丞田季羔,公忠正直,先朝名臣。 其祖、父皆以孝行旌表門閭,京城隋朝舊第,季羔一家而已。 今被堂侄伯強進狀,請貨宅召市人馬,以討吐蕃。 一開此門,恐滋不逞。 討賊自有國計,豈資僥幸之徒? 且毀棄義門,虧損風教,望少責罰,亦可懲勸。 」上可其奏。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
先時,韓滉自浙西入覲,朝廷委政待之,至於調兵食,籠鹽鐵,勾官吏贓罰,鋤豪強兼並,上悉仗焉。 每奏事,或日旰,他相充位而已,公卿救過不能暇,無敢枝梧者。 渾雖滉所引,心惡其專政,正色讓之曰:「先相公以狷察為相,不滿歲而罷; 今相公搒吏於省中至死,且非刑人之地,奈何蹈前非而又甚焉? 專立威福,豈尊主卑臣之禮! 」滉感悟愧悔,為霽威焉。 及白誌貞除浙西觀察使,渾奏曰:「誌貞一末吏憸人,縱稱廉謹,不當頓居重職。 」適遇渾以疾稱告,即日詔下。 疾間,因乞骸骨,優詔不許。 其判門下,主吏白當過官,渾愀然曰:「列官分職,復更撓之,非禮法也。 千里辭家,以幹微祿,邑主辭辦,豈慮無能,矧旌善進賢,事不在此。 」故其年註擬,無退量者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
及渾瑊與吐蕃會盟之日,上御便殿謂宰相曰:「和戎息師,國之大計,今日將士與卿同歡。 」馬燧前賀曰:今之一盟,百年內更無蕃寇。 」渾曰:「五帝無誥誓之盟,皆在季末。 今盛明之代,豈又行於夷狄! 人面獸心,難以信結,今日盟約,臣竊憂之。 」李晟繼言曰:「臣生長邊城,知蕃戎心,今日之事,誠如渾言。 」上變色曰:「柳渾書生,未達邊事; 大臣智略,果亦有斯言乎! 」皆頓首俯伏,遽令歸中書。 其夜三更,邠寧節度韓遊瑰飛驛叩苑門,奏盟會不成,將校覆沒,兵臨近鎮,上驚嘆,即遞其表以示渾。 詰旦,臨軒慰勉渾曰:「卿文儒之士,而萬里知軍戎之情。 」自此驟加禮異。 時張延賞與渾同列,延賞怙權矜己,而嫉渾守正,俾其所厚謂渾曰:「相公舊德,但節言於廟堂,則重位可久。 」。 渾曰:「為吾謝張相公,柳渾頭可斷,而舌不可禁也。 」自是為其所擠,尋除常侍,罷知政事。 貞元五年二月,以疾終,年七十五。 有文集十卷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
渾母兄識,,篤意文章,有重名於開元、天寶間,與蕭穎士、元德秀、劉迅相亞。 其練理創端往往詣極,當時作者,鹹伏其簡拔,而趣尚辨博。 渾亦善為文,然趨時向功,非沈思之所及。 渾警辯,好諧謔放達,與人交,豁然無隱。 性節儉,不治產業,官至丞相,假宅而居。 罷相數日,則命親族尋勝,宴醉方歸,陶陶然忘其黜免。 時李勉、盧翰皆退罷居第,相謂曰:「吾輩方柳宜城,悉為拘俗之人也。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
史臣曰:張鎰、蕭復、柳渾,節行才能訏謨亮直,皆足相明主,平泰階,而盧杞忌之於前,延賞排之於後,管仲有言:「任君子,使小人間之,害霸也。 」德宗黜賢相,位奸臣,致硃泚、懷光之亂,是失其人也,豈尤其時哉! 河清歿於王事,乃顯忠貞; 從一舉自奸人,固宜循默。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
贊曰:得人則興,失人則亡。 鎰、復、渾去,宗社其殃。
(No translation available) (No translation available)