1
李德裕李德裕,字文饒,趙郡人。 祖棲筠,御史大夫。 父吉甫,趙國忠公,元和初宰相。 祖、父自有傳。 德裕幼有壯誌,苦心力學,尤精《西漢書》、《左氏春秋》。 恥與諸生同鄉賦,不喜科試。 年才及冠,誌業大成。 貞元中,以父譴逐蠻方,隨侍左右,不求仕進。 元和初,以父再秉國鈞,避嫌不仕臺省,累辟諸府從事。 十一年,張弘靖罷相,鎮太原,辟為掌書記。 由大理評事得殿中侍御史。 十四年府罷,從弘靖入朝,真拜監察御史。 明年正月,穆宗即位,召入翰林,充學士。 帝在東宮,素聞吉甫之名,既見德裕,尤重之。 禁中書詔大手筆,多詔德裕草之。 是月,召對思政殿,賜金紫之服。 逾月,改屯田員外郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
穆宗不持政道,多所恩貸,戚裏諸親,邪謀請謁; 傳導中人之旨,與權臣往來,德裕嫉之。 長慶元年正月,上疏論之曰:「伏見國朝故事,駙馬緣是親密,不合與朝廷要官往來。 玄宗開元中,禁止尤切。 訪聞近日駙馬輒至宰相及要官私第,此輩無他才伎可以延接,唯是泄漏禁密; 交通中外,群情所知,以為甚弊。 其朝官素是雜流,則不妨來往。 若職在清列,豈可知聞? 伏乞宣示宰臣,其駙馬諸親,今後公事即於中書見宰相,請不令詣私第。 」上然之。 尋轉考功郎中、知制誥。 二年二月,轉中書舍人,學士如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
初,吉甫在相位時,牛僧孺、李宗閔應制舉直言極諫科。 二人對詔,深詆時政之失,吉甫泣訴於上前。 由是,考策官皆貶,事在《李宗閔傳》。 元和初,用兵伐叛,始於杜黃裳誅蜀。 吉甫經畫,欲定兩河,方欲出師而卒。 繼之元衡、裴度。 而韋貫之、李逢吉沮議,深以用兵為非。 而韋、李相次罷相,故逢吉常怒吉甫、裴度。 而德裕於元和時,久之不調,而逢吉、僧孺、宗閔以私怨恆排擯之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
時德裕與李紳、元稹俱在翰林,以學識才名相類,情頗款密。 而逢吉之黨深惡之。 其月,罷學士,出為御史中丞。 其元稹自禁中出,拜工部侍郎、平章事。 三月,輩度自太原復輔政。 是月,李逢吉亦自襄陽入朝,乃密賂纖人,構成於方獄。 六月,元稹、裴度俱罷相。 稹出為同州刺史。 逢吉代裴度為門下侍郎、平章事。 既得權位,銳意報怨。 時德裕與牛僧孺俱有相望,逢吉欲引僧孺,懼紳與德裕禁中沮之; 九月,出德裕為浙西觀察使,尋引僧孺同平章事。 由是交怨愈深。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
潤州承王國清兵亂之後,前使竇易直傾府藏賞給,軍旋浸驕,財用殫竭。 德裕儉於自奉,留州所得,盡以贍軍,雖施與不豐,將卒無怨。 二年之後,賦輿復集。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
德裕壯年得位,銳於布政,凡舊俗之害民者,悉革其弊。 江、嶺之間信巫祝,惑鬼怪,有父母兄弟厲疾者,舉室棄之而去。 德裕欲變其風,擇鄉人之有識者,諭之以言,繩之以法,數年之間,弊風頓革。 屬郡祠廟,按方誌,前代名臣賢後則祠之。 四郡之內,除淫祠一千一十所。 又罷私邑山房一千四百六十,以清寇盜。 人樂其政,優詔嘉之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
昭湣皇帝童年纘歷,頗事奢靡。 即位之年七月,詔浙西造銀盝子妝具二十事進內。 德裕奏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
時準赦不許進獻。 逾月之後,征貢之使,道路相繼。 故德裕因訴而諷之。 事奏,不報。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
又詔進可幅盤條繚綾一千匹,德裕又論曰:
(No translation available)
10
優詔報之。 其繚綾罷進。
(No translation available) (No translation available)
11
元和已來,累敕天下州府,不得私度僧尼。 徐州節度使王智興聚貨無厭,以敬宗誕月,請於泗州置僧壇,度人資福,以邀厚利。 江、淮之民,皆群黨渡淮。 德裕奏論曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
狀奏,即日詔徐州罷之。
(No translation available)
13
敬宗荒僻日甚,遊幸無恆; 疏遠賢能,昵比群小。 坐朝月不二三度,大臣罕得進言。 海內憂危,慮移宗社。 德裕身居廉鎮,傾心王室,遣使獻《丹扆箴》六首,曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
其《宵衣箴》曰:「先王聽政,昧爽以俟。 雞鳴既盈,日出而視。 伯禹大聖,寸陰為貴。 光武至仁,反支不忌。 無俾姜後,獨去簪珥。 彤管記言,克念前誌。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
其《正服箴》曰:「聖人作服,法象可觀。 雖在宴遊,尚不懷安。 汲黯莊色,能正不冠。 楊阜毅然,亦譏縹紈。 四時所禦,各有其官。 非此勿服,惟辟所難。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
其《罷獻箴》曰:「漢文罷獻,詔還騄耳。 鑾輅徐驅,焉用千里? 厥後令王,亦能恭己。 翟裘既焚,筒布則毀。 道德為麗,慈仁為美。 不過天道,斯為至理。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
其《納誨箴》曰:「惟後納誨,以求厥中。 從善如流,乃能成功。 漢驁流湎,舉白浮鐘。 魏睿侈汰,淩霄作宮。 忠雖不忤,善亦不從。 以規為瑱,是謂塞聰。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
其《辯邪箴》曰:「居上處深,在察微萌。 雖有讒慝,不能蔽明。 漢之有昭,德過周成。 上書知偽,照奸得情。 燕、蓋既折,王猷洽平。 百代之後,乃流淑聲。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
其《防微箴》曰:「天子之孝,敬遵王度。 安必思危,乃無遺慮。 亂臣猖蹶,非可遽數。 玄黃莫辨,觸瑟始仆。 柏谷微行,豺豕塞路。 睹貌獻飧,斯可誡懼。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
帝手詔答曰:「卿文雅大臣,方隅重寄。 表率諸部,肅清全吳。 化洽行春,風澄坐嘯,眷言善政,想嘆在懷。 卿之宗門,累著聲績,冠內廷者兩代,襲侯伯者六朝。 果能激愛君之誠,喻詩人之旨。 在遠而不忘忠告,諷上而常深慮微。 博我以端躬,約予以循禮。 三復規諫,累夕稱嗟。 置之座隅,用比韋弘之益; 銘諸心腑,何啻藥石之功? 卿既以投誠,朕每懷開諫,茍有過舉,無忘密陳。 山川既遐,睠屬何已,必當克己,以副乃誠。 」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
德裕意在切諫,不欲斥言,托箴以盡意。 《宵衣》,諷坐朝稀晚也; 《正服》,諷服禦乖異也; 《罷獻》,諷征求玩好也; 《納誨》,諷侮棄讜言也; 《辨邪》,諷信任群小也; 《防微》,諷輕出遊幸也。 帝雖不能盡用其言,命學士韋處厚殷勤答詔,頗嘉納其心焉。 德裕久留江介,心戀闕廷,因事寄情,望回聖獎。 而逢吉當軸,枳棘其塗,竟不得內徙。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
寶歷二年,亳州言出聖水,飲之者愈疾。 德裕奏曰:「臣訪聞此水,本因妖僧誑惑,狡計丐錢。 數月已來,江南之人,奔走塞路。 每三二十家,都顧一人取水。 擬取之時,疾者斷食葷血,既飲之後,又二七日蔬飧,危疾之人,俟之愈病。 其水鬥價三貫,而取者益之他水,沿路轉以市人,老疾飲之,多至危篤。 昨點兩浙、福建百姓渡江者,日三五十人。 臣於蒜山渡已加捉搦。 若不絕其根本,終無益黎氓。 昔吳時有聖水,宋、齊有聖火,事皆妖妄,古人所非。 乞下本道觀察使令狐楚,速令填塞,以絕妖源。 」從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
敬宗為兩街道士趙歸真說以神仙之術,宜訪求異人以師其道。 僧惟貞、齊賢、正簡說以祠禱修福,以致長年。 四人皆出入禁中,日進邪說。 山人杜景先進狀,請於江南求訪異人。 至浙西,言有隱士周息元,壽數百歲。 帝即令高品、薛季棱往潤州迎之。 仍詔德裕給公乘遣之。 德裕因中使還,獻疏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
息元至京,帝館之於山亭,問以道術。 自言識張果、葉靜能,詔寫真待詔李士昉問其形狀,圖之以進。 息元山野常人,本無道學,言事誕妄,不近人情。 及昭湣遇盜而殂,文宗放還江左。 德裕深識守正,皆此類也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
文宗即位,就加檢校禮部尚書。 太和三年八月,召為兵部侍郎,裴度薦以為相。 而吏部侍郎李宗閔有中人之助,是月拜平章事,懼德裕大用。 九月,檢校禮部尚書,出為鄭滑節度使。 德裕為逢吉所擯,在浙西八年。 雖遠闕庭,每上章言事。 文宗素知忠藎,采朝論征之。 到未旬時,又為宗閔所逐,中懷於悒,無以自申。 賴鄭覃侍講禁中,時稱其善; 雖朋黨流言,帝乃心未已。 宗閔尋引牛僧孺同知政事,二憾相結,凡德裕之善者,皆斥之於外。 四年十月,以德裕檢校兵部尚書、成都尹、劍南西川節度副大使、知節度事、管內觀察處置、西山八國雲南招撫等使。 裴度於宗閔有恩。 度征淮西時,請宗閔為彰義觀察判官,自後名位日進。 至是恨度援德裕,罷度相位,出為興元節度使,牛、李權赫於天下。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
西川承蠻寇剽虜之後,郭釗撫理無術,人不聊生。 德裕乃復葺關防,繕完兵守。 又遣人入南詔,求其所俘工匠,得僧道工巧四千余人,復歸成都。 五年九月,吐蕃維州守將悉怛謀請以城降。 其州南界江陽,岷山連嶺而西,不知其極; 北望隴山,積雪如玉; 東望成都,若在井底。 一面孤峰,三面臨江,是西蜀控吐蕃之要地。 至德後,河、隴陷蕃,唯此州尚存。 吐蕃利險要,將婦人嫁於此州閽者。 二十年後,婦人生二子成長。 及蕃兵攻城,二子內應,其州遂陷。 吐蕃得之,號曰「無憂城」。 貞元中,韋臯鎮蜀,經略西山八國,萬計取之不獲,至是悉怛謀遣人送款。 德裕疑其詐,遣人送錦袍金帶與之,托雲候取進止,悉怛謀乃盡率郡人歸成都。 德裕乃發兵鎮守,因陳出攻之利害。 時牛僧孺沮議,言新與吐蕃結盟,不宜敗約,語在《僧孺傳》。 乃詔德裕卻送悉怛謀一部之人還維州,贊普得之,皆加虐刑。 德裕六年復修邛峽關,移巂州於臺登城以扞蠻。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
德裕所歷征鎮,以政績聞。 其在蜀也,西拒吐蕃,南平蠻、蜒。 數年之內,夜犬不驚; 瘡痏之民,粗以完復。 會監軍王踐言入朝知樞密,嘗於上前言悉怛謀縛送以快戎心,絕歸降之義,上頗尤僧孺。 其年冬,召德裕為兵部尚書。 僧孺罷相,出為淮南節度使。 七年二月,德裕以本官平章事,進封贊皇伯,食邑七百戶。 六月,宗閔亦罷,德裕代為中書侍郎、集賢大學士。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
其年十二月,文宗暴風恙,不能言者月余。 八年正月十六日,始力疾御紫宸見百僚。 宰臣退問安否,上嘆醫無名工者久之。 由是王守澄進鄭註。 初,註構宋申錫事,帝深惡之,欲令京兆尹杖殺之。 至是以藥稍效,始善遇之。 守澄復進李訓,善《易》。 其年秋,上欲授訓諫官。 德裕奏曰:「李訓小人,不可在陛下左右。 頃年惡積,天下皆知; 無故用之,必駭視聽。 」上曰:「人誰無過,俟其悛改。 朕以逢吉所托,不忍負言。 」德裕曰:「聖人有改過之義。 訓天性奸邪,無悛改之理。 」上顧王涯曰:「商量別與一官。 」遂授四門助教。 制出,給事中鄭肅、韓佽封之不下。 王涯召肅面喻令下。 俄而鄭註亦自絳州至。 訓、註惡德裕排己,九月十日,復召宗閔於興元,授中書侍郎、平章事,代德裕。 出德裕為興元節度使。 德裕中謝日,自陳戀闕,不願出籓,追敕守兵部尚書。 宗閔奏制命已行,不宜自便,尋改檢校尚書左僕射、潤州刺史、鎮海軍節度、蘇常杭潤觀察等使,代王璠。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
德裕至鎮,奉詔安排宮人杜仲陽於道觀,與之供給。 仲陽者,漳王養母,王得罪,放仲陽於潤州故也。 九年三月,左丞王璠、戶部侍郎李漢進狀,論德裕在鎮,厚賂仲陽,結托漳王,圖為不軌。 四月,帝於蓬萊殿召王涯、李固言、路隨、王璠、李漢、鄭註等,面證其事。 璠、漢加誣構結,語甚切至。 路隨奏曰:「德裕實不至此。 誠如璠、漢之言,僥臣亦合得罪。 」群論稍息。 尋授德裕太子賓客,分懷東都。 其月,又貶袁州長史。 路隨坐證德裕,罷相,出鎮浙西。 其年七月,宗閔坐救楊虞卿,貶處州。 李漢坐黨宗閔,貶汾州。 十一月,王璠與李訓造亂伏誅,而文宗深悟前事,知德裕為朋黨所誣。 明年三月,授德裕銀青光祿大夫,量移滁州刺史。 七月,遷太子賓客。 十一月,檢校戶部尚書,復浙西觀察使。 德裕凡三鎮浙西,前後十余年。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
開成二年五月,授揚州大都督府長史、淮南節度副大使、知節度使事,代牛僧孺。 初,僧孺聞德裕代己,乃以軍府事交付副使張鷺,即時入朝。 時揚州府藏錢帛八十萬貫匹,及德裕至鎮,奏領得止四十萬,半為張鷺支用訖。 僧孺上章訟其事,詔德裕重檢括,果如僧孺之數。 德裕稱初到鎮疾病,為吏隱欺,請罰。 詔釋之。 補闕王績、魏謨,崔黨韋有翼、拾遺令狐綯書左僕射。 五年正月,武宗即位。 七月,召德裕於淮南。 九月,授門下侍郎、同平章事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
初,德裕父吉甫,年五十一出鎮淮南,五十四自淮南復相。 今德裕鎮淮南,復入相,一如父之年,亦為異事。
(No translation available) (No translation available)
32
會昌元年,兼左僕射。 開成末,回紇為黠戛斯所攻。 戰敗,部族離散。 烏介可汗奉太和公主南來。 會昌二年二月,牙於塞上,遣使求助兵糧,收復本國,權借天德軍以安公主。 時天德軍使田牟,請以沙陁、退渾諸部落兵擊之。 上意未決,下百僚商議,議者多雲如牟之奏。 德裕曰:「頃者國家艱難之際,回紇繼立大功。 今國破家亡,竄投無所,自居塞上,未至侵淫。 以窮來歸,遽行殺伐,非漢宣待呼韓邪之道也。 不如聊濟資糧,徐觀其變。 」宰相陳夷行曰:「此借寇兵而資盜糧,非計也,不如擊之便。 」德裕曰:「田牟、韋仲平言沙陀、退渾並願擊賊,此緩急不可恃也。 夫見利則進,遇敵則散,是雜虜之常態,必不肯為國家扞禦邊境。 天德一城,戍兵寡弱,而欲與勁虜結讎,陷之必矣。 不如以理恤之,俟其越軼,用兵為便。 」帝以為然,許借米三萬石。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
俄而回紇宰相霡沒斯殺赤心宰相,以其眾來降。 赤心部族又投幽州。 烏介勢孤,而不與之米,其眾饑乏,漸近振武保大柵、杷頭峰,突入朔州州界。 沙陁、退渾皆以其家保山險; 雲州張獻節嬰城自固。 虜大縱掠,卒無拒者。 上憂之,與宰臣計事。 德裕曰:「杷頭峰北,便是沙磧,彼中野戰,須用騎兵。 若以步卒敵之,理難必勝。 今烏介所恃者公主,如令勇將出奇奪得公主,虜自敗矣。 」上然之,即令德裕草制處分代北諸軍,固關防,以出奇形勢授劉沔。 沔令大將石雄急擊可汗於殺胡山; 敗之,迎公主還宮,語在《石雄傳》。 尋進位司空。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
三年二月,趙蕃奏黠戛斯攻安西、北庭都護府,宜出師應援。 德裕奏曰:
(No translation available) (No translation available)
35
乃止。
(No translation available)
36
帝意傷之,尋賜贈官。
(No translation available)
37
其年,德裕兼守司徒。 四月,澤潞節度使劉從諫卒,軍人以其侄稹擅總留後,三軍請降旄鉞。 帝與宰臣議可否,德裕曰:「澤潞國家內地,不同河朔。 前後命帥,皆用儒臣。 頃者李抱真成立此軍,身歿之後,德宗尚不許繼襲,令李緘護喪歸洛。 洎劉悟作鎮,長慶中頗亦自專。 屬敬宗因循,遂許從諫繼襲。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
開成初,於長子屯軍,欲興晉陽之甲,以除君側; 與鄭註、李訓交結至深,外托效忠,實懷窺伺。 自疾病之初,便令劉稹管兵馬。 若不加討伐,何以號令四方? 若因循授之,則籓鎮相效,自茲威令去矣! 」帝曰:「卿算用兵必克否? 」對曰:「劉稹所恃者,河朔三鎮耳。 但得魏鎮不與稹同,破之必矣。 請遣重臣一人,傳達聖旨,言澤潞命帥,不同三鎮。 自艱難已來,列聖皆許三鎮嗣襲,已成故事。 今國家欲加兵誅稹,禁軍不欲出山東。 其山東三州,委鎮魏出兵攻取。 」上然之,乃令御史中丞李回使三鎮諭旨,賜魏鎮詔書云:「卿勿為子孫之謀,欲存輔車之勢。 」何弘敬、王元逵承詔,聳然從命。 初議出兵,朝官上疏相繼,請依從諫例,許之繼襲,而宰臣四人,亦有以出師非便者。 德裕奏曰:「如師出無功,臣請自當罪戾,請不累李紳、讓夷等。 及弘敬、元逵出兵,德裕又奏曰:「貞元、太和之間,朝廷伐叛,詔諸道會兵,才出界便費度支供餉,遲留逗撓,以困國力。 或密與賊商量,取一縣一柵以為勝捷,所以師出無功。 今請處分元逵、弘敬,只令收州,勿攻縣邑。 」帝然之。 及王宰、石雄進討,經年未拔澤潞。 及弘敬、元逵收邢、洺、磁三州,稹黨遂離,以至平殄,皆如其算。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
時王師方討澤潞。 三年十二月,太原橫水戍兵因移戍榆社。 乃倒戈入太原城,逐節度使李石,推其都將楊弁為留後。 武宗以賊稹未殄,又起太原之亂,心頗憂之。 遣中使馬元貫往太原宣諭,覘其所為。 元貫受楊弁賂,欲保祐之。 四年正月,使還,奏曰:「楊弁兵馬極多,自牙門列隊至柳子,十五余裏,明光甲曳地。 」德裕奏曰:「李石比以城內無兵,抽橫水兵一千五百人赴榆社,安能朝夕間便致十五里兵甲耶? 」元貫曰:「晉人驍敢,盡可為兵,重賞招致耳。 」德裕曰:「招召須財,昨橫水兵亂,止為欠絹一匹。 李石無處得,楊弁從何致耶? 又太原有一聯甲,並在行營,安致十五里明光耶? 」元貫詞屈。 德裕奏曰:「楊弁微賊,決不可恕! 如國力不及,寧舍劉稹。 」即時請降詔,令王逢起榆社軍,又令王元逵兵自土門入,會於太原。 河東監軍呂義忠聞之,即日召榆社本道兵,誅楊弁以聞。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
自開成五年冬回紇至天德,至會昌四年八月平澤潞,首尾五年,其籌度機宜,選用將帥,軍中書詔,奏請雲合,起草指蹤,皆獨決於德裕,諸相無預焉。 以功兼守太尉,進封衛國公,三千戶。 五年,武宗上徽號後,累表乞骸,不許。 德裕病月余,堅請解機務,乃以本官平章事兼江陵尹、荊南節度使。 數月追還,復知政事。 宣宗即位,罷相,出為東都留守、東畿汝都防禦使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
德裕特承武宗恩顧,委以樞衡。 決策論兵,舉無遺悔,以身扞難,功流社稷。 及昭肅棄天下,不逞之伍,鹹害其功。 白敏中、令狐綯,在會昌中德裕不以朋黨疑之,置之臺閣,顧待甚優。 及德裕失勢,抵掌戟手,同謀斥逐,而崔鉉亦以會昌末罷相怨德裕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
大中初,敏中復薦鉉在中書,乃相與掎摭構致,令其黨人李鹹者,訟德裕輔政時陰事。 乃罷德裕留守,以太子少保分司東都,時大中元年秋。 尋再貶潮州司馬。 敏中等又令前永寧縣尉吳汝納進狀,訟李紳鎮揚州時謬斷刑獄。 明年冬,又貶潮州司戶。 德裕既貶,大中二年,自洛陽水路經江、淮赴潮州。 其年冬,至潮陽,又貶崖州司戶。 至三年正月,方達珠崖郡。 十二月卒,時年六十三。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
德裕以器業自負,特達不群。 好著書為文,獎善嫉惡,雖位極臺輔,而讀書不輟。 有劉三復者,長於章奏,尤奇待之。 自德裕始鎮浙西,迄於淮甸,皆參佐賓筵。 軍政之余,與之吟詠終日。 在長安私第,別構起草院。 院有精思亭; 每朝廷用兵,詔令制置,而獨處亭中,凝然握管,左右侍者無能預焉。 東都於伊闕南置平泉別墅,清流翠,樹石幽奇。 初未仕時,講學其中。 及從官籓服,出將入相,三十年不復重遊,而題寄歌詩,皆銘之於石。 今有《花木記》、《歌詩篇錄》二石存焉。 有文集二十卷。 記述舊事,則有《次柳氏舊書》、《御臣要略》、《代叛志》、《獻替錄》行於世。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
初貶潮州,雖蒼黃顛沛之中,猶留心著述,雜序數十篇,號曰《窮愁志》。 其《論冥數》曰:
(No translation available) (No translation available)
45
其自序如此。 斯論可以警夫躁競者,故書於事末。
(No translation available) (No translation available)
46
德裕三子。 燁,檢校祠部員外郎、汴宋亳觀察判官。 大中二年,坐父貶象州立山尉。 二子幼,從父歿於崖州。 燁咸通初量移郴州郴縣尉,卒於桂陽。 子延古。 【史評】史臣曰:臣總角時,亟聞耆德言衛公故事。 是時天子神武,明於聽斷; 公亦以身犯難,酬特達之遇。 言行計從,功成事遂,君臣之分,千載一時。 觀其禁掖彌綸,巖廊啟奏,料敵制勝,襟靈獨斷,如由基命中,罔有虛發,實奇才也。 語文章,則嚴、馬扶輪; 論政事,則蕭、曹避席。 罪其竊位,即太深文。 所可議者,不能釋憾解仇,以德報怨,泯是非於度外,齊彼我於環中。 與夫市井之徒,力戰錐刀之末,淪身瘴海,可為傷心。 古所謂攫金都下,忽於市人,離婁不見於眉睫。 才則才矣,語道則難。 【贊】贊曰:公之智決,利若青萍。 破虜誅叛,摧枯建瓴。 功成北闕,骨葬南溟。 嗚呼煙閣,誰上丹青?
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)