1
邢文偉,滁州全椒人也。 少與和州高子貢、壽州裴懷貴俱以博學知名於江、淮間。 咸亨中,累遷太子典膳丞。 時孝敬在東宮,罕與宮臣接見,文偉輒減膳,上書曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
臣竊見《禮·戴記》曰:「太子既冠成人,免於保傅之嚴,則有司過之史,徹膳之宰。 史之義,不得不司過; 宰之義,不得不徹膳,不徹膳則死。 」今皇帝式稽前典,妙簡英俊,自庶子已下,至諮議、舍人及學士、侍讀等,使翼佐殿下,以成聖德。 近日已來,未甚延納,談議不狎,謁見尚稀,三朝之後,但與內人獨居,何由發揮聖智,使睿哲文明者乎? 今史雖闕官,宰當奉職,忝備所司,未敢逃死,謹守禮經,輒申減膳。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
太子答書曰:
(No translation available)
4
顧以庸虛,早尚墳典,每欲研精政術,極意書林。 但往在幼年,未閑將衛,竭誠耽誦,因即損心。 比日以來,風虛更積,中奉恩旨,不許重勞。 加以趨侍含元,溫清朝夕,承親以無專之道,遵禮以色養為先。 所以屢闕坐朝,時乖學緒。 公潛申勖戒,聿薦忠規,敬尋來請,良符宿誌。 自非情思審諭,義均弼諧,豈能進此藥言,形於簡墨! 撫躬三省,感愧兼深!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
文偉自是益知名。
(No translation available)
6
其後右史缺官,高宗謂侍臣曰:「邢文偉事我兒,能減膳切諫,此正直人也。 」遂擢拜右史。 則天臨朝,累遷鳳閣侍郎,兼弘文館學士。 載初元年,遷內史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
天授初,內史宗秦客以奸贓獲罪,文偉坐附會秦客,貶授珍州刺史。 後有制使至其州境,文偉以為殺己,遽自縊而死。
(No translation available) (No translation available)
8
高子貢者,和州歷陽人也。 弱冠遊太學,遍涉《六經》,尤精《史記》。 與文偉及亳州硃敬則為莫逆之交。 明經舉,歷秘書正字、弘文館直學士。 郁郁不得誌,棄官而歸。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
屬徐敬業作亂於揚州,遣弟敬猷統兵五千人,緣江西上,將逼和州。 子貢率鄉曲數百人拒之,自是賊不敢犯。 以功擢授朝散大夫,拜成均助教。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
虢王鳳之子東莞公融,曾為和州刺史,從子貢受業,情義特深。 及融為申州,陰懷異志。 令黃公撰結交於子貢,推為謀主。 潛謀密議,書信往復,諸王內外相應,皆出自其策。 尋而事發,被誅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
郎余令,定州新樂人也。 祖楚之,少與兄蔚之,俱有重名。 隋大業中,蔚之為左丞,楚之為尚書民曹郎。 煬帝重其兄弟,稱為二郎。 楚之,武德初為大理卿,與太子少保李綱、侍中陳叔達撰定律令。 後受詔招諭山東,為竇建德所獲,脅以兵刃,又誘以厚利,楚之竟不為屈。 及還,以年老致仕。 貞觀初,卒,時年八十。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
余令父知運,貝州刺史; 兄余慶,高宗時萬年令,理有威名,京城路不拾遺,後卒於交州都督。
(No translation available) (No translation available)
13
余令少以博學知名,舉進士。 初授霍王元軌府參軍,數上詞賦,元軌深禮之。 先是,余令從父知年為霍王友,亦見推仰。 元軌謂人曰:「郎氏兩賢,人之望也。 相次入府,不意培塿而松柏成林。 」轉幽州錄事參軍。 時有客僧聚眾欲自焚,長史裴照率官屬欲往觀之。 余令曰:「好生惡死,人之性也。 違越教義,不近人情。 明公佐守重籓,須察其奸詐,豈得輕舉,觀此妖妄! 」照從其言,因收僧按問,果得詐狀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
孝敬在東宮,余令續梁元帝《孝德傳》,撰《孝子後傳》三十卷,以獻,甚見嗟重。 累轉著作佐郎。 撰《隋書》未成,會病卒,時人甚痛惜之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
路敬淳,貝州臨清人也。 父文逸。 隋大業末,闔門遇盜,文逸潛匿草澤,晝伏於死人中,夜行避難。 自傷窮梗,閉口不食。 同侶閔其謹願,勸以不當滅性,捃拾以食之,遞負之而行,遂免於難。 貞觀末,官至申州司馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
敬淳與季弟敬潛俱早知名。 敬淳尤勤學,不窺門庭,遍覽墳籍,而孝友篤敬。 遭喪,三年不出廬寢。 服免,方號慟入見其妻,形容羸毀,妻不之識也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
後舉進士。 天授中,歷司禮博士、太子司議郎,兼修國史,仍授崇賢館學士。 數受詔修緝吉兇雜儀,則天深重之。 萬歲通天二年,坐與綦連耀結交,下獄死。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
敬淳尤明譜學,盡能究其根源枝派,近代已來,無及之者。 撰《著姓略記》十卷,行於時。 又撰《衣冠本系》,未成而死。 神龍初,追贈秘書少監。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
敬潛仕至中書舍人。
(No translation available)
20
王元感,濮州鄄城人也。 少舉明經,累補博城縣丞。 兗州都督、紀王慎深禮之,命其子東平王續從元感受學。 天授中,稍遷左衛率府錄事,兼直弘文館。 是後則天親祠南郊及享明堂,封嵩嶽,元感皆受詔共諸儒撰定儀註,凡所立議,眾鹹推服之。 轉四門博士,仍直弘文館。 元感時雖年老,猶能燭下看書,通宵不寐。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
長安三年,表上其所撰《尚書糾謬》十卷、《春秋振滯》二十卷、《禮記繩愆》三十卷,並所註《孝經》、《史記》稿草,請官給紙筆,寫上秘書閣。 詔令弘文、崇賢兩館學士及成均博士詳其可否。
(No translation available) (No translation available)
22
學士祝欽明、郭山惲、李憲等皆專守先儒章句,深譏元感掎摭舊義,元感隨方應答,竟不之屈。 鳳閣舍人魏知古、司封郎中徐堅、左史劉知幾、右史張思敬,雅好異聞,每為元感申理其義,連表薦之。 尋下詔曰:「王元感質性溫敏,博聞強記,手不釋卷,老而彌篤。 掎前達之失,究先聖之旨,是謂儒宗,不可多得。 可太子司議郎,兼崇賢館學士。 」魏知古嘗稱其所撰書曰:「信可謂《五經》之指南也。 」中宗即位,以春宮舊僚,進加朝散大夫,拜崇賢館學士。 尋卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
王紹宗,揚州江都人也,梁左民尚書銓曾孫也,其先自瑯邪徙焉。 紹宗少勤學,遍覽經史,尤工草隸。 家貧,常傭力寫佛經以自給,每月自支錢足即止,雖高價盈倍,亦即拒之。 寓居寺中,以清凈自守,垂三十年。 文明中,徐敬業於揚州作亂,聞其高行,遣使征之,紹宗稱疾固辭。 又令唐之奇親詣所居逼之,竟不起。 敬業大怒,將殺之。 之奇曰:「紹宗人望,殺之恐傷士眾之心。 」由是獲免。 及賊平,行軍大總管李孝逸以其狀聞,則天驛召赴東都,引入禁中,親加慰撫,擢拜太子文學,累轉秘書少監,仍侍皇太子讀書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
紹宗性淡雅,以儒素見稱,當時朝廷之士,鹹敬慕之。 張易之兄弟,亦加厚禮。 易之伏誅,紹宗坐以交往見廢,卒於鄉里。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
韋叔夏,尚書左僕射安石兄也。 少而精通《三禮》。 其叔父太子詹事琨嘗謂曰:「汝能如是,可以繼丞相業矣! 」舉明經。 調露年,累除太常博士。 後屬高宗崩,山陵舊儀多廢缺,叔夏與中書舍人賈太隱、太常博士裴守貞等,草創撰定,由是授春官員外郎。 則天將拜洛及享明堂,皆別受制,共當時大儒祝欽明、郭山惲撰定儀註。 凡所立議,眾鹹推服之。 累遷成均司業。 久視元年,特下制曰:「吉兇禮儀,國家所重,司禮博士,未甚詳明。 成均司業韋叔夏、太子率更令祝欽明等,博涉禮經,多所該練,委以參掌,冀弘典式。 自今司禮所修儀註,並委叔夏等刊定訖,然後進奏。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
長安四年,擢春官侍郎。 神龍初,轉太常少卿,充建立廟社使。 以功進銀青光祿大夫。 三年,拜國子祭酒。 累封沛國郡公。 卒時年七十余。 撰《五禮要記》三十卷,行於代。 贈兗州都督、修文館學士,謚曰文。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
子縚,太常卿。
(No translation available)
28
祝欽明,雍州始平人也。 少通《五經》,兼涉眾史百家之說。 舉明經。 長安元年,累遷太子率更令,兼崇文館學士。 中宗在春宮,欽明兼充侍讀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
景龍三年,中宗將親祀南郊,欽明與國子司業郭山惲二人奏言皇后亦合助祭,遂建議曰:
(No translation available)
30
謹按《周禮》,天神曰祀,地祇曰祭,宗廟曰享。 大宗伯職曰:「祀大神,祭大祇,享大鬼,理其大禮。 若王有故不預,則攝位。 凡大祭祀,王後不預,則攝而薦豆籩,徹。 」又追師職:「掌王後之首服,以待祭祀。 」又內司服職:「掌王後之六服。 凡祭祀,供後之衣服。 」又九嬪職:「大祭祀,後稞獻則贊,瑤爵亦如之。 」據此諸文,即皇后合助皇帝祀天神、祭地祇,明矣。 故鄭玄註《內司服》云:「闕狄,皇后助王祭群小祀之服。 」然則小祀尚助王祭,中、大推理可知。 闕狄之上,猶有兩服:第一祎衣,第二搖狄,第三闕狄。 此三狄,皆助祭之服。 闕狄即助祭小祀,即知搖狄助祭中祀,祎衣助祭大祀。 鄭舉一隅,故不委說。 唯祭宗廟,《周禮》王有兩服,先王袞冕,先公柷冕。 鄭玄因此以後助祭宗廟,亦分兩服,云:「祎衣助祭先王,搖狄助祭先公。 」不言助祭天地社稷,自宜三隅而反。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
且《周禮》正文:「凡祭,王後不預。 」既不專言宗廟,即知兼祀天地,故云「凡」也。 又《春秋外傳》云:「禘郊之事,天子親射其牲,王後親舂其粢。 」故代婦職但云:「詔王後之禮事」,不主言宗廟也。 若專主宗廟者,則內宗、外宗職皆言「掌宗廟之祭祀」。 此皆禮文分明,不合疑惑。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
舊說以天子父天、母地、兄日、姊月,所以祀天於南郊,祭地於北郊,朝日於東門之外,以昭事神,訓人事,君必躬親以禮之,有故然後使攝,此其義也。 《禮記·祭統》曰:「夫祭也者,必夫婦親之,所以備內外之官也。 官備則具備。 」又,「哀公問於孔子曰:『冕而親迎,不已重乎? 』孔子愀然作色而對曰:『合二姓之好,以繼先聖之後,以為天地宗廟社稷之主,君何謂已重焉! 』」又《漢書·郊祀志》云:「天地合祭,先祖配天,先妣配地。 天地合精,夫婦判合。 祭天南郊,則以地配,一體之義也。 」據此諸文,即知皇后合助祭,望請別修助祭儀註同進。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
帝頗以為疑,召禮官親問之。 太常博士唐紹、蔣欽緒對曰:「皇后南郊助祭,於禮不合。 但欽明所執,是祭宗廟禮,非祭天地禮。 謹按魏、晉、宋及齊、梁、周、隋等歷代史籍,至於郊天祀地,並無皇后助祭之事。 」帝令宰相取兩家狀對定。 欽緒與唐紹及太常博士彭景直又奏議曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
《周禮》凡言祭、祀、享三者,皆祭之互名,本無定義。 何以明之? 按《周禮》典瑞職云:「兩珪有邸,以祀地。 」則祭地亦稱祀也。 又司筵云:「設祀先王之胙席。 」則祭宗廟亦稱祀也。 又內宗職云:「掌宗廟之祭祀。 」此又非獨天稱祀,地稱祭也。 又按《禮記》云:「惟聖為能享帝。 」此即祀天帝亦言享也。 又按《孝經》云:「春秋祭祀,以時思之。 」此即宗廟亦言祭祀也。 經典此文,不可備數。 據此則欽明所執天曰祀,地曰祭,廟曰享,未得為定,明矣! 又《周禮》凡言大祭祀者,祭天地宗廟之總名,不獨天地為大祭也。 何以明之? 按《爵人職》云:「大祭祀,與量人授舉斝之卒爵。 」屍與斝,皆宗廟之事,則宗廟亦稱大祭祀。 又欽明狀引九嬪職:「大祭祀,後稞獻則贊瑤爵。 」據祭天無稞,亦無瑤爵,此乃宗廟稱大祭祀之明文。 欽明所執大祭祀即為祭天地,未得為定,明矣!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
又《周禮》大宗伯職云:「凡大祭祀,王後有故不預,則攝而薦豆籩,徹。 」欽明唯執此文,以為王後有祭天地之禮。 欽緒等據此,乃是王後薦宗廟之禮,非祭天地之事。 何以明之? 按此文:「凡祀大神,祭大祇,享大鬼,帥執事而卜日宿,視滌濯,蒞玉鬯,省牲鑊,奉玉齏,詔大號,理其大禮,詔相王之大禮。 若王不與祭祀,則攝位。 」此已上一「凡」,直是王兼祭天地宗廟之事,故通言大神、大祇、大鬼之祭也。 已下文云:「凡大祭祀,王後不與,則攝而薦豆籩,徹。 」此一「凡」,直是王後祭廟之事,故唯言大祭祀也。 若雲王後助祭天地,不應重起「凡大祭祀」之文也。 為嫌王後有祭天地之疑,故重起後「凡」以別之耳。 王後祭廟,自是大祭祀,何故取上「凡」相王之禮,以混下「凡」王後祭宗廟之文? 此是本經科段明白。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
又按《周禮》:「外宗掌宗廟之祭祀,佐王後薦玉豆。 凡後之獻,亦如之。 王後有故不預,則宗伯攝而薦豆籩。 」外宗無佐祭天地之禮。 但天地尚質,宗廟尚文。 玉豆,宗廟之器,初非祭天所設。 請問欽明,若王後助祭天地,在《周禮》使何人贊佐? 若宗伯攝後薦豆祭天,又合何人贊佐? 並請明征禮文,即知攝薦是宗廟之禮明矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
按《周禮·司服》云:「王祀昊天上帝,則服大裘而冕。 享先王,則袞冕。 」內司服,「掌王後祭服」,無王後祭天之服。 按《三禮義宗》明王後六服,謂祎衣、搖翟、闕翟、鞠衣、展衣、褖衣。 「祎衣從王祭先王則服之,搖翟祭先公及饗諸侯則服之,鞠衣以采桑則服之,展衣以禮見王及見賓客則服之,褖衣燕居服之。 」王後無助祭於天地之服,但自先王已下。 又《三禮義宗》明後夫人之服云:「後不助祭天地五嶽,故無助天地四望之服。 」按此,則王後無祭天之服,明矣。 《三禮義宗》明王後五輅,謂重翟、厭翟、安車、翟車、輦車也。 「重翟者,後從王祭先王、先公所乘也; 厭翟者,後從王饗諸侯所乘也; 安車者,後宮中朝夕見於王所乘也; 翟車者,後求桑所乘也; 輦車者,後遊宴所乘也。 」按此,則王後無祭天之車明矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
又《禮記·郊特牲·義贊》云:「祭天無稞。 鄭玄註云:『唯人道宗廟有稞。 天地大神,至尊不稞。 』圓丘之祭,與宗廟不同。 朝踐,王酌泛齊以獻,是一獻。 後無祭天之事,大宗伯次酌醴齊以獻,是為二獻。 」按此,則祭圓丘,大宗伯次王為獻,非攝王後之事。 欽明等所執王後有故不預,則宗伯攝薦豆籩,更明攝王後宗廟之薦,非攝天地之祀明矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
欽緒等幸忝禮官,親承聖問,竭盡聞見,不敢依隨。 伏以主上稽古,誌遵舊典,所議助祭,實無明文。
(No translation available) (No translation available)
40
時尚書左僕射韋巨源又希旨,協同欽明之議。 上納其言,竟以後為亞獻,仍補大臣李嶠等女為齊娘,以執籩豆。 及禮畢,特詔齊娘有夫婿者,鹹為改官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
景雲初,侍御史倪若水劾奏欽明及郭山惲曰:「欽明等本自腐儒,素無操行,崇班列爵,實為叨忝。 而涓塵莫效,諂佞為能。 遂使曲臺之禮,圜丘之制,百王故事,一朝墜失。 所謂亂常改作,希旨病君,人之不才,遂至於此。 今聖明馭歷,賢良入用,惟茲小人,猶在朝列。 臣請並從黜放,以肅周行。 」於是左授欽明饒州刺史。 後入為崇文館學士。 尋卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
郭山惲,蒲州河東人。 少通《三禮》。 景龍中,累遷國子司業。 時中宗數引近臣及修文學士,與之宴集,嘗令各效伎藝,以為笑樂。 工部尚書張錫為《談容娘舞》,將作大匠宗晉卿舞《渾脫》,左衛將軍張洽舞《黃麞》,左金吾衛將軍杜元琰誦《婆羅門咒〗》,給事中李行言唱《駕車西河》,中書舍人盧藏用效道士上章。 山惲獨奏曰:「臣無所解,請誦古詩兩篇。 」帝從之,於是誦《鹿鳴》、《蟋蟀》之詩。 奏未畢,中書令李嶠以其詞有「好樂無荒」之語,頗涉規諷,怒為忤旨,遽止之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
43
翌日,帝嘉山惲之意,詔曰:「郭山惲業優經史,識貯古今,《八索》、《九丘》,由來遍覽; 前言往行,實所該詳。 昨者因其豫遊,式宴朝彥,既乘歡洽,咸使詠歌。 遂能誌在匡時,潛申規諷,謇謇之誠彌切,諤諤之操逾明。 宜示褒揚,美茲鯁直。 」賜時服一幅。 尋與祝欽明同獻皇后助祭郊祀之議。 景雲中,左授括州長史。 開元初,復入為國子司業。 卒於官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
44
柳沖,蒲州虞鄉人也,隋饒州刺史莊曾孫也。 其先仕江左,世居襄陽。 陳亡,還鄉里。 父楚賢,大業末,為河北縣長。 時堯君素固守郡城,以拒義師。 楚賢進說曰:「隋之將亡,天下皆知。 唐公名應圖箓,動以信義,豪傑響應,天所贊也! 君子見機而作,不俟終日,轉禍為福,今其時也! 」君素不從,楚賢潛行歸國。 高祖甚悅,拜侍御史。 貞觀中,累轉光祿少卿,使突厥存撫李思摩,突厥贈馬百匹及方物,悉拒而不受。 累轉交、桂二州都督,皆有能名。 卒於杭州刺史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
45
沖博學,尤明世族,名亞路敬淳。 天授初,為司府主簿,受詔往淮南安撫。 使還,賜爵河東縣男。 景龍中,累遷為左散騎常侍,修國史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
46
初,貞觀中太宗命學者撰《氏族志》百卷,以甄別士庶; 至是向百年,而諸姓至有興替,沖乃上表請改修氏族。 中宗命沖與左僕射魏元忠及史官張錫、徐堅、劉憲等八人,依據《氏族志》,重加修撰。 元忠等施功未半,相繼而卒,乃遷為外職。 至先天初,沖始與侍中魏知古、中書侍郎陸象先及徐堅、劉子玄、吳兢等撰成《姓族系錄》二百卷,奏上。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
47
沖後歷太子詹事、太子賓客、宋王傅、昭文館學士,以老疾致仕。 開元二年,又敕沖及著作郎薛南金刊定《系錄》,奏上,賜絹百匹。 五年卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
48
盧粲,幽州范陽人,後魏侍中陽烏五代孫。 祖彥卿,撰《後魏紀》二十卷,行於時,官至合肥令。 叔父行嘉,亦有學涉,高宗時為雍王記室。 粲博覽經史,弱冠舉進士。 景龍二年,累遷給事中。 時節湣太子初立,韋庶人以非己所生,深加忌嫉,勸中宗下敕令太子卻取衛府封物,每年以供服用。 粲駁奏曰:「皇太子處繼明之重,當主鬯之尊,歲時服用,自可百司供擬。 又據《周官》,諸應用財器,歲終則會,唯王及太子應用物,並不會。 此則儲君之費,鹹與王同。 今與列國諸侯齊衡入封,豈所謂憲章在昔,垂法將來者也! 必謂青宮初啟,服用所資,自當廣支庫物,不可長存籓封。 」詔從之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
49
後安樂公主婿武崇訓為節湣太子所殺,特追封為魯王,令司農少卿趙履溫監護葬事。 履溫諷公主奏請依永泰公主故事,為崇訓造陵。 詔從其請。 粲駁奏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
50
伏尋陵之稱謂,本屬皇王及儲君等。 自皇家已來,諸王及公主墓,無稱陵者。 唯永泰公主承恩特葬,事越常塗,不合引以為名。 《春秋左氏傳》云:「衛孫桓子與齊戰。 衛新築大夫仲叔於奚救孫桓子,桓子以免。 衛人賞之以邑,於奚辭,請曲懸、繁纓以朝,許之。 仲尼聞之,曰:『惜也,不如多與之邑。 唯名與器,不可以假人。 若以假人,與之政也,政亡則國從之。 』」聖人知微知章,不可不慎。 魯王哀榮之典,誠別承恩; 然國之名器,豈可妄假! 又塋兆之稱,不應假永泰公主為名,請比貞觀已來諸王舊例,足得豐厚。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
51
手敕答曰:「安樂公主與永泰公主無異。 同穴之義,古今不殊。 魯王緣自特為陵制,不煩固執。 」粲又奏曰:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
52
臣聞陵之稱謂,施於尊極,不屬王公已下。 且魯王若欲論親等第,則不親於雍王。 雍王之墓,尚不稱陵,魯王自不可因尚公主而加號。 且君之舉事,則載於方冊,或稽之往典,或考自前朝。 臣歷檢貞觀已來,駙馬墓無得稱陵者。 且君人之禮,服絕於傍期,蓋為不獨親其親,不獨子其子。 陛下以膝下之恩愛,施及其夫,贈赗之儀,哀榮足備,豈得使上下無辨,君臣一貫者哉! 又安樂公主承兩儀之澤,履福祿之基,指南山以錫年,仰北辰而永庇。 魯王之葬,車服有章,加等之儀,備有常數,塋兆之稱,不應假永泰公主為名,非所謂垂法將來,作則群辟者也!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
53
帝竟依粲所奏。 公主大怒。 粲以忤旨出為陳州刺史。 累轉秘書少監。 開元初卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
54
尹知章,絳州翼城人。 少勤學,嘗夢神人以大鑿開其心,以藥內之,自是日益開朗,盡通諸經精義。 未幾,而諸師友北面受業焉。 長安中,駙馬都尉武攸暨重其經學,奏授其府定王文學。 神龍初,轉太常博士。 中宗初即位,建立宗廟,議者欲以涼武昭王為始祖,以備七代之數。 知章以為武昭遠世,非王業所因,特奏議以為不可。 當時竟從知章之議。 俄拜陸渾令,以公玷棄官。 時散騎常侍解琬亦罷職歸田園,與知章共居汝、洛間,以修學為事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
55
睿宗初即位,中書令張說薦知章有古人之風,足以鎮雅俗,拜禮部員外郎。 俄轉國子博士。 後秘書監馬懷素奏引知章就秘書省與學者刊定經史。 知章雖居吏職,歸家則講授不輟,尤明《易》及莊、老玄言之學,遠近鹹來受業。 其有貧匱者,知章盡其家財以衣食之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
56
性和厚,喜慍不形於色,未嘗言及家人產業。 其子嘗請並市樵米,以備歲時之費,知章曰:「如汝所言,則下人何以取資? 吾幸食祿,不宜奪其利也! 」竟不從。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
57
開元六年卒,時年五十有余。 所註《孝經》、《老子》、《莊子》、《韓子》、《管子》、《鬼谷子》,頗行於時。 門人孫季良等立碑於東都國子監之門外,以頌其德。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
58
孫季良者,河南偃師人也,一名翌。 開元中,為左拾遺、集賢院直學士。 撰《正聲詩集》三卷,行於代。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
59
徐岱,字處仁,蘇州嘉興人也。 家世以農為業。 岱好學,六籍諸子,悉所探究,問無不通,難莫能詘。 大歷中,轉運使劉晏表薦之,授校書郎。 浙西觀察使李棲筠厚遇之,敕故所居為復禮鄉。 尋為朝廷推援,改河南府偃師縣尉。 建中年,禮儀使蔣鎮特薦為太常博士,掌禮儀。 從幸奉天、興元,改膳部員外郎兼博士。 貞元初,遷水部郎中,充皇太子及舒王已下侍讀。 尋改司封郎中,擢拜給事中,加兼史館修撰,並依舊侍讀。 承兩宮恩顧,時無與比。 而謹慎過甚,未嘗泄禁中語,亦不談人之短。 婚嫁甥侄之孤遺者,時人以此稱之。 然吝嗇頗甚,倉庫管鑰,皆自執掌,獲譏於時。 卒,時年五十。 上嘆惜之,賻以帛絹。 皇太子又遺絹一百疋,贈禮部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
60
蘇弁,字元容,京兆武功人。 曾叔祖良嗣,天後朝宰相,國史有傳。 弁少有文學,舉進士,授秘書省正字,轉奉天主簿。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
61
硃泚之亂,德宗倉卒出幸,縣令杜正元上府計事; 聞大駕至,官吏惶恐,皆欲奔竄山谷。 弁諭之曰:「君上避狄,臣下當伏難死節。 昔肅宗幸靈武,至新平、安定,二太守皆潛遁,帝命斬之以徇,諸君知其事乎! 」眾心乃安。 及車駕至,迎扈儲備無闕。 德宗嘉之,就加試大理司直。 賊平,拜監察御史,歷三院,累轉倉部郎中。 仍判度支案。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
62
裴延齡卒,德宗聞其才,特開延英,面賜金紫。 授度支郎中,副知度支事,仍命立於正郎之首。 副知之號,自弁始也。 承延齡之後,以寬簡代煩虐,人甚稱之。 遷戶部侍郎,依前判度支,改太子詹事。 弁初入朝,班位失序,殿中侍御史鄒儒立對仗彈之。 弁於金吾待罪數刻,特釋放。 舊制,太子詹事班次太常、宗正卿已下。 貞元三年,御史中丞竇參敘定班,移詹事在河南、太原尹之下。 弁乃引舊班制立。 臺官詰之,仍紿云:「自己白宰相,請依舊。 」故為儒立彈之。 旋坐給長武城軍糧朽敗,貶河州司戶參軍。 當德宗時,朝臣受譴,少蒙再錄,至晚年尤甚。 唯弁與韓臯得起為刺史,授滁州,轉杭州。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
63
弁與兄冕、袞,皆以友弟、儒學稱。
(No translation available)
64
冕,纘國朝政事,撰《會要》四十卷,行於時。 弁聚書至二萬卷,皆手自刊校,至今言蘇氏書,次於集賢秘閣焉。 貞元二十一年,卒於家。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
65
袞自贊善大夫貶永州司戶參軍,敕:「蘇袞貶官,本緣弟連坐。 矜其年暮,加以疾患,宜令所在勒回,任歸私第。 」袞年且七十,兩目無見已逾年。 以弁之故,竟未停官。 及貶,上聞之哀憫,故許還家。 尋卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
66
初,冕既坐弁貶官,或有人言冕才學,上悔不早知。 業已貶出,又復還袞,難於再追冕,乃止。
(No translation available) (No translation available)
67
時執誼得幸,順帝寢疾,與王叔文等竊弄權柄。 上在春宮,執誼懼,質已用事,故令質入侍,而潛伺上意,因用解。 及質發言,上果怒曰:「陛下令先生與寡人講義,何得言他? 」質惶懼而出。 未幾病卒。 質著《集註春秋》二十卷,《類禮》二十卷,《君臣圖翼》二十五卷,並行於代。 貞元二十一年卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
68
馮伉,本魏州元城人。 父玠,後家於京兆。 少有經學。 大歷初,登《五經》秀才科,授秘書郎。 建中四年,又登博學《三史》科。 三遷尚書膳部員外郎,充睦王已下侍讀。 澤潞節度使李抱真卒,為吊贈使,抱真男遺伉帛數百匹,不納。 又專送至京,伉因表奏,固請不受。 屬醴泉闕縣令,宰臣進人名,帝意不可,謂宰臣曰:「前使澤潞不受財帛者,此人必有清政,可以授之。 」遂改醴泉令。 縣中百姓多猾,為著《諭蒙》十四篇,大略指明忠孝仁義,勸學務農,每鄉給一卷,俾其傳習。 在縣七年,韋渠牟薦為給事中,充皇太子及諸王侍讀。 召見於別殿,賜金紫。 著《三傳異同》三卷。 順宗即位,拜尚書兵部侍郎。 改國子祭酒,為同州刺史。 入拜左散騎常侍,復領太學。 元和四年卒,年六十六,贈禮部尚書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
69
子藥,進士擢第,又登制科,仕至尚書郎。
(No translation available)
70
韋表微,始舉進士登第,累佐籓府。 元和十五年,拜監察御史。 逾年,以本官充翰林學士。 遷左補闕、庫部員外郎、知制誥。 滿歲,擢遷中書舍人。 俄拜戶部侍郎,職並如故。 時自長慶、寶歷,國家比有變故,凡在翰林,遷擢例無滿歲,由是表微自監察,六七年間,秩正貳卿,命服金紫,承遇恩渥,盛於一時。 卒,年六十。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
71
表微少時,克苦自立。 著《九經師授譜》一卷,《春秋三傳總例》二十卷。
(No translation available) (No translation available)
72
子蟾,進士登第,咸通末,為尚書左丞。
(No translation available)
73
許康佐,父審。 康佐登進士第,又登宏詞科。 以家貧母老,求為知院官,人或怪之,笑而不答。 及母亡,服除,不就侯府之辟,君子始知其不擇祿養親之誌也,故名益重。 遷侍御史,轉職方員外郎,累遷至駕部郎中,充翰林侍講學士,仍賜金紫。 歷諫議大夫、中書舍人,皆在內庭。 為戶部侍郎,以疾解職。 除兵部侍郎,轉禮部尚。 卒,年七十二,贈吏部尚書。 撰《九鼎記》四卷。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
74
弟堯佐、元佐,堯佐子道敏,並登進士第,歷官清顯。
(No translation available)
75
贊曰:積學成功,開談辨治。 儒道玄機,聖人雅旨。 出必由戶,行跡其軌。 邈有其人,光乎信史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)