1
丁會,字道隱,壽州壽春人。 父季。 會幼放蕩縱橫,不治農產,恒隨哀挽者學紼謳,尤嗜其聲。 既長,遇亂,合雄兒為盜,有誌功名。 黃巢渡淮,會從梁祖為部曲,梁祖鎮門,會曆都押衙。 自梁祖誅宗權,並時溥,屠朱瑄,走朱瑾,會恒以兵從,多立奇功。 文德中,表授懷州刺史,曆滑州留後、河陽節度使、檢校司徒。 自河陽以疾致政於洛陽。 梁祖季年猜忌,故將功大者多遭族滅,會陰有避禍之志,稱疾者累年。 天復元年,梁祖奄有河中、晉、絳,乃起會為昭義節度使。 昭宗幸洛陽,加同平章事。 其年,昭宗遇弑,哀問至,會三軍縞素,流涕久之。 時梁祖親討劉守文於滄州,駐軍於長蘆。 三年十二月,王師攻會,居旬日,會以潞州歸於武皇。 〈 (《北夢瑣言》:梁祖雄猜,疑忌功臣,忽謂敬翔曰:「吾夢丁會在前祗候,吾將乘馬欲出,圉人以馬就台,忽為丁會跨之以出,時夢中怒,叱喝數聲,因驚覺,甚惡之。 」是月,丁會舉潞州軍民歸河東矣。)〉 引見,會泣曰:「臣非不能守潞,但以汴王篡弱唐祚,猜嫌舊將,臣雖蒙保薦之恩,而不忍相從,今所謂吐盜父之食以見王也。 」武皇納之,賜甲第於太原,位在諸將上。 五年,汴將李思安圍潞州,以會為都招討使、檢校太尉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
2
莊宗嗣王位,與會決謀,破汴軍於夾城。 七年十一月,卒於大原。 莊宗即位,追贈太師。 有子七人,知沆為梁祖所誅,餘皆曆內職。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
閻寶,字瓊美,鄆州人。 父佐,海州刺史。 寶少事朱瑾為牙將,瑾之失守於兗也,寶與瑾將胡規、康懷英歸汴梁,皆擢任之。 自梁祖陳師河朔,爭霸關西,寶與葛從周、丁會、賀德倫、李思安各為大將,統兵四出,所至立功,曆洺、隨、宿、鄭四州刺史。 天祐六年,梁祖以寶為邢洺節度使、檢校太傅。 莊宗定魏博,十三年,攻相、衛、洺、磁,下之,寶獨保邢州,城孤援絕。 八月,寶以邢州降,莊宗嘉之,進位檢校太尉、同平章事,遙領天平軍節度使、東南面招討等使,待以賓禮,位在諸將上,每有謀畫,與之參決。 契丹之寇幽州也,周德威危急,寶與李存審從明宗擊契丹於幽州西北,解圍而還。 胡柳之役,諸軍逗撓,汴軍登無石山,其勢甚盛。 莊宗望之,畏其不敵,且欲保營。 寶進曰:「王深入敵境,偏師不利,王彥章騎軍已入濮州,山下唯列步兵,向晚皆有歸誌。 我盡銳擊之,敗走必矣。 今若引退,必為所乘,我軍未集,更聞賊勝,即不戰而自潰也。 凡決勝料情,情勢已得,斷在不疑。 今王之成敗,在此一戰,若不決勝,設使餘眾渡河,河朔非王有也,王其勉之! 」莊宗聞之聳聽,曰:「微公幾失計。 」即引騎大噪,奮槊登山,大敗汴人。 十八年,張文禮殺王鎔叛,寶帥師進討。 八月,收趙州,進渡滹水,擒賊黨張友順以獻。 九月,進逼真定,結營西南隅。 掘塹柵以環之,決大悲寺漕渠以浸其郛。 十九年正月,契丹三十萬來援鎮州,前鋒至新樂,眾心憂之。 寶見莊宗,指陳方略,軍情乃安。 敵退,加檢校侍中。 三月,城中饑,王處瑾之眾出城求食,寶縱其出,伏兵截擊之。 饑賊大至,諸軍未集,為賊年乘; 寶乃收軍退保趙州,因慚憤成疾,疽發背而卒,時年六十。 同光初,追贈太師; 晉天福中,追封太原郡王。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
有子八人,宏倫、宏儒皆位至郡守。
(No translation available)
5
符習,趙州昭慶縣人。 少從軍,事節度使王鎔,積功至列校。 自莊宗經略河朔,與鎔連衡,常令習率師從莊宗征討。 鎔為張文禮所害,時習在德勝寨,文禮上書請習等歸鎮。 習雨泣訴於莊宗曰:「臣本趙人,家世事王氏,故使嘗授臣一劍,俾臣平蕩凶寇。 自聞變故,徒懷冤憤,欲以自剄,無益於營魂。 且張文禮乃幽、滄叛將,趙王知人不盡,過意任使,致被反噬。 臣雖不武,願在霸府血戰而死,不能委身於凶首。 」莊宗曰:「爾既懷舊君之愛,可復仇乎? 吾當助爾。 」習等舉身投地,號慟感激,謝曰:「王必以故使輔翼之勞,雪其冤恥,臣不敢期師旅為助,但悉本軍可以誅其逆豎。 」莊宗即令閻寶、史建瑭助習討文禮,乃以習為成德軍兵馬留後。 及文禮誅,將正授節鉞,習不敢當其任,辭曰:「臣緣故使未葬,又無嗣息,臣合服斬縗,候臣禮制畢聽命。 」及莊宗兼領鎮州,乃割相、衛二州置義寧軍,以習為節度使。 習奏曰:「魏博六州,見係霸府,不宜遽有割隸。 但授臣河南一鎮,臣自攻取。 」乃授天平軍節度、東南面招討使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
習有器度,性忠壯,自莊宗十年沿河戰守,習常以本軍從,心無顧望,諸將服其為人。 同光初,以習為邢州節度。 明年,移鎮青州。 四年二月,趙在禮盜據魏州,習受詔以淄、青之師進討; 至則會軍亂,習乃退軍渡河。 明宗自鄴赴洛,遣使召之,習不時而至。 既至,謁明宗於胙縣。 霍彥威謂習曰:「主上所知者十人,公在其四,何猶豫乎! 」習乃從明宗入汴。 明宗即位,加兼侍中,令歸本鎮。 屬青州守將王公儼拒命,復授天平軍節度使。 〈 (《宋史·顏衎傳》:天成初,為鄒平令。 符習初鎮天平,習武臣之廉慎者,以書告屬邑,毋聚斂為獻賀。 衎未領書,以故規行之,尋為吏所訟,習遽召衎笞之,幕客軍吏,咸以為辱及正人,習甚悔焉,即表為觀察判官,且塞前事。)〉 四年,移汴州節度使。 安重誨素不悅習,會汴人言習厚賦民錢,以代納槁,及納軍租,多收加耗,由是罷歸京師。 〈 (《通鑒》:習自恃宿將,議論多抗安重誨,故重誨求其過,奏之。)〉 授太子太師致仕,求歸故裏,許之,乃歸昭慶縣。 明宗以其子令謙為趙州刺史。 習飛揚痛飲,周遊田里,不集朋徒,不過郡邑,如此累年,中風而卒。 贈太師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
子蒙嗣,位至禮部侍郎。
(No translation available)
8
烏震,冀州信都人也。 少孤,自勤於鄉校。 弱冠從軍,初為鎮州隊長,以功漸升部將,與符習從征於河上,頗得士心。 聞張文禮弑王鎔,誌復主讎,雪泣請行。 兵及恒陽,文禮執其母妻洎兒女十口誘之,不回,攻城日急。 文禮忿之,鹹割鼻斷腕,不絕於膚,放至軍門,觀者皆不忍正視。 震一慟而止,憤激奮命,身先矢石。 鎮州平,以功授震深、趙二州刺史。 其性純質,以清直禦下,在河北獨有政聲,移易州刺史,兼北面水陸轉運、招撫等使。 契丹犯塞,漁陽路梗,震率師運糧,三入薊門,擢為河北道副招討,遙領宣州節度使,代房知溫軍於盧台。 及至軍,會戍兵龍至所部鄴都奉節等軍數千人作亂,未及交印而遇害。 明宗聞之,廢朝一日,詔贈太傅。 震略涉書史,尤嗜《左氏傳》,好為詩,善筆劄,凡郵亭佛寺,多有留題之跡。 及其遇禍,燕、趙之士皆歎惜之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
王瓚,故河中節度使重盈之諸子也。 天復初,梁祖既平河中,追念王氏舊恩,辟瓚為賓佐。 梁祖即位,曆諸衛大將軍、兗華兩鎮節度使、開封尹。 貞明五年,代賀瑰統軍駐於河上。 時李存審築壘於德勝渡。 秋八月,瓚率汴軍五萬,自黎陽渡河,將掩擊魏州,明宗出師拒之。 瓚至頓丘而旋,於楊村夾河築壘,架浮航,自滑饋運相繼。 瓚嚴於軍法,令行禁止,然機略應變,則非所長。 十一月,瓚率其眾觀兵於戚城,明宗以前鋒擊之,獲其將李立。 十二月,邏騎報汴之饋糧千計,沿河而下,可掩而取之。 莊宗遣徒兵五千,設伏以待之,使騎軍循河南岸西上,俘獲饋役數千。 瓚結陣河曲,以待王師,既而兵合,一戰敗之。 瓚眾走保南城,瓚以小舟北渡僅免。 是日,獲馬千餘匹,俘斬萬級,王師乘勝徇地曹、濮。 梁主以瓚失律,令戴思遠代還。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
及王師襲汴,時瓚為開封府尹。 梁主聞王師將至,自登建國門樓,日夜垂泣,時持國寶謂瓚曰:「吾終保有此者,係卿耳。 」令瓚閱市人散徒,登城為備。 洎明宗至封丘門,瓚開門迎降。 翌日,莊宗禦元德殿,瓚與百官待罪及進幣馬,詔釋之,仍令收梁主屍,備槥櫝權厝於佛寺,漆首函送於郊社。 居數日,段凝上疏奏:「梁朝掌事權者趙岩等,並助成虐政,結怨於人,聖政惟新,宜誅首惡,以謝天下。 」於是張漢傑、張漢融、張漢倫、張希逸、趙縠、朱珪等並族誅,家財籍沒。 瓚聞諸族當法,憂悸失次,每出則與妻子訣別。 郭崇韜遣人慰譬之,詔授宣武軍節度副使,知府事,檢校太傅如故。 〈 (《歐陽史》云:瓚伏地請死,莊宗勞而起之曰:「朕與卿家世婚姻,然人臣各為主耳,復何罪邪! 」因以為開封尹,遷宣武軍節度使。)〉 瓚心憂疑成疾,十二月卒。 贈太子太師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
瓚雖為治嚴肅,而慘酷有家世風。 自曆守蕃鎮,頗能除盜,而明不能照下。 及尹正京邑,委政於愛婿牙將辛廷蔚,曲法納賄,因緣為奸。 初,汴人駐軍於河上,軍計不足,瓚請率汴之富戶,出助軍錢,賦取不均,人靡控訴,至有雉經者,又有富室致賂幸而免率者。 及明宗即位,素知廷蔚之奸,乃勒歸田里。 然瓚能優禮搢紳,抑挫豪猾,故當時士流皆稱仰焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
象先即梁祖之甥也。 性寬厚,不忤於物,幼遇亂,慨然有憂時之意。 象先嘗射一水鳥,不中,箭落水中,下貫雙鯉,見者異之。 梁祖鎮夷門,象先起家授銀青光祿大夫、檢校太子賓客、兼御史中丞。 景福元年,自檢校左省常侍,遷檢校工部尚書,充元從馬軍指揮使兼左靜邊都指揮使。 乾寧五年,再遷檢校右僕射、左領軍衛將軍同正,充宣武軍內外馬步軍都指揮使。 光化二年,權知宿州軍州事。 天復元年,表授刺史,充本州團練、埇橋鎮遏都知兵馬使。 會淮寇大至,圍迫州城,象先雘力禦備,時援兵未至,頗懷憂沮。 一日,登北城,憩其樓堞之上,怳然若寢,夢人告曰:「我陳璠也,嘗板築是城,舊第猶在,今為軍舍,可為我立廟,即助公陰兵。 」象先納之。 翌日,淮寇急攻其壘,梯衝角進,是日州城幾陷。 頃之,有大風雨,居民望見城上兵甲無算,寇不能進,即時退去。 象先方信鬼神之助,乃為之立祠,至今里人禱祝不輟。 三年,權知洺州軍州事。 天祐三年,授陳州刺史、檢校司空。 是歲,陳州大水,民饑,有物生於野,形類蒲萄,其實可食,貧民賴焉。 梁開平二年,授左英武軍使,再遷左神武、右羽林統軍。 三年,轉右衛上將軍,封汝南縣男。 四年,權知宋州留後,到任五月,改天平軍兩使留後。 時鄆境再饑,戶民流散,象先即開倉賑恤,蒙賴者甚眾。 五年,梁祖北征,以象先為鎮定東南行營都招討應接副使,進封開國伯。 領兵攻蓚縣,不克而還。 俄奉詔自鄆赴闕,鄆人遮留,毀石橋而不得進,乃自他門而逸。 尋授左龍武統軍兼侍衛親軍都指揮使。 乾化三年,與魏博節度使楊師厚合謀,誅朱友珪於洛陽。 梁末帝即位,以功授檢校太保、同平章事,遙領洪州節度使、行開封尹、判在京馬步諸軍,進封開國公。 四年,授青州節度使,加檢校太傅。 未幾,移鎮宋州,加檢校太尉。 象先在宋凡十年。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
初,梁祖領四鎮,統兵十萬,威震天下,關東藩守,皆其將吏,方面補授,由其保薦,四方輿金輦璧,駿奔結轍,納賂於其庭。 如是者十餘年,寢成風俗,藩侯牧守,下逮群吏,罕有廉白者,率皆掊斂剝下,以事權門。 象先恃甥舅之勢,所至藩府,侵刻誅求尤甚,以此家財巨萬。 莊宗初定河南,象先率先入覲,輦珍幣數十萬,遍賂權貴及劉皇后、伶官巷伯,居旬日,內外翕然稱之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
初,梁將未復官資者,凡上章奏姓名而已。 郭崇韜奏曰:「河南征鎮將吏,昭洗之後,未有新官,每上表章,但書名姓,未頒綸製,必負憂疑。 」即日,復以象先為宋、亳、耀、輝、潁節度使,依前檢校太尉、平章事,仍賜姓,名紹安,尋令歸鎮。 明年,以郊禮,象先復來朝。 是時,製改宋州宣武軍為歸德軍,因侍宴,莊宗謂象先曰:「歸德之名,無乃著題否? 」象先拜謝而退,即命歸鎮。 其年夏,以疾卒於理所,年六十一。 冊贈太師,周廣順中,贈中書令,追封楚國公。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
象先二子,長曰正辭,曆衢、雄二州刺史。 次曰{山義},至周顯德中,終於滄州節度使。
(No translation available) (No translation available)
16
張溫,字德潤,魏州魏縣人也。 始仕梁祖為步直小將,改崇明都校。 貞明初,蔣殷以徐州叛,從劉鄩討平之,改左右捉生都指揮使。 莊宗伐邢台,獲之,用為永清都校,曆武州刺史、山後八軍都將。 從莊宗襲契丹於幽州,收新州,曆銀槍效義都指揮使,再任武州刺史。 同光初,契丹陷媯、儒、檀、順、平、薊六州,武州獨全,改授蔚州刺史。 天成初,曆振武、昭武留後,尋授利州節度使,入為右衛上將軍。 無幾,授洋州節度使、右龍武統軍,改雲州節制。 清泰初,屯兵雁門,逐契丹出塞,移鎮晉州,嬰疾而卒。 詔贈太尉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
李紹文,鄆州人,本姓張,名從楚。 少事朱瑄為帳下,瑄敗,歸於梁祖,為四鎮牙校,累典諸軍。 天祐八年,從王景仁戰,敗於柏鄉,紹文與別將曹儒收殘眾,退保相州。 王師之攻魏州也,紹文率眾自黎陽將渡河。 時汴人大恐,河無舟楫,紹文懼為王師所逼,乃剽黎陽、臨河、內黃至魏州,歸於莊宗。 莊宗嘉納之,賜姓名,分其兩將三千人為左右匡霸軍旅,仍令紹文、曹儒分將之。 從周德威討劉守光,進檢校司空,移將匡衛軍。 十二年,授博州刺史,預破劉鄩於故元城,曆貝、隰、代三郡刺史,領天雄軍馬步副都將,屯於德勝。 從閻寶討張文禮,為馬步軍都虞候。 明宗收鄆州,以紹文為右都押衙、馬步軍都將,從破王彥章於中都。 同光中,曆徐、滑二鎮副使,知府事。 三年,從郭崇韜討西川,為洋州節度留後,領鎮江軍節度。 天成初,為武信軍節度使,尋卒於鎮。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
史臣曰:昔丁會之事梁祖也,功既隆矣,禍將及矣,挺身北首,故亦宜然。 然食人之祿,豈合如是哉! 閻寶再降於人,夫何足貴焉。 符習雪故主之沉冤,享通侯之貴位,乃趙之奇士也。 烏震不憫其親,仁斯鮮矣,雖慕樂羊之跡,豈事文侯之宜。 瓚洎象先而下,皆降將也,又何足以譏焉!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)