1
地理志三中京道
(No translation available)
2
中京大定府,虞為營州,夏屬冀州,周在幽州之分。 秦郡天下,是為遼西。 漢為新安平縣。 漢末步奚居之,幅員千里,多大山深谷,阻險足以自固。 魏武北征,縱兵大戰,降者一十餘萬,去之松漠。 其後拓拔氏乘遼建牙於此,當饒樂河水之南,溫渝河水之北。 唐太宗伐高麗,駐蹕於此。 部帥蘇支從征有功,奚長可度率眾內附,為置饒樂都督府。 咸通以後,契丹始大,奚族不敢復抗。 太祖建國,舉族臣屬。 聖宗嘗過七金山土河之濱,南望雲氣,有郛郭樓闕之狀,因議建都。 擇良工於燕、薊,董役二歲,郛郭、宮掖、樓閣、府庫、市肆廊廡,擬神都之制。 統和二十四年,五帳院進故奚王牙帳地。 二十五年,城之,實以漢戶,號曰中京,府曰大定。 皇城中有祖廟,景宗、承天皇后御容殿。 城池湫濕,多鑿井泄之,人以不便。 大同驛以待宋使,朝天館待新羅使,來賓館待夏使。 有七金山、馬盂山、雙山、松山、土河。 統州十、縣九:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
大定縣。 白霫故地。 以諸國俘戶居之。 長興縣。 本漢賓從縣。 以諸部人居之。 富庶縣。 本漢新安平地,開泰二年析京民置。 勸農縣。 本漢賓從縣地。 開泰二年析京民置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
文定縣。 開泰二年析京民置。 升平縣。 開泰二年析京民置。 歸化縣。 本漢柳城縣地。 神水縣。 本漢徒河縣地。 開泰二年置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
金源縣。 本唐青山縣境。 開泰二年析京民置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
恩州,懷德軍,下,刺史。 本漢新安平縣地。 太宗建州。 開泰中,以渤海戶實之。 初隸永興宮,後屬中京。 統縣一:恩化縣。 開泰中渤海人戶置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
惠州,惠和軍,中,刺史。 本唐歸義州地。 太祖俘漢民數百戶兔鹿山下,創城居之,置州。 屬中京,統縣一:惠和縣。 聖宗遷上京惠州民,括諸宮院落帳戶置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
高州,觀察。 唐信州之地。 萬歲通天元年,以契丹室活部置。 開泰中,聖宗伐高麗,以俘戶置高州。 有平頂山、灤河。 屬中京。 統縣一:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
三韓縣,辰韓為扶餘,弁韓為新羅,馬韓為高麗。 開泰中,聖宗伐高麗,俘三國之遺人置縣。 戶五千。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
武安州,觀察。 唐沃州地。 太祖俘漢民居木葉山下,因建城以遷之,號杏堝新城。 復以遼西戶益之,更曰新州。 統和八年改今名。 初刺史,後升。 有黃柏嶺、裊羅水、個沒裏水。 屬中京。 統縣一:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
沃野縣。
(No translation available)
12
利州,中、觀察。 本中京阜俗縣。 統和二十六年置刺史州,開泰元年升。 屬中京。 統縣一:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
阜俗縣。 唐末,契丹漸熾,役使奚人,遷居琵琶川。 統和四年置縣。 初隸彰湣宮,更隸中京。 後置州,仍屬中京。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
14
榆州,高平軍,下,刺史。 本漢臨渝縣地。 後隸右北平驪城縣。 唐載初二年,析慎州置黎州,處靺鞨部落,後為奚人所據。 太宗南征,橫帳解裏以所俘鎮州民置州,開泰中沒入。 屬中京。 統縣二:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
和眾縣。 本新黎縣地。 永和縣。 本漢昌城縣地。 統和二十二年置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
澤州,廣濟軍,下,刺史。 本漢土垠縣地。 太祖俘蔚州民,立寨居之,采煉陷河銀冶。 隸中京留守司。 開泰中置澤州。 有松亭關、神山、九宮嶺、石子嶺、濼河、撒河。 屬中京。 統縣二:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
神山縣。 神山在西南。 灤河縣。 本漢徐無縣地。 屬永興宮。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
北安州,興化軍,上,刺史。 本漢女祁縣地,屬上谷郡。 晉為馮跋所據。 唐為奚王府西省地。 聖宗以漢戶置北安州。 屬中京。 統縣一:興化縣。 本漢且居縣地。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
潭州,廣潤軍,下,刺史。 本中京之龍山縣,開泰中置州,仍屬中京。 統縣一:龍山縣。 本漢交黎縣地。 開泰二年以習家寨置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
松山州,勝安地,下,刺史。 開泰中置。 統和八年省,復置。 屬中京。 統縣一:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
松山縣。 本漢文成縣地。 邊松漠,商賈會沖。 開泰二年置縣。 有松山川。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
宋王曾《上契丹事》曰:出燕京北門,至望京館。 五十里至順州。 七十里至檀州,漸入山。 五十里至金溝館。 將至館,川原平曠,謂之金溝澱。 自此入山,詰曲登陟,無復裏堠,但以馬行記日,約其里數。 九十里至古北口,兩傍峻崖,僅容車軌。 又度德勝嶺,盤道數層,俗名思鄉嶺,八十里至新館。 過雕窠嶺、偏槍嶺,四十里至臥如來館。 過烏灤河,東有灤州,又過摸鬥嶺,一名渡雲嶺,芹菜嶺,七十里至柳河館。 松亭嶺甚險峻,七十里至打造部落館。 東南行五十里至牛山館。 八十里至鹿兒峽館。 過蝦蟆嶺,九十里至鐵漿館。 過石子嶺,自此漸出山,七十里至富谷館。 八十里至通天館,二十里至中京大定府。 城垣卑小,方圓才四里許。 門但重屋,無築阇之制。 南門曰朱夏,門內通步廊,多坊門。 又有市樓四:曰天方、大衢、通阛、望闕。 次至大同館。 其門正北曰陽德、閶闔。 城內西南隅岡上有寺。 城南有園圃,宴射之所。 自過古北口,居人草庵板屋,耕種,但無桑柘; 所種皆從壟上,虞吹沙所壅。 山中長松郁然,深谷中時見畜牧牛馬橐駝,多青羊黃豕。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
成州,興府軍,節度。 晉國長公主以媵戶置,軍曰長慶,隸上京。 復改軍名。 統縣一:同昌縣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
興中府。 本霸州彰武軍,節度。 古孤竹國。 漢柳城縣地。 慕容皝以柳城之北,龍山之南,福德之地,乃築龍城,構宮廟,改柳城為龍城縣,遂遷都,號曰和龍宮。 慕容垂復居焉,後為北跋所滅。 元魏取為遼西郡。 隋平高保寧,置營州。 煬帝廢州置柳城郡。 唐武德初改營州總管府,尋為都督府。 萬歲通天中,陷李萬榮。 神龍初,移府幽州。 開元四年,復治柳城。 八年,西徙漁陽。 十年,還柳城。 後為奚所據。 太祖平奚及俘燕民,將建城,命韓知方擇其處。 乃完葺柳城,號霸州彰武軍,節度。 統和中,制置建、霸、宜、錦、白川等五州。 尋落制置,隸積慶宮。 後屬興聖宮。 重熙十年升興中府。 有大華山、小華山、香高山、麝香崖,天授皇帝刻石在焉,駐龍峪、神射泉、小靈河。 統州二、縣四:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
興中縣。 本漢柳城縣地。 太祖掠漢民居此,建霸城縣。 重熙中置府,更名。 營丘縣。 析霸城置。 象雷縣。 開泰二年以麥務川置。 初隸中京。 後屬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
閭山縣。 本漢且慮縣。 開泰二年以羅家軍置。 隸中京,後屬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
安德州,化平軍,下,刺史。 以霸州安德縣置,來屬。 統縣一:安德縣。 統和八年析霸城東南龍山徒河境戶置。 初隸乾州,更屬霸州,置州來屬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
黔州,阜昌軍,下,刺史。 本漢遼西郡地。 太祖平渤海,以所俘戶居之,隸黑水河提轄司。 安帝置州,析宜、霸二州漢戶益之。 初隸永興宮,更隸中京,後置府,來屬。 統縣一:盛吉縣。 太祖平渤海,俘興州盛吉縣民來居,因置縣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
宜州,崇義軍,上,節度。 本遼西累縣地。 東丹王每秋畋於此。 興宗以定州俘戶建州。 有墳山,松柏連亙百餘里,禁樵采,浚河,累石為堤。 隸積慶宮。 統縣二:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
弘政縣。 世宗以定州俘戶置。 民工織纴,多技巧。 聞義縣。 世宗置。 初隸海北州,後來屬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
錦州,臨海軍,中,節度。 本漢遼東無慮縣。 慕容皝置西樂縣。 太祖以漢俘建州。 有大胡僧山、小胡僧山、大查牙山、小查牙山、淘河島。 隸弘義宮。 統州一、縣二:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
永樂縣。
(No translation available)
33
安昌縣。 巖州,保肅軍,下,刺史。 本漢海陽縣地。 太祖平渤海,遷漢戶雜居興州境,聖宗於此建城焉。 隸弘義宮,來屬。 統縣一:興城縣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
川州,長寧軍,中,節度。 本唐青山州地。 太祖弟明王安端置。 會同三年,詔為白川州。 安端子察割以大逆誅,沒入,省曰川州。 初隸崇德宮,統和中屬文忠王府。 統縣三:
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
弘理縣。 統和八年以諸宮提轄司戶置。 咸康縣。 宜民縣。 統和中置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
永霸縣。 永康縣。 本唐昌黎縣地。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
來州,歸德軍,下,節度。 聖宗以女直五部歲饑來歸,置州居之。 初刺史,後升。 隸永興宮。 有三州山、六州山、五脂山。 統州二、縣一:來賓縣。 本唐來遠縣地。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
隰州,平海軍,下,刺史。 慕容皝置集寧縣。 聖宗括帳戶遷信州,大雪不能進,建城於此,置焉。 隸興聖宮,來屬。 統縣一:海浜縣。 本漢縣。 瀕海,地多堿鹵,置鹽場於此。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
遷州,興善軍,下,刺史。 本漢陽樂縣地。 聖宗平大延琳,遷歸州民置,來屬。 有箭笴山。 統縣一:遷民縣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
潤州,海陽軍,下,刺史。 聖宗平大延琳,遷寧州之民居此,置州。 統縣一:
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
海陽縣。 本漢陽樂縣地,遷潤州,本東京城內渤海民戶,因叛,移於此。
(No translation available) (No translation available)