1
百官志三○南面
(No translation available)
2
契丹國自唐太宗置都督、刺史,武后加以王封,玄宗置經略使,始有唐官爵矣。 其後習聞河北蕃鎮受唐官名,於是太師、太保、司徒、司空施於部族。 太祖因之。 大同元年,世宗始置北院樞密使。 明年,世宗以高勛為南院樞密,則樞密之設,蓋自太宗入汴始矣。 天祿四年,建政事省。 於是南面官僚可得而書。 其始,漢人樞密院兼尚書省,吏、兵、刑有承旨,戶、工有主事,中書省兼禮部,別有戶部使司。 以營州之地加幽、冀之半,用是適足矣。 中葉彌文,耶律楊六為太傅,知有三師矣。 忽古質為太尉,知有三公矣。 於斡古得為常侍,劉涇為禮部尚書,知有門下、尚書省矣。 庫部、虞部、倉部員外出使,則知備郎官列宿之員。 室昉監修,則知國史有院。 程翥舍人,則知起居有註。 邢抱樸承旨,王言敷學士,則知有翰林內制。 張幹政事舍人,則知有中書外制。 大理、司農有卿,國子、少府有監,九卿、列監見矣。 金吾、千牛有大將,十六列衛見矣。 太子上有師保,下有府率,東宮備官也。 節度、觀察、防禦、團練、刺史,咸在方州,如唐制也。 凡唐官可考見者,列具於篇; 無征者不書。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
3
南面朝宮
(No translation available)
4
遼有北面朝官矣,既得燕、代十有六州,乃用唐制,復設南面三省、六部、臺、院、寺、監、諸衛、東宮之官。 誠有誌帝王之盛制,亦以招徠中國之人也。
(No translation available) (No translation available)
5
三師府。
(No translation available)
6
本名三公,漢以丞相、太尉、御史大夫為三公,故稱三師。 太師。 穆宗應歷三年見太師唐骨德。 太傅。 太宗會同元年命馮道守太傅。 太保。 會同元年劉句守太保。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
少師。 《耶律資忠傳》見少師蕭把哥。 少傅少保掌印。 耶律乙辛,重熙中掌太保印。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
三公府。 先漢丞相、太尉、御史大夫,後漢更名大司徒、大司馬、大司空,唐太尉、司徒、司空。 又名三司。 太尉。 太宗天顯十一年見太尉趙思溫。 司徒。 世宗天祿元年見司徒劃設。 司空。 聖宗統和三十年見司空邢抱質。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
漢人樞密院。
(No translation available)
10
樞密使。 太宗大同元年見樞密使李崧。
(No translation available) (No translation available)
11
知樞密使事。
(No translation available)
12
知樞密院事。
(No translation available)
13
樞密副使。 楊遵勖,咸雍中為樞密副使。
(No translation available) (No translation available)
14
同知樞密院事。 聖宗太平六年見同知樞密院事耶律迷離已。
(No translation available) (No translation available)
15
知樞密院副使事。 楊皙,興宗重熙十二年知樞密院副使事。
(No translation available) (No translation available)
16
樞密直學士。 聖宗統和二年見樞密直學士郭嘏。
(No translation available) (No translation available)
17
樞密都承旨。 聖宗開泰九年見樞密都承旨韓紹芳。
(No translation available) (No translation available)
18
樞密副承旨。 楊遵勖,重熙中為樞密副承旨。
(No translation available) (No translation available)
19
吏房承旨。
(No translation available)
20
兵刑房承旨。
(No translation available)
21
戶房主事廳房即工部主事
(No translation available)
22
中書省
(No translation available)
23
初名政事省。 太祖置官,世宗天祿四年建政事省,興宗重熙十三年改中書省。
(No translation available) (No translation available)
24
中書令。 韓延徽,太祖時為政事令; 韓知古,天顯初為中書令; 會同五年又見政事令趙延壽。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
大丞相。 太宗大同元年見大丞相趙延壽。
(No translation available) (No translation available)
26
左丞相。 聖宗太平四年見左丞相張儉。
(No translation available) (No translation available)
27
右丞相。 聖宗開泰元年見右丞相馬保忠。
(No translation available) (No translation available)
28
知中書省事。 蕭孝友,興宗重熙十年知中書省事。
(No translation available) (No translation available)
29
中書侍郎。 韓資讓,壽隆初為中書侍郎。
(No translation available) (No translation available)
30
同中書門下平章事。 太祖加王郁同政事門下平章事,太宗大同元年見平章事張礪。
(No translation available) (No translation available)
31
參知政事。 聖宗統和十二年見參知政事邢抱樸。 堂後官。 太平二年見堂後官張克恭。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
主事。
(No translation available)
33
守當官。 並見耶律儼《建官制度》。
(No translation available) (No translation available)
34
令史。 耶律儼,道宗咸雍三年為中書省令史。
(No translation available) (No translation available)
35
中書舍人院
(No translation available)
36
中書舍人。 室昉,景宗保寧間為政事舍人; 道宗咸雍三年見中書舍人馬鉉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
右諫院
(No translation available)
38
右諫議大夫。 聖宗統和七年見諫議大夫馬得臣。
(No translation available) (No translation available)
39
右補闕。
(No translation available)
40
右拾遺。 劉景,穆宗應歷初為右拾遺。
(No translation available) (No translation available)
41
門下省。
(No translation available)
42
侍中。 趙思忠,太宗會同中為侍中。
(No translation available) (No translation available)
43
常侍。 興宗重熙十四年見常侍斡古得。
(No translation available) (No translation available)
44
散騎常侍。 馬人望,天祚乾統中為左散騎常侍。
(No translation available) (No translation available)
45
給事中。 聖宗統和二年見給事中郭嘏。
(No translation available) (No translation available)
46
門下侍郎。 楊皙,清寧初為門下侍郎。
(No translation available) (No translation available)
47
起居舍人院。
(No translation available)
48
起居舍人。 聖宗開泰五年見起居舍人程翥。
(No translation available) (No translation available)
49
知起居註。 耶律敵烈,重熙末知起居註。
(No translation available) (No translation available)
50
起居郎。 杜防,開泰中為起居郎。
(No translation available) (No translation available)
51
左諫院。
(No translation available)
52
左諫議大夫。
(No translation available)
53
左補闕。
(No translation available)
54
左拾遺。 統和三年見左拾遺劉景。
(No translation available) (No translation available)
55
通事舍人院。
(No translation available)
56
通事舍人。 統和七年見通事舍人李琬。
(No translation available) (No translation available)
57
符寶司。
(No translation available)
58
符寶郎。 耶律玦,重熙初為符寶郎。
(No translation available) (No translation available)
59
東上閣門司。
(No translation available)
60
太宗會同元年置。
(No translation available)
61
東上閣門使。 韓延徽傳見東上閣門使鄭延豐。
(No translation available) (No translation available)
62
東上閣門副使。
(No translation available)
63
西上閣門司。
(No translation available)
64
西上閣門使。 統和二十一年見西上閣門使丁振。
(No translation available) (No translation available)
65
西上閣門副使。
(No translation available)
66
東頭承奉班。
(No translation available)
67
東頭承奉官。 韓德讓,景宗時為東頭承奉官。
(No translation available) (No translation available)
68
西頭承奉班。
(No translation available)
69
西頭承奉官。
(No translation available)
70
通進司。
(No translation available)
71
左通進。
(No translation available)
72
右通進。 耶律瑤質,景宗時為右通進。
(No translation available) (No translation available)
73
登聞鼓院。
(No translation available)
74
登聞鼓使。
(No translation available)
75
匭院。
(No translation available)
76
知匭院使。 太平三年見知匭院事杜防。
(No translation available) (No translation available)
77
誥院。
(No translation available)
78
誥院給事。 耶律鐸斡,重熙末為誥院給事。
(No translation available) (No translation available)
79
尚書省。
(No translation available)
80
太祖嘗置左右尚書。
(No translation available)
81
尚書令。 蕭思溫,景宗保寧初為尚書令。
(No translation available) (No translation available)
82
左僕射。 太祖初,康默記為左尚書,三年,見左僕射韓知古。
(No translation available) (No translation available)
83
右僕射。 太宗會同元年,見右僕射烈束。
(No translation available) (No translation available)
84
左丞。 武白為尚書左丞。
(No translation available) (No translation available)
85
右丞。 左司郎中。
(No translation available) (No translation available)
86
右司郎中。
(No translation available)
87
左司員外郎。
(No translation available)
88
右司員外郎。
(No translation available)
89
六部職名總目:
(No translation available)
90
某部。
(No translation available)
91
某部尚書。 聖宗開泰元年見吏部尚書劉績。
(No translation available) (No translation available)
92
某部侍郎。 王觀,興宗重熙中為兵部侍郎; 李澣,穆宗朝累遷工部侍郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
93
某部郎中。 劉輝,道宗大安末為禮部郎中。
(No translation available) (No translation available)
94
某部員外郎。 開泰五年見禮部員外郎王景運。
(No translation available) (No translation available)
95
某部郎中。 聖宗統和九年見虞部郎中崔祐。
(No translation available) (No translation available)
96
諸曹郎官未詳。
(No translation available)
97
御史臺。
(No translation available)
98
太宗會同元年置。
(No translation available)
99
御史大夫。 會同九年見御史大夫耶律解裏。
(No translation available) (No translation available)
100
御史中丞。
(No translation available)
101
侍御。 重熙七年見南面侍御壯骨裏。
(No translation available) (No translation available)
102
殿中司。
(No translation available)
103
殿中。 聖宗開泰元年見殿中高可恒。
(No translation available) (No translation available)
104
殿中丞。
(No translation available)
105
尚舍局。 見《遼朝雜禮》。
(No translation available) (No translation available)
106
奉御。
(No translation available)
107
尚乘局。
(No translation available)
108
奉御。
(No translation available)
109
尚輦局。
(No translation available)
110
奉御。
(No translation available)
111
尚食局。
(No translation available)
112
奉御。
(No translation available)
113
尚衣局。
(No translation available)
114
奉御。
(No translation available)
115
翰林院。
(No translation available)
116
掌天子文翰之事。
(No translation available)
117
翰林都林牙。 興宗重熙十三年見翰林都林牙耶律庶成。
(No translation available) (No translation available)
118
南面林牙。 耶律磨魯古,聖宗統和初為南面林牙。
(No translation available) (No translation available)
119
翰林學士承旨。 《趙延壽傳》見翰林學士承旨張礪。
(No translation available) (No translation available)
120
翰林學士。 太宗大同元年見和凝為瀚林學士。
(No translation available) (No translation available)
121
翰林祭酒。 韓德崇,景宗保寧初為翰林祭酒。
(No translation available) (No translation available)
122
知制誥。 室昉,太宗入汴,詔知制誥。
(No translation available) (No translation available)
123
翰林畫院。
(No translation available)
124
翰林畫待詔。 聖宗開泰七年見翰林畫待詔陳升。
(No translation available) (No translation available)
125
翰林醫官。 天祚保大二年見提舉翰林醫官李奭。
(No translation available) (No translation available)
126
國史院。
(No translation available)
127
監修國史。 聖宗統和九年見監修國史室昉。
(No translation available) (No translation available)
128
史館學士。 景宗保寧八年見史館學士。
(No translation available) (No translation available)
129
史館修撰。 劉輝,大安末為史館修撰。
(No translation available) (No translation available)
130
修國史。 耶律玦,重熙初修國史。
(No translation available) (No translation available)
131
宣政殿。
(No translation available)
132
宣政殿學士。 穆宗應歷元年見宣政殿學士李澣。
(No translation available) (No translation available)
133
觀書殿。
(No translation available)
134
觀書殿學士。 王鼎,壽隆初為觀書殿學士。
(No translation available) (No translation available)
135
昭文館。
(No translation available)
136
昭文館直學士。 楊遵勖子晦為昭文館直學士。
(No translation available) (No translation available)
137
崇文館。
(No translation available)
138
崇文館大學士。 韓延徽,太祖時為崇文館大學士。
(No translation available) (No translation available)
139
乾文閣。
(No translation available)
140
乾文閣學士。 王觀,道宗咸雍五年為乾文閣學士。
(No translation available) (No translation available)
141
宣徽院。
(No translation available)
142
太宗會同元年置。
(No translation available)
143
宣徽使。
(No translation available)
144
知宣徽院事。 馬得臣,統和初知宣徽院事。
(No translation available) (No translation available)
145
宣徽副使。
(No translation available)
146
同知宣徽使事。
(No translation available)
147
同知宣徽院事。
(No translation available)
148
內省。
(No translation available)
149
內省使。 聖宗太平九年初見內省使。
(No translation available) (No translation available)
150
內省副使。
(No translation available)
151
內藏庫。
(No translation available)
152
內藏庫提點。 道宗清寧元年見內藏庫提點耶律烏骨。
(No translation available) (No translation available)
153
內侍省
(No translation available)
154
黃門令。
(No translation available)
155
內謁者。
(No translation available)
156
內侍省。 押班內侍左廂押班
(No translation available) (No translation available)
157
內侍右廂押班契丹、漢兒、渤海內侍都知
(No translation available)
158
左承宣使。
(No translation available)
159
右承宣使。
(No translation available)
160
都提點內庫。
(No translation available)
161
尚衣庫。
(No translation available)
162
尚衣庫使。
(No translation available)
163
湯藥局都提點、勾當湯藥內侍省官,並見《王繼恩》、《趙安仁傳》。 客省。 太宗會同元年置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
164
都客省。 興宗重熙十年見都客省回鶻重哥。 客省使。 會同五年見客省使耶律化哥。 左客省使。 蕭護思,應歷初為左客省使。 右客省使
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
165
客省副使四方館。 四方館使。 高勛,太宗入汴為四方館使。 四方館副使。 道宗咸雍五年,詔四方館副使止以契丹人充。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
166
引進司引進使。 聖宗統和二十八年見引進使韓杞。 點簽司。 同簽點簽司事。 興宗重熙六年見同簽點簽司事耶律圓寧。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
167
禮信司勾當禮信司。 興宗重熙七年見勾當禮信司骨欲。 禮賓使司禮賓使。 大公鼎曾祖忠為禮賓使。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
168
寺官職名總目:某卿。 興宗景福元年見崇祿卿李可封。 某少卿。 耶律儼子處貞為太常少卿。 某丞
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
169
某主簿太常寺。 有博士、贊引、太祝、奉禮郎、協律郎。 諸署職名總目:某署令。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
170
某署丞。 太樂署。 鼓吹署。 法物庫。 《遼朝雜禮》有法物庫所掌圖籍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
171
法物庫使法物庫副使崇祿寺。 本光祿寺,避太宗諱改。 衛尉寺
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
172
宗正寺。 職在大惕隱司。 太僕寺。 有乘黃署。 大理寺。 有提點大理寺,有大理正,聖宗統和十二年置。 鴻臚寺
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
173
司農寺諸監職名總目:某太監。 興宗景福元年見少府監馬憚。 某少監。 興宗重熙十七年見將作少監王企。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
174
某監丞某監主簿秘書監。 有秘書郎、秘書郎正字。 著作局
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
175
著作郎著作佐郎。 楊皙,聖宗太平十一年為著作佐郎。 校書郎。 楊佶,統和中為校書郎。 正字。 開泰元年見正字李萬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
176
司天監。 有太史令,有司歷、靈臺郎、挈壺正、五官正、丞、主簿、五官靈臺郎、保章正、司歷監候、挈壺正、司辰、刻漏博士、典鐘、典鼓國子監。 上京國子監,太祖置。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
177
祭酒司業監丞主簿
(No translation available)
178
國子學博士。 武白為上京國子博士。 助教太府監
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
179
少府監將作監都水監已上文官。
(No translation available)
180
諸衛職名總目:各衛大將軍。 聖宗開泰七年見皇子宗簡右衛大將軍。 上將軍。 王繼忠,統和二十二年加左武衛上將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
181
將軍。 聖宗太平四年見千牛衛將軍蕭順。 折沖都尉果毅都尉親衛
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
182
勛衛翊衛左右衛左右驍衛
(No translation available)
183
左右武衛左右威衛左右領軍衛左右金吾衛
(No translation available)
184
左右監門衛左右千牛衛左右羽林軍左右龍虎軍
(No translation available)
185
左右神武軍左右神策軍左右神威軍已上武官。
(No translation available)
186
東宮三師府。 凡東宮官多見《遼朝雜禮》。 太子太師。 太宗大同元年見太子太師李崧。 太子太傅。 世宗天祿五年見太子太傅趙瑩。 太子太保。 大同元年見太子太保趙瑩。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
187
太子少師。 聖宗太平十一年見太子少師蕭從順。 太子少傅。 耶律合裏,重熙中為太子少傅。 太子少保。 大同元年見太子少保馮玉。 太子賓客院
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
188
太子賓客太子詹事院太子詹事少詹事
(No translation available)
189
詹事丞詹事主簿太子司直司太子司直
(No translation available)
190
左春坊太子左庶子太子中允。 聖宗太平五年見太子中允馮若谷。 太子司議郎
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
191
太子左諭德太子左贊善大夫文學館崇文館學士
(No translation available)
192
崇文館直學士太子校書郎。 聖宗太平五年見太子校書郎韓灤。 司經局太子洗馬。 劉輝,大安末為太子洗馬。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
193
太子文學太子校書郎。 聖宗太平五年見太子校書郎張昱。 太子正字典設局
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
194
典設郎宮門局宮門郎右春坊
(No translation available)
195
太子右庶子太子中舍人太子舍人太子右諭德
(No translation available)
196
右贊善大夫太子通事舍人太子家令寺太子家令
(No translation available)
197
丞主簿太子率更寺太子率更令
(No translation available)
198
丞主簿太子仆寺太子仆
(No translation available)
199
丞主簿太子率府職名總目:某率。 興宗重熙十四年見率府率習羅。
(No translation available) (No translation available)
200
太子左右衛率府太子左右司禦率府太子左右清道率府太子左右監門率府
(No translation available)
201
太子左右內率府已上東宮官。 王傅府王傅。 蕭惟信,重熙十五年為燕趙王傅。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
202
親王內史府內史。 道宗大康三年見內史吳家奴。 長史參軍
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
203
諸王文學館諸王教授。 姚景行,重熙中為燕趙國王教授。 諸王伴讀。 聖宗太平八年,長沙郡王宗允等奏選諸王伴讀。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
204
已上諸王府官。 ◇南面宮官
(No translation available) (No translation available)
205
漢兒行宮都部署院。 亦曰南面行宮都部署司。 聖宗開泰九年改左僕射。 漢兒行宮都部署。 開泰七年見漢兒行宮都部署石用中。 漢兒行宮副部署。 興宗重熙十五年見漢兒行宮副部署耶律敵烈。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
206
知南面諸行宮副部署。 重熙十年見知南面諸行宮副部署耶律裏。
(No translation available) (No translation available)
207
同知漢兒行宮都部署事。 道宗大康三年見同知漢兒行宮都部署事蕭撻不也。 同簽部署司事。 耶律儼,大康中為同簽部署司事。 都部署判官。 耶律儼,咸雍中為都部署判官。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
208
十二宮南面行宮都部署司職名總目:某宮漢人行宮都部署某宮南面副都部署某宮同知漢人都部署
(No translation available)
209
弘義宮永興宮積慶宮長寧宮
(No translation available)
210
延昌宮彰湣宮崇德宮興聖宮
(No translation available)
211
延慶宮太和宮永昌宮
(No translation available)
212
敦睦宮
(No translation available)