1
南齊書卷三十二‧列傳第十三
(No translation available)
2
王琨張岱褚炫何戢王延之阮韜
(No translation available)
3
王琨,琅邪臨沂人也。 祖薈,晉衞將軍。 父懌,不慧,侍婢生琨,名爲崑崙。 懌後娶南陽樂玄女,無子,改琨名,立以爲嗣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
4
琨少謹篤,爲從伯司徒謐所愛。 宋永初中,武帝以其娶桓脩女,除郎中,駙馬都尉,奉朝請。 元嘉初,從兄侍中華有權寵,以門戶衰弱,待琨如親,數相稱薦。 爲尚書儀曹郎,州治中。 累至左軍諮議,領錄事,出爲宣城太守,司徒從事中郎,義興太守。 歷任皆廉約。 還爲北中郎長史,黃門郎,寧朔將軍,東陽太守。 孝建初,遷廷尉卿,竟陵王驃騎長史,加臨淮太守,轉吏部郎。 吏曹選局,貴要多所屬請,琨自公卿下至士大夫,例爲用兩門生。 江夏王義恭嘗屬琨用二人,後復遣屬琨,答不許。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
5
出爲持節、都督廣交二州軍事、建威將軍、平越將軍、平越中郎將、廣州刺史。 南土沃實,在任者常致巨富,世云「廣州刺史但經城門一過,便得三千万」也。 琨無所取納,表獻祿俸之半。 州鎮舊有鼓吹,又啓輸還。 及罷任,孝武知其清,問還資多少? 琨曰:「臣買宅百三十萬,餘物稱之。 」帝悅其對。 爲廷尉,加給事中,轉寧朔將軍長史、歷陽內史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
6
上以琨忠實,徙爲寵子新安王東中郎長史,加輔國將軍,遷右衞將軍,度支尚書。 出爲永嘉王左軍、始安王征虜二府長史,加輔國將軍、廣陵太守,皆孝武諸子。 泰始元年,遷度支尚書,尋加光祿大夫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
7
初,從兄華孫長襲華爵爲新建侯,嗜酒多諐失。 琨上表曰:「臣門姪不休,從孫長是故左衞將軍嗣息,少資常猥,猶冀晚進。 頃更昏酣,業身無檢。 故衞將軍華忠肅奉國,善及世祀; 而長負釁承封,將傾基緒。 嗣小息佟閑立保退,不乖素風,如蒙拯立,則存亡荷榮,私祿更搆。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
8
出爲冠軍將軍、吳郡太守,遷中領軍。 坐在郡用朝舍錢三十六萬營餉二宮諸王及作絳襖奉獻軍用,左遷光祿大夫,尋加太常及金紫,加散騎常侍。 廷尉虞龢議社稷合爲一神,琨案舊糾駮。 時龢深被親寵,朝廷多琨強正。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
9
明帝臨崩,出爲督會稽東陽新安臨海永嘉五郡軍事、左軍將軍、會稽太守,常侍如故。 坐誤竟囚,降號冠軍。 元徽中,遷金紫光祿,弘訓太僕,常侍如故。 本州中正,加特進。 從帝卽位,進右光祿大夫,常侍餘如故。 從帝遜位,琨陪位及辭廟,皆流涕。 太祖卽位,領武陵王師,加侍中,給親信二十人。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
10
時王儉爲宰相,屬琨用東海郡迎吏。 琨謂信人曰:「語郎,三臺五省,皆是郎用人; 外方小郡,當乞寒賤,省官何容復奪之。 」遂不過其事。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
11
琨性旣古慎,而儉嗇過甚,家人雜事,皆手自操執。 公事朝會,必夙夜早起,簡閱衣裳,料數冠幘,如此數四,世以此笑之。 尋解王師。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
12
建元四年,太祖崩,琨聞國諱,牛不在宅,去臺數里,遂步行入宮。 朝士皆謂琨曰:「故宜待車,有損國望。 」琨曰:「今日奔赴,皆應爾。 」遂得病,卒。 贈左光祿大夫,餘如故。 年八十四。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
13
張岱字景山,吳郡吳人也。 祖敞,晉度支尚書,父茂度,宋金紫光祿大夫。
(No translation available) (No translation available)
14
岱少與兄太子中舍人寅、新安太守鏡、征北將軍永、弟廣州刺史辨俱知名,謂之張氏五龍。 鏡少與光祿大夫顏延之隣居,顏談議飲酒,喧呼不絕; 而鏡靜翳無言聲。 後延之於籬邊聞其與客語,取胡牀坐聽,辭義清玄,延之心服,謂賔客曰:「彼有人焉。 」由此不復酣呌。 寅、鏡名最高,永、辨、岱不及也。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
15
郡舉岱上計掾,不行,州辟從事。 累遷南平王右軍主簿,尚書水部郎。 出補東遷令。 時殷沖爲吳興,謂人曰:「張東遷親貧須養,所以栖遲下邑。 然名器方顯,終當大至。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
16
隨王誕於會稽起義,以岱爲建威將軍,輔國長史,行縣事。 事平,爲司徒左西曹。 母年八十,籍注未滿,岱便去官從實還養,有司以岱違制,將欲糾舉。 宋孝武曰:「觀過可以知仁,不須案也。 」累遷撫軍諮議參軍,領山陰令,職事閑理。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
17
巴陵王休若爲北徐州,未親政事,以岱爲冠軍諮議參軍,領彭城太守,行府、州、國事。 後臨海王爲征虜廣州,豫章王爲車騎揚州,晉安王爲征虜南兖州,岱歷爲三府諮議、三王行事,與典籤主帥共事,事舉而情得。 或謂岱曰:「主王旣幼,執事多門,而每能緝和公私,云何致此? 」岱曰:「古人言一心可以事百君。 我爲政端平,待物以禮,悔吝之事,無由而及。 明闇短長,更是才用之多少耳。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
18
入爲黃門郎,遷驃騎長史,領廣陵太守。 新安王子鸞以盛寵爲南徐州,割吳郡屬焉。 高選佐史,孝武帝召岱謂之曰:「卿美效夙著,兼資宦已多。 今欲用卿爲子鸞別駕,總刺史之任,無謂小屈,終當大伸也。 」帝崩,累遷吏部郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
19
明帝初,四方反,帝以岱堪幹舊才,除使持節、督西豫州諸軍事、輔國將軍、西豫州刺史。 尋徙爲冠軍將軍、北徐州刺史,都督北討諸軍事,竝不之官。 泰始末,爲吳興太守。 元徽中,遷使持節、督益寧二州軍事、冠軍將軍、益州刺史。 數年,益土安其政。 徵侍中,領長水校尉,度支尚書,領左軍,遷吏部尚書。 王儉爲吏部郎,時專斷曹事,岱每相違執,及儉爲宰相,以此頗不相善。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
20
兄子瓌、弟恕,誅吳郡太守劉遐。 太祖欲以恕爲晉陵郡,岱曰:「恕未閑從政,美錦不宜濫裁。 」太祖曰:「恕爲人,我所悉。 且又與瓌同勳,自應有賞。 」岱曰:「若以家貧賜祿,此所不論; 語功推事,臣門之恥。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
21
世祖卽位,復以岱爲散騎常侍、吳興太守,秩中二千石。 岱晚節在吳興,更以寬恕著名。 遷使持節監南兖兖徐青冀五州諸軍事、後將軍、南兖州刺史,常侍如故。 未拜,卒。 年七十一。 岱初作遺命,分張家財,封置箱中,家業張減,隨復改易,如此十數年。 贈本官,諡貞子。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
22
褚炫字彥緒,河南陽翟人也。 祖秀之,宋太常。 父法顯,鄱陽太守。 兄炤,字彥宣,少秉高節,一目眇,官至國子博士,不拜。 常非從兄淵身事二代,聞淵拜司徒,歎曰:「使淵作中書郎而死,不當是一名士邪! 名德不昌,遂令有期頤之壽。」
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
23
炫少清簡,爲從舅王景文所知。 從兄淵謂人曰:「從弟廉勝獨立,乃十倍於我也。 」宋義陽王昶爲太常,板炫補五官,累遷太子舍人,撫軍車騎記室,正員郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
24
從宋明帝射雉,至日中,無所得。 帝甚猜羞,召問侍臣曰:「吾旦來如皐,遂空行,可笑。 」座者莫荅。 炫獨曰:「今節候雖適,而雲露尚凝,故斯翬之禽,驕心未警。 但得神駕游豫,羣情便爲載懽。 」帝意解,乃於雉場置酒。 遷中書侍郎,司徒右長史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
25
昇明初,炫以清尚,與劉俁、謝朏、江效入殿侍文義,號爲「四友」。 遷黃門郎,太祖驃騎長史,遷侍中,復爲長史。 齊臺建,復爲侍中,領步兵校尉。 以家貧,建元初,出補東陽太守,加秩中二千石。 還,復爲侍中,領步兵。 凡三爲侍中。 出爲竟陵王征北長史,加輔國將軍,尋徙爲冠軍長史、江夏內史,將軍如故。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
26
何戢字慧景,廬江灊人也。 祖尚之,宋司空。 父偃,金紫光祿大夫,被遇於宋武。 選戢尚山陰公主,拜駙馬都尉。 解褐祕書郎,太子中舍人,司徒主簿,新安王文學,祕書丞,中書郎。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
27
景和世,山陰主就帝求吏部郎褚淵入內侍己,淵見拘逼,終不肯從,與戢同居止月餘日,由是特申情好。 明帝立,遷司徒從事中郎,從建安王休仁征赭圻,板轉戢司馬,除黃門郎,出爲宣威將軍、東陽太守,吏部郎。 元徽初,褚淵參朝政,引戢爲侍中,時年二十九。 戢以年未三十,苦辭內侍,表疏屢上,時議許之。 改授司徒左長史。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
28
戢美容儀,動止與褚淵相慕,時人呼爲「小褚公」。 家業富盛,性又華侈,衣被服飾,極爲奢麗。 三年,出爲左將軍、吳興太守。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
29
上頗好畫扇,宋孝武賜戢蟬雀扇,善畫者顧景秀所畫。 時陸探微、顧彥先皆能畫,歎其巧絕。 戢因王晏獻之,上令晏厚酬其意。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
30
四年,卒。 時年三十六。 贈散騎常侍、撫軍,太守如故。 諡懿子。 女爲雞林王后,又贈侍中、光祿大夫。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
31
王延之字希季,琅邪臨沂人也。 祖裕,宋左光祿儀同三司。 父昇之,都官尚書。 延之出繼伯父秀才粲之。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
32
延之少而靜默,不交人事。 州辟主簿,不就。 舉秀才。 除北中郎法曹行參軍,轉署外兵尚書外兵部,司空主簿,竝不就。 除中軍建平王主簿、記室,仍度司空、北中郎二府,轉祕書丞,西陽王撫軍諮議,州別駕,尋陽王冠軍、安陸王後軍司馬,加振武將軍,出爲安遠護軍,武陵內史,不拜。 宋明帝爲衞軍,延之轉爲長史,加宣威將軍。 司徒建安王休仁征赭圻,轉延之爲左長史,加寧朔將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
33
延之清貧,居宇穿漏。 褚淵往候之,見其如此,具啓明帝,帝卽敕材官爲起三閒齋屋。 遷侍中,領射聲校尉,未拜,出爲吳郡太守。 罷郡還,家產無所增益。 除吏部尚書,侍中,領右軍,竝不拜。 復爲吏部尚書,領驍騎將軍,出爲後軍將軍、吳興太守。 遷都督浙東五郡、會稽太守。 轉侍中,祕書監,晉熙王師。 遷中書令,師如故,未拜,轉右僕射。 昇明二年,轉左僕射。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
34
宋德旣衰,太祖輔政,朝野之情,人懷彼此。 延之與尚書令王僧虔中立無所去就,時人爲之語曰:「二王持平,不送不迎。 」太祖以此善之。 三年,出爲使持節、都督江州豫州之新蔡晉熙二郡諸軍事、安南將軍、江州刺史。 建元二年,進號鎮南將軍。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
35
延之與金紫光祿大夫阮韜,俱宋領軍劉湛外甥,竝有早譽。 湛甚愛之,曰:「韜後當爲第一,延之爲次也。 」延之甚不平。 每致餉下都,韜與朝士同例。 太祖聞其如此,與延之書曰:「韜云卿未嘗有別意,當緣劉家月旦故邪? 」在州祿俸以外,一無所納,獨處齋內,吏民罕得見者。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
36
四年,遷中書令,右光祿大夫,本州大中正。 轉左僕射,光祿、中正如故。 尋領竟陵王師。 永明二年,陳疾解職,世祖許之。 轉特進,右光祿大夫,王師、中正如故。 其年卒,年六十四。 追贈散騎常侍,右光祿大夫、特進如故。 諡簡子。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
37
延之家訓方嚴,不妄見子弟,雖節歲問訊,皆先克日。 子倫之,見兒子亦然。 永明中,爲侍中。 世祖幸琅邪城,倫之與光祿大夫全景文等二十一人坐不參承,爲有司所奏。 詔倫之親爲陪侍之職,而同外惰慢,免官,景文等贖論。 建武中,至侍中,領前軍將軍,都官尚書,領游擊將軍,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
38
阮韜字長明,陳留人,晉金紫光祿大夫裕玄孫也。 韜少歷清官,爲南兖州別駕,刺史江夏王劉義恭逆求資費錢,韜曰:「此朝廷物。 」執不與。
(No translation available) (No translation available) (No translation available)
39
宋孝武選侍中四人,竝以風貌。 王彧、謝莊爲一雙,韜與何偃爲一雙。 常充兼假。 泰始末,爲征南江州長史。 桂陽王休範在鎮,數出行遊,韜性方峙,未嘗隨從。 至散騎常侍,金紫光祿大夫,領始興王師。 永明二年,卒。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
40
史臣曰:內侍樞近,世爲華選,金璫熲耀,朝之麗服,久忘儒藝,專授名家。 加以簡擇少姿,簪貂冠冕,基蔭所通,後才先貌,事同謁者,以形骸爲官,斯違舊矣。 辟強之在漢朝,幼有妙察; 仲宣之處魏國,見貶容陋。 何戢之讓,雖未能深識前古之美,與夫尸官靦服者,何等級哉!
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
41
贊曰:萬石祗慎,琨旣爲倫。 五龍一氏,張亦繼荀。 炫清褚族,戢遺何姻。 延之居簡,名峻王臣。 [1]
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)
42
全文以中華書局、一九七二年一月版《南齊書》爲本校。
(No translation available)