1
列傳七十二王紫綬袁州佐黎士弘多弘安佟國聘王繻田呈瑞張孟球王紫綬,字金章,河南祥符人。 順治三年進士,選庶吉士。 散館,授編修。 乞養歸,僑寓蘇門山中,從孫奇逢講學。 居十有七年,母歿,服闋,康熙十二年,授江西贛南道副使。 吳三桂反,贛南總兵劉進寶有謀略,紫綬推誠結納,預籌防禦。 既而江西降眾屯墾者相繼叛,惟贛南尚未動。 紫綬與進寶謀:「閩、粵反已見端,贛南扼其間,應援前朝故事,設巡撫以資鎮攝。 」申疆吏上請,允之。 十四年,賊勢益熾,山寇蜂起,鎮兵疲於奔命,乃練鄉勇以輔之,屢殺賊有功。 十五年,巡撫白色純及進寶先後卒官,參將周球領鎮兵。 三桂將高得捷、韓大任據吉安,餉道絕,屬縣相繼陷。 大任屢致書勸降,送偽署巡撫劄,紫綬斬其使。 球以乏餉為難,紫綬集士商勸輸間架稅,得白金四萬畀球,餉以無缺。 鎮南將軍覺羅舒恕率禁旅下廣東,為尚之信將嚴自明所敗,兵退,距贛州三十里。 自明約得捷由吉安會師夾擊。 紫綬薦降將許盛率所部漳州水兵五百人益師,夜泅江斫賊營,禁旅繼之,擊敗自明。 得捷等勢孤,不敢复窺贛。 鎮兵出剿土寇,掠村民,紫綬曰:「鄉民脅從,若並以賊論,贛南二府十六縣將無孑遺。 」戒鎮將毋妄發兵,飭有司招撫,分別留遣,賑濟難民,境內稍安。 乃規复萬安、泰和兩縣。 自螺山間道達墨潭,可登舟,於是南昌道始通,運餉銀十萬至。 又發附近倉穀贍軍,人心大定。 巡撫佟國禎亦自間道至,始知紫綬已擢浙江督糧道參政。 贛南久不通驛報,大學士李霨言於朝曰:「紫綬死守危疆,三年於茲。 為國惜才,援而出之,猶可大用。 」故有是擢。 紫綬聞命泣下。 十六年,上官,察積弊,歎曰:「糧官不可為也! 漕截減而軍困,白折浮而民困,吾安忍竭東南之澤而漁之? 」一月即引疾去。 迨開博學鴻詞科,魏象樞以紫綬與湯斌同薦入試。 放還。 卒。 袁州佐,字左之,山東濟寧人。 順治十二年進士,授陝西乾州知州。 入為工部員外郎,遷郎中。 有清直聲,胥吏不敢牟利。 時山陵工巨,經費浩穰,州佐曰:「民困極矣,寸縑尺縷,皆閭閻膏血! 」力清乾沒,司焚帛,省金錢鉅萬。 出為陝西甘山道僉事。 青海蒙古諸部覬得大草灘為牧地。 康熙九年,偕提督張勇度地畫界,堅拒,寢其議。 自後青海蒙古諸部人不敢复窺邊。 歲協西寧餽運,負載千里,甘州民苦之,州佐力請得罷。 甘州駐兵數千,待餉急,力為籌備,軍得宿飽。 十年,遷直隸口北道參議。 地確民貧,逋課積累,倉儲歷歲侵漁,耗蝕無算。 州佐請按籍覈實,清宿蠹。 大吏懼以失察得罪,陽韙而陰沮之。 州佐擘畫盤錯,致疾乞休,未去官,卒。 州佐在甘州久,言邊境要害戰守狀,原委斠然。 謂邊地民稀,宜用開中法,分河東鹽引三之一輸粟河西資軍食; 又宜簡練鄉勇,拔置卒伍,不待召募,可坐收精銳。 時詔簡監司具才望者入為卿貳,州佐在選,會卒,未及用。 黎士弘,字媿曾,福建長汀人。 少讀書山中二十年,篤於孝友。 順治十一年,舉順天鄉試,授江西廣信府推官。 鋤強糾貪,姦宄斂戢。 理讞牘,脫無罪數百人,時為語曰:「遇黎則生。 」署玉山縣事。 兵后城中草三尺,不辨街巷,居民才三十二家。 士弘立學建治,招集流亡,墾田定賦,民復舊業。 裁缺,改授永新知縣。 政清獄簡,與民休息。 舊例,二月開徵,五月解其半。 士弘陳於上官曰:「縣小民窮,二月寫租十石,貸銀一兩,三月可減至六石,四月則三石。 請以四月開徵,五月解,展兩月之徵,已為窮民留數万之糧。 」布政使劉楗素寬仁,即允之。 甲訴乙悔婚。 鄉俗婚書各裝為卷,書男女生辰。 兩造固鄰舊,女生辰所素悉,偽為卷為證。 士弘先問媒證:「乙得甲聘禮若干? 行聘時有何客? 」媒證出不意,妄舉以對。 復問甲,所對各異。 擘視捲軸,竹猶青,笑詰之曰:「若訂婚三載,捲軸竹色猶新,此非臨訟偽造者乎? 」甲乃服罪。 縣吏左梅伯有叔富而無子,梅伯糾賊劫殺之,獲賊而梅伯逃。 士弘抵任,叔妻哭訴,陰跡梅伯匿安福勢宦家,故緩詞曰:「此舊事。 前官不了,余安能按之? 」數月,梅伯歸,叔妻复訴,置不問。 梅伯且出收叔遺產,叔妻號於庭曰:「公號廉明,今寬殺人者罪,且佔寡婦田,何得為廉明! 」陽怒,批其牘曰:「止問田土,不問人命。 」梅伯益自得,赴縣訴理,乃笑謂曰:「候汝三載矣! 」批其牘曰:「止問人命,不問田土。 」梅伯遂伏法。 其善斷獄多類此。 考最,擢陝西甘州同知。 复考最,擢江南常州知府。 吳三桂亂起,關隴震動,大吏疏請擢洮西道副使,未到官而洮、岷陷。 邊外群番乘亂內犯,肆剽掠,調署甘山道。 王輔臣叛,河東失守。 士弘以兵集當謀帥,言於巡撫,謂:「恢復河東,非用河西兵不可; 用河西兵,非責之提督張勇不可。 」疏入,授勇靖逆將軍,節制諸鎮。 复蘭州,士弘贊畫功為多。 署甘肅按察使,按失守官吏罪,務平允。 寧夏兵叛,殺提督陳福,調寧夏道。 嚴守禦,安反側,免衛所逋糧七萬五千石。 康熙十六年,寇平,以功進布政使參議。 母老乞歸,家居幾三十年。 卒,年八十。 士弘備兵甘山時,取晉辛憲英語:「軍旅之間可以濟者,惟仁與恕。 」因以名其堂。 多弘安,字君修,直隸阜城人。 順治五年,選拔貢生。 康熙初,授廣東靈山知縣。 兵後荒殘,居無衙舍。 弘安請免積年逋賦,招撫流移,捐給牛種,民得安耕稼。 葺城垣,創學宮,繕官廨,捕除盜賊,靈山大治,士民刊石紀其績。 七年,遷奉天承德知縣。 旗、民抗法者,送部懲治,皆懾服。 十年,擢陝西延安靖邊同知。 十六年,補江南淮安山盱河務同知。 時高堰長堤潰決,淮水注寶應、高郵,不復出清口敵黃。 黃水直注里河,運道淤淺,复隨淮入堰,無由會清口下云梯關入海,近海口盡淤墊。 弘安與河督靳輔籌策築高堰,束淮敵黃,治爛泥淺諸故道,導清水入里河,運道乃通。 修築兩岸及河口清江大閘,與淮工相表裡。 清河達雲梯關數百里,葭葦榛蕪,壅塞故道。 用以水攻沙法,塞周橋、高澗諸閘,使清淮無旁洩,蓄全力攻積沙。 十七年,大雨,淮盛漲,與黃併入海。 治淮、治黃、治運,並收成效。 十九年,擢淮安知府。 二十年,擢淮揚道。 二十四年,擢安徽按察使。 時方議浚下河、治高堰。 弘安入覲,疏陳:「高堰宜急治,無論下河開浚與否。 治堰法,砌石先安地釘,湖底水深,費帑甚繁。 如用板若掃,水勢盪掣,尤易摧殘。 惟密釘排椿,內實以碎石,庶可敵風浪,省金錢。 十餘年後,黃河刷深,則湖、河水俱卑,高堰既固,下河亦漸就理。 」二十八年,遷江西布政使,乞歸。 後值黃、運兩河潰溢,起用弘安。 會病卒,祀靈山名宦。 佟國聘,字君莘,奉天人。 以廕生補吏部筆帖式。 康熙十年,授江南碭山知縣,縣當黃河衝,研求治河方略。 擢歸仁堤同知,調宿桃同知。 擢貴州平遠知府,河督靳輔疏留任,十餘年倚如左右手。 塞楊家莊、蕭家渡決口,建硃家堂、溫家廟二石壩,浚白洋引河九道,築黃河南、北兩岸堤,浚中河,靡役不從。 久之,擢山東濟寧道副使。 道地為漕運樞紐,卹夫役,減苛稅,除冗費,能舉其職。 復調監督高堰工程。 三十八年,卒於官。 王繻,字慎夫,河南睢州人。 少學於湯斌。 康熙二十五年,以歲貢生授直隸東明知縣。 糧賦多欺隱,易甲長,大戶使族長督之,飛灑不行,流亡來歸。 民間養官馬為累,力除之。 撫盜魁,責以緝捕,盜絕跡。 逃人誣攀良民,雪之。 民有繼妻素淫,欲並亂前妻女,不從,戕之死。 繻謂母道絕,當故殺妻前夫子律論斬,報可,因著為例。 母憂去,服闋,補獲鹿。 治驛有法,民不累於供億。 內遷戶部員外郎,擢郎中。 三十八年,出為江南糧儲道。 道舊有倉規銀鉅萬,繻一擯勿取。 將徵漕,扁舟行縣,懲其濫收者。 至宜興,宜興民曰:「吾民四十年不見糧道,今飛來耶? 」號曰「飛糧道」。 道庫歲收銀八十五萬兩,為修船及弁丁運費。 運丁預支行糧,例扣月息,丁益困,繻悉罷之。 四十年,擢江蘇按察使。 治獄仁恕,多所平反。 宿州生攜妻子出客授,妻兄女來視,居數日,妻子併中毒死,妻兄素有隙,疑其女置毒,告官,被刑誣服。 繻疑之,問其室來往復何人,得十二歲學徒畏師嚴置鏚食中狀,事乃白。 無錫民毆攻皮匠,匠死,僧與民仇,證為鬥毆殺。 繻察鬥毆日月在保辜限外,詰曰:「傷重何不醫? 」出醫方,則匠死於傷寒,僧乃服。 上南巡,入覲,顧宋犖曰:「朕聞繻督糧時官聲甚好。 」時繻已病,遣御醫視之,賜德里雅噶藥一器,溫旨慰諭,复賜御書。 繻曰:「按察任大責重,臥治即辜恩。 」引疾歸,年甫五十。 久之,卒於家。 田呈瑞,字介璞,山西汾陽人。 康熙中,仕為中書舍人。 出襄南河事。 有堤當水沖,曰:「此堤一壞,萬家其魚矣! 土堤易修易敗,宜更以石。 」家素豐,出私錢成之。 以功擢大名道,未之任,調陝西臨洮道。 遇飢治賑,策馬行郡縣山谷間,豪右胥吏不敢為奸弊。 呈瑞念救荒無善策,於蘭州西石佛灣鑿渠,教民造水車,引以溉田,歲增粟十餘萬石,民為建生祠。 調浙江金衢嚴道,署糧儲道,徵漕積弊盡洗滌之。 值旱,冒暑省荒,感疾,乞歸不得。 五十九年,卒於官。 張孟球,字夔石,江南長洲人。 康熙二十四年進士,授山東昌樂知縣。 入為工部主事。 累遷禮部郎中。 出督雲南學政,父憂去,服闋,補福建糧驛道。 駐防軍食取給於漕。 上游四郡阻灘險。 故事,徵解折色,官為採置,輒抑勒病商。 孟球於延、建產米地平價購米,僦民船運省城,不假吏胥,諸弊盡絕。 地多山嶺,官吏濫用驛夫,孟球禁革私冒。 遇大徭,預期發僱值,終其任無擾驛者。 調河南糧儲道。 河南漕糧,就衛輝水次收兌。 舊無倉廒,又無額役,運船調之他省。 天寒水涸,糧不時至,宿河干以待,遇雨雪則米濕霉變,又患盜竊。 孟球始以羨餘建倉。 署布政使。 西藏用兵,調河南馬騾萬,凡騾馬三需一夫,剋期兩月。 孟球止宿郊外,躬自檢閱,西路近陝諸郡遣吏往督之,盡除需索留難諸弊。 凡五十四日,馬驢如數遣赴軍,而民不擾。 擢按察使。 蘭陽民硃復業附白蓮教,自稱明裔,煽惑數縣。 孟球檄杞縣知縣寧君佐馳往捕治,盡獲其黨。 上命尚書張廷樞往按,從孟球議,誅其與逆謀者,愚民被誘悉釋之。 淅川營兵博,知縣崔錫執而罪之,兵譁,執南陽知府沈淵,眾辱之,總兵高成不能治。 時巡撫張聖佐坐譴,孟球護巡撫,曰:「南陽地連襄、鄖,急則鋌而走險,事未可知。 」密令附近諸縣嚴守禦,諭:「止誅首惡,自首免罪。 」得倡亂者七人誅之,不數日而事定。 康熙末,乞歸,不復出。 乾隆初,卒,年八十。 論曰:官監司卓卓有名氏,即平進至督撫,易耳。 如紫綬等皆早退,遂以監司終。 紫綬崎嶇兵間,捍偏隅為民保障; 州佐、士弘勤勤重民事; 弘安贊治河; 繻善斷獄; 孟球能應變:使得為督撫,其績效當有大於是者。 時方承平,仕得行其意,知止知足,必有說以自處矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)