1
列傳一百五十二覺羅寶興宗室敬徵宗室禧恩陳官俊卓秉恬覺羅寶興,字獻山,隸鑲黃旗。 嘉慶十五年進士,選庶吉士,授編修。 累遷少詹事,入直上書房。 十八年,仁宗幸熱河,林清逆黨突入禁城,寶興散直,至東華門與賊遇,急入告警。 宣宗方在上書房,聞警戒備,賊不得逞。 上還京,擢寶興內閣學士。 十九年,授禮部侍郎。 以事忤旨,詔斥寶興不學,降大理寺卿,罷直書房。 复坐部刊科場條例誤「高宗」為「高祖」,降二級調用。 尋予三等侍衛,充吐魯番領隊大臣。 道光二年,召為大理寺少卿。 復因事降通政司參議,歷左副都御史、兵部侍郎,出為泰宁鎮總兵。 八年,授理籓院侍郎,調兵部。 迭命偕戶部尚書王鼎察治長蘆、兩淮鹽務,籌議整頓,詳王鼎傳。 十年,出為吉林將軍,疏言:「松花江西岸、輝發河北岸舊例封禁,其餘閒曠山場均設卡倫,惟許兵丁打捕牲畜,以備貢品。 民人無照,私出挖蓡斫木者,查拏治罪。 」又言:「伯都訥珠爾山荒田先後開墾五千二百六十二晌,其租息請自道光十五年為始,以其半分賞兵丁,半存備報修工程。 此外尚有可墾荒地五萬六千餘晌,作為官荒,將來奏請招佃徵租。 烏拉涼水泉已墾七萬三千九百餘晌,請撥二道河東二萬晌,以七成給烏拉總管衙門,三成給協領衙門,資為津貼。 餘未墾地五萬三千餘晌,亦作官荒。 」並從之。 調盛京,又調成都。 十七年,署四川總督,逾年實授。 時馬邊、越巂邊外夷匪數出為患。 十九年,疏言:「禦邊之策,不外剿、撫、防三者,撫之之道,在施於平時,斷無失利之後轉而就撫之理。 比來勞師糜餉,迄無成功。 為今計者,以修邊防為急務,陳防邊五事:一、增兵額,請於馬邊增兵千二百,雷波、普安、安阜、越巂、寧越各增兵八百,瓘邊、屏山各增兵四百; 一、改營製,請以綏定協副將移駐馬邊廳城,游擊、都司以下各增設移駐有差; 一、築碉堡,飭各廳縣因地制宜,多修堡寨,責令各集團練,官給抬砲,督率教演,擇要隘築砲台,增設大砲; 一、定期巡閱,歲春夏之交,建昌道赴越巂、瓘邊,永寧道赴馬邊、雷波、屏山,週曆巡閱各一次,秋冬責成提督與建昌總兵分赴巡行察勘邊隘; 一、優獎邊吏,馬邊、越巂兩廳同知,請三年俸滿,以題調選缺知府升補。 」疏下議行。 言官論奏四川提督應如湖南例,半年駐越巂等處。 寶興議:「馬邊、越巂相距遼遠,請於春秋夷匪出沒之時,提督往駐馬邊、瓘邊、雷波三廳,建昌總兵往駐越巂、寧越。 」又言:「越巂邊防以大路為重,麥子營、利濟站均應增駐弁兵,乾溝諸汛應酌量移撤,分設於馬日槓諸處。 越巂、寧越兩營相距頗遠,聲勢不能相及。 前請以建昌左營游擊移駐大菩薩地,遠在寧越之東,而越巂營參將復與游擊不相統屬。 請越巂、寧越適中之界牌樓,以建昌鎮右營都司移駐,專管麥子營、利濟站兩汛。 」並從之。 先是寶興以馬邊諸廳縣增設防兵,籌議邊防經費,請按糧津貼,計可徵銀百萬兩,以三十萬為初設防兵之需。 每歲經費,即以餘銀七十萬兩生息,置田供支。 上以津貼病民,撥部帑銀百萬。 翰林院侍讀學士王炳瀛奏:「四川前買義田,遍及百餘州縣,若更以數十萬帑銀於各州縣買田收租,膏腴將盡歸公產。 請限於四廳近邊地收買,安置屯防。 」下寶興妥議,疏言:「邊防完竣,用銀二十二萬兩有奇,以三十七萬發鹽茶各商,歲得息三萬七千餘兩,足敷增設練勇餉械之需。 餘銀四十萬,聽部撥別用。 」遂罷買田議,二十一年,拜文淵閣大學士,留四川總督任。 時大學士琦善、協辦大學士伊里布相繼罷,在朝滿洲大臣鮮當上意,故有是授。 二十六年,入覲,命留京管理刑部,充上書房總師傅,兼翰林院掌院學士。 二十八年元旦,加恩年老諸臣,加太保。 十月,卒,年七十二,諡文莊。 宗室敬徵,隸鑲白旗,肅親王永錫子。 嘉慶十年,封輔國公,授頭等侍衛,兼委散秩大臣、副都統。 十九年,授內閣學士,兼鑾儀使,充總族長。 二十二年,失察宗室海康等習紅陽教,褫職,謫居盛京。 尋予四等侍衛,乾清門行走。 道光初,累遷工部侍郎,授內務府大臣,調戶部。 八年,偕尚書王鼎察治長蘆鹽務,奏定歸補帑課章程,詳王鼎傳。 十二年,南河奸民陳堂等盜決於家灣官堤,命偕尚書硃士彥往勘。 疏陳:「諸口已合,壩下尚未閉氣,間有蟄陷。 陳堂等聽從逸犯陳端糾眾,以為從例問擬,疏防各官遣戍。 通判張懋祖賠修壩工不實,罰賠枷號。 覆勘湖河各工,請擇要興修,高堰、山盱卑矮石工,分年改砌碎石; 信壩補還石工,智壩、仁河、義河壩改修石底; 里河福興閘塌卸,急築; 揚河西岸加高磚工,改拋碎石。 」並從之。 又會同兩江總督陶澍議定淮鹽票引兼行,言官所論官票運私、侵礙暢岸、爭佔馬頭三者皆可無慮,詔如原議行。 十四年,授左都御史。 偕侍郎吳椿勘浙江海塘,疏言:「念裡亭至尖山柴工尚資禦溜,石塘仍當修整,鎮海及戴家橋汛議改竹簍,塊石不如條石坦水舊法為堅實。 烏龍廟以東,冬工暫緩。 」回京,擢兵部尚書,調工部。 十五年,以孝穆皇后、孝慎皇后梓宮奉安龍泉峪,諏日不慎,罷尚書、都統,仍充內務府大臣。 十六年,署戶部侍郎,累遷工部尚書,兼都統。 東河總督栗毓美多用磚工,御史李蓴言其不便,命敬徵偕蓴往勘。 疏陳:「已辦磚工尚屬整齊,輿論謂保灘護崖可資其力。 水深溜急之處,不及埽工鞏固,搶辦險工,未可深恃。 請停止燒磚,改辦碎石。 」從之。 十八年,調戶部。 二十二年,南河揚河漫口,水由灌河入海。 有議即改新河,河督麟慶以河流未定,遽難決議,命敬徵偕尚書廖鴻荃往勘。 疏言:「改河之議,在因勢利導。 今查灌河海口至蕭莊口門三百六十餘裡。 新河正溜,由六塘出達灌口,其下游東北一百十里,滔滔直注。 惟當潮漲時,黃水相逼,壅閼不前,而上游自口門至響水口二百餘裡,支流忽分忽合,必須兩岸築堤束水,方免汎濫。 計工長三百餘裡,經費難籌。 且中河運道為黃流橫截,不得不移塘灌運。 清水本弱,仍恃借黃以濟。 空船引轉需時,重運更形艱滯。 是移塘乃權宜之計,常年行之,恐妨運道。 舊黃河自蕭莊迄舊海口四百二十餘裡,尾閭寬暢。 自漫口斷流,河身益淤。 若挽歸故道,堵口挑河,共費五六百萬,較改河築堤撙節實多。 請定明歲春融興工,俟軍船回空後築壩合龍。 」詔如議行。 尋以戶部尚書協辦大學士。 二十三年,偕侍郎何汝霖赴南河勘工,又赴河南察視中河廳漫口。 疏陳築壩挑河工費需銀五百十八萬兩,較祥符工費為節省,允之。 二十五年,奏:「河南下北河廳廟工,乃北岸七廳適中之所,河臣宜常年駐此,便於控制。 」詔河督每於伏汛前移駐廟工,立冬後仍回濟寧。 尋坐濫保駐藏大臣孟保,降內閣學士。 未幾,复授工部尚書。 又坐濫保科布多參贊大臣果勒明阿,褫職。 三十年,署正白旗滿洲副都統。 咸豐元年,卒,詔念前勞,予一品銜,依尚書例賜卹,諡文★。 子恆恩,左副都御史; 孫盛昱,自有傳。 宗室禧恩,字仲蕃,隸正藍旗,睿親王淳穎子。 嘉慶六年,賜頭品頂戴,授頭等侍衛,乾清門行走。 十年,晉御前侍衛,兼副都統、鑾儀使、上駟院卿,轉奉宸院卿,遷內閣學士。 十八年,擢理籓院侍郎。 二十年,授內務府大臣,調戶部侍郎。 二十五年,仁宗崩於熱河避暑山莊,事出倉猝,禧恩以內廷扈從,建議宣宗有定亂勳,當繼位。 樞臣托津、戴均元等猶豫,禧恩抗論,眾不能奪。 會得秘匱硃諭,乃偕諸臣奉宣宗即位,命在御前大臣、領侍衛大臣上行走。 道光二年,擢理籓院尚書。 時哈薩克部眾潛聚烏梁海,議遷徙安置,增設卡倫。 吏部尚書松筠諳習邊事,上每垂詢,禧恩因以諮之。 松筠素坦率,遂代刪改疏稿。 禧恩怒,以上聞,松筠坐越職干預被譴。 尋調工部,仍兼署理籓院尚書。 六年,調戶部。 八年,加太子少保,署吏部尚書。 九年,隨扈盛京,詔念睿親王多爾袞數定大勳,加恩後裔,賜禧恩雙眼花翎。 十二年,湖南江華瑤趙金龍作亂,命禧恩偕盛京將軍瑚松額督師,未至,總督盧坤、提督羅思舉已平之,殲金龍。 禧恩素貴倨,奉命視師,意氣甚盛,嗛諸將不待而告捷,謂金龍死未可信。 思舉以金龍焚骸及佩物為證,議始息。 廣東瑤匪趙仔青竄入湖南,率提督餘步雲、總兵曾勝追剿之; 偕巡撫吳榮光疏陳善後事。 湖南既定,而兩廣總督李鴻賓剿連山瑤,閱半年,軍屢挫。 詔逮鴻賓,以禧恩署總督,由湖南進兵。 遣步雲、勝等先後破賊,擒首逆鄧三、盤文理,毀其巢。 甫一月,諸瑤乞降。 詔嘉其奏功迅速,賜三眼花翎,封不入八分輔國公。 班師,途次丁母憂,溫諭慰之。 十三年,孝慎皇后薨,命理喪儀,坐議禮徵引違制,褫御前大臣、戶部尚書、內務府大臣。 尋复授理籓院尚書。 以生日受屬員饋送,為御史趙敦詩所劾,疏辯得直,敦詩坐譴。 十四年,因相度龍泉峪萬年吉地,加太子太保。 調兵部尚書,兼署禮部戶部。 十八年,詔以南苑牲畜不蕃,禧恩久管奉宸苑,廢弛疏懈,罷其兼領。 尋得員司積弊狀,盡罷諸兼職,降內閣學士。 二十二年,署盛京將軍,授理籓院侍郎,留將軍署任。 英吉利內犯,海疆戒嚴,命治盛京防務。 既而和議成,疏陳善後十事,並巡洋章程,如議行。 二十五年,以病解職。 坐失察內地民人越朝鮮界墾地,削公爵,降二等輔國將軍。 三十年,起署馬蘭鎮總兵、密雲副都統。 咸豐元年,召授戶部侍郎。 二年,擢戶部尚書,協辦大學士,管理籓院事。 尋卒,贈太子太保,諡文莊。 禧恩自道光初被恩眷,及孝全皇后被選入宮,家故寒素,賴其資助,遂益用事。 遍膺禁近要職,兼攝諸部,凌轢同列,人皆側目。 後晚寵衰,禧恩亦數獲譴罷斥。 文宗即位,乃復起,不兩年登協揆焉。 陳官俊,字偉堂,山東濰縣人。 嘉慶十三年進士,選庶吉士,授編修,遷贊善。 二十一年,入直上書房。 大考二等,擢洗馬,累遷右庶子。 典陝西鄉試,督山西學政。 道光元年,命各省明定陋規,中外臣工多言窒礙,官俊亦疏陳不可行,詔嘉之,予議敘。 會密諭留心察訪官吏賢否、政治得失,官俊恃曾直內廷為宣宗所眷,意氣甚張。 尋遷侍講學士,命回京,仍直上書房。 山西巡撫成格追劾官俊在學政任毆差買妾,妄作威福,大開奔競。 上以官俊於毆差買妾已自承不諱,曾薦舉魏元烺、邱鳴泰,人材尚不繆; 惟所述太監往河東查訪鹽務控案,事出無稽,解職就質,命長齡道出山西,傳旨面詰成格,亦以不能指實引咎,遂兩斥之。 官俊降編修,罷直上書房。 連典貴州、江西鄉試,歷中允、祭酒、侍講學士、內閣學士。 十六年,授禮部侍郎,調吏部。 十九年,擢工部尚書。 東陵郎中慶玉侵帑籍沒,主事全孚預告,多所寄頓。 事覺,語由官俊閒談漏洩,回奏复諱飾,詔斥失大臣體,褫職。 二十一年,起為通政使。 歷戶部、吏部侍郎,管理三庫。 擢禮部尚書,調工部。 二十四年,以吏部尚書協辦大學士。 官俊再起,歷典鄉會試、殿廷禦試,每與衡校。 充上書房總師傅。 編修童福承素無行,直上書房授皇子讀。 給事中陳壇劾之,語及福承為官俊妻作祭文,措詞過當。 福承譴黜,詔斥官俊容隱不奏,罷總師傅,議降三級調用,從寬留任。 二十九年,卒,優詔賜卹,稱其心田坦白,贈太子太保,入祀賢良祠,諡文愨。 賜其孫厚鍾、厚滋並為舉人。 官俊初直上書房,授宣宗長子奕緯讀,宣宗嘉其訓迪有方。 後皇長子逾冠而薨,上深以為恫,故遇官俊特厚,屢獲咎而恩禮始終不衰。 子介祺,道光二十五年進士,官編修。 咸豐中,助軍餉,加侍講學士銜。 後在籍治團練,守城,賑饑,賜二品頂戴。 介祺績學好古,所藏鐘鼎、彝器、金石為近代之冠。 卓秉恬,字靜遠,四川華陽人。 嘉慶七年進士,選庶吉士,年甫逾冠,授檢討。 典陝西鄉試。 十八年,改御史,歷給事中,章疏凡數十上。 論盜風未息,由捕役與盜賊因緣為奸,捕役藉盜賊以漁利,盜賊仗捕役為護符,民間控告,官不為理,盜賊結恨,又召荼毒; 直隸之大名、滄州,河南之衛輝、陳州、山東之曹州、東昌、武定,江甦之徐州最甚,請飭實力禁懲。 巡漕山東,履勘泰安、兗州各屬,探濬新泉四十三處,定名勒石。 歷鴻臚寺少卿、順天府丞。 二十五年,疏言:「由陝西略陽迄東至湖北鄖西,謂之南山老林; 由陝西寧羌迄南而東,經四川境至湖北保康,謂之巴山老林。 地皆磽瘠,糧徭極微。 無業遊民,給地主錢數千,即租種數溝數嶺。 歲薄不收則徙去,謂之棚民。 良莠莫辨,攘奪時聞。 一遇旱澇,一二奸民為之倡,即蟻附蜂起。 州縣以地方遼闊,莫能追捕,遂至互相容隱。 迨釀成大案,即加參劾,事已無濟。 且事連三省,大吏往返諮商,州縣奉文辦理,恆在數月之後。 與其即一隅而專謀之,何如合三省而共議之。 請於扼要之地,專設大員控制。 」宣宗深韙之,詔下三省會議,未果行,僅將邊境文武酌就要地改駐添設。 道光四年,調奉天府丞,丁父憂去。 服闋,歷太僕寺、大理寺少卿,太僕寺卿,宗人府丞,內閣學士,典江南鄉試。 十五年,遷禮部侍郎,調吏部。 督浙江學政。 擢左都御史,召還京,兼管順天府尹事。 歷兵部、戶部、吏部尚書、協辦大學士。 二十四年,拜文淵閣大學士,晉武英殿。 歷管兵部、戶部、工部,賜花翎。 咸豐五年,卒,年七十四,贈太子太保,諡文端。 秉恬兼管京尹最久,凡十有八年。 時九卿會議,一二王公樞相主之,餘率佔位畫諾。 秉恬在列,時有辯論,不為用事者所喜。 子枟,道光二十年進士,官至吏部侍郎。 論曰:自設軍機處,閣臣不預樞務。 始猶取名德較著者表望中朝,繼則旅進旅退之流,且以年資眷睞,馴躋鼎鉉矣。 寶興號嫺吏事,而蒙簠簋不飭之聲; 敬徵數視河工,差著勞勚; 禧恩、陳官俊並恃恩私,崛而復起; 卓秉恬以言官進,視緘默自安者稍表異焉。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)