1
林則徐,字少穆,福建侯官人。 少警敏,有異才。 年二十,舉鄉試。 巡撫張師誠闢佐幕。 嘉慶十六年進士,選庶吉士,授編修。 歷典江西、雲南鄉試,分校會試。 遷御史,疏論福建閩安副將張寶以海盜投誠,宜示裁抑,以防驕蹇,被嘉納。 未幾,出為杭嘉湖道,修海塘,興水利。 道光元年,聞父病,引疾歸。 二年,起授淮海道,未之任,署浙江鹽運使。 遷江蘇按察使,治獄嚴明。 四年,大水,署布政使,治賑。 尋丁母憂,命赴南河修高家堰堤工,事竣回籍。 六年,命署兩淮鹽政,以未終制辭,服闋,補陝西按察使。 遷江寧布政使,父憂歸。 十年,補湖北布政使,調河南,又調江寧。 十一年,擢河東河道總督。 疏陳稭料為河工第一弊藪,親赴各廳察驗; 又言碎石實足為埽工之輔,應隨宜施用。 十二年,調江蘇巡撫。 吳中洊飢,奏免逋賦,籌撫卹。 前在籓司任,議定賑務章程,行之有效,至是仍其法,宿弊一清。 賑竣,乃籌積穀備荒。 清釐交代,盡結京控諸獄。 考覈屬吏,疏言:「察吏莫先於自察,必將各屬大小政務,逐一求盡於心,然後能以驗群吏之盡心與否。 如大吏之心先未貫徹,何從察其情偽? 臣惟持此不敢不盡之心,事事與僚屬求實際。 」詔嘉之,勉以力行。 先是總督陶澍奏濬三江,則徐方為臬司,綜理其事,旋以憂去。 至是黃浦、吳淞工已竣,則徐力任未竟者,劉河工最要,撥帑十六萬五千有奇,白茆次要,官紳集捐十一萬兩,同時開濬,以工代賑。 兩河舊皆通海,易淤,且鑿河工鉅,改為清水長河,與黃埔、吳淞交匯通流。 各於近海修閘建壩,潮汐泥沙不能壅入,內河漲,則由壩洩出歸海。 复就原河逢灣取直,節省工費三萬餘兩,用濬附近劉河之七浦河,及附近白茆之徐六涇、東西護塘諸河。 又濬丹徒、丹陽運河,寶帶橋泖淀諸工,以次興舉,為吳中數十年之利。 兩署兩江總督。 十七年,擢湖廣總督。 荊、襄歲罹水災,大修堤工,其患遂弭。 整頓鹽課,以減價敵私無成效,專嚴緝私之禁,銷數大增。 湖南鎮筸兵悍,數肇釁,巡閱撫馭,密薦總兵楊芳,擢為提督,移駐辰州,慎固苗疆屯防。 十八年,鴻臚寺卿黃爵滋請禁鴉片煙,下中外大臣議。 則徐請用重典,言:「此禍不除,十年之後,不惟無可籌之餉,且無可用之兵。 」宣宗深韙之,命入覲,召對十九次。 授欽差大臣,赴廣東查辦,十九年春,至。 總督鄧廷楨已嚴申禁令,捕拏煙犯,洋商查頓先避回國。 則徐知水師提督關天培忠勇可用,令整兵嚴備。 檄諭英國領事義律查繳煙土,驅逐躉船,呈出煙土二萬餘箱,親蒞虎門驗收,焚於海濱,四十餘日始盡。 請定洋商夾帶鴉片罪名,依化外有犯之例,人即正法,貨物入官,責具甘結。 他國皆聽命,獨義律枝梧未從。 於是閱視沿海砲台,以虎門為第一門戶,橫檔山、武山為第二門戶,大小虎山為第三門戶。 海道至橫檔分為二支,右多暗沙,左經武山前,水深,洋船由之出入。 關天培創議於此設木排鐵練二重,又增築虎門之河角砲台,英國商船後至者不敢入。 義律請令赴澳門載貨,冀囤煙私販,嚴斥拒之,潛泊尖沙嘴外洋。 會有英人毆斃華民,抗不交犯,遂斷其食物,撤買辦、工人以困之。 七月,義律藉索食為名,以貨船載兵犯九龍山砲台,參將賴恩爵擊走之。 疏聞,帝喜悅,報曰:「既有此舉,不可再示柔弱。 不患卿等孟浪,但戒卿等畏葸。 」御史步際桐言出結徒虛文,則徐以彼國重然諾,不肯出結,愈不能不向索取,持之益堅。 尋義律浼澳門洋酋轉圜,原令載煙之船回國,貨船聽官查驗。 九月,商船已具結進口,義律遣兵船阻之,開砲來攻,關天培率游擊麥廷章奮擊敗之。 十月,又犯虎門官湧,官軍分五路進攻,六戰皆捷。 詔停止貿易,宣示罪狀,飭福建、浙江、江蘇嚴防海口。 先已授則徐兩江總督,至是調補兩廣。 府尹曾望顏請罷各國通商,禁漁船出洋。 則徐疏言:「自斷英國貿易,他國喜,此盈彼絀,正可以夷制夷。 如概與之絕,轉恐聯爲一氣。 粵民以海為生,概禁出洋,其勢不可終日。 」時英船寄椗外洋,以利誘奸民接濟銷菸。 二十年春,令關天培密裝砲械,僱漁船疍戶出洋設伏,候夜順風縱火,焚毀附夷匪船,接濟始斷。 五月,再焚夷船於磨刀洋。 諜知新來敵船揚帆北鄉,疏請沿海各省戒嚴。 又言夷情詭譎,若迳赴天津求通貿易,請優示懷柔,依嘉慶年間成例,將遞詞人由內地送粵。 六月,英船至廈門,為閩浙總督鄧廷楨所拒。 其犯浙者陷定海,掠寧波。 則徐上疏自請治罪,密陳兵事不可中止,略曰:「英夷所憾在粵而滋擾於浙,雖變動出於意外,其窮蹙實在意中。 惟其虛憍性成,愈窮蹙時,愈欲顯其桀驁,試其恫喝,甚且別生秘計,冀售其奸; 一切不得行,仍必帖耳俯伏。 第恐議者以為內地船砲非外夷之敵,與其曠日持久,不如設法羈縻。 抑知夷情無厭,得步進步,威不能克,患無已時。 他國紛紛效尤,不可不慮。 」因請戴罪赴浙,隨營自效。 七月,義律至天津,投書總督琦善,言廣東燒煙之釁,起自則徐及鄧廷楨二人,索價不與,又遭詬逐,故越境呈訴。 琦善據以上聞,上意始動。 時英船在粵窺伺,复連敗之蓮花峰下及龍穴洲。 捷書未上,九月,詔曰:「鴉片流毒內地,特遣林則徐會同鄧廷楨查辦,原期肅清內地,斷絕來源,隨地隨時,妥為辦理。 乃自查辦以來,內而奸民犯法不能淨盡,外而興販來源並未斷絕,沿海各省紛紛徵調,糜餉勞師,皆林則徐等辦理不善之所致。 」下則徐等嚴議,飭即來京,以琦善代之。 尋議革職,命仍回廣東備查問差委。 琦善至,義律要求賠償煙價,廈門、福州開埠通商,上怒,復命備戰。 二十一年春,予則徐四品卿銜,赴浙江鎮海協防。 時琦善雖以擅與香港逮治,和戰仍無定局。 五月,詔斥則徐在粵不能德威並用,褫卿銜,遣戍伊犁。 會河決開封,中途奉命襄辦塞決,二十二年,工竣,仍赴戍,而浙江、江南師屢敗。 是年秋,和議遂成。 二十四年,新疆興治屯田,將軍布彥泰請以則徐綜其事。 週曆南八城,濬水源,闢溝渠,墾田三萬七千餘頃,請給回民耕種,改屯兵為操防,如議行。 二十五年,召還,以四五品京堂候補。 尋署陝甘總督。 二十六年,授陝西巡撫,留甘肅,偕布彥泰治叛番,擒其酋。 二十七年,授雲貴總督。 雲南漢、回互鬥焚殺,歷十數年。 會保山回民控於京,漢民奪犯,毀官署,拆瀾滄江橋以拒,鎮道不能制。 則徐主止分良莠,不分漢、回。 二十八年,親督師往剿,途中聞彌渡客回滋亂,移兵破其巢,殲匪數百。 保山民聞風股栗,縛犯迎師,誅其首要,散其脅從,召漢、回父老諭以恩信。 遂搜捕永昌、順寧、雲州、姚州歷年戕官諸重犯,威德震洽,邊境乃安。 加太子太保,賜花翎。 二十九年,騰越邊外野夷滋擾,遣兵平之。 以病乞歸。 逾年,文宗嗣位,疊詔宣召,未至,以廣西逆首洪秀全稔亂,授欽差大臣,督師進剿,並署廣西巡撫。 行次潮州,病卒。 則徐威惠久著南服,賊聞其出,皆震悚,中道遽歿,天下惜之。 遺疏上,優詔賜卹,贈太子太傅,諡文忠。 雲南、江蘇並祀名宦,陝西請建專祠。 則徐才識過人,而待下虛衷,人樂為用,所蒞治績皆卓越。 道光之季,東南困於漕運,宣宗密詢利弊,疏陳補救本原諸策,上畿輔水利議,文宗欲命籌辦而未果。 海疆事起,時以英吉利最強為憂,則徐獨曰:「為中國患者,其俄羅斯乎! 」後其言果驗。 鄧廷楨鄧廷楨,字嶰筠,江蘇江寧人。 嘉慶六年進士,選庶吉士,授編修。 屢分校鄉、會試,稱得士。 十五年,授台灣遺缺知府,浙江巡撫蔣攸銛請留浙,補寧波。 母憂歸,服闋,補陝西延安府,歷榆林、西安,以善折獄稱。 平反韓城、南鄭冤獄,又全同州嫠婦母子,陝民歌頌,傳播京師。 二十五年,超擢湖北按察使,權布政使。 沿江民田歷年沈沒,而賦額仍在,為民累,悉請免之。 道光元年,遷江西布政使。 以前在西安失察渭南令故出縣民柳全璧殺人罪,罣誤,奪職。 議戍軍台,宣宗知其無私,特免遣戍,予七品銜,發直隸委用。 尋授通永道。 四年,擢陝西按察使,遷布政使。 六年,擢安徽巡撫。 自嘉慶時,安徽多大獄,鳳、潁兩郡俗尤悍,常以兵定,責繳兵械,私藏尚多。 廷楨乃立限,責成保長,逾限及私造者置之法。 任吏皆得人,刁悍之風稍戢。 舊例,潁州屬三人以上凶器傷人者,極邊煙瘴充軍,僉妻發配。 廷楨疏言:「悍俗誠宜重懲,婦女顧名節,多自殘求免,或自盡傷生,情在可矜,請停其例。 」遇水災,親乘舟勘賑。 修復安豐塘、芍陂水門,濬鳳陽沫河,加築堤閘。 嚴緝捕,屢獲劇盜。 以獲南河掘堤首犯陳端,詔嘉獎。 治皖十載,政尚安靜,境內大和。 十五年,擢兩廣總督。 鴉片煙方盛行,漏銀出洋為大患。 十六年,英吉利商人以躉船載煙,廷楨禁止不許進口,猶泊外洋,嚴旨驅逐。 沿海奸民勾結,禁令猝難斷絕。 廷楨與提督關天培整備海防,迭於大嶼山口、急水洋獲蟹艇,載銀鉅萬,盡數充賞,破獲囤煙私販。 十八年,英船載屬番男婦五百餘人赴澳門居住,驅令回國。 詔下禁煙議,疏言:「法行於豪貴,則小民易從; 令嚴於中土,則外貨自絀。 」十九年,林則徐奉命至廣東,廷楨與之同心協力,盡獲躉船積煙,焚之,嚴私販之罪; 臨以兵威,屢戰皆捷,事詳則徐傳。 奸民因失業,遍騰蜚語。 廷楨疏陳,略曰:「臣緝懲鴉片,三載於茲。 豪猾之徒,刑僇逋逃,身家既失,怨讟遂興。 查檢為希旨,掩捕為貪功,偵伺為詭謀,推鞫為酷罰。 誣以納賄,目以營私。 譏建議為急於理財,訾新例為輕於改律,狂悖紛熒,無非為煙匪洩憤。 」詔慰勉之。 調兩江、雲貴,皆未赴,閩防方急,遂調閩浙總督。 購洋砲十四運閩,以閩洋無內港,砲台建於海灘,沙浮不固,奏改為砲墩,囊沙堆築,外護以船。 募水勇飾商船出洋巡緝。 二十年三月,英船窺廈門,遣提督程恩高等迎敵於梅林澳,擊走之。 奸民勾通出洋運煙,分責水陸師嚴緝,遇即攻擊,迭有殲擒。 六月,敵船駛入廈門,求通貿易,阻之,遂開砲,來撲砲台,參將陳勝元、守備陳光福奮擊,斃其前隊數人,發砲傷敵甚眾,乃遁。 其分犯浙洋者,陷定海,廷楨率師赴剿,行次清風嶺,詔以閩防緊要,止其赴浙,遂駐兵泉州,招募練勇。 疏言:「英船二十餘艘聚泊定海,內地師船恐難驟近,必改造堅大之船,多配砲火,間道而進,方能制勝。 」九月,詔以廷楨等在粵辦理不善,轉滋事端,與林則徐同奪職。 二十一年,琦善撤沿海兵備,虎門失守,复追論廷楨久任兩廣,廢弛營務,與則徐同戍伊犁。 二十三年,釋還。 尋予三品頂戴,授甘肅布政使。 議清查荒地,親往歷勘,由銀州東盡洮、隴,西極酒泉,得田一萬九千四百餘頃,又番貢地一千五百餘頃,寧夏馬廠地歸公一百餘頃,熟地昇科,荒者招墾,詔嘉其勤,复二品頂戴。 二十五年,擢陝西巡撫,署陝甘總督。 番匪擾蒙部,遣兵邀擊於硫磺溝,平之。 尋回任。 二十六年,卒於官。 廷楨治行早為時稱,屢躓屢起,宣宗知之深,故卒用之。 績學好士,幕府多名流,論學不輟。 尤精於音韻之學,所著筆記、詩、詞並行世。 子爾恆,亦官至陝西巡撫,自有傳。 當廷楨之去福建也,逾年,英兵復至,陷廈門,遂窺台灣。 總兵達洪阿偕台灣道姚瑩屢卻之。 及和議成,同獲譴。 達洪阿達洪阿,字厚庵,富察氏,滿洲鑲黃旗人。 由護軍洊擢總兵。 道光十五年,調台灣鎮。 十八年,剿嘉義縣匪沈和等,賜花翎,加提督銜。 二十一年八月,英兵船至雞籠海口,達洪阿與姚瑩督兵御之。 副將邱鎮功燃巨砲折其桅,敵船衝礁破碎,擒斬甚眾,賜雙眼花翎。 九月,敵船再至雞籠三沙灣,复卻之。 剿平嘉義、鳳山土匪,予騎都尉世職。 二十二年,敵船犯淡水、彰化間之大安港,欲入口。 達洪阿謀於姚瑩,瑩曰:「此未可與海上爭鋒,必以計殲之。 」乃募漁舟投敵任鄉導,誘令從土地公港入,擱淺中流,伏發,大破之,落水死者無算,其竄入漁舟者,擊斬殆盡。 詔嘉台灣三次破敵,達洪阿等智勇兼施,大揚國威,賜號阿克達春巴圖魯,加太子太保銜。 敵船遊奕外洋,乘間掩擊,迭有俘獲,遂不復至。 既而英師再陷定海,浙江、江蘇軍屢挫,乃議和。 英將濮鼎查訴稱台灣所戮皆遭風難民,達洪阿等冒功捏奏,命總督怡良赴台灣查辦。 至即傳旨革職逮問,兵民不服,勢洶洶,達洪阿等撫慰乃散。 至京,下刑部獄,尋釋之,予三等侍衛,充哈密辦事大臣。 歷伊犁參贊大臣,西寧辦事大臣。 二十六年,偕陝甘總督布彥泰剿平黑錯寺番匪。 三十年,授副都統。 咸豐元年,從大學士賽尚阿勦賊廣西,破紫金山西南砲台。 以病回京。 三年,粵匪犯畿輔,率八旗兵赴臨洺關進剿。 從欽差大臣勝保擊賊靜海,四戰皆捷,追至下西河,副都統佟鑑、天津知縣謝子澄陣亡。 詔斥達洪阿先退,革職,留營效力。 四年,敗賊獻縣,復原官。 尋追賊阜城,受傷,卒於軍。 贈都統銜,予騎都尉兼一云騎尉世職,諡壯武。 姚瑩自有傳。 論曰:林則徐才略冠時,禁煙一役,承宣宗嚴切之旨,操之過急; 及敵氛蹈瑕他犯,遂遭讒屏斥。 論者謂粵事始終倚之,加之操縱,潰裂當不致此。 則徐瀕謫,疏陳:「自道光元年以來,粵關徵銀三千餘萬兩,收其利必防其害。 使以關稅十分之一制砲造船,制夷已可裕如。 」誠為讜論。 惟當時內治廢弛,外情隔膜,言和言戰,皆昧機宜,其禍豈能倖免哉? 鄧廷楨與則徐同心禦侮,克保岩疆。 若達洪阿、姚瑩卻敵台灣,固由守禦有方,亦因敵非專注,朝廷皆不得已而罪之,諸人卒皆復起,而名節播宇內、煥史冊矣。
(No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available) (No translation available)